قانون امر به معروف و نهی از منکر

[رهگذر.]

إِنَّ اللّهَ لاَ يغَيرُ مَا بِقَوْمٍ حَتَّى يغَيرُواْ مَا بِأَنْفُسِهِمْ

خداوند سرنوشت هيچ قومي را تغييير نمي دهد مگر آنکه آنان خود تغيير کنند (رعد - 11)

امام حسين(علیه السلام) ضمن وصيّت‌ نامه اي كه هنگام خروج از مدينه و در زمان وداع با برادرش محمّد بن‌حنفيّه براي وي نوشت، هدف از حركت خويش را چنين بازگو كرد:
من نه از روي سرمستي و گستاخي و نه براي فساد و ستم گري حرکت کردم. بلكه تنها براي طلب اصلاح در امّت جدم حرکت کردم. مي خواهم امر به معروف و نهي از منكر كنم و به سيره جدم و پدرم علي بن‌ابي‌طالب عمل كنم.

اصل هشتم قانون اساسی

امر به معروف و نهی ازمنکر

در اصل هشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران به این جهت توجه ویژه و تاکید و تصریح گشته است. «در جمهوری اسلامی ایران دعوت به خیر، امر به معروف و نهی از منکر، وظیفه ای است همگانی و متفاوت بر عهده مردم نسبت به یکدیگر، دولت نسبت به مردم و مردم نسبت به دولت، شرائط و حدود و کیفیت آن را قانون تعیین می کند».
(والمومنون بعضهم اولیاء بعض یامرون بالمعروف و ینهون عن المنکر) توبه،۷۱
مومنان، دوستدار یکدیگرند، امر به معروف می کنند و نهی از منکر می نمایند.

بیانات مقام معظم رهبری در نماز جمعه تهران مورخه 25 / 9 / 1379

اگر معنای امر به معروف و نهی از منکر و حدود آن برای مردم روشن بشود،معلوم خواهد شد یکی از نوترین، شیرین ترین، کارآمدترین و کارسازترین شیوه های تعامل اجتماعی، همین امر به معروف و نهی از منکر است.
این همکاری کردن است; این نظارت عمومی است; این کمک به شیوع خیر است; این کمک به محدودکردن بدی و شر است; کمک به این است که در جامعه اسلامی گناه، گناه بماند.
بدترین خطرها این است که یک روز در جامعه، گناه به عنوان صواب معرفی بشود; کار خوب به عنوان کار بد معرفی بشود و فرهنگ ها عوض بشود.

وقتی که امر به معروف و نهی از منکر در جامعه رایج شد، این موجب می شود که گناه در نظر مردم همیشه گناه بماند و تبدیل به صواب و کار نیک نشود.
بدترین توطئه ها علیه مردم این است که طوری کار کنند و حرف بزنند که کارهای خوب کارهایی که دین به آنها امر کرده است و رشد و صلاح کشور در آنهاست در نظرمردم به کارهای بد، و کارهای بد به کارهای خوب تبدیل شود; این خطر خیلی بزرگی است.

بنابراین اولین فایده امر به معروف و نهی از منکر همین است که نیکی وبدی، همچنان نیکی و بدی بماند.
باید امر به معروف و نهی از منکر را میان خودتان اقامه کنید، رواج بدهید و نسبت به آن پایبند باشید; اگرنکردید، خدا اشرار و فاسدها و وابسته ها را بر شما مسلط می کند;
وقتی که امر به معروف و نهی از منکر نشود و در جامعه خلافکاری، دزدی، تقلب و خیانت رایج گردد و بتدریج جزو فرهنگ جامعه بشود، زمینه برای روی کار آمدن آدمهای ناباب فراهم خواهدشد.

البته امر به معروف و نهی از منکر حوزه های گوناگونی دارد که:
مهمترینش حوزه مسؤولان است;
یعنی شما باید ما را به معروف امر، و از منکر نهی کنید. مردم باید از مسؤولان، کار خوب را بخواهند; آن هم نه به صورت خواهش وتقاضا; بلکه باید از آنها بخواهند.این مهمترین حوزه است;

نهی از منکر هم فقط نهی از گناهان شخصی نیست. تا می گوییم نهی از منکر، فورا درذهن مجسم می شود که اگر یک نفر در خیابان رفتار و لباسش خوب نبود، یکی باید بیاید و او را نهی از منکر کند; فقط این نیست; این جز دهم است.
نهی از منکر در همه زمینه های مهم وجود دارد; مثلا کارهایی که افراد توانا دستشان می رسد و انجام می دهند;
همین سو استفاده از منابع عمومی;
همین رفیق بازی در مسائل عمومی کشور، در باب واردات، در باب شرکتها و در باب استفاده از منابع تولیدی و غیره;
همین رعایت رفاقتها از سوی مسؤولان.یک وقت دو نفر تاجر و کاسب هستند و با هم همکاری و رفاقت می کنند، آن یک حکم دارد; یک وقت هست که آن کسی که مسؤول دولتی است و قدرت و اجازه و امضا دردست اوست، با یک نفر رابطه ویژه برقرار می کند; این آن چیزی است که ممنوع و گناه و حرام است و نهی از آن بر همه کسانی که این چیزها را فهمیده انددر خود آن اداره، در خود آن بخش، بر مافوق او، بر زیردست او واجب است; تافضا برای کسی که اهل سو استفاده است، تنگ بشود.

در محیط خانواده هم می شود نهی از منکر کرد.
منکراتی که در سطح جامعه وجود دارد و می شود از آنها نهی کرد و باید نهی کرد، از جمله اینهاست:اتلاف منابع عمومی، اتلاف منابع حیاتی، اتلاف برق،اتلاف وسایل سوخت، اتلاف مواد غذایی، اسراف در آب و اسراف در نان.

در باب مسؤولان، آن طور مشی کردن و عمل کردن و دستور دادن و قاعده معین کردن; در باب عموم مردم هم آنها راوادار کردن به حضور، به فعالیت و به احساس مسؤولیت در مسائل اجتماعی، باهمین امر به معروف و نهی از منکر.

برای انسان والایی که می خواهد برفراز همه پدیده های عالم وجود پرواز بکندو هیچ چیزی پابند او نباشد و او را اسیر نکند، اسوه حقیقی، امیرالمومنین است.

پایگاه اطلاع رسانی حوزه

نام طرح: حمایت از آمران به معروف و ناهیان از منکر
ماده واحده ـ هر گاه فردی در مقام دفاع از شعائر اسلامی به شرط عدم استفاده از الفاظ رکیک اقدام به امر به معروف و نهی از منکر نماید و به این جهت به او صدمه جسمی و جانی وارد آید، حسب مورد، مشمول قوانین و مقررات مربوط به جانبازان و شهدا می‌شود. در تبصره این ماده آمده بود: ستاد موظف است اجرای مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی درباره عفاف و حجاب را پیگیری کند.

منبع

نتیجه:

رهبر انقلاب طی دهه های اخیر به تبیین و تشریح امر به معروف و نهی از منکر در حوزه های مختلف پرداختند،حوزه هایی که در بالا اشاره شد.
و بعد از گذشت سال ها مجلس محترم فقط قانونی درباره مجازات و محافظت درباره آمران به معروف و ناهیان از منکر تصویب کرده طی4 تبصره که در لینک منبع اعلام شد.(بیشتر در حوزه عفاف و حجاب، به خاطر شهادت علی خلیلی)

چرا طرح حمایتی در حوزه های سازمانی و اداری مثل بیمه، بانک، گمرک، شهرداری و حوزه های مختلف منابع طبیعی و.... برای ناهیان از منکر و آمران به معروف تعیین نشده ست؟
تکلیف این واجب فراموش شده در این حوزه ها چیست؟

و این تک بعدی نگریستن به مساله مهم امر به معروف و نهی از منکر تبعاتی در جامعه دارد که ذهنیت به سمتی برود که وقتی اسم امر به معروف و نهی از منکر می آید بیشتر به مساله حجاب بسنده کنند و پرداختن این امر در حوزه های دیگر اجتباب کنند.

[135]

به نام خدا

نقل قول:چرا طرح حمایتی در حوزه های سازمانی و اداری مثل بیمه، بانک، گمرک، شهرداری و حوزه های مختلف منابع طبیعی و.... برای ناهیان از منکر و آمران به معروف تعیین نشده ست؟
تکلیف این واجب فراموش شده در این حوزه ها چیست؟

با مصوبه مجلس مقامات حاکمیت و قوای سه گانه هم امر به معروف می‌شوند.

به گزارش خبرنگار ایلناٰ، نمایندگان در جلسه علنی امروز مجلس و در ادامه بررسی طرح یک فوریتی حمایت از آمران به معروف و ناهیان از منکر، ماده 9 این طرح را به تصویب رساندند.

براساس ماده 9؛ مردم از حق دعوت به خیر، نصیحت، نقد علنی و غیرعلنی در مورد عملکرد دولت برخوردارند و می‌توانند نسبت به مقامات، مسئولان و مدیران و کارکنان تمامی اجزای حاکمیت و قوای سه گانه اعم از وزارتخانه‌ها، سازمان‌ها، موسسات، شرکت‌های دولتی، موسسات و نهادهای عمومی غیردولتی، نهادهای انقلاب اسلامی، نیروهای مسلح و کلیه دستگاه‌هایی که شمول قوانین و مقررات عمومی نسبت به آنها مستلزم ذکر یا تصریح نام است، امر به معروف و نهی از منکر کنند و موارد ذیل نیز از جمله مصادیق معروف و منکر است:
الف- حفظ بیت‌المال و اموال عمومی
ب- انضباط اداری و مالی
پ- تکریم ارباب رجوع
ت- فساد اداری، مالی و یا اقتصادی
ث- تجمل‌گرایی و اشرافی‌گری

منبع

ولی مشکل اینجاست که ضمانت اجرایی اش ضعیف هست ،
و در این حوزه با توجه به تصویب جدید این قانون فعالیت و اقدام مشخصی انجام نمیگیرد چون همه موارد نوشته شده در بعضی سازمان ها به وضوح دیده میشود. فاصله حرف تا عمل بسیار زیاد هست.
و اطلاع رسانی شدیدا ضعیفه و همه درگیر مساله حجاب و عفاف هستند.موضوع حجاب هم در جای خودش مهم هست.




بیانات مقام معظم رهبری

اولین فایده امر به معروف و نهی از منکر همین است،که نیکی و بدی، همچنان نیکی و بدی بماند.
فایده دیگرش این است که وقتی در جامعه گناه منتشر بشود و مردم با گناه خو بگیرند، آنگاه اگر در راس جامعه هم کسی بخواهد مردم را به خیر و صلاح و معروف و نیکی سوق بدهد، کارش با مشکل مواجه خواهد شد; نمی تواند; یا به آسانی نمی تواند; مجبور است با صرف هزینه فراوان این کار را انجام بدهد.
یکی از موجبات نا کامی تلاشهای امیرمؤمنان با آن قدرت و عظمت در ادامه این راه، که بالاخره هم به شهادت آن بزرگوار منجر شد، همین بود.
این روایت تکان دهنده و عجیبی است;
می فرماید:«لتامرن بالمعروف و لتنهون عن المنکر او لیسلطن الله علیکم شرار کم فیدعو خیارکم فلا یستجاب لهم »;
باید امر به معروف و نهی از منکررا میان خودتان اقامه کنید، رواج بدهید و نسبت به آن پایبند باشید; اگر نکردید، خدا اشرار و فاسدها و وابسته ها را بر شما مسلط می کند; یعنی زمام امور سیاست کشور به مرور به دست امثال حجاج بن یوسف خواهد افتاد!
همان کوفه ای که امیرالمومنین در راس آن قرار داشت و در آن جا امر و نهی می کرد و در مسجدش خطبه می خواند، به خاطر ترک امر به معروف و نهی از منکر، به مروربه آن جایی رسید که حجاج بن یوسف ثقفی آمد و در همان مسجد ایستاد و خطبه خواند و به خیال خود مردم را موعظه کرد!
حجاج چه کسی بود؟ حجاج کسی بودکه خون یک انسان در نظر او، با خون یک گنجشک هیچ تفاوتی نداشت!
به همان راحتی که یک حیوان و یک حشره را بکشند، حجاج یک انسان را می کشت.
یک بار حجاج دستور داد و گفت همه مردم کوفه باید بیایند و شهادت بدهند که کافر هستند و از کفر خودشان توبه کنند; هر کس بگوید نه، گردنش زده می شود!
وظیفه بزرگی بر دوش ما قرار دارد.امیرالمؤمنین جان مبارک خود را بر سراین کار گذاشت.
همچنان که تمام عمر خود را از وقتی که می توانست تلاشی بکند از همان وقتی که اسلام آورد، از اوان کودکی تا آخر عمر; چه دوران مکه، چه دوران مدینه، چه دوران بعد، چه هم در دوران خلافت در همین راه مصرف کرد ویک آن از مجاهدت و تلاش در راه خدا باز نایستاد.
برای انسان والایی که می خواهد برفراز همه پدیده های عالم وجود پرواز بکند و هیچ چیزی پابند او نباشد و او را اسیر نکند، اسوه حقیقی، امیرالمومنین است.

منبع