مداومت بر ذکری خاص : آری یا خیر!!

[فاطمه خانم]

سلام

استفاده از اذکار هم مثل دارو هست.
مداومت بر . لاالله الا الله هم برای انسان معمولی ممکن هست خودش مشکلاتی ایجاد کند. بعض جاها نوشته و توصیه این هست که فقط فرد یک بار باید بگوید و نه بیشتر.امیدوارم حالتون بهتر بشه.
ما برای شما دعا میکنیم.
تشکر از شما

توضیحات مفصله در این پست

[میم.حسین.الف]

البته خودم در این زمینه ابهاماتی دارم ولی از آنجایی سوال بنده هم دقیقا همین بود وقتی پی گیری کردم گویا بلا مانع است...


آن قسمتی که گفتم مربوط به عدم رعایت اصول اولیه بود مثلا
مردی به نامحرمی چشم دوخته و لذت هم می برد اما از آن طرف زیر لب زمزمه می کند "استغفرالله ربی و اتوب الیه" . اینجا می شود بی معرفتی چون لازمه معرفت حب به خداوند است و ترک گناه است . اما وقتی با ذکر "لا اله الا الله" آرام می گیرید یعنی آن معرفت لازم را ، دارید و بنده تا کنون نشنیدم که مخالفتی باشد و منعی در این عمل باشد

فی الواقع شر و زیان که حاصل نمی شود از ذکر الله آنکس که قصد فریب را دارد خداوند هم که به دل آنان آگاه است پس برای اثباتش آزمونی را مقرر می فرمایند و مسلما شکست می خورند نه اینکه خداوند قادر ، شری ایجاد کند بلکه شر خودشان به خودشان باز گردانده می شود


بازهم نظر بزرگوارانی که دسترسی دقیقتری به مطالب دارند ارجعیت دارد به برداشت ها و پرس و جوی بنده

[مصباح]

بسم الله الرحمن الرحیم

جناب میم.حسین درست می فرمایید
همونطور که توی این پست هم گفتم، همه ی ذکرها مستحبه و اثرات مطلوبی رو به همراه دارن یعنی اینکه ذکر و یاد خدا همیشه پسندیده هستش و کسی نمی تونه مانعش بشه، گفتیم که اون چیزی که اینجا وضع رو نامطلوب می کنه، وضع و شرایط خود ذاکر هستش (مثل همون که گفتم ممکنه خدا اون رو در معرض امتحان قرار بده تا صدق گفتارش مشخص شه که این ربطی به استحباب ذاتی اذکار نداره)


یه مسئله ی دیگه هم در رابطه با گفتن ذکر زیاد ممکنه این باشه که، خود طرف ظرفیت اون حد از ذکر رو نداره، چرا که داریم برای هر قلبی یه اقبال و ادباری، یه میل و بی میلی هستش. بهتره که ما اذکار رو به حدی بگیم که برامون زدگی ایجاد نکنه و با روحیاتمون سازگار باشه. چرا که افراط در عبادت برای کسی که هنوز به مرحله ی تحمل معنویات نرسیده باعث کسالت می شه. و اینکه گفتن بهتره زیر نظر یه استاد معنوی باشه، اینه که اون استاد عرفان خودش تو این راه بوده و با توجه به شناختش از روحیات و ظرفیت ما، میاد یه تعداد رو برامون تجویز می کنه که ما تحمل اون مقدار رو داشته باشیم.

اما یه سری ذکرها هم هستن که از معصوم تعدادش به ماها رسیده، اینجا دیگه نیاز به استاد نیست (مثل همون تسبیحات اربعه، یا استغفار)


پس تا اینجا عوارض منفی که ممکنه به دلیل خود ذاکر ایجاد شه (نه نفس ذکر ) این بود که :

• ممکنه در معرض امتحان قرار بگیریم برای مشخص شدن صدق گفتار و قلب و عمل

• و اینکه : با توجه به حدیث امام علی (علیه السلام) که :

إِنَ‏ لِلْقُلُوبِ‏ شَهْوَةً وَ إِقْبَالًا وَ إِدْبَاراً فَأْتُوهَا مِنْ قِبَلِ شَهْوَتِهَا وَ إِقْبَالِهَا فَإِنَّ الْقَلْبَ إِذَا أُكْرِهَ عَمِي‏.
دلها را ميل و روى آوردن و پشت كردن است، از راه ميل و روى آوردن دلها به سوى دلها آييد، چرا كه دل وقتى به كارى مجبور گردد كور شود.

ممکنه در اثر تکرار زیاد یه ذکر، دچار کسالت شیم و ظرفیت اون حد از عبادت رو نداشته باشیم.


در رابطه با اینکه اذکار مثل نقشه ی گنج می مونن :
این در رابطه با ذکراییه که موقوف عددی هستن و سینه به سینه از معصوم رسیده (نه دقیقا اون تجویزی که گفتم استاد می کنه با توجه به ظرفیت طرف) مثل همون تسبیحات اربعه، اذکار استغفار یا اذکاری که توی مفاتیح اومده.
این اذکار یعنی اینکه دقیقا با اون تعداد به اون گنجه می رسی (صرف نظر از مابقی تزاحمات بیرونی و حکمت های الهی برای نرسیدن) ولی به این معنی نیست که مقادیر کمتر یا بیشترش هیچ اثری نداره.


.

[حضرت عشق]

بسم الله الرحمن الرحیم
مطمئنا این متن می تونه پاسخگوی خیلی از سؤالات تو این زمینه باشه:
(از کتاب نور علی نور در ذکر و ذاکر و مذکور. علامه حسن حسن زاده آملی)
-----------------------------------------------------------------------
در بيان عدد مأثور در بعضى ادعيه و اذكار

در بعضى از ادعيه و اذكار بيان عدد دعا و ذكر و يا عدد ايّام آنها از معصوم صادر شده است. در حفظ عدد سهل انگارى نشود با اينكه اعمال مستحبّه‌اند. و بايد به دستور اهتمام داشت چه در حفظ و مراعات صورت آن و چه در عدد آن، يعنى هرچه دستور العمل است به هر صورت و عدد بايد به همان منوال عمل شود و هيچ نحوه تخطّى و مداخله در آن روا نبود چه عمل به دستور عددى خود يك نحو تأديب و تعويد نفس است. علاوه اينكه عالم جليل محمود بن محمّد دهدار متخلّص به عيانى و صاحب «مفاتيح المغاليق» در اول رسالۀ «خلاصة جواهر الاسرار» گويد:

«حضرت امام به حق ناطق جعفر بن محمّد الصّادق عليه السّلام فرموده است كه:

بدانيد اسماء اللّه به منزلۀ دفائن‌اند و عدد به منزلۀ ذراع آن مساحت، اگر ذراع كمتر فرانهى به دفين نرسى و اگر زياده بگيرى نيز نرسى بلكه درگذرى» .

فاضل شوشترى فتح اللّه بن محمّد رضا حسينى مرعشى در اوائل كتاب شريف «وفق المراد في علم الاوفاق و الاعداد» گويد: «اكابر اهل تحقيق گفته‌اند كه عدد به منزلۀ حوض آبى است كه در آن غسل ارتماسى كنند اگر عمق آب زياده از حدّ باشد موجب غرق مى‌شود و اگر كم، غوطه خوردن ميسّر نيست.

و گفته‌اند كه عدد حكم دندانۀ كليد دارد كه به زياد يا كم نمودن آن در وا نمى‌شود كما قيل: «الاعداد أرواح و الحروف أشباح، و العدد كأسنان المفتاح اذانقصت أو زادت لا يفتح الباب. و الزيادة على العدد المطلوب اسراف، و النّقص منه اخلال» . [ ١٢۶ ] يكى از مشايخ روايت مى‌كرد كه در سورۀ مباركۀ يس اسمى هست كه بر طرف مى‌شود به بركت آن كورى مادر زاد و پيسى. او را گفتند كه آيا اگر كسى تمام سوره را بخواند نفعى از اين مقوله كه مى‌گويى به او خواهد رسيد؟ جواب داد: هرگاه حكيم يك دوا را براى مرضى مقرّر كرده باشد و آن دوا در دكّان عطّارى باشد و مريض برود و تمام ادويۀ دكّان او را بخورد آيا نفعى به او خواهد رسيد؟ همچنين است اين اعمال» . اين بود آنچه را شوشترى نقل كرده است.

و ما به ذكر دو حديث شريف در اين موضوع تبرّك مى‌جوييم و بدان اكتفا مى‌كنيم:

حديث اول: ثقة الاسلام كلينى در كتاب دعاء «اصول كافى» (حديث  ١٧  باب القول عند الاصباح و الامساء ج  ٢  ص  ٣٨٣  معرب) ، روايت فرموده است به اسنادش عن العلاء بن كامل قال: سمعت أبا عبد اللّه عليه السّلام يقول: «و اذْكر ربّك في نفسك تضرّعا و خيفة و دون الجهر من القول» عند المساء: لا إله الاّ اللّه وحده لا شريك له، له الملك و له الحمد يحيى و يميت و يميت و يحيى و هو على كلّ شيء قدير. قال: قلت: بيده الخير. قال: انَّ بيده الخير و لكن قل كما اقول لك عشر مرّات، و اعوذ باللّه السّميع العليم حين تطلع الشّمس و حين تغرب عشر مرّات [ ١٢٧ ].

در اين حديث ملاحظه مى‌فرماييد كه علاء خواست بيده الخير را زياده گرداند و يا از روى استفهام گفت بيده الخير اضافه شود، امام فرمود كه البتّه خير در دست اوست، و لكن همان‌طور كه من به تو گفته‌ام بگو.

حديث دوم: دعاى غريق است كه شيخ اجل صدوق در «اكمال الدين» به اسنادش روايت فرمود: عن عبد اللّه بن سنان قال: قال أبو عبد اللّه عليه السّلام ستصيبكم شبهة فتبقون بلا علم يرى و لا امام هدى، لا ينجو منها إلاّ من دعا بدعاء الغريق.

قلت: و كيف دعاء الغريق؟ قال: تقول: يا اللّه يا رحمن يا رحيم يا مقلّب القلوب ثبّت قلبى على دينك. فقلت: يا مقلّب القلوب و الابصار ثبّت قلبى على دينك.

فقال: انَّ اللّه عزّ و جلّ مقلّب القلوب و الأبصار و لكن قل كما أقول: يا مقلّب القلوب ثبّت قلبى على دينك (بحار ط  ١  جزء دوم ج  ١٩  ص  ٢٧۶ ) .

«عبد اللّه سنان گفت: امام صادق عليه السّلام فرمود: بزودى شبهه‌اى به شما مى‌رسد پس بدون علمى يعنى پرچم و نشانه‌اى راهنمايى كند و بدون پيشوايى هدايت نمايد مى‌مانيد، از آن شبهه رهايى نمى‌يابد مگر كسى كه دعاى غريق بخواند. گفتم: دعاى غريق چگونه است؟ فرمود: مى‌گويى: يا اللّه يا رحمن يا رحيم يا مقلّب القلوب ثبّت قلبى على دينك. من گفتم: يا مقلّب القلوب و الابصار. امام فرمود: البتّه خداى عزّ و جلّ مقلّب القلوب و الابصار است و لكن چنانكه مى‌گويم بگو: يا مقلّب القلوب ثبّت قلبى على دينك» .

در اين حديث مى‌بينيد كه عبد اللّه سنان خواست و الابصار را اضافه نمايد امام اجازه نفرمود، فتبصّر.

-----------------------------------------------------------------------------------

[sharmandeh]

سلام
منم توی جستجو های اخیرم یه جا یه مورد نقل قولی دیدم که نوشته بود در گفتن برخی اذکار زیاده روی نکنید .. خیلی تعجب کردم ...
اخه مگه اذکار و تسبیح خدا چرا باید مشکل داشته باشه ؟؟
این نقل قول رو ببینید ؟
من پاک گیج شدم .. اصلا فکرش رو نمیکردم این گونه باشه ... فکر میکردم هر چه بیشتر ذکر بگیم بهتره ...

نقل قول:این صحبتی است از آیت الله کشمیری (اعلی الله مقامه) که بین عرفا و اهل ذکرمعروف بودند به فردی که بیشترین تخصص را در ادعیه ، اوراد و اذکار کریمه دارند ؛ ایشان توصیه می کردند که نباید ندانسته افراد به ذکرهایی که نمی دانند که چه تاثیری دارند مشغول شوند چون می تواند اثر غیر مطلوب بگذارد به عنوان مثال برخی از اذکار برای کمتر شدن تعلق افراد به دنیا است و اگر کسی پیش زمینه این کار را فراهم نکرده باشد و روح خود را آماده نکرده باشد می تواند اثر نامطلوب بگذارد ، که در بین اذکار بهترین ذکری که همیشه توصیه شده ذکر صلوات بر محمد و آل محمد است که بهترین تاثیر دنیوی و اخروی را بر افراد می گذارد . البته منظور از ذکرهای کریمه خاص ، اذکار خاصی هست که برخی از اهل معرفت برای تعالی روحشان به طور مداوم و پیوسته به آن مشغول می شوند که این ذکرها فقط باید توسط اساتید و عرفای اهل معرفت باتوجه به ظرفیت افراد تجویز شود.

[میم.حسین.الف]

برادر در این نقل قولی که خوتان آوردید مفصلا شرح داده . اذکار خاص که اهل معرفت برای تعالی روحشان به آن مدامت می کردند . با در نظر گرفتن آثارش و زمینه سازی قبلی و محیا شدن برای رسیدن .

این مسئله با اذکار روزانه ای که ما می گوییم (البته آن هم برای تقرب الهی است ) متفاوت است
مورد اول شرایط روحی (معنوی و عرفانی) فرد خاص است روش خاص است غرض خاص است (مثلا فلان نقطه ضعف یا نقصان ، البته لوزما نقص هم نبایدباشد می تواند شیوه باشد به زبان خودمانی تر مجهز به آپشنی خاص شود )ذکر خاص است .
مورد دوم شرایط روحی (معنوی و عرفانی)شخص عام است روش عام است غرض کلی است (الا به ذکر الله تطمن القلوب ، برای اینکه به گناه نیافتم زبانم را به گناه آلوده نکنم ، یاد خدا ، سعادت و خیر و هر کلیت دیگر ) ذکر عام است .
برای روشن تر شدن قضیه باید پیرامون سیر و سلوک مطالعاتی بفرمایید بعد با حال و اوضاع فعلی خودمان قیاس کنید . کاملا متوجه می شود


جمع بندی


اگر اذکار رایج را بدون غرض خاص و دستور عمل خاص می گویید به نیت قربتا الی الله و آرامش قلبتان هیچ ایرادی ندارد ثواب هم دارد . مثلا در روز هر موقع که توانستم صلوات می فرستم یا الله اکبر و .. می گویم این خوب است اما اگر دستور عمل خاصی از ذکر وجود دارد برای فلان قضیه که نقص دارم به نیت قربتا الی الله باید توسط عارف و استاد توصیه شده باشد

[درست پسند]

حق با حجت و برهان حق بر ما معلوم میشه(براهین انواع خیلی وسیعی دارند) و پیش از اون, هر انکاری و هر پذیرشی, قطعا دنباله روی بدون علم هست و مخالف حق طلبی.
اصرار بر دانش دیگرانی که برهانی بر علمشون نیافته ایم و اصرار بر ندونستن خودمون, قطعا عیبش بر هر صاحب فکری روشن هست و قطعا نامش ندانم گرایی هست.

من برهانی که با اون بتونم وجود تبصره ای رو الی الابد رد کنم ندارم و بنابراین انکار نمیکنم, اما برای پذیرش وجود تبصره هم برهان نیاز هست, و اصل بحث برای این آغاز شد, و نه در طلب سخنی که دلیل کاملی نداشته باشه و فاقد برهان باشه.

اینکه برهان نیاز هست, قطعا حق هست و غیرقابل انکار, و پیش تر این رو گفته بودم. کسانی که از حق رویگردان میشن به غیر از اینکه در اون خللی ایجاد شده باشه, حقیقتا از این کارشون بشدت بیزارم.

جریان از این قرار هست که:

جایی ندیدم در این بحث که هیچکدوم از کسانی که ادعا میکنن که به وجود تبصره علمی دارن, سخن حقی(یعنی دارای برهان) بیارن.

و نیز در اون طرف گزاره,
بخشی از چیزی که در انتها مورد قبول هست(بی ایرادی عدم تبعیت از دستور العمل) خلاف چیزی هست که در ابتدا گفته شده(وجود تبصره) اما نمی بینم تصریحی شده باشه بر اشتباه بودن چیزی, در حالی که واجب هست.