دوستان کم و دشمنان زیاد چه فایده ای دارد ؟

[آفتاب]

دوستان کم و دشمنان زیاد چه فایده ای دارد؟


ای جمیل شایسته است انسان چگونه باشد؟ جواب داد: باید دوستانش کم باشند و دشمنانش بسیار.



مردی به نام«جمیل» سالیان دراز منشی دربار ساسانیان بود. او عصر حضرت علی(علیه السلام) را درک کرد و در ایام حکومت آن حضرت سخت فرسوده و پیر شده بود. موقعی که امیرالمؤمنین(علیه السلام) به نهروان آمد و از حال جمیل پرسش فرمود، گفتند: در قید حیات است.

دستور دادند احضارش کنند، وقتی شرفیاب شد، حضرت در اولین برخورد دید که هوش و حواس پیرمرد سالم است و تنها چشم خود را از دست داده است. از او سوال کردند: ای جمیل شایسته است انسان چگونه باشد؟

جواب داد: باید دوستانش کم باشند و دشمنانش بسیار.

فرمود: ای جمیل سخن تازه و بی سابقه می گویی. همه ی مردم در این نظر متفقند که داشتن دوست زیاد بهتر است.

عرض کرد: مطلب آن طور نیست که گمان کرده اند و سپس توضیح داد که:

دوستان زیاد وقتی به انجام حاجت آدمی دست می زنند آن طور که باید و شاید به انجام وظیفه قیام نمی کنند و نتیجه معکوس عاید می گردد؛ مثل آنکه زیادی کشتی بان باعث غرق کشتی می شود.

حضرت فرمودند: این که می گویی صحیح است چه آنکه من آن را آزمایش کرده ام.

سپس فرمودند: بسیاری دشمن چه فایده ای دارد؟
جواب داد: وقتی دشمنان انسان زیاد باشند آدمی همواره مراقب کارهای خویشتن است، می کوشد تا سخنی نگوید که از وی خرده بگیرند، یا لغزشی از او بروز نکند تا مورد مؤاخذه واقع شود و بر اثر مراقبت ها و دقتهای پی گیر برای همیشه از خطا و لغزش مصون خواهد ماند.

حضرت علی (علیه السلام) گفته ی پیرمرد را پسندید و نیکو شمرد و مورد تأییدش قرار داد.

منبع: قصه های تربیتی،ص۱۸۹-۱۹۰.
به نقل از افکار نیوز

[آفتاب]

پیامبر اعظم صلی الله علیه و آله و سلم

در گفتاری خطاب به حضرت علی علیه السلام

سه مشخصه یک دوست خوب را بیان می فرمایند .

ایشان می فرمایند :

یا علی (علیه السلام) از برای دوست و رفیق سه علامت وجود دارد

1- مالش را جای مال خودت قرار دهد

2- آبرویش را پای آبروی تو بگذارد

3- جانش را فدای جان تو کند و علاوه بر آنها اسرار تو را فاش نکند

...

مواعظ العددیة ص 135

[آفتاب]

امام‌حسن (علیه السلام) در تبیین دوستی و همنشینی در چارچوب فلسفه اسلامی زندگی می‌فرماید:

اگر به خاطر نیازی مجبور شدی با کسی دوست و همنشین شوی ، پس با کسی دوست شو که وقتی با او همنشینی می‌کنی ، موجب زینت تو باشد

و هنگامی که به او خدمتی کردی ، از تو حمایت کند

و هنگامی که از او درخواست کمک کردی ، تو را یاری کند

و اگر سخنی گفتی ، سخن تو را تصدیق کند

و اگر حمله کردی ، هجوم تو را قوت بخشد

و اگر چیزی طلب کردی ، تو را یاری کند

و اگر نقصی از تو آشکار شد ، آن را بپوشاند

و اگر نیکی از تو دید ، آن را به حساب آورد .

(بحارالانوار، ج44، ص139)

................................................................................................

......................................................

............................

امام‌حسن(علیه السلام) درباره نشانه‌های بی‌خردی و سفاهت شخص می‌فرماید :

سفاهت، به پستی گراییدن و با گمراهان نشستن است.

(بحار‌الانوار، ج78، ص115)

[آفتاب]

حق همنشین

در رساله ی حقوق امام سجاد عليه السلام آمده است که

حق همنشين اينست که با او برخوردي ملايم داشته باشي و با خوبي بپذيري و خوش آمد بگويي

• و در گفتگو با او با انصاف رفتار کني و به يکباره ديده و توجهت را از او برنداري و مقصودت از گفتار ، فهماندن او باشد
• و اگر در اين همنشيني تو رفتي و همنشين او شدي اختيار با تو است ، هرگاه خواستي برخيز ، اما اگر او با تو همنشيني را آغاز کرده اختيار با اوست ، بر نخيز جز اين که از او اجازه بگيري و هيچ نيرويي جز به کمک خداوند نيست.
• [align=RIGHT]رسول الله (ص) مي فرمايند:
  روش آدمي بر مذهب و سيره دوست صميمي و رفيق دلبندش خواهد بود.

حضرت سليمان عليه السلام فرموده اند:

درباره کسي به نيکي يا بدي قضاوت نکنيد تا رفقايش را ببينيد چه آنکه آدمي از امثال و اقرانش شناخته مي شود و به صفات همنشينان و دوستان صميمي اش توصيف مي گردد.

درباره دوستي با انسان هاي گمراه و منحرف هم در آيه 28 سوره فرقان مي خوانيم: واي بر من اي کاش فلان مرد پليد و گناهکار را به دوستي نمي گرفتم و به مصاحبت با او تن نمي دادم.

• امام علي عليه السلام مي فرمايد:

  ازمصاحبت با مردم شرور و فاسد بپرهيز که طبعت به طور نا آگاه ، بدي و ناپاکي را از طبع منحرف او مي دزدد و تو از آن بي خبري .
  • امام صادق عليه السلام مي فرمايند:

    کسي که با رفيق بد همنشين شود سالم نمي ماند و سرانجام به ناپاکي آلوده مي شود.
    
    ..........................................................................
  • بنابراين بايستي در دوستي ها همواره جنبه احتياط مد نظر قرار داده شود

    چه بسا تاثيرات بدي که بر آدمي مي گذارد و از آن بي خبر است.
  • انسان بايد در انتخاب دوست خود نهايت دقت را ورزد زيرا داشتن يک دوست خوب در روشن نمودن مسير زندگي وي نقش مهمي ايفا مي کند.
  • حتي گاهي اوقات دوست خوب مسير زندگي يک شخص را عوض مي کند و وي را به نيکي ها علاقه مند مي سازد.

    [font=Times New Roman][/font]

[آفتاب]

امام حسن عسکری (علیه السلام)

بهترين دوست و برادر، آن فردى است كه خطاهاى تو را به عهده گيرد و خود را مقصّر بداند.

**************************************************

همچنین حضرت امام حسن عسکری علیه السلام می فرمایند :

هرکس دوست و برادر خود را محرمانه موعظه کند ، او را زینت بخشیده و چنانچه علنى باشد سبب ننگ و تضعیف او گشته است .