.::دقایقی با قرآن کریم::

[میلاد.م]

بسم الله
.
.
در این تاپیک قصد داریم که نکته هایی رو بر گرفته از کتاب های "تفسیر نور" حجت الاسلام قرائتی قرار بدیم ....
(در کتاب "دقایقی با قرآن" ایشون هم به صورت مختصر این نکات آورده شده اند)
.
.
.
نکات کوتاه و خواندنی و کاربردی رو اینجا قرار میدیم ان شاء الله....
دوستانی که حال خوندن کل مطالب رو ندارین حداقل قسمت های قرمز رنگ رو بخونید...
باشد که با قران مانوس شویم....
.
.
.
.

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

.
1

« بِسْمِ اللَّه الْرَّحْمَنِ الْرَّحِيمِ‏ »

.

::::.حضرت على عليه السلام فرمود: «بسم ‏اللَّه»، مايه بركت كارها و ترك آن موجب نافرجامى است.

::::.همچنين آن حضرت به شخصى كه جمله ‏ى «بسم ‏اللَّه» را مى‏نوشت، فرمود: «جَوِّدها» آنرا نيكو بنويس.

::::.در حديث مى‏خوانيم: «بسم ‏اللَّه» را فراموش نكن، حتّى در نوشتن يك بيت شعر. و رواياتى در پاداش كسى كه اوّلين بار «بسم ‏اللَّه» را به كودك ياد بدهد، وارد شده است.

::::.امام صادق‏عليه السلام نقل شده است: «بسم‏ اللَّه» تاج سوره‏هاست.

.

.

.

::.«بسم ‏اللَّه» رمز خروج از تكبّر و اظهار عجز به درگاه الهى است.
::.«بسم ‏اللَّه» گام اوّل در مسير بندگى و عبوديّت است.
::.«بسم ‏اللَّه» مايه فرار شيطان است.

::.«بسم ‏اللَّه» كلامى كه سخن خداوند با مردم و سخن مردم با خدا، با آن شروع مى‏شود.

.

.

.
شايد معناى اينكه مى‏گويند: تمام قرآن در سوره حمد، و تمام سوره حمد در بسم ‏اللَّه، و تمام بسم‏اللَّه در حرف (باء) خلاصه مى‏شود، اين باشد كه آفرينش هستى و هدايت آن، همه با استمداد از اوست. چنانكه رسالت پيامبر اكرم‏صلى الله عليه وآله نيز با نام او آغاز گرديد. «اقرأ باسم ربّك».

.

.

[شهیدطیبه واعظی]

آيه شماره 101 از سوره مبارکه مائده
سؤال بی جا ممنوع
متن آیه:يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ لاَ تَسْأَلُواْ عَنْ أَشْيَاء إِن تُبْدَ لَكُمْ تَسُؤْكُمْ وَإِن تَسْأَلُواْ عَنْهَا حِينَ يُنَزَّلُ الْقُرْآنُ تُبْدَ لَكُمْ عَفَا اللّهُ عَنْهَا وَاللّهُ غَفُورٌ حَلِيمٌ
معنی آیه:اى كسانى كه ايمان آورده‏ايد از چيزهايى كه اگر براى شما آشكار گردد شما را اندوهناك مى‏كند مپرسيد و اگر هنگامى كه قرآن نازل مى‏شود در باره آنها سؤال كنيد براى شما روشن مى‏شود خدا از آن [پرسشهاى بيجا] گذشت و خداوند آمرزنده بردبار است
تفسیر آیه:دانستن هر چیزى، نه لازم است، نه مفید، بلكه باید سراغ دانش‏هاى مفید رفت. «لاتسألوا» (حسّ كنجكاوى باید تعدیل شود ونباید در پى اطلاعاتى رفت كه سبب ایجاد كدورت، مشكلات واختلال نظام جامعه مى ‏شود.)
مكلّف نساختن مردم به پاره‏اى از احكام، پرتوى از عفو و گذشت الهى است. «لاتسألوا... عفى اللَّه عنها»
خداوند به بندگان مهلت توبه مى‏دهد. «غفور حلیم»

[شهیدطیبه واعظی]

آيه شماره 37 از سوره مبارکه یونس
قرآن و پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم
متن آیه:وَمَا كَانَ هَذَا الْقُرْآنُ أَن يُفْتَرَى مِن دُونِ اللّهِ وَلَكِن تَصْدِيقَ الَّذِي بَيْنَ يَدَيْهِ وَتَفْصِيلَ الْكِتَابِ لاَ رَيْبَ فِيهِ مِن رَّبِّ الْعَالَمِينَ
معنی آیه:و چنان نيست كه اين قرآن از جانب غير خدا [و] به دروغ ساخته شده باشد بلكه تصديق [كننده] آنچه پيش از آن است مى‏باشد و توضيحى از آن كتاب است كه در آن ترديدى نيست [و] از پروردگار جهانيان است
تفسیر آیه:جامعیّت قرآن و محتواى آن به گونه‏اى است كه افترا و انتساب آن به غیرخدا به آن نمى‏چسبد. «ان یفترى»
كتاب‏هاى آسمانى مؤیّد یكدیگرند. تفاوت در اجمال و تفصیلِ محتواى آنهاست. «تصدیق الّذى بین یدیه»
قرآن وسیله‏ى رشد و تربیت است. «هذا القرآن... من ربّ العالمین»

[شهیدطیبه واعظی]

آيه شماره 16 از سوره مبارکه حدید
خشوع نجات بخش
متن آیه:أَلَمْ يَأْنِ لِلَّذِينَ آمَنُوا أَن تَخْشَعَ قُلُوبُهُمْ لِذِكْرِ اللَّهِ وَمَا نَزَلَ مِنَ الْحَقِّ وَلَا يَكُونُوا كَالَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ مِن قَبْلُ فَطَالَ عَلَيْهِمُ الْأَمَدُ فَقَسَتْ قُلُوبُهُمْ وَكَثِيرٌ مِّنْهُمْ فَاسِقُونَ
معنی آیه:آيا براى كسانى كه ايمان آورده‏اند هنگام آن نرسيده كه دلهايشان به ياد خدا و آن حقيقتى كه نازل شده نرم [و فروتن] گردد و مانند كسانى نباشند كه از پيش بدانها كتاب داده شد و [عمر و] انتظار بر آنان به درازا كشيد و دلهايشان سخت گرديد و بسيارى از آنها فاسق بودند (
تفسیر آیه:ایمان بدون خشوع قلب قابل توبیخ است. «الم یأن للذین آمنوا أن تخشع قلوبهم»
براى دعوت به خشوع، از اهرم ایمان استفاده كنید. (شما كه ایمان دارید چرا خشوع ندارید؟) «الم یأن للذین آمنوا أن تخشع قلوبهم»
هدف از نزول آیات الهى، خشوع دلهاست. «تخشع قلوبهم... و ما نَزَل من الحقّ»
ذكر خدا و تلاوت آیات قرآنى، زمینه‏ساز خشوع قلب است. «تخشع قلوبهم لذكر اللّه و ما نزل من الحقّ»
یاد الطاف الهى و یاد عفو و قهر و سنّت‏هاى او، وسیله‏ى خشوع است. «ان تخشع قلوبهم لذكر اللّه»
از تاریخ پیشینیان عبرت بگیریم. «و لایكونوا كالّذین...»
تداوم غفلت، سبب سنگدلى مى‏شود. «فطال علیهم الامد فقست قلوبهم»
سنّت‏هاى الهى براى همه امّت‏ها یكسان است. «و لایكونوا كالّذین... من قبل»
از مهلت دادن الهى سوء استفاده نكنیم. «فطال علیهم الامد فقست قلوبهم»
سنگدلى، زمینه فسق و گناه است. «فقست قلوبهم و كثیر منهم فاسقون»
ابزار هدایت به تنهایى كافى نیست، آمادگى روحى لازم است. «اوتوا الكتاب... فقست قلوبهم..»

[شهیدطیبه واعظی]

آيه شماره 175 از سوره مبارکه بقره
رهاکردن حق
متن آیه:أُولَئِكَ الَّذِينَ اشْتَرَوُاْ الضَّلاَلَةَ بِالْهُدَى وَالْعَذَابَ بِالْمَغْفِرَةِ فَمَآ أَصْبَرَهُمْ عَلَى النَّارِ
معنی آیه:آنان همان كسانى هستند كه گمراهى را به [بهاى] هدايت و عذاب را به [ازاى] آمرزش خريدند پس به راستى چه اندازه بايد بر آتش شكيبا باشند
تفسیر آیه:كتمان حقایق، از گناهان ویژه‏ى دانشمندان است. «اولئك الّذین»
در بیان كتب آسمانى، هدایت و مغفرت الهى است و در كتمان آنها ضلالت و عذاب. «اشتروا الضلالة بالهدى و العذاب بالمغفرة»
دین فروشى و كتمان حقیقت، سخت ‏ترین كیفرها را بدنبال دارد. جمله‏ى «فما اصبرهم على النار» در قرآن تنها در مورد این گروه بكار رفته است.

[شهیدطیبه واعظی]

آيه شماره 46 از سوره مبارکه مائده

مادر و فرزند برگزیده « وفات حضرت خدیجه سلام الله علیها »
متن آیه:وَقَفَّيْنَا عَلَى آثَارِهِم بِعَيسَى ابْنِ مَرْيَمَ مُصَدِّقًا لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ التَّوْرَاةِ وَآتَيْنَاهُ الإِنجِيلَ فِيهِ هُدًى وَنُورٌ وَمُصَدِّقًا لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ التَّوْرَاةِ وَهُدًى وَمَوْعِظَةً لِّلْمُتَّقِينَ
معنی آیه:و عيسى پسر مريم را به دنبال آنان [=پيامبران ديگر] درآورديم در حالى كه تورات را كه پيش از او بود تصديق داشت و به او انجيل را عطا كرديم كه در آن هدايت و نورى است و تصديق‏كننده تورات قبل از آن است و براى پرهيزگاران رهنمود و اندرزى است
تفسیر آیه:انبیا و كتاب‏هاى آنان، همه از یك سرچشمه و براى یك هدفند و یكدیگر را تصدیق مى‏كنند. «مصدّقاً»
گرچه انبیا و كتاب‏هاى آسمانى براى هدایت همه مردمند، ولى تنها اهل پروا و تقوا در پرتو این نور، هدایت مى‏شوند. «هدىً و رحمة للمتّقین»

[شهیدطیبه واعظی]

آيه شماره 272 از سوره مبارکه بقره
کارها برای خدا
متن آیه:لَّيْسَ عَلَيْكَ هُدَاهُمْ وَلَكِنَّ اللّهَ يَهْدِي مَن يَشَاءُ وَمَا تُنفِقُواْ مِنْ خَيْرٍ فَلأنفُسِكُمْ وَمَا تُنفِقُونَ إِلاَّ ابْتِغَاء وَجْهِ اللّهِ وَمَا تُنفِقُواْ مِنْ خَيْرٍ يُوَفَّ إِلَيْكُمْ وَأَنتُمْ لاَ تُظْلَمُونَ
معنی آیه:هدايت آنان بر عهده تو نيست‏، بلكه خدا هر كه را بخواهد هدايت مى‏كند، و هر مالى كه انفاق كنيد، به سود خود شماست‏، و(لى‏) جز براى طلب خشنودى خدا انفاق مكنيد، و هر مالى را كه انفاق كنيد (پاداش آن‏) به طور كامل به شما داده خواهد شد و ستمى بر شما نخواهد رفت‏.
تفسیر آیه:از ایجاد فشار اقتصادى و ترك انفاق، براى ایمان آوردن كفّار استفاده نكنید. «لیس علیك هداهم... وما تنفقوا من خیر فلانفسكم»
هدایت، توفیق الهى است كه تنها شامل دلهاى آماده مى‏شود. «یهدى من یشاء»
رسیدگى به محرومان، یك وظیفه انسانى است. پس بر غیر مسلمانان نیز انفاق كنید. «وما تنفقوا من خیر فلانفسكم»
اسلام، مكتب انسان دوستى است و فقر و محرومیّت را حتّى براى غیر مسلمانان نیز نمى‏پسندد. «وما تنفقوا من خیر فلانفسكم»
فایده‏ى انفاق به خودتان باز مى‏گردد و روح سخاوت را در شما زنده مى‏كند. با انفاق از پیدایش اختلافات طبقاتى و انفجارهاى اجتماعى جلوگیرى شده و در جامعه ایجاد محبّت مى‏گردد. انفاق مایه محرومیّت شما نیست، بلكه سبب مصونیّت شماست. «فلانفسكم»
جز براى خداوند انفاق نكنید. زیرا تمام فوائد و آثار این جهانى، دیر یا زود از میان مى‏رود، ولى اگر انفاق براى خدا باشد، تا ابد از بركات آن بهره‏مند خواهید بود. «الا ابتغاء وجه اللّه»
مال ودارایى خیر است. «ما تنفقوا من خیر»
در انفاق دست و دل باز باشید. زیرا آنچه انفاق مى‏كنید، بدون كم و كاست بازخواهید گرفت. «یوفّ الیكم»
بهره‏گیرى در قیامت، زمانى است كه هدف از انفاق تنها رضاى خدا باشد. «الاّ ابتغاء وجه اللّه... یوفّ الیكم»

[شهیدطیبه واعظی]

آيه شماره 4 از سوره مبارکه آل عمران
سرانجام منکران
متن آیه:مِن قَبْلُ هُدًى لِّلنَّاسِ وَأَنزَلَ الْفُرْقَانَ إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُواْ بِآيَاتِ اللّهِ لَهُمْ عَذَابٌ شَدِيدٌ وَاللّهُ عَزِيزٌ ذُو انتِقَامٍ
معنی آیه:پيش از آن براى رهنمود مردم فرو فرستاد و فرقان [=جداكننده حق از باطل] را نازل كرد كسانى كه به آيات خدا كفر ورزيدند بى‏ترديد عذابى سخت‏خواهند داشت و خداوند شكست‏ ناپذير و صاحب‏ انتقام است
تفسیر آیه:هدایت مردم، یك سنّت همیشگى الهى بوده است. «من قبل»
مخاطب كتب آسمانى، عموم مردم هستند، نه قبیله و نژاد خاص. «للنّاس»
قرآن، وسیله‏ى شناخت حقّ از باطل است. «و انزل الفرقان»
هركجا میان سلیقه‏ها، افكار و عقاید به هر نحو دچار تحیّر شدیم، حرف آخر از آن قرآن است. (حتّى اگر در میان روایات نیز دچار حیرت شدیم، باید به حدیثى توجّه كنیم كه مطابق با قرآن باشد.) «الفرقان»
بعد از نزول آن همه كتاب و اسباب هدایت، جزاى شخص لجوج عذاب شدید است. «عذاب شدید»
عذاب الهى، پس از اتمام حجّت بر مردم است. «هدى للناس... الّذین كفروا... لهم عذاب شدید»
این آیه مایه‏ى دلگرمى و تسلیت خاطر پیامبر و مؤمنان است كه خداوند به حساب كفّار سرسخت مى‏رسد. «عزیز ذوانتقام»
سرچشمه كیفر و انتقام او، عملكرد ماست، وگرنه او عزیزى است كه هیچ كمبودى ندارد. «عزیز ذوانتقام»
كفر مردم در خداوند اثرى ندارد. «كفروا، واللَّه عزیز»

[شهیدطیبه واعظی]

آيه شماره8از سوره مبارکه آل عمران
قلب پاک
متن آیه:رَبَّنَا لاَ تُزِغْ قُلُوبَنَا بَعْدَ إِذْ هَدَيْتَنَا وَهَبْ لَنَا مِن لَّدُنكَ رَحْمَةً إِنَّكَ أَنتَ الْوَهَّابُ
معنی آیه:پروردگارا پس از آنكه ما را هدايت كردى دلهايمان را دستخوش انحراف مگردان و از جانب خود رحمتى بر ما ارزانى دار كه تو خود بخشايشگرى
تفسیر آیه:به علم و دانش خود مغرور نشویم، از خداوند هدایت بخواهیم. «ربّنا لاتزغ قلوبنا...»
نشانه‏ى علم واقعى و رسوخ در علم، توجّه به خدا و استمداد از اوست. «الاّ الراسخون فى العلم... ربّنا لاتزغ قلوبنا»
محور هدایت و گمراهى، قلب و افكار انسانى است. «لاتزغ قلوبنا»
در خط قرار گرفتن خیلى مهم نیست، از خط خارج نشدن بسیار اهمیّت دارد. «بعد اذ هدیتنا...»
هدیه و هبه‏ى دائمى و بى‏منّت، مخصوص اوست. «انّك انت الوهّاب»

[حضرت عشق]

به آن بندگانم که ایمان آورده اند بگو،نماز را برپا دارن و از آنچه به ایشان روزی داده ایم پنهان و آشکارا انفاق کنند پیش از آنکه روزی فرا رسد که در آن نه داد و ستدی باشد نه دوستی.
(سوره ابراهیم/آیه 31)

[شهیدطیبه واعظی]

آيه شماره 20 از سورهمبارکه آل عمران
مناظره خوب
متن آیه:فَإنْ حَآجُّوكَ فَقُلْ أَسْلَمْتُ وَجْهِيَ لِلّهِ وَمَنِ اتَّبَعَنِ وَقُل لِّلَّذِينَ أُوْتُواْ الْكِتَابَ وَالأُمِّيِّينَ أَأَسْلَمْتُمْ فَإِنْ أَسْلَمُواْ فَقَدِ اهْتَدَواْ وَّإِن تَوَلَّوْاْ فَإِنَّمَا عَلَيْكَ الْبَلاَغُ وَاللّهُ بَصِيرٌ بِالْعِبَادِ
معنی آیه:پس اگر با تو به محاجه برخاستند بگو من خود را تسليم خدا نموده‏ام و هر كه مرا پيروى كرده [نيز خود را تسليم خدا نموده است] و به كسانى كه اهل كتابند و به مشركان بگو آيا اسلام آورده‏ايد پس اگر اسلام آوردند قطعا هدايت‏يافته‏اند و اگر روى برتافتند فقط رساندن پيام بر عهده توست و خداوند به [امور] بندگان بيناست
تفسیر آیه:جدال و محاجّه، از خصلت‏هاى مخالفان انبیاست. «فان حاجّوك»
ابلاغِ رسالت واستدلال آرى، ولى ستیز با افراد لجوج ممنوع. «فان حاجّوك فقل اسلمتُ»
به مجادلات بى‏نتیجه و بیهوده، پایان دهید. «فان حاجّوك فقل اسلمتُ»
در گفتگوها، موضع خود ویاران خود را صریح اعلام كنیم. «فان حاجّوك فقل اسلمتُ... ومن اتبعن»
پیروان واقعى پیامبر، كسانى هستند كه تسلیم خدا باشند. «اسلمتُ وجهى و من اتبعن»
آنچه انسان را در برابر گفتگوهاى مغرضانه حفظ مى‏كند، اتصال به خداوند است. «اسلمت وجهى للّه»
انبیا با تمام وجود و با عشق و نشاط به خدا دل بسته‏اند. «وجهى للّه»
توجّه رهبر، باید هم به افراد با فرهنگ باشد و هم به عوام مردم. «اوتوا الكتاب و الامیّین»
كتاب‏هاى آسمانى، یك سند فرهنگى ارزشمند براى جوامع بشرى است. در آیه مردم به دو دسته تقسیم شده‏اند؛ فرهنگیان وعوام. «اوتوا الكتاب و الامیّین»
هدایت واقعى، در سایه‏ى تسلیم بودن در برابر خداوند است. «فان اسلموا فقد اهتدوا»
انسان در انتخاب راه آزاد است، نه مجبور. «فان اسلموا... و ان تولّوا...»
علم و كتاب به تنهایى كافى نیست، چه بسا علم باشد، ولى تسلیم نباشد. «اوتوا الكتاب... وان تولّوا»
ما مأمور انجام وظیفه‏ایم، نه ضامن نتیجه. «انمّا علیك البلاغ»
خداوند از طریق پیامبران، با مردم اتمام حجّت مى‏كند. «فانما علیك البلاغ»