دروغ مصلحتی و راست فتنه انگیز

[رهگذر.]

سلام

پیر زنی میشناسم٬ بسیار عزیز. همه ی فامیل دوستش می دارن. هر روز صبح یک ساعت قبل از اذان صبح بلند می شه و برای نوه ها و بچه ها و همه ی اهل فامیل نماز و دعا می خونه. چشم و چراغ فاملیه. عیدها که می شه٬ از همه جای ایران می آن دیدنش. هر موقع هم که کسی کارش گیر کنه٬ همه می دونن که دعاش کارگشاست.
فقط یه نکته ای هست... این پیر زن که مسئولیت برقراری صلح و صفا میون فامیل رو هم به عهده داره٬ خیلی وقتا برای رسیدن به این هدف دروغ می گه. مثلا می گه: «ننه جون. مگه نشنیدی شوهر عمت از فلان کار خوشش نمی آد؟». حالا معلومه که شوهر عمه حرفی در این باره اصلا نزده. ولی پیرزن برای این که تو رو از اون کار بد منصرف کنه٬ از شوهر عمه که براش ارزش قائلی مایه می ذاره و با یه «دروغ سفید» کار رو پیش می بره.
این کار صحیحه؟ غلطه؟ دستور اخلاقی توی همچین موقعیتی چی می تونه باشه؟

در یکی از جنگها، عده ای را اسیر کردند و نزد شاه آوردند. شاه فرمان داد تا یکی از اسیران را اعدام کنند. اسیر که از زندگی ناامید شده بود، خشمگین شد و شاه را مورد سرزنش و دشنام خود قرار داد که گفته اند: «هر که دست از جان بشوید، هر چه در دل دارد بگوید.»
وقت ضرورت چو نماند گریز دست بگیرد سر شمشیر تیز
شاه از وزیران حاضر پرسید: «این اسیر چه می گوید؟»
یکی از وزیران پاکنهاد گفت : این آیه را می خواند:

«والکاظمین الغیظ و العافین عن الناس»؛ پرهیزکاران آنان هستند که هنگام خشم ، خشم خود را فرو برند و لغزش ‍ مردم را عفو کنند و آنها را ببخشند.(آل عمران / 431)
شاه با شنیدن این آیه ، به آن اسیر رحم کرد و او را بخشید، ولی یکی از وزیرانی که مخالف او بود (و سرشتی ناپاک داشت ) نزد شاه گفت: «نباید دولتمردانی چون ما نزد تو سخن دروغ بگویند. آن اسیر به شاه دشنام داد و او را به باد سرزنش و بدگویی گرفت .
شاه از سخن آن وزیر زشتخوی خشمگین شد و گفت : دروغ آن وزیر برای من پسندیده تر از راستگویی تو بود، زیرا دروغ او از روی مصلحت بود، و تو از باطن پلیدت برخاست . چنانکه خردمندان گفته اند: «دروغ مصلحت آمیز به ز راست فتنه انگیز»

دروغ مصلحت انگیز؟
بهتر است
یا
راست فتنه انگیز؟

[السا]

در ﺣﺪﯾﺜﯽ از اﻣﺎم ﺑﺎﻗﺮ (ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم) ﻣﯽ ﺧﻮاﻧﯿﻢ:

ﺧﺪاوﻧﺪ ﻣﺘﻌﺎل ﺑﺮای ﺷﺮ و ﺑﺪی، ﻗﻔﻠﮫﺎﯾﯽ ﻗﺮار داده و ﮐﻠﯿﺪ آن ﻗﻔﻠﮫﺎ ﺷﺮاب اﺳﺖ، دروغ از ﺷﺮاب ھﻢ ﺑﺪﺗﺮ اﺳﺖ."

«(اﺻﻮل ﮐﺎﻓﯽ ﺟﻠﺪ 2 ﺻﻔﺤﻪ 254)

مولا علی فرمودند :

دروغگویی عیبی رسوا کننده است.

بحارالانوار جلد ۶۶ صفحه ۳۱۳ حدیث ۷

رسول خدا (صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) در خطبه اش فرمود :

از بزرگترین گناهان زبان ، دروغگویی است.

بحارالانوار جلد ۲۱ صفحه ۲۱۱

یعنی می خواید بحث عوام و خواص رو مطرح کنید ؟

سوره نحل آیه ۱۱۶ : برخورداری کمی است در دنیا دروغ گویان را و برای ایشان عذابی دردناک است در آخرت.

خدا با ما تعارف داره ؟

[آیلار]

سلام

نقل قول:آدم تو هر مقامی میتونه دروغ بگه حتی اگر قصدش فهموندن قدرت خدا و نشون دادن تأثیر ترک گناه باشه؟!

قدرت خدا که نیاز به دروغ نداره خودش عیان هست

نقل قول:من سخنرانی برخی روحانیون رو که گوش میدم تو سخنرانیاشون داستانهایی تعریف میکنند که با عقل من یکی جور در نمیاد.مثلا داستانی تعریف میکنند که بنده خدایی بخاطر خدا کار منکری رو انجام نداد و یجور حیرت آوری به خواسته ش رسید!!!

اصلا عجیب نیست خانوم هانا؛ این ترک منکر آدم رو به عرش میبره

یک نمونه ساده اش رو آقای بهجت (رحمة الله علیه)به نقل از آیت الله قاضی (رحمة الله علیه) میفرمایند (اگر کسی نمازواجبش را اول وقت بخواند و به مقامات عالیه نرسد مرا لعن کند)

نقل قول:شایدم راست بوده ولی قبولش واسم کمی سخته.بنظرم انسانی که پای منبر میره به اون درجه رسیده که سخنرانی کنه و باید با منطق و واقعیت رو مخاطبش تأثیر بذاره نه با داستانهای دروغین

آره من هم اعتراف میکنم برخی نقل ها درکش برام سخت هست مثل وقتی احوالات ایشون http://forum.bidari-andishe.ir/thread-20795.html رو میخوندم ؛ اما چیزی که به شخصه بهش رسیدم یه جاهایی هست که منطق هیجوره در اون راه نداره فقط کار قلب هست؛و دیگه اینکه اگر کسی هم نقل دروغی گفت پای خودش هست بر شما تکلیفی نیست مگر اینکه دروغش در تضاد علنی با احکام باشه و یا اینکه شما راست ماجرا رو خبر داشته باشین
من یادمه تو یکی از برنامه های سمت خدا درمورد همین حرف زدن روایت های صحیح کم نداریم که بخوان نقل کنند نباید شان و منزلت خدا و یا مثلا امام حسین (علیه السلام) رو با حرف های دروغ پایین بیارن
راستی درمورد دروغ و مصلحت هم اینجا حرف زدیم http://forum.bidari-andishe.ir/thread-31085.html
موفق باشید

[هانا]

(۱/اسفند/۹۲ ۱۸:۲۸)meisamtiger نوشته است:  آیا اینکه اگر کسی بخاطر خدا ار مُنکری پرهیز کند و خدا در رسیدن به معروف او را یاری کند برای شما عجیب است؟

برای من عجیب اینه چرا این اتفاقات در نزدیکی ما رخ نمیده و همش باید داستانشو بشنویم؟من هیچ شکی به قدرت خدا ندارم ولی حرفی که از دل برآید بر دل نشیند.در ضمن من گفتم شاید دروغ باشه،اصل سؤال و مطلبم چیز دیگه ست.میخوام بدونم آیا میشه برای نهی از منکر دروغ گفت؟!داستانی بیان کرد که شخص متحول بشه و کار منکرشو ترک کنه؟

---

(۲/اسفند/۹۲ ۰:۴۲)آیلار نوشته است:  قدرت خدا که نیاز به دروغ نداره خودش عیان هست

قدرت خدا واسه شما عیان است،فکر کنید بخواید کسی رو به راه راست هدایت کنید که کمی منحرف شده،خب اگه قدرت خدارو قلبا قبول داشت که منحرف نمیشدو به قول شما نیاز به دروغ نداشت!!

[هانا]

(۱/اسفند/۹۲ ۱۸:۲۸)meisamtiger نوشته است:  
اولاً داستانی را که واعظ مورد نظر برایتان تعریف کرده را هنوز آنطور که باید کامل تعریف نکردید

سخنرانی شخصی بود که نمیتونم مستقیما بیان کنم و زیادم اهمیت نداره.... نمیدونم!!!البته اگه اشکالی نداره کلیپشو میتونم بذارم

---

(۲/اسفند/۹۲ ۱:۱۸)شیدا نوشته است:  سلام و عرض ادب

همونطور که آیلار عزیز فرمودن در تاپیک "دروغ مصلحتی و راست فتنه انگیز"، در مورد دروغ و جواز دروغ گفتن صحبت شده. میتونید مطالعه کنید

مطالعه کردم ولی بنظرم این مورد توش نبود،مورد 5 نزدیک بهش بود ولی در مورد وعده وعید پدر مادر بودو زیادم در موردش صدق نمیکرد.خب دوستانی که مطالعه کردن و تونستن نتیجه بگیرن به طور قطع بگن اشکال داره یا نه؟!

[آیلار]

نقل قول:آیا میشه برای نهی از منکر دروغ گفت؟!داستانی بیان کرد که شخص متحول بشه و کار منکرشو ترک کنه؟

من خودم در مورد هر راست نشاید گفت در همون تاپیک اگه دیده باشی نوشتم که سوال دارم
اما اینو مطمئن هستم که اگر اون منکر عاقبتش قرار باشه به فنا رفتن باشه این هم شامل اون موارد میشه ولی این نه فقط سخنوری که معرفت هم میخواد اون شخص چه داستانی رو در چه جایی به کار ببره نمیشه که با دورغ و... ملت رو مسلمان کرد اگر راه درست بود پیامبر (صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) هم استفاده میکردند
میدونی این ضعف اون سخنور هم برمیاد ها مثلا طرف میخواد از کربلا بگه کلا همه رو از اون امام حسین (علیه السلام) غیور تا ..... به ذلت میکشه

نقل قول:قدرت خدا واسه شما عیان است،فکر کنید بخواید کسی رو به راه راست هدایت کنید که کمی منحرف شده،خب اگه قدرت خدارو قلبا قبول داشت که منحرف نمیشدو به قول شما نیاز به دروغ نداشت!!

آره ؛ اما برای من هم مثل سایرین از همون اول که برام عیان نبود که همه چیز از صفر شروع شد....مشکل اینه که به خدا بها نمیدیم و هی بهونه میگیریم باید ببینی اون شخص بهونه اش چی هست!؟ گاهی از خدا دلخوره گاهی بدبیاری روزگاره....

نقل قول:اگر قصدش فهموندن قدرت خدا

+

نقل قول:نشون دادن تأثیر ترک گناه باشه؟!

کنجکاو شدم بدونم این سخنرانی چی هست؛ ببخشید اگر خوب نتونستم توضیح بدم
------------------
برای اطمینان خاطر حتما با روابط عمومی مرجع تقلید تون هم میتونین تماس بگیرید

[شیدا]

سلام و عرض ادب

البته خواهر عزیزم هانا ، در مورد سخنرانی ای که گفتین هیچ نظری نمیشه داد چون مبهمه و از داستان روایت شده اطلاعی نداریم

ولی خیلی از اتفاقاتی هم که می افته از محدوده ی درک عقلی آدمیزاد خارجه پس نمیشه حکم بر نبودنش داد

و یه نکته اینکه حرفی که از دل بر بیاد لاجرم بر دل نشیند همیشه صادق نیست. گاهی انقدر خودمون رو با گناه و امور دنیوی درگیر کردیم که لوح صاف و سفیدمون بد جور زنگار گرفته ، که در این صورت به راحتی حرفی که از دل هم بر بیاد به دل زنگار گرفته نمینشینه ( حالت کلی عرض کردمو اول از همه خطاب به خودم )

در مورد جواز دروغ هم با توجه به این ارسال موردی که شما پرسیدی توش نبوده.
خوندن لینک زیر هم میتونه مفید باشه:
در چه مواردی دروغ گفتن جایز هست؟