هنر و معماری سنتی و اسلامی 9/4

[بیداری اندیشه]

نقوش هندسی اسلامی برای هر کس پیامی دارند. عمقش بستگی به بصیرت آن شخص. از حداقل آرامش در سیر کردن در رنگ ها و تناسبات آرام بخش و متوازن آن ها برای بنده خدایی خسته از شلوغی شهر و مشغله، سیر و نگاهی که روح را می نوازد،

تا حکمت ها و رازهای الهی برای علمای باطن، تا کشف پیچیده ترین فرمول های ریاضی برای ریاضی دانان مدرن که حیرت می کنند از چنین فرمولهای پیچیده ریاضی در طراحی بنّایان و هنرمندان گمنام و ساده و بی امضا.

23 فوریه 2007. محققان آمریکایی دانشگاه هاروارد "بهت زده" اند از ریاضیات موجود
در نقوش اسلامی که تازه 20 سال است سر از آنها در آورده اند.

عمل فقیر حقیر محتاج به رحمت خدا. محمد رضا بن استاد حسین بنا اصفهانی

غرض نقشی است کز ما بازماند که هستی را نمی بینیم بقایی مگر صاحبدلی روزی برحمت کند در حق استادان دعایی
(مسجد نصیرالملک شیراز)

امضا نمی زدند و اگر هم می زدند، اینطور می زدند. خدایشان رحمت کند.

باز برگردیم. نماد.
همانطور که اشاره کردیم الفباهای سنتی نیز چنین اند. لایه پس از لایه نماد و رمز و راز. عددی و تصویری.

بالا، مربع 15. عددی مهم
پایین، نام الله عزوجل و مربع عددی ابجد آن که مقدارش را 66 می نویسند

این تناسبات در موسیقی نیز همانند صدای انسان، آواز پرندگان، منطق الطیر، صوت کواکب و کرات و افلاک و اصواتی که می شنویم و نمی شنویم، همه جا هستند.

با ریختن گردها روی صفحه ای فلزی و زدن نت های متفاوت،
اشکال هندسی منظم متفاوتی شکل می گیرند.

و جاهل مدرن، رد کرد هر آنچه فهم پستش به آن نمی رسید و تقلیل داد علم را به حد کوری خود و جایگزین کرد حکمت خالده را با جهل تعلیمی ساخت انسان و آن را علم نامید و وارث علوم سنتی و تاریخی.
آن کس که نداند، و نداند که نداند...
می گویم برای زمانه ما یک بیت جدید باید به این شعر زیبای فارسی اضافه شود. درباره آن که نه تنها نمی داند، و نمی داند که نمی داند، بلکه نمی خواهد که بداند! کسی هم دلسوزی کند و بخواهد اشاره ای کند هم می زنند توی سرش. جهل مرکب، غرور علمی، نخوت و تکبر، دردی است که درمان ندارد، جز البته لطف الهی.
آن دوستدار دنیایی که دنیایش حداقل طبیعی، ملموس و واقعی بود کجا، و دنیا دوستان امروزی که حب دنیایشان هم حب دنیای مجازی و پلاستیکی ساخت مایکروسافت و سونی و اپل است کجا. دلسوزان گفتند آخرت حقیقی را برای دنیای مجازی ات نفروش. امروز می فروشند آخرت را برای دنیای مجازی ای در دل دنیای مجازی. حب باغ و اولاد کجا و حب آی پد و آی فون و اینترنت و ماشین کجا ... حب تکیه دادن بر تخت های طلای دنیوی در جنت های دنیوی با زنان دنیوی کجا و حب ساعتها هیپنوتیزم شدن پشت سینماها و تلویزیون ها و اینترنت در دنیاهای مجازی پلاستیکی با فاحشگان مجازی کجا ...

شیطانی بودن، دوری از خداوند است. جهنم در عرفان، عذابش مد نظر نیست. دوری اش از خداوند درد است. صبرت علی عذابک. کیف اصبر علی فراقک؟

شیاطین چه خلق کرده اند؟ هیچ. هو الخلاق المبین! پس چه می کنند؟ کپی زدن. کپی زدنی که برای هر بیدار آگاهی، تقلبی بودن و جعلیت و تعفن شان مشخص است. و برای کوران، زحمت نشان های تقلبی را نیز دیگر نمی کشند. تناسبات و نقوش و اشکال و سمبل هایی در غایت زشتی و بی نظمی.
هنر هر جامعه ای نشان دهنده باطن آن جامعه است. جامعه سالم، هنری سالم دارد و زیبایی و عطر و میزان در شهرها و خانه هایش عیان است. جامعه مریض، هنری مریض دارد و بی نظمی و بی تناسبی و زشتی و رنگ ها و شکل ها و مواد سمی و ضد حیات در شهرها و خانه هایش فرمان می رانند.

خاک و آب. گل و فیروزه؛ نقوش هندسی مقدس، تناسبات آرام و متین.
سیمان و آسفالت، سیاه و خاکستری و براق و جیغ زننده؛ نقوش و تناسبات تعفن آور و خارج از مقیاس و تناسبات طبیعی، بی نظمی.

و گاهی مخلوطی شترگاوپلنگ، جهش یافته به شکلی زننده، مخلوطی سردرد آور، در چنان بی نظمی و زشتی که رقیبی برایش در گهواره سازنده این دنیای مدرن نیز نخواهید یافت. مثلا ترمینال پروازهای داخلی مهرآباد تهران.
آن کس که چشمش باز شده و می بیند، می فهمد منظورم چیست. این موجودات جهش یافته. می خواهد فرودگاه باشد. یا شهرنشینان جوان و تیپ و خُلق آنها. عمدتا در کشورهای در حال "توسعه" غرب زده یافت می شوند. شرقیان غرب زده. کاسه های داغ تر از آش. در چنان شمایل و وضعی که همان غربیان هم متعجب می شوند از مثلا میزان عمل های دماغ و مدل های لباس و مو و میزان آرایش و بی نظمی در رنگ ها و نورپردازی های سردردآور و عشق به آسفالت و سیمان و آهن و هرچه جدید است.
در یک کوی سنتی بافت قدیم، قدم بزنید. تمام حس ها به کار گرفته می شوند. شعاع های نور در میان تاریکی، موج های خنکی و گرمی، صدای اکوی راه رفتن، بوی خشت و خاک و آب، تمام اینها ماجرا و تجربه ای زیبا می سازد که با وجود سادگی اش از بسیاری از ما در شهرها گرفته شده.

به جایش بازی ای دیگر با حس هایمان می کنند؛ دود اگزوز، کثیفی، صداهای گوش خراش، امواج مداخله گر در فعالیتهای ذهن و دل.

شهرکی ظاهرا مربوط به یکی از نهادهای نظامی در شمال تهران. بلوار کاوه.
به ورودی ذوزنقه ای و هرم توجه کنید. بالایش هم قطعا شیشه ای و "منور" خواهد شد.

عرفا و علمای عزیز ما، هیچوقت علنا و برای عموم، گرد بحث هایی که امروزه باب شده درباره سمبل ها و نمادها نمی گشتند، بخاطر دلایل و مسائلی بسیار متین و خوب. حواسمان باشد که به اسم آشکار کردن، تبلیغشان نکنیم. این شیاطین خود، خودشان را آشکار کردند. تبلیغ بد هم، تبلیغ است. نشان هایشان مخفی نبود. کور است کسی که نمی بیند. نشان هایشان همانند بیماری، فقط نشان اند. با سرکوب کردن نشان های بیماری، آن را درمان نکرده اید. با مُسکن خوردن به صدای خطر جسمتان گوش نداده اید. دزدگیر ماشین را خاموش کرده اید به جای آنکه دزد را بگیرید. جامعه ای که سالم باشد زشتی و نقش های دور از خداوند در آن جایی ندارند. خود به خود نیست می شوند. جامعه را سالم کنید. زیبایی و میزان الهی همه جا نمودار می شود. به قول شهید محراب آقای دستغیب: "... اگر مخبر صادق به تو خبر داد که امشب یک عده دزد مسلح در کمین هستند که به خانه ات بریزند و اموالت را ببرند و خود و عائله ات را بکشند، اگر شخص عاقلی باشی می روی یاورانی پیدا می کنی، درها را محکم می بندی، راه هایی که از آن ممکن است بیایند سد می کنی، سنگربندی می نمایی. اگر عقل نداشته باشی می پرسی این دزدها اهل کجایند؟ لباسشان چگونه است؟ چه شکلی هستند، پیرند یا جوان، لر هستند یا ترک...؟ تا از این موضوعات سر در بیاوری وقت گذشته است و آنها کار خودشان را کرده اند...." (15)

حالا ما می گوییم الان را ببین، دزد بیرون خانه ننشسته، صاحب خانه شده. از مالتان می خورد و توی رویتان می خندد و خودش از جد و آباد و رسم و رسوم و مدل مو و نمادها و آموزه هایش برایتان می گوید. شما هم نشسته اید سرتا پا گوش و هیچ حدیث دلچسب تر دیگری پیدا نمی کنید؟!
جامعه را خانواده ها می سازند. خودمان را اصلاح کنیم. خود و خانواده هایمان را به خدا نزدیک کنیم. جامعه به خدا نزدیک می شود. اینها هم می روند پی کارشان در قعر جهنم. نمادهایشان هم بخورد توی سرشان.
مردم را کور و کر می کنند. مردم هم البته مشتاقانه به کلینیک های عقیم سازی جسمی و عقلی شان می شتابند. بعد روی سرشان ابلیسک می کارند و نشان می دهند و می خندند.

این هم یک نمونه ابلیسک ایفل روی سر این خانم در تبلیغ گالری "لافایت" این بزرگ برادر منور" انقلابی" فرانسوی که البته
به نام او در اینجا لباسهای مد روز می فروشند برای تشنگان و کشتگان "مد" و "داغ"، ببخشید ... "برند"

بنده های خدا هم می نشینند درباره تنوع ابلیسک های روی سرشان بحث می کنند که آیا مدور باشد حساب می شود یا نه، و قطر و ارتفاعش چقدر باشد. همتی بود کلنگ می گرفتند دست، ریشه کن می کردند این بی جربزه ها را. برای چه این نمادها را اینقدر بی شرمانه و بی ترس و علنی ۳۰۰ ۴۰۰ سال قبل بیرون نمی دادند؟ چون مردم آن موقع دارشان می زدند! مهلت نمی دادند! مردم الان چه؟ اکثرهم .. اکثرهم ... خوش اند به چیپس و تلویزیون، آی-فون و آی-پد و و آخرین محصولات آی-عقیم کننده روحی و روانی.

".... تحمیق شده لغت سبکی است برای کیمیای معکوسی که با ما کرده اند و وضع حیوانی، گیج وکند ذهن فعلی مان که در آن قرارمان داریم..." (16)

برگردیم. اینجا جای این حرفها نیست.
دلمان می خواهد به زیبایی بپردازیم، به میزان، به توازن، به تناسب، به هارمونی، به جمیل و جمال، به این نقوش الهی قدسی در طبیعت و هنرهای سنتی، هرجا که هستند. نیتمان این یکجا، دیدن زیبایی ها است، نه زشتیها. اگر زشتی دیدیم در اینجا درباره اش حرفی نمی زنیم. جا برای آن زیاد است در جاهای دیگر. شما هم حالا اگر رد پاهای شیطان را کمی شناخته اید، آن ها را مهم نبینید. خداوند اکبر است. لبخند بزنید و خیر ببینید. باور کنید با علم، نیت خیر، و خیر دیدن زشتی، و توکل بالله، هر زشتی و سمی هم، زیبا و دارو می شوند و اثر نمی کنند. خداوند بخواهد با ابلیسک هم می تواند کسی را هدایت کند.

بسم الله الذی لا یضر مع اسمه سم و لا دا

این مرزی باریک و فرقی لطیف است. جهل، بی تفاوتی و تنبلی، یا علم، برخورد با آرامش و توکل به خدا.

بسم الله الذی لا یضر مع اسمه شی فی الارض و لا فی السما

----------------------------------------------------------------------------------------------------
15- استعاذه – شهید آیت الله دستغیب. ص 13-14
16-
"Dumbed down" does not begin to describe the nigredo phase of the human alchemy that has processed us into our current bestial and stuporous state..."
Michael Hoffman II


ان شاءالله ادامه دارد...

[cacademy]

بلوک متخلخل چند تکه
خلاصه :

با پیش بینی بیش از حدانتظار،بلوک های متخلخل چندتکه Steven Holl در Chengdu چین به تازگی تکمیل شده است.این بنامیدان عمومی عظیمی راباادغام چندین عملکردشکل می دهد.

فضای بزرگ عمومی با بلوک که به سه دره تقسیم شده الهام گرفته از شعر Du Fu می باشد.

گروهی از 5 برج که قرار بود از بیشتر نقاط عمومی شهر دیده شوند. هندسه چند تکه آن در نتیجه قرار گیری حداقل در معرض نور در بافت شهری بود که توسط قوانین پیشنهاد داده و با هندسه دقیق زاویه تابش محاسبه شده بود

فضای بزرگ عمومی با بلوک که به سه دره تقسیم شده الهام گرفته از شعرDu Fuمی باشد.

cacademy.ir

[غفران غ]

خوب اینها الان به این جور تکنیک هایی دست یافتند
اما برگردیم به هنر اسلامی
ببنینید که هنوز هم راز های زیادی در ان نهفته است که کشف نشده
جوامع کنونی بر هنر اسلامی تعمیم زیادی به کار برده تا خود را بیش از پیش صاحب فرهنگ وهنر قلمدادکند
در صورتی که هنر اسلامی بسیار غنی بوده وخیلی از معماریهای بزرگ دنیا از این هنر سر چشمه گرفته
اما افسوس که خیلی از ما قدر این معماری پر ارزش را نمیدانیم