شيوه عزاداري در ماتم شهادت سيدالشهداء (ع)_قسمت اول تا چهارم

[Seyed Mohsen]

بسم الله الرحمن الرحیم

دوستان میدونم که مطلب کمی طولانی هست ولی خواهش میکنم تا آخرش بخونید(قسمت دوم:عزاداري پيامبر و اهل بيت براي حسين (علیه السلام) و قسمت سوم:مرثيه خداوند و انبياء بر حسين بن علي (ع)_درهمین تایپیک و ادامه ی پاسخها می باشد):

قسمت اول:شیوه های عزاداری در ادعیه و روایات و نظر مراجع

بخش اول: مواردي را از روايات و تاريخ بيان مي کنيم که گوياي سيره اهل بيت در عزاداري امام حسين (علیه السلام) است.

1- هنگامي که چشم زنان به کشتگان افتاد شيون کردند و بر صورتشان زدند.
« فَلَمّا نَظَرَتِ النِّسوَةُ إلى القَتلى صِحنَ وَ ضَرَبنَ وُجَوهَهُنَّ » [بحار الانوار،ج45،ص 58]

2- هنگامي که علي بن الحسين زين العابدين (علیه السلام) خانواده اش بر يزيد که خداوند او را لعنت کند وارد شدند و سر حسين (علیه السلام) آورده شد و در برابر يزيد در داخل تشطي گذاشته شد ، او با چو دستي به دندانهاي پيشين امام زد... وقتي زينب (سلام الله علیها) آن را ديد ، دست به گريبان برد و آن را پاره کرد و با صداي محزون که دلها را مي سوزاند فرمود: واي حسين!
أنّه لَمّا عليُّ بنُ الحسين (علیه السلام) و حَرَمُه علي يزيدَ لَعَنَه وَجيءَ بِرَأسِ الحسين(علیه السلام) وَ وُضِعَ بَينَ يَدَيه في طَشتٍ، فَجَعل يَضرِبُ ثَناياه بِمِخصَرَةٍ كانَت في يَدِه ... فَلَمَّا رَأت زَيْنَبُ ذلک فَأَهْوَتْ إِلَى جَيْبِهَا فَشَقَّتْهُ ثُمَّ نَادَتْ بِصَوْتٍ حَزِينٍ تُقرِعُ الْقُلُوبَ: يَا حُسَيْنَاهْ... [بحارالانوار،ج 45، ص132]

3-امام زمان (عجل الله تعالی فرجه الشریف) در زيارت ناحيه مقدسه فرمودند: « وَ أَسْرَعَ فَرَسُكَ شَارِداً وَ إِلَى خِيَامِكَ قَاصِداً مُحَمْحِماً بَاكِياً فَلَمَّا رَأَيْنَ النِّسَاءُ جَوَادَكَ ... بَرَزْنَ مِنَ الْخُدُورِ لِلشُّعُورِ نَاشِرَاتٍ وَ لِلْخُدُودِ لَاطِمَاتٍ وَ لِلْوُجُوهِ سَافِرَاتٍ وَ بِالْعَوِيلِ دَاعِيَاتٍ » در اين هنگام اسب تو شيون کنان و شيهه کنان باسرعت به سوي حرمت بازگشت ، زنان که اين صحنه را ديدند از خيمه هاي بيرون آمدند در حالي که موهايشان پريشان بود بر سر و صورت خود مي زدند و با صداي بلند گريه و شيون مي کردند.
«شق الجيب»: گريبان چاک کردن، «ناشرات الشعور»: مو پريشان کردن، «لاطمات الوجوه»: به سر و صورت زدن، «صحن»: صيحه زدن، همه از بانويي سر زده است که در ر.ايات او را نائبة الزهراء (سلام الله علیها) ناميده اند و تحت اشراف امام عصر خويش، حضرت علي بن الحسين زين العابدين (علیه السلام) بوده است. ايشان عمه خود و ساير زنان را نهي نکردند. پس عزاداري به اين شکل مورد تأييد معصوم است. عقيله بني هاشم با اين شدت عزاداري نه تنها به درگاه خدا گلايه نکرد بلکه فرمود: « ما رأيتُ الا جميلاً »

4-حضرت امام رضا (علیه السلام) فرمودند: قال الرضا (علیه السلام): « يَوْمَ الْحُسَيْنِ أَقْرَحَ جُفُونَنَا وَ أَسْبَلَ دُمُوعَنَا وَ أَذَلَّ عَزِيزَنَا بِأَرْضِ كَرْبٍ وَ بَلَاءٍ أَوْرَثَتْنَا الْكَرْبَ وَ الْبَلَاءَ إِلَى يَوْمِ الِانْقِضَاءِ فَعَلَى مِثْلِ الْحُسَيْنِ فَلْيَبْكِ الْبَاكُونَ» [امالي صدوق،ص 111] براستي که روز حسين [يعني عاشورا] پلک ديدگان ما را به خون نشاند [يعني بايد خون گريست] و اشک ما را سرازير کرد و عزيز ما را در زمين کرب [اندوه] و بلا [سختي] گرفتار ساخت. آن زميني که براي ما اندوه و سختي تا روز قيامت به ارث گذاشت. پس بر مثل حسين (علیه السلام) گريه کنندگان، بگريند.

5- حضرت امام زمان (عجل الله تعالی فرجه الشریف) در زيارت ناحيه مقدسه فرمودند: « فَلَأَنْدُبَنَّكَ صَبَاحاً وَ مَسَاءً وَ لَأَبْكِيَنَّ لَكَ بَدَلَ الدُّمُوعِ دَماً حَسْرَةً عَلَيْكَ وَ تَأَسُّفاً عَلَى مَا دَهَاكَ وَ تَلَهُّفاً حَتَّى أَمُوتَ بِلَوْعَةِ الْمُصَابِ وَ غُصَّةِ الِاكْتِيَاب » [بحارالانوار، ج98، ص101] پس همانا صبح و شب برايت ناله و ندبه کنم و از سر حسرت بر تو و تأسف بر آنچه تو را گرفتار ساخت و از روي دريغ و اندوه بجاي اشک برايت خون مي گريم تا آنکه بسبب سوز اين مصيبت و غصه سخت بميرم.

6- امام صادق (علیه السلام) در حديثي فرمودند: « وَ لِمِثْلِ ذلک فَلْتَدُرَفِ الدُّمُوعُ وَ لْيَبْكِ الْبَاكُونَ وَ ليَنْدُبِ النَّادِبُونَ وَ لْيَصْرُخِ الصَّارِخُونَ وَ يَضِجّ الضاجّونَ وَ يَعِجَّ الْعَاجُّونَ » [زادالمعاد، ص491/ بحارالانوار ،ج99،ص106] و براى امثال آن بزرگواران بايد اشکها روان شود و بايد بگريند گريه کننندگان و ندبه و افغان کنند و شيون از دل برکشند و ضجه و زاري کنند و ناله جان سوز سر دهند و صداها را به گريه بلند کننند و خاک بر سر بريزند.


7- حضرت امام صادق (علیه السلام) فرمودند:« وَ لَقد شَقَقنَ الجُيوب وَ لَطَمنَ الخُدود الفاطِميات عَلَي الحسينُ بنُ علي (علیه السلام) و َعَلي مِثلِهِ تَلطِمُ الخُدود وَ تَشقُ الجُيوب » [تهذيب الاحکام شيخ طوسي، ج8، ص325] هر آينه چاک زدند گريبانها را و لطمه زدند صورت ها را زنان فاطمي بر حسين بن علي (علیه السلام) و بر مانند آن بزرگوار مي شود لطمه بر صورتها زد و گريبانها چاک زده مي شود.

بخش دوم: فتاوي مراجع تقليد در جواز سينه زدن، زنجير زدن و برهنه شدن.

* مرحوم آيت الله العظمي تبريزي
1994- آيا لخت شدن و سينه زدن به گونه اي که سينه عزادار قرمز شود يا گاهي خون ريزي کند جايز است؟
بسمه تعالي. مانعي ندارد. و الله العالم
1995- آيا سينه و زنجير زدن در مراسم عزاداري ائمه (علیه السلام) در صورتيکه بدن سرخ شده و يا زخم شود جايز است؟
بسمه تعالي. مانعي ندارد. و الله العالم
1996- آيا براي عزاداري حضرت اباعبدالله الحسين (علیه السلام) جايز است با بدن عريان و به صورت شديد سينه زني شود و بدن قرمز شود؟
بسمه تعالي. مانعي ندارد. و الله العالم
2012- سينه و زنجير زدن در عزاداريها بصورتي که به کبود شدن و حتي جاري شدن خون از بدن بيانجامد چه حکمي دارد؟
بسمه تعالي. مجرد کبود شدن در صورتيکه ضرر کلي در بين نباشد مانعي ندارد. و الله العالم
[استفتائات مرحوم آيت الله العظمي تبريزي، ص453و 456]
- ما هو رأيکم المبارک في لبس السواد و اللطم علي الصدور اثناء احياء مراسم العزاء لسيد الشهداء في شهر محرم الحرام و باقي الائمة الاطهار؟
بسمه تعالي. لا اشکال و لاريب و لا خلاف بين الشيعة الاماميّة في ان اللطم و لبس السواد من شعائر اهل البيت و من المصاديق الجليّة الآية « ذَ?لِكَ وَمَنْ يُعَظِّمْ شَعَائِرَ اللَّهِ فَإِنَّهَا مِنْ تَقْوَى الْقُلُوبِ» کما انها من مظاهر الجزع الذي دلت النصوص الکثيرة علي رجحانه في مصائب اهل البيت (علیه السلام)و مآتهم . و من يحاول تضعبف هذه الشعائر او التقليل من اهميتها بين الشباب الشيعه فهو من الآثمين في حق اهل البيت (علیه السلام) و من المسئولين يوم القيامة عمّا اقترفه في تضليل الناس من جهة مظالم الائمة ثبّت الله المؤمنين علي الايمان و الولاية . والله الهادي الي سواء السبيل.
- انه ليس من الضروري اللطم علي المعصومين مادام الحزن موجوداً في القلب ما رأي سماحتکم في هذا؟
بسمه تعالي. لا يکفي الحزن في القلب في اقامة الشعائر علي المعصومين بل ينبغي في تحقيق شعار الحزن اظهار البکاء و التباکي و اللطم لتنبيه الناس علي ما جري عليهم من المظلومية. و الله العالم
[نقل از الشعائر الحسينيه، فتاوي سماحة المرجع الديني آية الله العظمي التبريزي]

* آيت الله العظمي صافي گلپايگاني
س: آيا گريه کردن زنها با صداي بلند در مجالس عزاي ائمه اطهار بخصوص حضرت سيد الشهداء (علیه السلام) با توجه به حضور مردان نامحرم در مجلس مذکور جايز است؟
بسمه تعالي. اشکال ندارد.
س: چاک زدن گريبان و بر سر و صورت زدن در مصيبت امام حسين (علیه السلام) حکمش چيست؟
بسمه تعالي. بر سر و صورت زدن و گريبان چاک زدن در مصيبت آن بزرگوار مانعي ندارد.
س: خراشيدن صورت در مراسم عزاداريبراي امام حسين (علیه السلام) در صورتيکه منجر به کنده شدن پوست و گوشت و جاري شدن خون شود چه حکمي دارد؟
بسمه تعالي. در صورتيکه ضرر معتد به نداشته باشد اشکال ندارد.
س: آيا ملاک صحيح در کيفيت عزاداري و سينه زني به همان شيوه اي که در قديم مرسوم بوده مي باشد و سينه زني به صورتي که دور مي چرخند و به هوا مي پرند چه حکمي دارد؟
ج: اشکالي ندارد ولي بايد مواظب باشد وقار عزاداري مخدوش نشود.
س: آيا سينه زني بصورتيکه از کمر به بالا برهنه شوند در عزاداري سيد الشهداء (علیه السلام) جايز است؟
بسمه تعالي. اگر مستلزم به نگاه نامحرم نباشد اشکال ندارد.
س: سينه‌زني، زنجيرزني و يا به سر و صورت كوبيدن در خلال عزاداري بطوريكه موجب صدمه مثلاً مجروح‌ شدن و يا سرخ ‌شدن مي‌شود، چه حكمي دارد؟
بسمه تعالي. اگر صدمه معتد به نباشد اشكال ندارد.
[نقل از مصباح هدايت حضرت سيد الشهداء، اثر آية الله العظمي صافي گلپايگاني، محرم الحرام 1431، ص 51و 52 و 53]

* آيت الله العظمي سيستاني
س: لخت شدن در مراسم سينه زني چه حکمي دارد؟
بسمه تعالي. اشکال ندارد.
س: آيا در عزاداري و سينه زني امام حسين در آوردن پيراهن و لخت شدن در مساجد جايز است؟
بسمه تعالي. جايز است.
س: مي خواستم نظر حضرتعالي و شرعي و نحوه حلال يا حرام را درباره لخت شدن افراد در هيئت هاي مذهبي که جهت سينه زني انجام مي گيرد را بدانم؟
بسمه تعالي. اشکال ندارد.
س: آيا هروله کردن (بالا و پايين پريدن) در عزاداري يا جشن يا حتي عزاداري امام حسين (علیه السلام) جايز است يا خير؟
بسمه تعالي. اشکال ندارد.
[برگرفته از پايگاه اينترنتي آيت الله العظمي سيستاني: http://www.sistani.org ]

* مرحوم آية الله العظمي فاضل لنکراني
س 2160- دليل سينه زدن براي ائمه چيست؟
بسمه تعالي. سينه زني يکي از مظاهر مهم عزاداري و ابراز تنفر از ظلم بني اميه است و نه تنها اشتباه نيست بلکه در تداوم هدف عاشورا نقش مهمي دارد.
س 2161- آيا سينه زني و زنجير زني در عزاداري که منجر به کبود و حتي جاري شدن خون مي شود جايز است؟
بسمه تعالي. جايز بلکه راجح است مشروط بر آنکه وجب ضررهم و اضرار بر نفس نباشد.
س 2162- برهنه شدن مردان در حال سينه زدن و زنجير زدن در منظر زنان چگونه است؟
بسمه تعالي. بر زنان لازم است از نگاه کردن خودداري کنند.
س 2164- در عزاداري ها مشاهده مي شود عده اي به صورت نيمه عريان در مقابل افراد نامحرم اقدام به خودزني هاي افراطي مي کنند، آيا اين عمل جايز است؟
بسمه تعالي. سنت سينه زني که به طرز فوق انجام گرفته شايسته هيچگونه مخالفت با آن نيست، ولي در مورد مذکور بر زنان لازم است از نظر کردن خودداري کنند.
[جامع المسائل استفتائات آيت الله العظمي فاضل لنکراني، ج1، ص619 و 620]

* مرحوم آيت الله العظمي بهجت
سوال 6386- برخي از شيعيان در مجالس عزاداري اهل بيت عليهم السلام و خصوصا مجلس سرور شهيدان اباعبدالله الحسين ع اقدام به سينه زني و کندن صورت مي نمايند- که باعث کبود شدن و خونريزي مي شود- حکم شرعي آن چيست؟
بسمه تعالي. در صورتيکه مناسب عزاداري باشد و مرض آور نباشد اشکال ندارد.
سوال 6387- لخت شدن در عزاداري چگونه است؟ و اگر بر اثر سينه زني بدن سرخ شود چه حکمي دارد؟
بسمه تعالي. اشکالي ندارد و لخت شدني که در معرض نظر حرام نامحرم باشد، جايز نيست.
سوال 6388- سينه زدن زنان با حفظ حجاب چه صورتي دارد؟
بسمه تعالي. اشکال ندارد.
سوال 6389- زنجير زني چه حکمي دارد؟
بسمه تعالي. اشکالي ندارد.
سوال 6390- شرکت در جمعي که گمان مي رود با ريا عزاداري مي کنند چگونه است؟
بسمه تعالي. شما خودتان سعي کنيد که عملتان با اخلاص باشد.

* آيت الله العظمي وحيد خراساني
س: برهنه سينه زني کردن در عزاداري ائمه (علیه السلام) خارج از نظر نامحرم چه حکمي دارد؟
بسمه تعالي. جايز است.

منبع: سایت اطلاع رسانی حجت الاسلام علوی تهرانی fares.ir

[amir-mahdi]

به نام خدا
سلام
من هم با نظر شما موافقم و دیدگاه شما را دارم.
نظر من آن است که هر گاه با احکامی مواجه شدیم که مراجع در آن اختلاف نظر دارند بهتر است که همه ی فتوا ها را مطالعه کنیم و آن فتوایی که با عقل سازگار تر است را بپذیریم.

[Seyed Mohsen]

بسم الله الرحمن الرحیم


قسمت سوم:مرثيه خداوند و انبياء بر حسين بن علي (علیه السلام)

روايات بسياري در زمينه مرثيه سرايي در غم و اندوه شهادت حضرت سيدالشهداء نقل شده که در ادامه دو نمونه ذکر شده است. قصد و غرض تبيين اصل عزاداري بر سالار شهيدان است.



مرثيه خداوند بر حسين بن علي (علیه السلام) و گريستن حضرت ابراهيم (علیه السلام)

خداوند به او وحي کرد که: اي ابراهيم! محبوبترين بنده ام در نزد تو کيست؟

گفت: پروردگارا! نزد من آفريده اي محبوبتر از حبيبت، محمد (صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) نيافريده اي.

فرمود: آيا او نزد تو محبوبتر است يا خودت؟

گفت: او نزد من از خودم محبوبتر است.

فرمود: فرزند او نزد تو محبوب تر است يا فرزند خودت؟

گفت: فرزند او.

فرمود: سربريده شدن فرزند او از سر ستم به دست دشمنانش برايت دردناکتر است يا سربريده شدن فرزندت به دست خودت و در راه اطاعت من؟

گفت: پروردگارا! سربريده شدن فرزند او از سر ستم به دست دشمنانش برايم دردآورتر است.

فرمود: اي ابراهيم! گروهي که خود را امت محمد (صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) مي پندارند، پسرش حسين (علیه السلام) پس از او از سر ستم و دشمني مي کشند همانگونه که قوچ را سر مي برند و با اين عمل گرفتار خشم من مي شوند.

ابراهيم بخاطر آن، بي تابي کرد و قلبش به درد آمد و شروع به گريستن کرد.

« فَأَوْحَى اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ إِلَيْهِ يَا إِبْرَاهِيمُ مَنْ أَحَبُّ خَلْقِي إِلَيْكَ؟ فَقَالَ: يَا رَبِّ مَا خَلَقْتَ خَلْقاً هُوَ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْ حَبِيبِكَ مُحَمَّدٍ. فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَيْهِ أَ فَهُوَ أَحَبُّ إِلَيْكَ أَمْ نَفْسُكَ؟ قَالَ: بَلْ هُوَ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْ نَفْسِي. فَاَوحَي الله تَعالي اِلَيه :فَوَلَدُهُ أَحَبُّ إِلَيْكَ أَمْ وَلَدُكَ؟ قَالَ :بَلْ وَلَدُهُ. فَاَوحَي الله تَعالي اِلَيه :فَذَبْحُ وَلَدِهِ ظُلْماً عَلَى أَيْدِي أَعْدَائِهِ أَوْجَعُ لِقَلْبِكَ أَوْ ذَبْحُ وَلَدِكَ بِيَدِكَ فِي طَاعَتِي؟ قالَ: يَا رَبِّ بَلْ ذَبْحُ وَلَدِه ظُلماً عَلَى أَيْدِي أَعْدَائِهِ أَوْجَعُ لِقَلْبِي فَأَوحَي الله تَعالي اِلَيه :يَا إِبْرَاهِيمُ فَإِنَّ طَائِفَةً تَزْعُمُ أَنَّهَا مِنْ أُمَّةِ مُحَمَّدٍ سَتَقْتُلُ الْحُسَيْنَ ابْنَهُ مِنْ بَعْدِهِ ظُلْماً وَ عُدْوَاناً كَمَا يُذْبَحُ الْكَبْشُ وَ يَسْتَوْجِبُونَ بِذَلِكَ سَخَطِي. فَجَزِعَ إِبْرَاهِيمُ لِذَلِكَ وَ تَوَجَّعَ قَلْبُهُ وَ أَقْبَلَ يَبْكِي». [عيون اخبار الرضا (علیه السلام)/ج1/ص209]



مرثيه جبرئيل امين بر حسين بن علي (علیه السلام) و گريستن حضرت آدم (علیه السلام)

در کتاب شريف درّ ثمين در تفسير قول خداوند متعال که فرمود: « سپس آدم از پروردگار خود سخناني فرا گرفت » آمده است:
زمانيکه حضرت آدم به ساق عرش نظر نمود، اسماء خمسه ي طيبه را ديد و جبرئيل او را تلقين نمود که اين دعا را بخواند: « يَا حَمِيدُ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ يَا عَالِي بِحَقِّ عَلِيٍّ يَا فَاطِرُ بِحَقِّ فَاطِمَةَ يَا مُحْسِنُ بِحَقِّ الْحَسَنِ وَ يَا قدیم الْإِحْسَانُ بِحَقِّ الْحُسَيْنِ » پس خواند. وقتي به نام حسين (علیه السلام) رسيد، اشک او جاري شد و قلب مبارکش به درد آمد. پس فرمود: « اي برادرم، جبرئيل! در پنجمين ذکر از اين اسماء خمسه، قلبم شکسته شد و اشک چشمم جاري گشت. جبرئيل عرض کرد: « اي آدم! اين پسر تو مصيبت زده مي شود بمصيبتي که جميع مصائب نزد او کوچک است » حضرت آدم فرمود: « اي برادر! آن مصيبت چيست؟ » جبرئيل عرض کرد: « او مظلوم کشته مي شود در حاليکه تشنه، غريب، يکه و تنها است، نه از براي او ياوري است و نه ياري کننده اي، و اگر او را ببيني در حاليکه مي گويد: واي از تشنگي، واي از بي ياري! آنچنان از فرط تشنگي اوضاع بر او سخت مي شود که ميان او و آسمان را مثل دود حايلي مي بيند، و کسي به او جواب نمي دهد مگر شمشير ها و شراره هاي مرگ، کشته مي شود آنچنان که گوسفندي را از پشت سر ذبح مي کنند، خيمه هاي او غارت مي شود و سرهاي آنان را در شهرها مي گردانند، زنان اهل بيت با آنان هستند و چنانکه گذشته در علم خداي واحد منان » پس آدم و جبرئيل مانند مادر داغديده گريه کردند.

وَ رَوَى صَاحِبُ الدُّرِّ الثَّمِينِ فِي تَفْسِيرِ قَوْلِهِ تَعَالَى :« فَتَلَقَّى آدَمُ مِنْ رَبِّهِ كَلِماتٍ » [1] أَنَّهُ رَأَى سَاقَ الْعَرْشِ وَ أَسْمَاءَ النَّبِيِّ وَ الْأَئِمَّةِ ع فَلَقَّنَهُ جَبْرَئِيلُ قُلْ :«يَا حَمِيدُ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ يَا عَالِي بِحَقِّ عَلِيٍّ يَا فَاطِرُ بِحَقِّ فَاطِمَةَ يَا مُحْسِنُ بِحَقِّ الْحَسَنِ وَ الْحُسَيْنِ وَ مِنْكَ الْإِحْسَانُ » فَلَمَّا ذَكَرَ الْحُسَيْنَ سَالَتْ دُمُوعُهُ وَ انْخَشَعَ قَلْبُهُ وَ قَالَ يَا أَخِي جَبْرَئِيلُ فِي ذِكْرِ الْخَامِسِ يَنْكَسِرُ قَلْبِي وَ تَسِيلُ عَبْرَتِي قَالَ جَبْرَئِيلُ وَلَدُكَ هَذَا يُصَابُ بِمُصِيبَةٍ تَصْغُرُ عِنْدَهَا الْمَصَائِبُ فَقَالَ يَا أَخِي وَ مَا هِيَ قَالَ يُقْتَلُ عَطْشَاناً [عَطْشَانَ‏] غَرِيباً وَحِيداً فَرِيداً لَيْسَ لَهُ نَاصِرٌ وَ لَا مُعِينٌ وَ لَوْ تَرَاهُ يَا آدَمُ وَ هُوَ يَقُولُ وَا عَطَشَاهْ وَا قِلَّةَ نَاصِرَاهْ حَتَّى يَحُولَ الْعَطَشُ بَيْنَهُ وَ بَيْنَ السَّمَاءِ كَالدُّخَانِ فَلَمْ يُجِبْهُ أَحَدٌ إِلَّا بِالسُّيُوفِ وَ شُرْبِ الْحُتُوفِ فَيُذْبَحُ ذَبْحَ الشَّاةِ مِنْ قَفَاهُ وَ يَنْهَبُ رَحْلَهُ أَعْدَاؤُهُ وَ تُشْهَرُ رُءُوسُهُمْ هُوَ وَ أَنْصَارُهُ فِي الْبُلْدَانِ وَ مَعَهُمُ النِّسْوَانُ كَذَلِكَ سَبَقَ فِي عِلْمِ الْوَاحِدِ الْمَنَّانِ فَبَكَى آدَمُ وَ جَبْرَئِيلُ بُكَاءَ الثَّكْلَى. [بحارالانوار/ج44/ص245/ح44]

--------------------------------------------------------------------------------

[1] - بقره/37

منبع:سایت اطلاع رسانی حجت الاسلام علوی تهرانی fares.ir

[Seyed Mohsen]

بسم الله الرحمن الرحیم

قسمت چهارم:جواز شرعي سياه پوشيدن در عزاي حسين(علیه السلام)

يکي از مصاديق عزاداري، پوشيدن لباس سياه است که از لوازم عزاداري در برخي از ملل نيز بحساب مي آيد، يعني امري عرفي است

بخش اول: سيره ي اهل بيت (علیه السلام) در سياه پوشي براي امام حسين (علیه السلام)

1- زماني که خبر شهادت امام حسين (علیه السلام) به ام المؤمنين، ام سلمه (سلام الله علیها) رسيد، چادري در مسجد پيامبر خدا برپا کرد و در آن نشست و لباس مشکي بر تن نمود. عن اُمّ سَلَمَةَ انّها لَمّا بَلَغَها مَقتَلُ الحُسين ضَرَبَت قُبّةً في مَسجِدِ رسول الله (صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) جَلَسَت فيها و لَبيسَت سَوادً. [شرح الاخبار قاضي نعمان/ ج3 / ص171/ح1919]

2- وقتي حسين بن علي (علیه السلام) کشته شد زنان بني هاشم لباس سياه و خشن بر تن کردند و از گرما و سرما شکوه نکردند، علي بن الحسين (علیه السلام) در سوگواري آنها، غذا تهيه مي کرد. لَمّا قُتِلَ الحسينُ بنُ علي (علیه السلام) لَبِسنَ نِساءُ بني هاشم السّوادَ وَ المُسوح وَ كُنّ لا يَشتَكينَ مِن حَرّ و لا بَردٍ و كانَ عليُّ بنُ الحسين (علیه السلام) يَعمَلُ لَهُنّ الطّعامَ لِلمَأتم. [محاسن، احمد بن محمد برقي/ج2/ص195/ح1564]
سياه پوشيدن اين زنان تحت اشراف امام معصوم (علیه السلام) بوده است. نه تنها امام (علیه السلام) آنان را نهي نکردند بلکه خود نيز با تهيه ي غذا، در اين امر به آنان کمک کردند. شخص حضرت نيز 20 سال براي پدر بزرگوارشان عزاداري کردند[b]

3- سيف بن عميره نخعي کوفي از اصحاب بزرگوار امام صادق (علیه السلام) و امام کاظم (علیه السلام) و از راويان برجسته و مشهور شيعه است. بزرگان علم رجال همچون شيخ طوسي در فهرست نجاشي در رجال، به وثوق او تصريح کرده اند. اين شخصيت ارزنده در رثاي سالار شهيدان قصيده اي بلند و جانسوز دارد که مشتمل بر 105 بيت است. يک بيت از قصيده حکايت مي کند که شيعيان در عصر امام صادق (علیه السلام) و امام کاظم (علیه السلام) در عزاي امام حسين (علیه السلام)، لباس سياه مي پوشيدند.
" وَ البَس ثيابَ الحُزن يومَ مُصابِه ما بَينَ اَسوَدَ حالِکٍ اَو اخضر "
در روز عاشورا جامه هاي حزن و اندوه بر تن کن، جامه هايي به رنگ سياه تند.
در عصر آن دو امام بزرگوار با اين امر مخالفتي نشده و ائمه معصومين از اين کار نهي نکرده اند. سکوت امام (علیه السلام) علامت جواز و مشروعيت عمل است. سياه پوشيدن امري مشروع و جايز بوده است.

بخش دوم: بيان فتاواي مراجع تقليد شيعه در اين خصوص

:

* فتواي مرحوم آيت الله العظمي ميرزا جواد تبريزي
1193- نظر حضرتعالي راجع به پوشيدن لباس سياه در ايام سوگواري سالروز شهادت هر يک از معصومين چيست؟ همچنين لباس مشکي در سراسر ماه هاي محرم و صفر چطور؟
بسمه تعالي. بعنوان اظهار حزن و اندوه بر مصيبت حضرت سيدالشهداء و ساير معصومين مستحب است. والله العالم [استفتائات جديد، ص453]
1199- پوشيدن لباس سياه براي سوگواري حضرت علي (علیه السلام) چگونه است؟
بسمه تعالي. از تعظيم شعائر است. والله العالم [ استفتائات جديد، ص454]
- الا يکره للمصلي لبس السواد؟ کيف نجمع بين هذا الحکم الشرعي و بين استحباب لبس السواد عزاءً علي الحسين (علیه السلام)؟
بسمه تعالي. لم يثبت کراهيّة لبس السواد لا في الصلاة و لا في غيرها . نعم ورد في بعض الروايات ما يستفاد منها کراهيّة لبس السواد و لکنها ضعيفه السند و مع الاغماض عن ضعفها فالکراهة في الصلاة بمعني کونها اقل ثواباً ... و لبس السواد في عزاء الحسين و الائمه لاجل اظهار الحزن و اقامة شعائر المذهب مستحب نفسي و ثوابه اکثر من نقص الثواب في الصلاة . والله العالم [نقل از کتاب الشعائر الحسينيه فتاوي سماحة المرجع الديني آية الله العظمي ميرزا جواد تبريزي/ ص10 ]
- ما حکم اللباس الاسود في الصلاة ايام وفيات الائمة، هل هو مکروه؟
بسمه تعالي. اذا کان اللبس بداعي اظهار الحزن و تعظيم الشعائر فليس بمکروه. والله العالم [نقل از کتاب الشعائر الحسينيه فتاوي سماحة المرجع الديني آية الله العظمي ميرزا جواد تبريزي/ص 11]

* فتواي مرحوم آية الله العظمي فاضل لنکراني
2170- آيا پوشيدن لباس سياه در عزاي امام حسين و ديگر ائمه چنانکه مرحوم صاحب حدائق فرموده، رجحان دارد؟
بسمه تعالي. چون از مصاديق تعظيم شعائر است واجد رجحان شرعي مي باشد و عملاً بزرگاني چون مرحوم آية الله العظمي بروجردي در روز عاشورا از قباي سياه استفاده مي کردند.
2171- آيا نماز خواندن با لباس سياه مربوط به عزاداري امام حسين (علیه السلام) مکروه است؟
بسمه تعالي. چون لباس سياه علامت عزاداري سيد الشهداء است و عزاداري آن حضرت کمال رجحان دارد لذا نماز خواندن با آن نيز مکروه نمي باشد. [ جامع المسائل، جلد اول، ص621]
در پاورقي ص 622 و 621 جامع المسائل چنين مرقوم کرده اند:
و صاحب حدائق در ج 7 ص 118 فرموده است: " بعيد نيست استثناء کردن پوشيدن لباس سياه در ماتم امام حسين (علیه السلام) از کراهت داشتن آن، زيرا روايات مستفيضه واردشده در امر به اظهار شعائر احزان" و سپس فرموده است: "مؤيد اين استثناء روايتي است که استاد ما مرحوم مجلسي از برقي در کتاب محاسن نقل کرده است" [مراد همان مورد دوم از روايات است که آن را نقل کرده ايم]
همچنين در ادامه پاورقي مرقوم داشته اند: مرحوم حاجي نوري در ج 3 مستدرک الوسائل ازطبع آل البيت ص327 رواياتي نقل فرموده و سپس آورده است در اين اخبار و قصص اشاره يا دلالت است بر عدم کراهت پوشيدن لباس سياه يا رجحان پوشيدن لباس سياه به جهت حزن براي اباعبد الله الحسين (علیه السلام) همانطوري که سيره ي کثيري از متشرعه در اين ايام است. [پاورقي جامع المسائل، ص622و 623]

* فتواي آية الله العظمي صافي گلپايگاني
- آيا کراهتي که در پوشيدن مشکي وجود دارد لباس عزاي امام حسين (علیه السلام) را هم شامل مي شود؟
بسمه تعالي. پوشيدن لباس سياه در عزاي امام حسين (علیه السلام) مانعي ندارد و مطلوب است.
- آيا نماز خواندن با لباس سياه مربوط به عزاداري امام حسين (علیه السلام) مکروه است؟
بسمه تعالي. پوشيدن سياه در عزاي سالار شهيدان مطلوب است و کراهت آن جبران مي شود ان شاء الله
[نقل از کتاب مصباح هدايت حضرت سيد الشهداء امام حسين (علیه السلام) اثر آية اله العظمي صافي گلپايگاني 1431، ص53]

منبع:پایگاه اطلاع رسانی حجت الاسلام علوی تهرانی

[bamzi64]

Seyed Mohsen
اولا اهل بیت هیچوقت بخاطر حتی از دست دادن عزیزاشون توجیهی برای نادیده گرفتن فرامین الهی جور نمی کردن.اگر هم جسارتی بوده از سمت دشمن بوده.دوما شما ببینید فرق عزاداری تو جامعه امروز با اونروز تو دشــــــت کربالا چیه؟
سوما بیشترین انحرافات در نوع عزاداری و اصلا خود روایات در زمان صفویه بوجود اومده.
و در آخر اگر ائمه حتی ناله ای سر دادند برای آگاهی غافلان عقبمانده از کاروان هدایت بوده ولاغیر.

[Seyed Mohsen]

(۱۴/بهمن/۸۹ ۱۶:۵۵)bamzi64 نوشته است:  Seyed Mohsen
اولا اهل بیت هیچوقت بخاطر حتی از دست دادن عزیزاشون توجیهی برای نادیده گرفتن فرامین الهی جور نمی کردن.اگر هم جسارتی بوده از سمت دشمن بوده.دوما شما ببینید فرق عزاداری تو جامعه امروز با اونروز تو دشــــــت کربالا چیه؟
سوما بیشترین انحرافات در نوع عزاداری و اصلا خود روایات در زمان صفویه بوجود اومده.
و در آخر اگر ائمه حتی ناله ای سر دادند برای آگاهی غافلان عقبمانده از کاروان هدایت بوده ولاغیر.

(۱۱/دی/۸۹ ۱۶:۱۹)علی 110 نوشته است:  اولاً ما احادیثی در مورد چاک زدن پیراهن بر سر صورت زدن توسط خود ائمه معصومین در سایر منابع موثق تر شیعه مانند اصول کافی هم داریم که به زودی تقدیم دوستان میکنم
ثانیاً بزرگان تشیع مانند حضرت امام و سید طاووس و حسینقلی همدانی (کسی که 110 شاگرد تربیت میکنه مانند آیات حق، میرزا جواد آقاملکی تبریزی ، آیت الله بهاری و استاد عرفان آقای قاضی و... ) و بسیاری از بزرگان دیگه تشیع این اعمالی رو که در بالا گفتم و سینه زنی رو در مراسم عزاداریشون انجام میدادند!!!!
در مورد علم و زنجیر و طبل بله این ها از زمان صفویه باب شده

لعنت به دل سیاه شیطان
التماس دعای فراوان!!!!!!!

برادر عزیز
ای کاش تمام نظرات و پاسخها رو میخوندید چون جواب سوالی که مطرح کردید و سوالهایی که ممکن است در ذهن داشته باشید، پاسخ داده است.

[علی 110]

هر کس که طلب داشته باشد و گمشده اش معرفت باشد یه صفحه که هیچ هزاران صفحه هم میخواند
هر کس به قدر تشنگی اش از دریا برمیگیرد
با این استدلال خداوند سوره ی بقره هم نباید نعوذاً بالله نازل میکرد
ما به قدر وسعمان بهره میگیریم
اگه تشنه باشیم یه دفعه تمام 52 قسمت مستند ظهور رو میبینیم
اگه تشنه باشیم یه دفعه یه لیگ رو توی پلی استیشن بازی میکنیم
اگه تشنه باشیم یه دفعه کل قرآن رو از اول تا آخر میخونیم
این به تشنه گی ما بر میگرده و وسعت ظرفیت ما
ما این همه مستحبات داریم
نه برای اینکه همه ی آدم ها ، همه اش را انجام دهند ، برای اینکه هر کس به قدر تشنگیش از این سفره بهره ببرد

[iran67]

اصلاًحسین جنس غمش فرق می کند
این راه عشق پیچ وخمش فرق می کند

اینجاگدا همیشه طلبکار می شود
اینجا که آمدی کرمش فرق می کند

شاعر شدم برای سرودن برایشان
این خانواده، محتشمش فرق می کند

"صد مرده زنده می شود از ذکر یا حسین"
عیسای خانواده دمش فرق می کند

از نوع ویژگی دعا زیر قبه اش
معلوم می شود حرمش فرق می کند

تنها نه اینکه جنس غمش جنس ماتمش
حتی سیاهی علمش فرق می کند

با پای نیزه روی زمین راه میرود
خورشید کاروان قدمش فرق می کند

من از حسینُ منی پیغمبر خدا
فهمیده ام حسین "همه اش" فرق می کند

شعر از علی زمانیان

دوستان امام حسین (علیه السلام) "همه اش" فرق می کند
خیلی دنبال این نباشید که با عقل تفسیر کنید این احکام عزاداری رو!
این ره عشق است...

[iran67]

اما در مورد نگرانی بیش حدی که بعضی از عزیزیان در مورد انحرافات در عزاداری امام حسین (علیه السلام) دارند:

- به نظر من شیطان در بعضی از مسائل نمیتونه دخالت بکنه یعنی قدرتشو نداره! میدونید، راهش نمیدن!

مخصوصا در بحث عزاداری امام حسین (علیه السلام) دشمن هر کارم که بکنه نهایتا خودش ضرر میکنه! البته شیطان تلاش و تقلاشو میکنه گاهیم خیلی نزدیک میشه ولی هر دفعه نهایتا: عدو شود سبب خیر اگر خدا خواهد! اما چرا؟!

چون پیامبر اسلام (صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) فرمودند:
" إنَّ الُحُسَین مِصباحُ الهُدی وَ سَفینة النِّجاة "

در منابع روایی آمده است که: إِنَّهُ لَمَکْتُوبٌ عَلَى یَمِینِ عَرْشِ اللَّهِ مِصْبَاحٌ هَادٍ وَ سَفِینَةُ نَجَاة؛در طرف راست عرش نوشته شده است: او (حسین) چراغ هدایت و کشتى نجات است.(طبرسى، امین الاسلام فضل بن حسن، إعلام الورى، ص400، چاپ سوم‏، ناشر: اسلامیه‏، تهران‏، 1390 هـ ق.)

یعنی امام حسین (علیه السلام) کسیه که به طور مطلق چراغ هدایت و کشتی نجات امت اسلام معرفی میشه! برای قرنها و برای همه مسلمون ها! همیشه و همه جا
حالا بنظر شما چنین چراغی رو میشه خاموش کرد، چنین کشتی رو میشه غرق کرد؟ زهی خیال باطل!!!

امام خمینی (رحمة الله علیه) فرمودند: محرم و صفر است که اسلام رو زنده نگه می داره.
فتنه پارسال یادتون هست که؟ جنگ رو چی؟ اصلا خود انقلاب با چه رمز و رازی شد انقلاب اسلامی؟
از این نمونه های بزرگ و کوچک زیاده و نهایتا هر کس بخواد با امام حسین (علیه السلام) در بیافته گور خودشو کنده!
بقول قدیمیا این "دستگاه امام حسین(علیه السلام) " رو خودشون هدایت میکنن، همه چی دست خودشونه!

بنابراین در بحث عزاداری رعایت آداب لازمه اما باید بیشتر از شیطان مراقب نفس خودمون باشیم! و از خودنمایی و خرافات بپرهیزیم و ادب رو رعایت کنیم، در این باره دوستان توضیحات لازم رو دادن و من فقط به این نکته اکتفا میکنم که: باید همیشه فرض رو بر این بگیریم که امام زمان (عجل الله تعالی فرجه الشریف) از اول تو مجلس عزای جد بزرگوارشون حاضرن و ما رو میبینن اونوقت خودمون هر کاری رو انجام نمیدیم!
التماس دعا

[bagheri4]

(۱۱/دی/۸۹ ۱۵:۲۶)amir-mahdi نوشته است:  به نام خدا
سلام.خوهش میکنم از صحبت های من ناراحت نشوید اما لازم است بدانیم که:
1_کتب بحار الانوار،کتب معتبری نیستند.(با توجه به انکه اکثر احادیث شما از این کتب بود.
2_شیوه ی عزاداری کنونی سرچشمه از رسوم نابجای صفویان دارد.(باید بدانیم که سینه زنی،برداشتن علم،زنجیر زنی و ... در زمان صفویان مرسوم شد.)
3_آیا شده کمی فکر کنیم که امام حسین(علیه السلام) چرا حاضر شدند این همه درد ورنج و تنهایی را بپذیرند.
4_به این قسمت توجه کنید.(سوال 6390- شرکت در جمعي که گمان مي رود با ريا عزاداري مي کنند چگونه است؟
بسمه تعالي. شما خودتان سعي کنيد که عملتان با اخلاص باشد.)
کمی فکر کنید اگر در جمعی که عزاداری میکنند ریا باشد آیا حضور شما باعث نمیشود که دیگران فکر کنند این گروه گسترده تر میشوند.
5-خواهش میکنم ناراحت نشوید اما از نظر من شرکت در این گونه عزاداری ها نه تنها ثوابی ندارد بلکه باعث پایمال شدن اهداف امام حسین(علیه السلام) میشود.
6-آیا کمی به گفته های مداحان گوش کرده ایم(البته توهین به جامعه ی مداحان نباشد چراکه مداحان خوب و بی ادعا هستند.)
باز هم از شما دوستان عذر خواهی میکنم.اما این ها فقط نظرات من بودند.
گفته زیاد بود اما چه بسا ...

سلام جمله کلب (سگ) درگاه علی را شاه عباس صفوی در پایان نا مه هایش برای نشان دادن ارادتش به امامان شیعه مهر می کرد .

متاسفانه این نوع کلمات وجملات در مداحی امروزه هم استفاده می شود

سگ درگاهتم اقا من از در خونه ات نرون
کلب رقیه که با تکرار وهیجان همراه است .

به خدا قسم خجالت اورست حضرت رقیه سگ می خواهد چه کار .




زمانی قمه زدن شده بود سوژه ان ور ابی ها .که به همت رهبر فرزانه این مشکل چندی ست حل شده است .
من با این دوستمان که عقیده داشتند غرب بر محتوای عزاداری ها سرمایه گذاری کرده موافقم

مداحان به صرف داشتن صدای زیبا یا عربی دانستن نباید اجازه کار داشته باشند.
مداحی شغل مهمی است پس باید تخصصی باشد. و نظارت کافی برانها بشه تا هر کس هر عقیده شخصی اش را به اسم ائمه به خورد مردم ندهند .

[عباس جعفریان]

باسلام
باتوجه به اینکه آخرین کامنت این پست مربوط به سه ماه پیش می شود زیاد در این خصوص صحبتی ندارم ولی به طور کلی باید عرض نمود :
1- عزاداری حضرت اباعبدالله جزو شعایر می باشد و می بایست هرسال هرچه با ابهت تر برگزار گردد .
2- هیچ ربطی ندارد که نوع اجرای عزاداری از چه زمانی رسم گردیده است . چه بسا در عصر حاضر نوع دیگری از عزاداری رسم شده که درگذشته وجود نداشته (مانند شیوه عزارداری بدون روضه خوانی که توسط مداح اجرا می شود و یا اینکه برنامه های ضبط شده و یا مدار بسته اجرا می شود) پس دلیلی ندارد که ما بگوییم که چون علم کشی و زنجیر زنی از زمان صفویه باب شده است بد است و یا انحراف چون آیندگان نیز درمورد ما همین فکر را خواهند نمود .
3- سؤالی که بوجود می آید این است که آیا ما هم همان عزارداری هایی را که در زمان ائمه انجام می شده را عینا انجام می دهیم ؟
جواب روشن است : نه ؛ زیرا آن نوع عزاردای مربوط به رسم اعراب و دوره خود می باشد .
مانند این است که بگوییم چرا ما در عصر حاضر لباس ائمه را نمی پوشیم و یا به جای اسب و یا شتر با خودرو ، قطار و یا هواپیما مسافرت می کنیم .
مهم حفظ شعایر تحت تأییدات مراجع می باشد نوع اجرای آن می تواند در طول گذر زمان تغییر کند