.::دقایقی با قرآن کریم::

[میلاد.م]

بسم الله
.
.
در این تاپیک قصد داریم که نکته هایی رو بر گرفته از کتاب های "تفسیر نور" حجت الاسلام قرائتی قرار بدیم ....
(در کتاب "دقایقی با قرآن" ایشون هم به صورت مختصر این نکات آورده شده اند)
.
.
.
نکات کوتاه و خواندنی و کاربردی رو اینجا قرار میدیم ان شاء الله....
دوستانی که حال خوندن کل مطالب رو ندارین حداقل قسمت های قرمز رنگ رو بخونید...
باشد که با قران مانوس شویم....
.
.
.
.

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

.
1

« بِسْمِ اللَّه الْرَّحْمَنِ الْرَّحِيمِ‏ »

.

::::.حضرت على عليه السلام فرمود: «بسم ‏اللَّه»، مايه بركت كارها و ترك آن موجب نافرجامى است.

::::.همچنين آن حضرت به شخصى كه جمله ‏ى «بسم ‏اللَّه» را مى‏نوشت، فرمود: «جَوِّدها» آنرا نيكو بنويس.

::::.در حديث مى‏خوانيم: «بسم ‏اللَّه» را فراموش نكن، حتّى در نوشتن يك بيت شعر. و رواياتى در پاداش كسى كه اوّلين بار «بسم ‏اللَّه» را به كودك ياد بدهد، وارد شده است.

::::.امام صادق‏عليه السلام نقل شده است: «بسم‏ اللَّه» تاج سوره‏هاست.

.

.

.

::.«بسم ‏اللَّه» رمز خروج از تكبّر و اظهار عجز به درگاه الهى است.
::.«بسم ‏اللَّه» گام اوّل در مسير بندگى و عبوديّت است.
::.«بسم ‏اللَّه» مايه فرار شيطان است.

::.«بسم ‏اللَّه» كلامى كه سخن خداوند با مردم و سخن مردم با خدا، با آن شروع مى‏شود.

.

.

.
شايد معناى اينكه مى‏گويند: تمام قرآن در سوره حمد، و تمام سوره حمد در بسم ‏اللَّه، و تمام بسم‏اللَّه در حرف (باء) خلاصه مى‏شود، اين باشد كه آفرينش هستى و هدايت آن، همه با استمداد از اوست. چنانكه رسالت پيامبر اكرم‏صلى الله عليه وآله نيز با نام او آغاز گرديد. «اقرأ باسم ربّك».

.

.

[شهیدطیبه واعظی]

آيه شماره 3 از سوره مبارکه اسراء
نسل برگزیده « شهادت امام هادی علیه السلام »
متن آیه:ذُرِّيَّةَ مَنْ حَمَلْنَا مَعَ نُوحٍ إِنَّهُ كَانَ عَبْدًا شَكُورًا
معنی آیه:فرزندان كسانى كه [آنان را در كشتى] با نوح برداشتيم راستى كه او بنده‏اى سپاسگزار بود
تفسیر آیه:در مكتب انبیا بودن و همراهى با آنان، رمز نجات و بقاى انسان است. «ذُرّیة مَن حَمَلنا مع نوحٍ»
تاریخِ گذشتگان، عامل تربیت و هشدار براى آیندگان است. «ذُرّیة مَن حملنا»
توجّه دادن فرزندان به شرافت و ایمان نیاكان، راهى عاطفى براى تربیت و پذیرش دعوت و مسئولیّت آنان است. «ذُرّیة مَن حمَلنا»
عبودیّت وبندگى خدا، زمینه ایمنى از حوادث و مهالك است. «حَملنا مع نوح انّه كان عبداً شكوراً»
تجلیل از مردان والا و اسوه، از عوامل تربیت است. «كان عبداً شكوراً»
یكى از بركات شكور بودن، ذرّیه پایدار داشتن است.«ذرّیة مَن... عبداً شكوراً»

[شهیدطیبه واعظی]

آيه شماره 56 از سوره مبارکه بقره
آغاز دوباره حیات
متن آیه:ثُمَّ بَعَثْنَاكُم مِّن بَعْدِ مَوْتِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ
معنی آیه:سپس شما را پس از مرگتان برانگيختيم باشد كه شكرگزارى كنيد
تفسیر آیه:رجعت و معاد، امر محالى نیست. بعضى از مردگان در همین دنیا زنده شده‏اند. «بعثناكم من بعد موتكم»
رمز بروز برخى تلخى‏ها و سپس نجات از آنها، پیدا شدن روحیّه‏ى شكرگزارى است. «بعثناكم ... لعلكم تشكّرون»

[شهیدطیبه واعظی]

آيه شماره 152 از سوره مبارکه بقره
یاد از دلدار
متن آیه:فَاذْكُرُونِي أَذْكُرْكُمْ وَاشْكُرُواْ لِي وَلاَ تَكْفُرُونِ
معنی آیه:پس مرا ياد كنيد [تا] شما را ياد كنم و شكرانه‏ام را به جاى آريد و با من ناسپاسى نكنيد
تفسیر آیه:خداوند، به انسان شخصیّت مى‏بخشد ومقام انسان را تا جایى بالا مى‏برد كه مى‏فرماید: تو یاد من باش، تا من هم یاد تو باشم. «اذكرونى اذكركم»
كسانى مشمول لطف خاصّ هستند، كه همواره به یاد خدا باشند.«اذكرونى اذكركم»
ذكر خدا و نعمت‏هاى او، زمینه‏ى شكر و سپاس است. چنانكه غفلت از یاد خدا، مایه‏ى كفران است. «اذكرونى، اشكروا لى و لاتكفرون»

[شهیدطیبه واعظی]

آيه شماره 172 از سوره مبارکه بقره
خوردن از پاکی ها
متن آیه:ييَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ كُلُواْ مِن طَيِّبَاتِ مَا رَزَقْنَاكُمْ وَاشْكُرُواْ لِلّهِ إِن كُنتُمْ إِيَّاهُ تَعْبُدُونَ
معنی آیه:اى كسانى كه ايمان آورده‏ايد از نعمتهاى پاكيزه‏اى كه روزى شما كرده‏ايم بخوريد و اگر تنها او را مى‏پرستيد خدا را شكر كنيد
تفسیر آیه:خودسازى و زهد و تقوى، منافاتى با بهره‏گیرى از طیّبات ندارد. «یا ایّها الّذین آمنوا كلوا من طیبات»
در مكتب اسلام، مادّیات مقدّمه‏ى معنویات است. «كلوا، واشكروا، تعبدون»
اسلام در تغذیه، به بهداشت توجّه دارد. «طیّبات ما رزقناكم»
قبل از تأمین زندگى مردم ومحبّت به آنان، توقّعى نداشته باشید. «كلوا... واشكروا»
شكر، نشانه‏ى خداپرستى و توحید ناب است. اگر انسان رزق را نتیجه فكر اقتصادى، تلاش، مدیریّت، سرمایه و اعتبارات خود بداند، براى خداوند سهمى قایل نخواهد بود تا او را شكر كند. «واشكروا للّه ان كنتم ایّاه تعبدون»
شكر، نمونه روشن عبادت است. «واشكروا للّه... تعبدون»
شكر خداوند، واجب است. «كلوا... واشكروا لِلّه»
خداپرست، آنچه را خدا حلال شمرده، از پیش خود حرام نمى‏كند. «كلوا... ان كنتم ایّاه تعبدون»

[شهیدطیبه واعظی]

آيه شماره 243 از سوره مبارکه بقره
غفلت از خدا
متن آیه:أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ خَرَجُواْ مِن دِيَارِهِمْ وَهُمْ أُلُوفٌ حَذَرَ الْمَوْتِ فَقَالَ لَهُمُ اللّهُ مُوتُواْ ثُمَّ أَحْيَاهُمْ إِنَّ اللّهَ لَذُو فَضْلٍ عَلَى النَّاسِ وَلَكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لاَ يَشْكُرُونَ
معنی آیه:آيا از [حال] كسانى كه از بيم مرگ از خانه‏هاى خود خارج شدند و هزاران تن بودند خبر نيافتى پس خداوند به آنان گفت تن به مرگ بسپاريد آنگاه آنان را زنده ساخت آرى خداوند نسبت به مردم صاحب بخشش است ولى بيشتر مردم سپاسگزارى نمى‏كنند
تفسیر آیه:به تاریخ بنگریم و از آن درس بگیریم. «ألَم تَرَ...»
در بیان تاریخ، آنچه مهم است عوامل عزّت و سقوط است، نه نام افراد و قبایل و مناطق. «الّذین خَرجوا من دیارهم»
آنجا كه اراده خداوند باشد، فرار كارساز نیست. «قال لهم اللّه موتوا»
خداوند در همین دنیا بارها مردگان را زنده كرده است. «ثم احیاهم»
فراز و نشیب‏ها، مرگ و میرها، زاد و ولدها و زنده‏شدن‏هاى مجدّد، همه نمونه‏هایى از الطاف وفضل الهى است. «انّ اللّه لذو فضل»

[شهیدطیبه واعظی]

آيه شماره 144 از سوره مبارکه آل عمران
زیان های درک نکردن توحید
متن آیه:وَمَا مُحَمَّدٌ إِلاَّ رَسُولٌ قَدْ خَلَتْ مِن قَبْلِهِ الرُّسُلُ أَفَإِن مَّاتَ أَوْ قُتِلَ انقَلَبْتُمْ عَلَى أَعْقَابِكُمْ وَمَن يَنقَلِبْ عَلَىَ عَقِبَيْهِ فَلَن يَضُرَّ اللّهَ شَيْئًا وَسَيَجْزِي اللّهُ الشَّاكِرِينَ
معنی آیه:و محمد جز فرستاده‏اى كه پيش از او [هم] پيامبرانى [آمده و] گذشتند نيست آيا اگر او بميرد يا كشته شود از عقيده خود برمى‏گرديد و هر كس از عقيده خود بازگردد هرگز هيچ زيانى به خدا نمى‏رساند و به زودى خداوند سپاسگزاران را پاداش مى‏دهد
تفسیر آیه:وظیفه پیامبر، ابلاغ پیام خداست. ما هستیم كه باید راهش را ادامه دهیم. «و ما محمّد الاّ رسول»
مگر با مرگِ انبیاى قبل، پیروانشان از دین برگشتند؟! «قد خلت من‏قبله الرسل...»
جامعه‏ى اسلامى باید چنان تشكّل و انسجامى داشته باشد كه حتّى رفتن رهبر به آن ضربه‏اى نزند. «أفاِن مات او قتل انقلبتم على اعقابكم»
پیامبر اسلام صلى الله علیه وآله نیز تابع سنّت‏هاى الهى و قوانین طبیعى همچون مرگ و حیات است. «أفاِن مات او قتل»
انتشار شایعه، از حربه‏هاى دشمن است. «مات‏او قتل» (با توجّه به شأن نزول)
عمر پیامبر محدود است، نه راه او. «افاِن مات او قتل انقلبتم»
فردپرستى ممنوع. راه خدا كه روشن شد، آمد و رفت افراد نباید در پیمودن خط الهى ضربه وارد كند. «أفاِن مات او قتل»
ایمان خود را چنان ثابت و استوار سازید كه حوادث تاریخ آن را نلرزاند. «أفاِن مات او قتل»
دست برداشتن از خط انبیا، سقوط و عقب‏گرد است. «انقلبتم على اعقابكم»
كفر مردم، ضررى براى خداوند ندارد. «فلن یضرّاللّه»
مقاومت در راه حق، بهترین نوع شكر عملى است كه پاداشش با خداست. «سیجزى اللّه الشاكرین»

[شهیدطیبه واعظی]

آيه شماره 145 از سوره مبارکه آل عمران
زندگی ما و اراده الهی
متن آیه:وَمَا كَانَ لِنَفْسٍ أَنْ تَمُوتَ إِلاَّ بِإِذْنِ الله كِتَابًا مُّؤَجَّلًا وَمَن يُرِدْ ثَوَابَ الدُّنْيَا نُؤْتِهِ مِنْهَا وَمَن يُرِدْ ثَوَابَ الآخِرَةِ نُؤْتِهِ مِنْهَا وَسَنَجْزِي الشَّاكِرِينَ
معنی آیه:و هيچ نفسى جز به فرمان خدا نميرد [خداوند مرگ را] به عنوان سرنوشتى معين [مقرر كرده است] و هر كه پاداش اين دنيا را بخواهد به او از آن مى‏دهيم و هر كه پاداش آن سراى را بخواهد از آن به او مى‏دهيم و به زودى سپاسگزاران را پاداش خواهيم داد
تفسیر آیه:با فرار از جنگ، از مرگ نمى‏توانید فرار كنید. «انقلبتم على اعقابكم... ما كان لنفس»
مرگ، به دست ما نیست، «كتاباً مؤجّلاً» ولى اراده و هدف به دست ماست. «ومن یرد...»
حال كه دنیا و آخرت در برابر ماست، مسیر ابدیّت و رضاى خالق را ادامه دهیم. «من یرد... نؤته منها»
هر نوع انگیزه وعملى بازتاب و عكس العمل مخصوصى دارد. در هر مسیرى گام نهیم به مقصدى خاص خواهیم رسید. «من یرد ثواب الدنیا... و من یرد...»

[شهیدطیبه واعظی]

آيه شماره 19 از سوره مبارکه نمل
نعمت خود و فرزندان « ولادت امام جواد علیه السلام »
متن آیه:فَتَبَسَّمَ ضَاحِكًا مِّن قَوْلِهَا وَقَالَ رَبِّ أَوْزِعْنِي أَنْ أَشْكُرَ نِعْمَتَكَ الَّتِي أَنْعَمْتَ عَلَيَّ وَعَلَى وَالِدَيَّ وَأَنْ أَعْمَلَ صَالِحًا تَرْضَاهُ وَأَدْخِلْنِي بِرَحْمَتِكَ فِي عِبَادِكَ الصَّالِحِينَ
معنی آیه:از گفتار او دهان به خنده گشود و گفت پروردگارا در دلم افكن تا نعمتى را كه به من و پدر و مادرم ارزانى داشته‏اى سپاس بگزارم و به كار شايسته‏اى كه آن را مى‏پسندى بپردازم و مرا به رحمت‏خويش در ميان بندگان شايسته‏ات داخل كن
تفسیر آیه:یكى از اصول و شرایط رهبرى و مدیریّت، سعه‏ى صدر است. حضرت سلیمان جمله‏ى «لایشعرون» را آن هم از مورچه‏اى مى‏شنود، ولى به روى خود نمى‏آورد و لبخند مى‏زند. «فتبسّم»
انتقاد وحرف حقّ را از هر كس بشنوید و از آن استقبال كنید. (سلیمان سخن مورچه را پسندید) «فتبسّم» انتقادپذیرى، یك ارزش است.
خداوند اولیاى خود را تحت تربیت مخصوص خود قرار مى‏دهد. «و هم لایشعرون - فتبسّم» خداوند، سلیمان را با آن مقام و سلطنتش گرفتار حرف یك مورچه مى‏كند تا بدین وسیله در وجود او تعادل برقرار كند.
زمانى باید شاد و خندان باشیم كه حتّى مورچه‏ها به عدالت ما امیدوار باشند. «و هم لایشعرون - فتبسّم»
خنده‏ى انبیا، تبسّم است نه قهقهه. سلیمان در حالى كه خنده‏اش گرفته بود، تبسّم كرد. «فتبسّم ضاحكا»
سلیمان سخنان مورچه را فهمید و به زیردستان خود توجّه كرد. «من قولها»
دعا، مخصوص هنگام اضطرار نیست؛ انبیا در اوج عظمت و قدرت دعا مى‏كردند. «ربّ»
توفیق شكرگزارى را از خدا بخواهیم. «ربّ اوزعنى أن اشكر»
انسان در برابر نعمت‏هایى كه تاكنون به او رسیده باید شكر كند و در برابر مسئولیّت آینده باید به فكر عمل صالح و جلب رضاى خدا و ملحق شدن به نیكان باشد. «اشكر - اعمل صالحا ...»
فرزندان، هم باید در مقابل نعمت‏هایى كه خداوند به آنان داده شكر كنند و هم در مقابل نعمت‏هایى كه به والدین آنان داده است. «علىّ و على والدىّ»
شكر خدا تنها با زبان نیست، عمل صالح و استفاده‏ى صحیح از نعمت‏ها نیز شكر الهى است. «اشكر... اعمل صالحا»
سلیمان با آن كه لشكریان فراوان و حاكمیّت قوى دارد و زبان حیوانات را نیز مى‏داند، باز به فكر عمل صالح است نه به دنبال لذّت و توسعه‏ى قدرت و افتخار. «اعمل صالحا»
دعا وتلاش حاكمان باید براى انجام كار خوب باشد. «اعمل صالحا»
كار، به شرطى نیك است كه خداپسند باشد. «صالحاً ترضاه»
كار نیكى ارزش دارد كه رضاى خدا را جلب كند، نه فقط رضاى مردم را. «صالحاً ترضاه»
عالى‏ترین مقصد در حكومت صالحان، رضاى خداست. «ترضاه»
زندگى در جامعه صالح ارزش است، نه زندگى در میان مردم ناصالح، آن هم به خاطر رفاه یا درآمد و لذّت. «ادخلنى... فى عبادك الصالحین»
برخوردارى از امكانات، و قدرت امروز خود را نشانه‏ى رسیدن به رحمت الهى ندانید و براى رشد و تعالى خود دعا كنید. «و ادخلنى»
امكانات انسان، نتیجه‏ى كار او نیست بلكه از رحمت الهى سرچشمه مى‏گیرد. «برحمتك»
هر كس، در هر شرایطى باید به رحمت الهى متوسّل شود، حتّى پیامبران.«برحمتك»

[شهیدطیبه واعظی]

آيه شماره 53 از سوره مبارکه انعام
آزمایش الهی
متن آیه:وَكَذَلِكَ فَتَنَّا بَعْضَهُم بِبَعْضٍ لِّيَقُولواْ أَهَؤُلاء مَنَّ اللّهُ عَلَيْهِم مِّن بَيْنِنَا أَلَيْسَ اللّهُ بِأَعْلَمَ بِالشَّاكِرِينَ
معنی آیه:و بدين گونه ما برخى از آنان را به برخى ديگر آزموديم تا بگويند آيا اينانند كه از ميان ما خدا بر ايشان منت نهاده است آيا خدا به [حال] سپاسگزاران داناتر نيست
تفسیر آیه:تفاوت‏هاى اجتماعى، گاهى وسیله‏ى آزمایش و شكوفا شدن خصلت‏ها و رشد آنهاست. اغنیا، با فقرا آزمایش مى‏شوند. «فَتنّا بعضهم ببعض»
اغنیا، فقرا را تحقیر مى‏كنند و خود را ارزشمند مى‏پندارند. «أهولاء...من‏بیننا»
فقراى با ایمان، برگزیدگان خدایند. «مَنَّ اللّه علیهم»
پاسخ توهین‏هاى كافران، با نوازش و مهر الهى به مؤمنان داده مى‏شود. «أهؤلاء... أعلم بالشاكرین»
منّت الهى بر فقیران، نتیجه‏ى شكر آنان است. «مَنَّ اللّه... بالشّاكرین»
خداوند طبق حكمتش عمل مى‏كند، نه توقّع مردم. «ألیس اللّه بأعلم بالشّاكرین»
انبیا، نمونه بارز شاكرین هستند. «بالشّاكرین» (فقرایى هم كه هدایت انبیا را پذیرفته‏اند، شاكر نعمت هدایت هستند.) «اعلم بالشّاكرین»

[شهیدطیبه واعظی]

آيه شماره 63 از سوره مبارکه انعام
نجات بخش حقیقی
متن آیه:قُلْ مَن يُنَجِّيكُم مِّن ظُلُمَاتِ الْبَرِّ وَالْبَحْرِ تَدْعُونَهُ تَضَرُّعًا وَخُفْيَةً لَّئِنْ أَنجَانَا مِنْ هَذِهِ لَنَكُونَنَّ مِنَ الشَّاكِرِينَ
معنی آیه:بگو چه كسى شما را از تاريكيهاى خشكى و دريا مى‏رهاند در حالى كه او را به زارى و در نهان مى‏خوانيد كه اگر ما را از اين [مهلكه] برهاند البته از سپاسگزاران خواهيم بود
تفسیر آیه:یكى از شیوه‏هاى تبلیغ و موعظه، سؤال از وجدان مردم است. «مَن یُنَجّیكم»
یادآورى و توجّه‏دادن انسان به خلوص او در دعا به هنگام شداید، از بهترین روشهاى خداشناسى است. «تدعونه تضرّعاً و خفیة»
انسان در سختى‏ها و شداید، دست از كفر و شرك برداشته و موحّد مى‏شود. «تدعونه تضرّعاً و خفیة»
براى هر كس، مشكل خودش، بزرگ‏ترین مشكل است. «أنجانا مِن هذه»