سیمای کلی سوره ها

[ghoran]

بسم الله الله الرحمن الرحیم

سلام دوستان.بنده تصمیم گرفتن از این به بعد،سیمایی کلی از سوره های قرآن کریم رو با توجه به تفسیر نمونه آیت الله العظمی مکارم شیرازی در این پست براتون قرار بدم.
إن شاالله که مورد قبول شما دوستان عزیز قرار بگیره.
با تشکر.

---

بسم الله الرحمن الرحیم

سوره مبارکه حمد

اين سوره اساسا با سوره هاى ديگر قرآن از نظر لحن و آهنگ فرق روشنى دارد به خاطر اينكه سوره هاى ديگر همه بعنوان سخن خدا است ، اما اين سوره از زبان بندگان است ، و به تعبير ديگر در اين سوره خداوند طرز مناجات و سخن گفتن با او را به بندگانش آموخته است .
آغاز اين سوره با حمد و ستايش پروردگار شروع مى شود .
و با ابراز ايمان به مبداء و معاد (خداشناسى و ايمان به رستاخيز) ادامه مى يابد، و با تقاضاها و نيازهاى بندگان پايان مى گيرد.
انسان آگاه و بيدار دل ، هنگامى كه اين سوره را مى خواند، احساس مى كند كه بر بال و پر فرشتگان قرار گرفته و به آسمان صعود مى كند و در عالم روحانيت و معنويت لحظه به لحظه به خدا نزديكتر مى شود .
اين نكته بسيار جالب است كه اسلام بر خلاف بسيارى از مذاهب ساختگى يا تحريف شده كه ميان «خدا» و «خلق» واسطه ها قائل مى شوند به مردم دستور مى دهد كه بدون هيچ واسطه با خدايشان ارتباط برقرار كنند!.
اين سوره تبلورى است از همين ارتباط نزديك و بى واسطه خدا با انسان ، و مخلوق با خالق ، در اينجا تنها او را مى بيند، با او سخن مى گويد، پيام او را با گوش جان مى شنود، حتى هيچ پيامبر مرسل و فرشته مقربى در اين ميان واسطه نيست و عجب اينكه اين پيوند و ارتباط مستقيم خلق با خالق آغازگر قرآن مجيد است .

[ghoran]

بسم الله الرحمن الرحیم

سوه مبارکه هود

مشهور در ميان مفسران اين است كه تمام اين سوره در مكه نازل شده ، و طبق نقل تاريخ القرآن ، چهل و نهمين سوره اى است كه بر پيامبر (صلى اللّه عليه و آله و سلّم) نازل گرديد. و نيز طبق تصريح بعضى از مفسران نزول اين سوره در اواخر سال هائى بود كه پيامبر (صلى اللّه عليه و آله و سلّم) در مكه به سر مى برد يعنى بعد از مرگ ابو طالب و خديجه و طبعا در يكى از سخت ترين دوران هاى زندگانى پيامبر (صلى اللّه عليه و آله و سلّم) كه فشار دشمن و تبليغات خشن و زهرآگينش بيش از هر زمان ديگر احساس مى شد.
به همين جهت در آغاز اين سوره ، تعبيراتى كه جنبه دلدارى و تسلى نسبت به پيامبر (صلى اللّه عليه و آله و سلّم) و مؤمنان دارد ديده مى شود.
قسمت عمده آيات سوره را سر گذشت پيامبران پيشين مخصوصا نوح كه با وجود نفرات كم بر دشمنان بسيار پيروز شدند تشكيل مى دهد.
ذكر اين سر گذشت ها هم وسيله آرامش خاطر براى پيامبر (صلى اللّه عليه و آله و سلّم) و مؤمنان در برابر آن انبوه دشمنان بوده ، و هم درس عبرتى براى مخالفان نيرومندشان .
و به هر حال آيات اين سوره ، همانند ساير سوره هاى مكى ، اصول معارف اسلام مخصوصا مبارزه با شرك و بت پرستى و توجيه به معاد و جهان پس از مرگ و صدق دعوت پيامبر را تشريح مى كند، و در لابلاى مباحث تهديدهاى شديدى نسبت به دشمنان ، و دستورهاى مؤكدى در زمينه استقامت به مؤمنان ، ديده مى شود.
در اين سوره علاوه بر حالات نوح پيامبر و مبارزات شديدش كه مشروحا آمده است به سر گذشت هود و صالح و ابراهيم و لوط و موسى و مبارزات دامنه دارشان بر ضد شرك و كفر و انحراف و ستمگرى اشاره شده .
آيات اين سوره به روشنى اين امر را اثبات مى كند كه مسلمانان هرگز نبايد به خاطر كثرت دشمنان و حملات شديد آنان ميدان را خالى كنند، بلكه بايد هر روز بر استقامت خويش بيفزايند.
به همين دليل در حديث معروفى مى خوانيم كه پيغمبر اكرم (صلى اللّه عليه و آله و سلّم) فرمود شيبتنى سورة هود: سوره هود مرا پير كرد!
و يا اينكه هنگامى كه يارانش عرضه داشتند آثار پيرى زودرس در چهره شما اى رسول خدا نمايان شده ، فرمود: شيبتنى هود و الواقعة : سوره هود و واقعه مرا پير كرد!
و در بعضى از روايات سوره مرسلات و عم يتسائلون و تكوير و غير آن نيز اضافه شده است .
و از ابن عباس در تفسير اين حديث چنين نقل شده كه: هيچ آيه اى بر پيغمبر (صلى اللّه عليه و آله و سلّم) شديدتر و دشوارتر از آيه استقم كما امرت و من تاب معك ... (استقامت كن آنچنان كه دستور يافته اى و همچنين كسانى كه با تو هستند) نبود.
بعضى از مفسران نقل كرده اند كه يكى از دانشمندان پيامبر (صلى اللّه عليه و آله و سلّم) را در خواب ديد، و از حضرتش سؤال كرد، اينكه از شما نقل شده سوره هود مرا پير كرد آيا علتش بيان سر گذشت امت هاى پيشين و هلاك آنها است فرمود: نه ، علتش آيه فاستقم كما امرت ... بود.
به هر حال اين سوره علاوه بر اين آيه ، آيات تكان دهنده اى مربوط به قيامت و بازپرسى در آن دادگاه عدل الهى و آياتى پيرامون مجازات اقوام پيشين و دستوراتى درباره مبارزه با فساد دارد كه همگى مسئوليت آفرين است و جاى تعجب نيست كه انديشه در اين مسئوليت ها آدمى را پير كند.
نكته ديگرى كه در اينجا بايد به آن توجه داشت اين است كه بسيارى از آيات اين سوره تاكيدى است بر مطالبى كه در سوره قبل يعنى سوره يونس آمده است ، و آغازش مخصوصا درست شبيه همان آغاز، و برداشتن نيز در بسيارى از موارد تاكيد بر همان مسائل است .

[ghoran]

بسم الله الرحمن الرحیم

سوه مبارکه هود

مشهور در ميان مفسران اين است كه تمام اين سوره در مكه نازل شده ، و طبق نقل تاريخ القرآن ، چهل و نهمين سوره اى است كه بر پيامبر (صلى اللّه عليه و آله و سلّم) نازل گرديد. و نيز طبق تصريح بعضى از مفسران نزول اين سوره در اواخر سال هائى بود كه پيامبر (صلى اللّه عليه و آله و سلّم) در مكه به سر مى برد يعنى بعد از مرگ ابو طالب و خديجه و طبعا در يكى از سخت ترين دوران هاى زندگانى پيامبر (صلى اللّه عليه و آله و سلّم) كه فشار دشمن و تبليغات خشن و زهرآگينش بيش از هر زمان ديگر احساس مى شد.

به همين جهت در آغاز اين سوره ، تعبيراتى كه جنبه دلدارى و تسلى نسبت به پيامبر (صلى اللّه عليه و آله و سلّم) و مؤمنان دارد ديده مى شود.

قسمت عمده آيات سوره را سر گذشت پيامبران پيشين مخصوصا نوح كه با وجود نفرات كم بر دشمنان بسيار پيروز شدند تشكيل مى دهد.

ذكر اين سر گذشت ها هم وسيله آرامش خاطر براى پيامبر (صلى اللّه عليه و آله و سلّم) و مؤمنان در برابر آن انبوه دشمنان بوده ، و هم درس عبرتى براى مخالفان نيرومندشان .

و به هر حال آيات اين سوره ، همانند ساير سوره هاى مكى ، اصول معارف اسلام مخصوصا مبارزه با شرك و بت پرستى و توجيه به معاد و جهان پس از مرگ و صدق دعوت پيامبر را تشريح مى كند، و در لابلاى مباحث تهديدهاى شديدى نسبت به دشمنان ، و دستورهاى مؤكدى در زمينه استقامت به مؤمنان ، ديده مى شود.

در اين سوره علاوه بر حالات نوح پيامبر و مبارزات شديدش كه مشروحا آمده است به سر گذشت هود و صالح و ابراهيم و لوط و موسى و مبارزات دامنه دارشان بر ضد شرك و كفر و انحراف و ستمگرى اشاره شده .

آيات اين سوره به روشنى اين امر را اثبات مى كند كه مسلمانان هرگز نبايد به خاطر كثرت دشمنان و حملات شديد آنان ميدان را خالى كنند، بلكه بايد هر روز بر استقامت خويش بيفزايند.

به همين دليل در حديث معروفى مى خوانيم كه پيغمبر اكرم (صلى اللّه عليه و آله و سلّم) فرمود شيبتنى سورة هود: سوره هود مرا پير كرد!

و يا اينكه هنگامى كه يارانش عرضه داشتند آثار پيرى زودرس در چهره شما اى رسول خدا نمايان شده ، فرمود: شيبتنى هود و الواقعة : سوره هود و واقعه مرا پير كرد!

و در بعضى از روايات سوره مرسلات و عم يتسائلون و تكوير و غير آن نيز اضافه شده است .

و از ابن عباس در تفسير اين حديث چنين نقل شده كه: هيچ آيه اى بر پيغمبر (صلى اللّه عليه و آله و سلّم) شديدتر و دشوارتر از آيه استقم كما امرت و من تاب معك ... (استقامت كن آنچنان كه دستور يافته اى و همچنين كسانى كه با تو هستند) نبود.

بعضى از مفسران نقل كرده اند كه يكى از دانشمندان پيامبر (صلى اللّه عليه و آله و سلّم) را در خواب ديد، و از حضرتش سؤال كرد، اينكه از شما نقل شده سوره هود مرا پير كرد آيا علتش بيان سر گذشت امت هاى پيشين و هلاك آنها است فرمود: نه ، علتش آيه فاستقم كما امرت ... بود.

به هر حال اين سوره علاوه بر اين آيه ، آيات تكان دهنده اى مربوط به قيامت و بازپرسى در آن دادگاه عدل الهى و آياتى پيرامون مجازات اقوام پيشين و دستوراتى درباره مبارزه با فساد دارد كه همگى مسئوليت آفرين است و جاى تعجب نيست كه انديشه در اين مسئوليت ها آدمى را پير كند.

نكته ديگرى كه در اينجا بايد به آن توجه داشت اين است كه بسيارى از آيات اين سوره تاكيدى است بر مطالبى كه در سوره قبل يعنى سوره يونس آمده است ، و آغازش مخصوصا درست شبيه همان آغاز، و برداشتن نيز در بسيارى از موارد تاكيد بر همان مسائل است .

---

بسم الله الرحمن الرحیم

سوره مبارکه یوسف

در اينكه اين سوره در مكه نازل شده است در ميان مفسران ، بحث و اشكال نيست ، تنها از ابن عباس نقل شده كه چهار آيه آن (سه آيه نخست و آيه هفتم) در مدينه نازل گرديده .

ولى دقت در پيوند اين آيات با آيات ديگر اين سوره نشان مى دهد كه نمى توان آنها را از بقيه تفكيك كرد، بنابراين احتمال نزول اين چهار آيه در مدينه بسيار ضعيف است .

تمام آيات اين سوره جز چند آيه كه در آخر آن آمده سر گذشت جالب و شيرين و عبرت انگيز پيامبر خدا يوسف را بيان مى كند و به همين دليل اين سوره بنام يوسف ناميده شده است و نيز و به همين جهت از مجموع 27 بار ذكر نام يوسف در قرآن 25 مرتبه آن در اين سوره است ، و فقط دو مورد آن در سوره هاى ديگر (سوره غافر آيه 34 و انعام آيه 84) مى باشد.

محتواى اين سوره بر خلاف سوره هاى ديگر قرآن همگى به هم پيوسته و بيان فرازهاى مختلف يك داستان است ، كه در بيش از ده بخش با بيان فوق العاده گويا، جذاب ، فشرده ، عميق و مهيج آمده است .

گر چه داستان پردازان بى هدف ، و يا آنها كه هدف هاى پست و آلوده اى دارند سعى كرده اند از اين سرگذشت آموزنده يك داستان عشقى محرك براى هوسبازان بسازند و چهره واقعى يوسف و سرگذشت او را مسخ كنند، و حتى در شكل يك فيلم عشقى به روى پرده سينما بياورند ولى قرآن كه همه چيزش الگو و اسوه است ، در لابلاى اين داستان عالي ترين درس هاى عفت و خويشتن دارى و تقوى و ايمان و تسلط بر نفس را منعكس ساخته آنچنان كه هر انسانى - هر چند، بارها آنرا خوانده باشد - باز به هنگام خواندنش بى اختيار تحت تاثير جذبه هاى نيرومندش قرار مى گيرد.

و به همين جهت قرآن نام زيباى احسن القصص (بهترين داستانها) را بر آن گذارده است ، و در آن براى اولواالالباب (صاحبان مغز و انديشه) عبرتها بيان كرده است .

دقت در آيات اين سوره اين واقعيت را براى انسان روشنتر مى سازد كه قرآن در تمام ابعادش معجزه است ، چرا كه قهرمان هائى كه در داستان ها معرفى مى كند – قهرمان هاى واقعى و نه پندارى - هر كدام در نوع خود بى نظيرند.

ابراهيم قهرمان بت شكن با آن روح بلند و سازش ناپذير در برابر طاغوتيان .

نوح آن قهرمان صبر و استقامت و پايمردى و دلسوزى در آن عمر طولانى و پربركت .

موسى آن قهرمان تربيت يك جمعيت لجوج در برابر يك طاغوت عصيانگر.

يوسف آن قهرمان پاكى و پارسائى و تقوى ، در برابر يك زن زيباى هوسباز و حيله گر.
و از اين گذشته قدرت بيان وحى قرآنى در اين داستان آنچنان تجلى كرده كه انسان را به حيرت مى اندازد، زيرا اين داستان چنانكه مى دانيم در پاره اى از موارد به مسائل بسيار باريك عشقى منتهى مى گردد، و قرآن بى آنكه آنها را درز بگيرد، و از كنار آن بگذرد تمام اين صحنه ها را با ريزه كاري هايش طورى بيان مى كند كه كمترين احساس منفى و نامطلوب در شنونده ايجاد نمى گردد، در متن تمام قضايا وارد مى شود اما در همه جا اشعه نيرومندى از تقوا و پاكى ،بحث ها را احاطه كرده است .

[ghoran]

بسم الله الرحمن الرحیم

سوره مبارکه رعد

سوره هاى مكى چون در آغاز دعوت پيامبر (صلى الله عليه و آله و سلم) و به هنگام درگيرى شديد با مشركان نازل شده است غالبا پيرامون مسائل عقيدتى مخصوصا دعوت به توحيد و مبارزه با شرك و اثبات معاد سخن مى گويد، در حالى كه سوره هاى مدنى كه پس از گسترش اسلام و تشكيل حكومت اسلامى نازل گرديد، پيرامون احكام و مسائل مربوط به نظامات اجتماعى ، طبق نيازمنديهاى جامعه بحث مى كند.

سوره رعد كه از سوره هاى مكى است نيز همين برنامه را تعقيب كرده است و پس از اشاره به حقانيت و عظمت قرآن ، به بيان آيات توحيد و اسرار آفرينش كه نشانه هاى ذات پاك خدا هستند مى پردازد.

گاهى از برافراشتن آسمان هاى بيستون ، سخن مى گويد و زمانى از تسخير خورشيد و ماه به فرمان خدا.

گاه از گسترش زمين و آفرينش كوه ها و نهرها و درختان و ميوه ها، و زمانى از پرده هاى آرام بخش شب كه روز را مى پوشاند.

گاه دست مردم را مى گيرد و به ميان باغ هاى انگور و نخلستان و لابلاى زراعت ها مى برد، و شگفتى هاى آنها را بر مى شمرد.

سپس به بحث معاد و زندگى نوين انسان و دادگاه عدل پروردگار مى پردازد. و اين مجموعه معرفى مبدء و معاد را، با بيان مسئوليت هاى مردم و وظائفشان و اينكه هر گونه تغيير و دگرگونى در سرنوشت آنها، بايد از ناحيه خود آنان شروع شود تكميل مى كند.

دگر بار به مساله توحيد باز مى گردد، و از تسبيح رعد و وحشت آدميان از برق و صاعقه ، بحث مى كند، و زمانى از سجده آسمانيان و زميني ها در برابر عظمت پروردگار.

سپس براى اينكه چشم و گوش ها را بگشايد و انديشه ها را بيدار كند، و بى خاصيت بودن بت هاى ساخته و پرداخته دست بشر را روشن سازد، آنها را دعوت به انديشه و تفكر مى كند و براى شناخت حق و باطل ، مثال مي زند، مثال هائى زنده و محسوس ، و براى همه قابل درك .

و از آنجا كه ثمره نهائى ايمان به توحيد و معاد، همان برنامه هاى سازنده عملى است به دنبال اين بحث ها، مردم را به وفاى به عهد وصله رحم و صبر و استقامت و انفاق در پنهان و آشكار و ترك انتقام جوئى دعوت مى كند.

دگر بار به آنها نشان مى دهد كه زندگى دنيا ناپدار است ، و آرامش و اطمينان جز در سايه ايمان به خدا حاصل نمى شود.

و سرانجام دست مردم را مى گيرد و به اعماق تاريخ مى كشاند و سرگذشت دردناك اقوام ياغى و سركش گذشته و آنهائى كه حق را پوشاندند يا مردم را از حق باز داشتند بطور مشخص نشان مى دهد، و با تهديد كردن كفار با تعبيراتى تكان دهنده سوره را پايان مى بخشد.

بنابراين سوره رعد، از عقايد و ايمان ، شروع مى شود و به اعمال و برنامه هاى انسان سازى پايان مى يابد.

[ghoran]

بسم الله الرحمن الرحیم

سوره مبارکه ابراهیم

چنانكه از نام سوره پيدا است ، قسمتى از آن در باره قهرمان توحيد ابراهيم بت شكن (بخش نيايش هاى او) نازل گرديده است .

بخش ديگرى از اين سوره اشاره به تاريخ انبياى پيشين همچون نوح ، موسى ، و قوم عاد و ثمود، و درس هاى عبرتى كه در آنها نهفته است مى باشد.

مجموعه اينها بحث هاى فراوانى را كه در اين سوره در زمينه موعظه و اندرز و بشارت و انذار نازل گرديده تكميل مى نمايد.

و همانگونه كه در غالب سوره هاى مكى مى خوانيم قسمت قابل ملاحظه اى نيز بحث از «مبدء» و «معاد» است ، كه با راسخ شدن ايمان به آنها در قلب انسان ، روح و جان و سپس گفتار و كردار او، نور و روشنائى ديگرى پيدا مى كند و در مسير حق و الله قرار مى گيرد.

خلاصه اين سوره مجموعه اى است از بيان اعتقادات و اندرزها و موعظه ها و سرگذشت هاى عبرت انگيز اقوام پيشين و بيان هدف رسالت پيامبران و نزول كتب آسمانى .

[ghoran]

بسم الله الرحمن الرحیم

محتواى سوره حجر

سوره حجر بنا بر مشهور ميان مفسران از سوره هاى مكى است ، و بنا به نقل از فهرست ابن نديم در تاريخ القرآن پنجاه و دومين سوره اى است كه در سرزمين مكه بر پيامبر اكرم (صلى الله عليه و آله و سلم) نازل شده است و مجموع آيات آن به اتفاق همه مفسران 99 آيه است .

به همين دليل همان آهنگ و لحن سوره هاى مكى كاملا در آن منعكس است ، زيرا سوره هاى مكى بيشتر روى چند موضوع تكيه مى كند: روى معارف اسلامى مخصوصا توحيد و معاد و روى انذار مشركان و گنهكاران و ستمگران ، و روى درس هاى عبرتى كه در تاريخ پيشينيان وجود داشته است .

لذا مى توان محتواى اين سوره را در هفت بخش خلاصه كرد:

1 - آيات مربوط به مبدء عالم هستى و ايمان به او از طريق مطالعه در اسرار آفرينش .

2 - آيات مربوط به معاد و كيفر بدكاران .

3 - اهميت قرآن و عظمت اين كتاب آسمانى .

4 - داستان آفرينش آدم و سركشى ابليس و سرانجام كار او، و به عنوان يك هشدار و بيدار باش براى همه انسان ها!

5 - اشاره به سرگذشت اقوامى همچون قوم لوط و صالح و شعيب ، براى تكميل اين هشدار.

6 - انذار و بشارت و اندرزهاى مؤ ثر و تهديدهاى كوبنده و تشويق هاى جالب .

7 - دعوت از پيامبر به مقاومت و دلدارى او در برابر توطئه هاى شديد مخالفان كه مخصوصا در محيط مكه بسيار زياد و خطرناك بود.

نام اين سوره از آيه هشتادم كه درباره اصحاب حجر (قوم صالح) سخن مى گويد انتخاب شده است ، چرا كه در اين سوره پنج آيه درباره اصحاب حجر است ، و تنها سوره اى است كه از قوم صالح به عنوان اصحاب حجر نام مى برد.

[ghoran]

بسم الله الرحمن الرحیم

محتواى سوره نحل

گرچه بعضى از مفسران تمام آيات اين سوره را مكى مي دانند، ولى بيشتر مفسران عقيده دارند كه قسمتى از آيات آن در مكه و قسمتى در مدينه نازل شده است ، و با توجه به آنچه از محتواى سوره هاى مكى و مدنى مي دانيم ، اين سخن صحيحتر به نظر مي رسد بخصوص كه در بعضى از آيات آن مانند آيه 41 و آيه 101 صريحا بحث از هجرت و يا هجرت و جهاد هر دو به ميان آمده ، و مي دانيم اين دو موضوع تناسب با حوادث بعد از هجرت پيامبر (صلى الله عليه و آله و سلم) دارد.

و اگر هجرت را كه در آيه 41 به آن اشاره شده مربوط به هجرت نخستين يعنى هجرت گروهى از مسلمانان به سرپرستى جعفر بن ابى طالب از مكه به حبشه بدانيم ، هجرت و جهاد كه در آيه 101 با هم ذكر شده است بسيار بعيد است كه اشاره به اين هجرت بوده باشد و جز بر هجرت پيامبر (صلى الله عليه و آله و سلم) به مدينه قابل تطبيق نيست .

به علاوه معروف در تفسير آيه 126 اين است كه در جريان جنگ احد نازل گرديده است و جنگ احد بعد از هجرت است .

روى اين جهات،بعضى از مفسران گفته اند كه چهل آيه نخستين اين سوره در مكه نازل شده است و بقيه آن در مدينه،در حالى كه بعضى ديگر همه آيات آن را مكى مي دانند،جز سه آيه آن را كه مى گويند در رابطه با غزوه احد نازل گرديده است:

قدر مسلم اين است كه اين سوره را بايد تركيبى از آيات مكى و مدنى دانست ، هر چند دقيقا نمي توان -جز در موارد معينى- مكى و مدنى بودن يك يك آيات آن را مشخص ساخت .

و به هر حال در آيات اين سوره هم بحث هاى خاص سوره هاى مكى ديده مى شود (مانند بحث قاطع از توحيد و معاد و مبارزه شديد با شرك و بت پرستى) و هم بحث هاى مخصوص سوره هاى مدنى (مانند بحث از احكام اجتماعى و مسائل مربوط به جهاد و هجرت).

و بطور كلى مي توان گفت كه محتواى اين سوره را امور زير تشكيل مي دهد كه به شكل جالب و متناسبى با هم آميخته شده است:

1- بيش از همه بحث از نعمت هاى خداوند در اين سوره به ميان آمده و آنچنان ريزه كاريهاى آن تشريح گرديده كه حس شكرگزارى هر انسان آزاده اى را بيدار مي كند، و از اين راه او را به آفريننده اين همه نعمت و موهبت نزديك مى سازد.

اين نعمت ها شامل نعمت هاى مربوط به باران ، نور آفتاب ، انواع گياهان و ميوه ها و مواد غذائى ديگر، و حيواناتى كه خدمتگزار انسان ها هستند و منافع و بركاتى كه از اين حيوانات عائد انسان مى شود و انواع وسائل زندگى و حتى نعمت فرزند و همسر، و خلاصه شامل انواع طيبات مي گردد.

و درست به همين علت است كه بعضى آن را سوره «نعم» (جمع نعمت) ناميده اند.

ولى مشهور و معروف در نامگذارى اين سوره همان سوره نحل است ، چرا كه ضمن بر شمردن نعمت هاى گوناگون الهى اشاره اى كوتاه و پر معنى و عجيب به زنبور عسل كرده ، مخصوصا روى ماده غذائى مهمى كه از آن عائد انسان ها مى شود، و نشانه هاى توحيدى كه در زندگى اين حشره وجود دارد تكيه نموده است .

2- بخش ديگرى از آن از دلائل توحيد و عظمت خلقت خدا، و معاد، و تهديد مشركان و مجرمان بحث مي كند.

3- قسمت ديگرى از آن از احكام مختلف اسلامى همانند دستور به عدل و احسان و هجرت و جهاد و نهى از فحشاء و منكر و ظلم و ستم و پيمانشكنى و همچنين دعوت به شكرگزارى از نعمت هاى او سخن مى گويد، و در همين رابطه از ابراهيم قهرمان توحيد به عنوان يك بنده شكرگزار در چند آيه نام مي برد.

4- بخش ديگرى از بدعت هاى مشركان سخن مى گويد و در همين رابطه ، مثل هاى حسى جالبى ذكر مي كند.

5- و بالاخره در قسمت ديگرى انسان ها را از وسوسه هاى شيطان بر حذر مي دارد.

[ghoran]

بسم الله الرحمن الرحیم

محتواى سوره ملك

اين سوره كه سرآغاز جزء 29 قرآن مجيد است از سوره هايى است كه بنابر مشهور، تمام آن در مكه نازل شده ، همانگونه كه غالب سوره هاى اين جزء مكى است ، بلكه به گفته بعضى از مفسران تمام سوره هاى اين جزء مكى است به عكس سوره هاى جزء قبل كه مدنى بود.

سوره «ملك» كه نام ديگرش سوره «منجية» (نجاتبخش) و نام سومش «واقية» يا «مانعة» است (زيرا تلاوت كننده خود را از عذاب الهى يا عذاب قبر نگاه مى دارد) از سوره هاى بسيار پرفضيلت قرآن مى باشد، و مسائل زيادى در آن مطرح شده كه عمدتا بر سه محور دور مى زند.

1 - بحثهائى پيرامون «مبداء» و صفات خداوند، و نظام شگفت انگيز خلقت مخصوصا آفرينش آسمانها و ستارگان ، و آفرينش زمين و مواهب آن ، و همچنين آفرينش پرندگان ، و آبهاى جارى و آفرينش گوش و چشم و ابزار شناخت .

2 - بحثهائى پيرامون «معاد» و عذاب دوزخ ، و گفتگوهاى ماءموران عذاب با دوزخيان ، و مانند آن .

3 - انذار و تهديد كافران و ظالمان به انواع عذابهاى دنيا و آخرت .

و به گفته بعضى از نظر محور اصلى تمام سوره را همان مالكيت و حاكميت خدا تشكيل مى دهد كه در نخستين آيه آمده است .

[حقیقتجو]

(۲۹/شهریور/۹۳ ۷:۰۵)ghoran نوشته است:  بسم الله الله الرحمن الرحیم

سلام دوستان.بنده تصمیم گرفتن از این به بعد،سیمایی کلی از سوره های قرآن کریم رو با توجه به تفسیر نمونه آیت الله العظمی مکارم شیرازی در این پست براتون قرار بدم.
إن شاالله که مورد قبول شما دوستان عزیز قرار بگیره.
با تشکر.

---

بسم الله الرحمن الرحیم

سوره مبارکه حمد

اين سوره اساسا با سوره هاى ديگر قرآن از نظر لحن و آهنگ فرق روشنى دارد به خاطر اينكه سوره هاى ديگر همه بعنوان سخن خدا است ، اما اين سوره از زبان بندگان است ، و به تعبير ديگر در اين سوره خداوند طرز مناجات و سخن گفتن با او را به بندگانش آموخته است .
آغاز اين سوره با حمد و ستايش پروردگار شروع مى شود .
و با ابراز ايمان به مبداء و معاد (خداشناسى و ايمان به رستاخيز) ادامه مى يابد، و با تقاضاها و نيازهاى بندگان پايان مى گيرد.
انسان آگاه و بيدار دل ، هنگامى كه اين سوره را مى خواند، احساس مى كند كه بر بال و پر فرشتگان قرار گرفته و به آسمان صعود مى كند و در عالم روحانيت و معنويت لحظه به لحظه به خدا نزديكتر مى شود .
اين نكته بسيار جالب است كه اسلام بر خلاف بسيارى از مذاهب ساختگى يا تحريف شده كه ميان «خدا» و «خلق» واسطه ها قائل مى شوند به مردم دستور مى دهد كه بدون هيچ واسطه با خدايشان ارتباط برقرار كنند!.
اين سوره تبلورى است از همين ارتباط نزديك و بى واسطه خدا با انسان ، و مخلوق با خالق ، در اينجا تنها او را مى بيند، با او سخن مى گويد، پيام او را با گوش جان مى شنود، حتى هيچ پيامبر مرسل و فرشته مقربى در اين ميان واسطه نيست و عجب اينكه اين پيوند و ارتباط مستقيم خلق با خالق آغازگر قرآن مجيد است .

سلام
سوالی داشتم فقط اگه فکر کردید که بحث تایپک داره منحرف میشه و نخواستید جواب بدید به مدیر تالار بگید که پست بنده رو حذف کنن چون برخی دوستان به این موضوع خیلی حساس هستند
سوال من این است که تعریف از واسطه چیست؟
مگر نماز خود واسطه ای بین انسان و خداوند برای تقرب جستن به او نمی باشد؟

يا ايها الذين آمنوا اتقوا الله و ابتغوا اليه الوسيله »

(مائده، 31)

اي اهل ايمان، پرهيزكاري پيشه كنيد و وسيله اي براي تقرب به خدا انتخاب كنيد.

[ghoran]

بسم الله الرحمن الرحیم

(۲۰/اسفند/۹۴ ۱۶:۲۹)حقیقتجو نوشته است:  سلام
سوالی داشتم فقط اگه فکر کردید که بحث تایپک داره منحرف میشه و نخواستید جواب بدید به مدیر تالار بگید که پست بنده رو حذف کنن چون برخی دوستان به این موضوع خیلی حساس هستند
سوال من این است که تعریف از واسطه چیست؟
مگر نماز خود واسطه ای بین انسان و خداوند برای تقرب جستن به او نمی باشد؟

يا ايها الذين آمنوا اتقوا الله و ابتغوا اليه الوسيله »

(مائده، 31)

اي اهل ايمان، پرهيزكاري پيشه كنيد و وسيله اي براي تقرب به خدا انتخاب كنيد.

سلام
وقتتون بخیر

بهتر بود این سوالو از علما و اهل فن می پرسیدید تا بهتر بتونن راهنماییتون کنن.
در پاسخ به سوالتون باید عرض کنم که:

يا ايها الذين آمنوا اتقوا الله و ابتغوا اليه الوسيله

وسيله در اصل به معنى تقرب جستن و يا چيزى كه باعث تقرب به ديگرى از روى علاقه و رغبت مي شود مى باشد.

بنابراين وسيله در آيه فوق معنى بسيار وسيعى دارد و هر كار و هر چيزى را كه باعث نزديك شدن به پيشگاه مقدس پروردگار مي شود شامل مي گردد. همانطور كه على (عليه السلام ) در نهج البلاغه فرموده است :

«بهترين چيزى كه به وسيله آن ميتوان به خدا نزديك شد ايمان به خدا و پيامبر او و جهاد در راه خدا است كه قله كوهسار اسلام است ، و همچنين جمله اخلاص (لا اله الا الله ) كه همان فطرت توحيد است ، و بر پا داشتن نماز كه آئين اسلام است ، و زكوة كه فريضه واجبه است ، و روزه ماه

رمضان كه سپرى است در برابر گناه و كيفرهاى الهى ، و حج و عمره كه فقر و پريشانى را دور ميكند و گناهان را ميشويد، و صله رحم كه ثروت را زياد و عمر را طولانى مى كند، انفاقهاى پنهانى كه جبران گناهان مينمايد و انفاق آشكار كه مرگهاى ناگوار و بد را دور ميسازد و كارهاى نيك كه انسان را از سقوط نجات مى دهد.»

و نيز شفاعت پيامبران و امامان و بندگان صالح خدا كه طبق صريح قرآن باعث تقرب به پروردگار ميگردد، در مفهوم وسيع توسل داخل است ، و همچنين پيروى از پيامبر و امام و گام نهادن در جاى گام آنها زيرا همه اينها موجب نزديكى به ساحت قدس پروردگار ميباشد حتى سوگند دادن خدا به مقام پيامبران و امامان و صالحان كه نشانه علاقه به آنها و اهميت دادن به مقام و مكتب آنان ميباشد جزء اين مفهوم وسيع است .

[ghoran]

بسم الله الرحمن الرحیم

محتواى سوره حاقه

مباحث اين سوره بر سه محور دور مى زند.

«محور اول» كه مهمترين محورهاى بحث اين سوره است مسائل مربوط به قيامت و بسيارى از خصوصيات آن مى باشد، و لذا سه نام از نامهاى قيامت يعنى «حاقه» و «قارعه» و «واقعه» در اين سوره آمده است .

«محور دوم» بحثهائى است كه پيرامون سرنوشت اقوام كافر پيشين ، مخصوصا قوم عاد و ثمود و فرعون ، مى باشد كه مشتمل بر انذارهاى قوى و مؤكدى است براى همه كافران و منكران قيامت .

«محور سوم» بحثهائى است پيرامون عظمت قرآن و مقام پيامبر (صلى اللّه عليه و آله و سلّم) و كيفر تكذيب كنندگان .