کارگاه "معنویت"

[MESSENGER]

به نام خداوند بخشنده ی مهربان

با توسل قلبی به ساحت قدسی و ملکوتی ائمه معصومین(علیهم السلام)

.

ضمن سلام و اهداء ادب و احترام محضر شریف دوستان و همسنگران نیک تالار بیداری اندیشه

.

با توجه به لزوم "اقدامات عملی" در هر حوزه نظری طرح شده در تالار؛

طرحی با عنوان "کارگاه معنویت" خدمت شما تقدیم میشه که امیدواریم مورد نظر و استقبال عزیزان قرار بگیره..

.

و اما؛ انشاءالله اینگونه عمل می کنیم:

هر هفته(از جمعه تا جمعه بعد) در همین تاپیک "پیمانی الهی" می بندیم که به یک "صفت پسندیده" خودمون رو آراسته و از یک "صفت رذیله" دوری کنیم..

بدون شک،آثار روحانی چنین حرکت های جمعی، در "دنیای واقعی"باعث ارتقاء معنوی ما شده و بهانه ای میشه برای تمرین بیشتر و عمیق تر در انجام دیگر واجبات الهی و ترک معاصی..(انشاءالله)

دوستان محترم؛می تونند پس از توفیق انجام،با بیان آثار مثبت،ضمن افزایش روحیه معنوی خود،مشوقی باشند برای سایرین اعضاء.. واگر هم در انجام، دچار مشکل و مانعی شدیم،با بیان علل زمینه ای و... همدیگه رو راهنمایی کنیم..

توجه داشته باشیم که شیطان معلون و ایادی اش و نفس سرکش اماره،از همین ابتدا با سخت توصیف کردن عمل و احیاناً لغزش حین انجام دستور الهی، مرتباًً،مکرراً و به هر نحو ممکنه، ما رو از طی مسیر الهی "ناامید" و "مایوس" می کنند..!

با استعانت از خدای قادر متعال و توسل به ائمه معصومین(علیهم السلام) و ذکر مقدس یا علی(علیه السلام) از مجاهدت خویش؛عقب ننشسته و به امید خدای مهربان،بیشتر از قبل بر انجام این "جهاد اکبر" پای می فشریم...

.

مدل روزانه کار، همان شیوه مرسوم"مراتب محاسبه" هست:

محاسبه چهار مرحله دارد:

اول) مشارطه

یعنى، صبح انسان با خودش شرط كند كه آن روز، وظایفش را به خوبى انجام دهد و از گناهان نیز بپرهیزد.

دوم) مراقبه

یعنى، در طول روز مراقب خود و اعمالش باشد تا از آنچه با خود عهد كرده تخطى نكند.

سوم) محاسبه

كه در آخر شب، به حساب كارهاى خود برسد؛ بررسى كند كه چه مقدار به وظایف خویش عمل كرده و چه مقدار كوتاهى داشته است.

چهارم) معاتبه

برخى از علماى اخلاق این مرحله را براى محاسبه ذكر كرده‏اند. یعنى، اگر انسان در محاسبه متوجه اشتباهاتى در رفتارش شد، خود را تنبیه كند تا لغزش‏هایش جبران شود؛ مثلا، خود را ملزم كند كه روز بعد را روزه بگیرد یا مبلغى انفاق كند یا قدرى قرآن تلاوت نماید یا كار خیر دیگرى انجام دهد تا مافات جبران شود.

اما در مساله محاسبه، آنچه بیش از همه اهمیت دارد، نقش حساب كشیدن از خویش است؛ اگر كار خوبى انجام داده‏بودیم، خدا را شكر كنیم و توفیق ادامه آن را بخواهیم و اگر قصور ورزیده بودیم، به فكر تدارك آن بیفتیم..

.

.

.

شروع از جمعه این هفته با اهتمام جدی بر:

دائم الوضو بودن (در همه ی احوالات)

ترک نگاه به نامحرم

.

.

افوض امري الي الله ان الله بصير بالعباد

در پناه خدای مهربان

[Agha sayyed]

بسم الله الرحمن الرحیم
سلام علیکم

خداوند را شاکریم که ما را آدمی آفرید ؛
خداوند را شاکریم که ما را مسلمان قرار داد ؛
خداوند را شاکریم که ما را محب و دوستدار معصومین (صلوات الله علیهم اجمعین) نمود ؛
و انشاالله با استعانت از او و اهتمام ،به درجه شیعه شدن نائل گردیم .
مدتی است که کارگاه معنویت با هدف رشد و تعالی همگی دوستداران اهل بیت و رسیدن به مقام قرب الهی راه اندازی شده است ، هرچند که این حقیر توقع بیشتری از دوستان برای شرکت در کلاسهای این کارگاه روحانی داشتم .
بهر حال با همفکری با دوست خوبمان جناب MESSENGER ،قرار بر این شد که این کارگاه بصورت یکهفته در میان برگزار گردد تا عزیزان فرصت بیشتری برای خود سازی داشته باشند و در هفته های که کلاس درس برگزار نمی گردد ، کلاسی تحت عنوان
"بررسی مباحث مطرح شده در کارگاه معنویت"
تشکیل شده و در آن به بررسی باید ها و نبایدهای مطرح شده میپردازیم و اینکه این مسائل چه هستند و راه رسیدن به انجام دادن و یا ندادن آنها چگونه است.
تمامی دوستان میتوانند در بحث شرکت نموده و راهکارهای خود را با توجه به نکات زیر قرار دهند:
از قرار دادن پستهایی که تنها نظر شخصی خودشان است پرهیز نمایند .
تمامی نوشته ها باید مبتنی بر آیات و روایات باشند.
ذکر منبع چه در مورد آیات و روایات ، وچه در مورد مقالات بزرگان الزامی است.
دوستان میتوانند سؤالات خود را در این تاپیک مطرح نموده و جوابهای خود را نیز در همین تاپیک بگیرند.
انشاالله خداوند ما را از متمسکین معصومین (صلوات الله علیهم اجمعین) قرار دهد .
تاپیک جدید بزودی در صفحه اصلی قرار خواهد گرفت .
آقا سَیّد

اللهم عجل لولیک الفرج
موفق باشید و خدایی .

[mohammad727]

بسم الله الرحمن الرحيم
با عرض سلام
بنده پيروي فرمايشات جناب مسنجر عزيز عرض مي كنم , به اضافه تزكيه نفس از طريق ترك گناه , از طريق تشويق به عمل نيكو هم اين مهم را تحقق بخشيم .
يك عمل صالحي كه از طريق دلمان اثبات شود كه موجب خشنودي يگانه بي همتا , بنده خدا . و شخص خودتان شده است
انشاء الله كه همگي عزيزان رستگار شوند
مثال : بنده مدير مجموعه اي هستم . كلاس خاص خودش رو داره مديرت . اين كار شايد براي دوستان كار معمولي باشد ولي ديروز خودم رو مجبور كردم كه به پايين ترين رده كاگر مجموعه قبل ايشان سلام كنم . حداقل به دل خودم خيلي نشست و شور اشتياق هم در چشم ايشان ديدم .
خداوند متعال توفيق دهند كه راه درست را پيدا كنيم
يا حق

[MESSENGER]

به نام خداوند بخشنده ی مهربان

کارگاه معنویت14

.

.

بهار با تمام زیبایی هایش از راه رسید

و چه زیبا زمزمه می کنند در رکوع و سجود خود ذره ذره کائنات:

یا مقلب القلوب و الابصار

یا مدبر اللیل و النهار

یا محول الحول و الاحوال

حول حالنا الی احسن الحال

.

.

عرض سلام و تبریک ویژه عید و سال نو خدمت همه ی عزیزان و نیکان تالار

با توسل قلبی به ساحت قدسی و ملکوتی ائمه معصومین(علیهم السلام)؛

ادامه این حرکت روحانی از جمعه این هفته(4/1/91) با اهتمام جدی بر:

" ادب "

از قیمتی ترین سرمایه ها و میراثهای حیات آدمی «ادب» است.

در بر خورد ها چیزی به زیبایی و جذابیت ادب نمی رسد. باید آن را آموخت، به كار بست تا روابطی سالم و احترام آمیز و پایدار میان افراد،حاكم شود.

وقتی سخن از«ادب» به میان می آید، نوعی رفتار خاصّ و سنجیده با افراد پیرامون (از كوچك و بزرگ و آشنا و بیگانه) در نظر می آید. این رفتار كه از تربیت شایسته نشأت می گیرد، به نحوه سخن گفتن، راه رفتن، معاشرت، نگاه، در خواست، سؤال، جواب و ... مربوط می شود..

ادب، آن است كه انسان بر سر حدّ و مرز و اندازه خویش بایستد و از قدر خود فراتر نرود..

"برترین ادب" ؛ با تعظیم و شکران در پیشگاه ذات قدسی الهی تعریف میشود...

و

" ترک کفران نعمت "

جهانی که در آن زیست می کنیم، عالم وسائل و اسباب است و برای پیدایش هر موجودی در نظام آفرینش راه و مجرای خاصی مقرر گردیده که باید از آن راه و بدان وسیله، جامه ی تحقق بپوشد و به وجود آید. نعمت های حضرت باری تعالی نیز از مجاری و طرقی که فضای الهی بر آن تعلق گرفته است به مردم می رسد..

برای ادای شکر این قبیل نعمت ها باید حضرت آفریدگار را که معطی نعمت است در دل و زبان حمد نمود و از پیشگاه مقدسش درخواست ادامه نعمت داشت..

بعضی از نعمت ها است که مجاری اعطای آنها کسانی از افراد بشرند و به شکل های مختلف آن نعمت ها به وسیله آنان به ما می رسد، در این قبیل موارد شرع مقدس دستور داده که علاوه بر شکر خداوند که خالق و معطی اصل نعمت است باید راه وصول به آن نعمت را که انسان ها هستند شکر نمود و مراتب حق شناسی را در مقابل آنان ابراز داشت؛همچون:

والدین،معلم،دوست نیک و...

شکر واسطه نعمت علاوه بر این که اطاعت از خالق و حق شناسی از مخلوق است، دارای اثر روانی است و شکر گزار، خود از آن اثر منتفع می گردد..

در اسلام شکر کسی که واسطه وصول نعمت به ما باشد بسیار مهم شناخته شده و در کنار شکر خداوند که صاحب نعمت است باید واسطه وصول نعمت را نیز شکر نمود و حق خدمت او را بجا آورد و در این باره روایات بسیاری از اولیای گرامی اسلام رسیده است..

.

.

افوض امري الي الله ان الله بصير بالعباد

در پناه خدای مهربان

[MESSENGER]

به نام خداوند بخشنده ی مهربان

کارگاه معنویت 15

عرض سلام و ارادت و تسلیت ایام فاطمیه س

شکر بیکران به درگاه حضرت احدیت که توفیق ادامه ی این مسیر روحانی را نصیب همه ی ما نموده..

با توسل قلبی به ساحت قدسی و ملکوتی ائمه معصومین(علیهم السلام)؛

ادامه این حرکت روحانی از جمعه این هفته(18/1/91) با اهتمام جدی بر:

" تواضع "

تواضع آن است كه انسان، خود را از كسانی كه در جاه و مقام از او پایین ترند، برتر نداند و نیز به معنای افتادگی آمده است كه آدمی خود را از دیگران بالاتر نبیند.

باید توجه داشت كه مفهوم تواضع به دیگران ارج نهادن است، نه آنكه تواضع خود را خوار كردن و زیر بار ذلّت رفتن باشد!

تواضع اقدامی است كه انسان داوطلبانه در برابر دیگران به خاطر امتیازاتی كه در آنان احساس می كند، انجام می دهد، ممكن است فردی خود را برابر دیگران از جهتی یا جهاتی دارای امتیاز ببیند، برای اینكه مبادا به غرور و تكبر مبتلا شود باید به جهات امتیاز خود توجه نكند، بلكه به امتیازهای دیگران، حتی احتمال پاره ای امتیازات در آنان توجه كند و به خاطر همان جهات امتیاز، فروتنی كند؛ اما ذلّت امری است كه معمولاً از ناحیه دیگران تحمیل می گردد، و در ذلّت، فردِ ذّلت پذیر تحقیر می شود، اگر تواضع با ذلت همراه شود، مردود است.

یكی از برجستگیهای اخلاقی كه قرآن كریم در وصف بندگان خدا بیان كرده، رفتار متواضعانه آنان است:

وَ عِبادُ الرَّحْمنِ الَّذینَ یَمْشونَ عَلَی الاَرضِ هَوناً وَ اِذا خاطَبَهُمُ الجاهِلونَ قالُوا سَلاماً (فرقان63)

بندگان خدای رحمان كسانی اند كه با تواضع روی زمین راه می روند و چون نادانان خطابشان كنند سخن نرم و مسالمت جویانه گویند.

.

.

و

.

.

" ترک قطع رحم "

قطع رحم از گناهان كبیره است و موجب عذاب آخرت می شود و در قرآن مجید از آن به شدت نهی شده است

قطع رحم موجب لعن خدا است

قرآن مجید كسانی را كه قطع رحم می كنند سزاوار لعن خدا می داند و می فرماید:

فَهَل عَسَیتُم اِن تَوَلَّیتُم أن تُفسِدُوا فَی الارض وَ تُقَطِّعُوا اَرحامَكُم اوُلئِكَ الَّذینَ لَعَنَهُمُ اللهُ...(محمد 22 و 23)

اگر رویگردان شوید آیا جز این انتظار می رود كه در زمین فساد كنید و قطع رحم نمایید؟ آنها كسانی هستند كه خداوند از رحمت خویش دورشان ساخته است...

شاید برخی تصور كنند كه این همه اصرار و تأكید درباره صله رحم مخصوص كسانی است كه تمكّن مالی دارند و از ثروت زیادی برخوردارند و می توانند به نزدیكان خود كمك كنند، امّا آنهایی كه از نظر مالی در مضیقه اند و توان رسیدگی و مساعدت به دیگران را ندارند صله رحم برایشان لازم نیست. اما این تصور و برداشت نادرست است، زیرا اگر كسی بخواهد صله رحم كند لزومی ندارد كه پول و ثروت زیادی داشته باشد تا بتواند وظیفه اش را انجام دهد!

بلكه چون هدف از صله رحم برقرار كردن ارتباط و پیوند خویشاوندی است دین مقدّس اسلام می فرماید این وظیفه را حتی با دادن یك جرعه آب و آزار نرساندن به آنان و نیز سلام كردن به یكدیگر می توانید انجام دهید و از اجر و پاداشی كه خدا برای صله رحم مقرر فرموده است بهره ببرید...

.

.

افوض امري الي الله ان الله بصير بالعباد

در پناه خدای مهربان

[محیصا]

بسم الله الرحمن الرحیم

.

وَلاَ تَمْشِ فِي الأَرْضِ مَرَحاً إِنَّكَ لَن تَخْرِقَ الأَرْضَ وَلَن تَبْلُغَ الْجِبَالَ طُولاً (37)اسرا
...
متكبر مباش! اين آيه به مبارزه با كبر و غرور برخاسته و با تعبير زنده و روشنى مؤمنان را از آن نهى مى‏كند، روى سخن را به پيامبر صلّى اللّه عليه و آله كرده، مى‏گويد:

«و در روى زمين از روى كبر و غرور، گام برمدار» (وَ لا تَمْشِ فِي الْأَرْضِ مَرَحاً).

«چرا كه تو نمى‏توانى زمين را بشكافى! و طول قامتت به كوهها نمى‏رسد»! (إِنَّكَ لَنْ تَخْرِقَ الْأَرْضَ وَ لَنْ تَبْلُغَ الْجِبالَ طُولًا).

اشاره به اين كه افراد متكبر و مغرور غالبا به هنگام راه رفتن پاهاى خود را محكم به زمين مى‏كوبند تا مردم را از آمد و رفت خويش آگاه سازند، گردن به آسمان مى‏كشند تا برترى خود را به پندار خويش بر زمينيان مشخص سازند! هدف قرآن اين است كه كبر و غرور را بطور كلى، محكوم كند، نه تنها در چهره خاصى يعنى راه رفتن. چرا كه غرور سر چشمه بيگانگى از خدا و خويشتن، و اشتباه در قضاوت، و گم كردن راه حق، و پيوستن به خط شيطان، و آلودگى به انواع گناهان است.

برنامه عملى پيشوايان اسلام سرمشق بسيار آموزنده‏اى براى هر مسلمان راستين در اين زمينه است.

در سيره پيامبر صلّى اللّه عليه و آله مى‏خوانيم: هرگز اجازه نمى‏داد به هنگامى كه سوار بود افرادى در ركاب او پياده راه بروند و نيز مى‏خوانيم: پيامبر صلّى اللّه عليه و آله بر روى خاك مى‏نشست، و غذاى ساده همچون غذاى بردگان مى‏خورد، و از گوسفند شير مى‏دوشيد، بر الاغ برهنه سوار مى‏شد.

در حالات على عليه السّلام نيز مى‏خوانيم كه او براى خانه آب مى‏آورد و گاه منزل را جارو مى‏كرد.

و در تاريخ امام مجتبى عليه السّلام مى‏خوانيم كه با داشتن مركبهاى متعدد، بيست مرتبه پياده به خانه خدا مشرف شد و مى‏فرمود: من براى تواضع در پيشگاه خدا اين عمل را انجام مى‏دهم.

برگزيده تفسير نمونه، ج‏2، ص: 639

[MESSENGER]

به نام خداوند بخشنده ی مهربان

کارگاه معنویت 16

.

.

عرض سلام و ارادت و تبریک ولادت حضرت صدیقه کبری،ام الائمه،زهرای اطهر (سلام الله علیها)

شکر بیکران به درگاه حضرت احدیت که توفیق ادامه ی این مسیر روحانی را نصیب همه ی ما نموده..

با توسل قلبی به ساحت قدسی و ملکوتی ائمه معصومین(علیهم السلام) و بویژه برترین بانوی دو عالم؛

.

.

ادامه این حرکت روحانی از جمعه این هفته(22/2/91) با اهتمام جدی بر:

.

.

" حسن خلق "

دین مقدس اسلام، همواره پیروان خود را به نرمخویی و ملایمت در رفتار با دیگران دعوت می كند و آنان را از درشتی و تندخویی باز می دارد.

قرآن كریم در ستایش پیغمبر اكرم ـ صلی الله علیه و آله ـ می فرماید:

«اِنَّكَ لَعَلی خُلُقٍ عَظیمٍ» (قلم4)

بدرستی كه تو به اخلاق پسندیده و بزرگی آراسته شده ای.

حسن خلق و گشاده رویی از بارزترین صفاتی است كه در معاشرت های اجتماعی باعث نفوذ محبت شده و در تأثیر سخن اثری شگفت انگیز دارد.

به همین جهت خدای مهربان، پیامبران و سفیران خود را انسان هایی عطوف و نرمخو قرار داد تا بهتر بتوانند در مردم اثر گذارند و آنان را به سوی خود جذب نمایند. این مردان بزرگ برای تحقّق بخشیدن به اهداف‌ الهی خود، با برخورداری از حسن خلق و شرح صدر، چنان با ملایمت و گشاده رویی با مردم رو به رو می شدند كه نه تنها هر انسان حقیقت جویی را به آسانی شیفته خود می ساختند و او را از زلال هدایت سیراب می كردند، بلكه گاهی دشمنان را نیز شرمنده و منقلب می كردند.

مصداق كامل این فضیلت، وجود مقدّس رسول گرامی اسلام ـ صلی الله علیه و آله ـ است. قرآن كریم، این مزیّت گرانبهای اخلاقی را عنایتی بزرگ از سوی ذات مقدس خداوند دانسته، می فرماید:

«فَبِما رَحْمَهٍ مِنَ اللهِ لِنْتَ لَهُمْ وَ‌لَو كُنْتَ فَظّاً غَلیظَ الْقَلْبِ لانْفَضوُا مِنْ حَولِكَ» (آل عمران159)

در پرتو رحمت و لطف خدا با آنان مهربان و نرمخو شده ای و اگر خشن و سنگدل بودی، از گردت پراكنده می شدند.

از جمع بندی آیات و روایات و سیره معصومین ـ علیهم السّلام ـ به دست می آید. كه حسن خلق از نظر آیین مقدّس اسلام «ارزش ذاتی» دارد، چه در برخورد با مؤمن باشد و چه در برخورد با غیر مومن...

.

.

و

.

.

" ترک بیهوده گویی"

گاهی انسان سخنی می‌گوید كه ضرری به خود یا مؤمن دیگری وارد نمی‌سازد لكن هیچ فائده و ثمره‌ دنیوی و اخروی نیز ندارد!

شخص عاقل مرتكب فعل عبث و عمل بی‌فائده نمی‌شود و مهمتر اینكه انجام كار بی‌فائده در صورت امكان انتفاع خود ضرر است چون در نزد عقلاء ‌دفع منفعت ضرر و دفع ضرر منفعت بمشار می‌آید.

انسان به منزله تاجری می‌باشد كه عمر او سرمایه او است پس باید در هر لحظه‌ای فائده‌ای متوجه خود سازد و اقوات گرانبها و سرمایه‌ عزیزش را بسادگی از دست ندهد بلكه بكوشد تا از این سرمایه‌آی كه در مدت كوتاهی در اختیار او گذاشته شده حداكثر استفاده را بنماید و برای آخرت خود زاد و توشه ذخیره كند، در حالیكه تكلم بی‌فائده حتی برای یك لحظه تضییع سرمایه است.

آری عمر سرمایه انسان در این دنیا است و عمر یعنی مجموع سال‌ها، ماه‌ها، هفته‌ها، ساعت‌ها، دفیقه‌ها و ثانیه‌ها و همه چه سریع می‌گذرند!

بنابراین عاقل نباید مانند آن كسی باشد كه لحظات استثنائی و فرصت‌های گرانبها را از دست می‌دهد و در پیری دیگر رمقی برایش نمی‌ماند و خود را در چند قدمی مرگ احساس می‌كند در حالیكه دستی خالی از حسنات و باری سنگین از سیئات بر دوش دارد، بلكه باید این فرصت‌ها را غنیمت شمرد و از هر لحظه‌ای سود برد.

انسان باید همواره سخنی بگوید كه برای او یا دیگران مفید باشد و از تكلم بی‌فائده اجتناب ورزد و در سخن گفتن بقدر حاجت و رفع نیاز اكتفاء نماید و بیش از اندازه سخن نگوید!

قرآن کریم می‌فرماید:

خیری در پر حرفی و زیاده گوئی نیست، مگر در فرمان به صدفه دادن یا نیكی كردن یا اصلاح ذات البین. (نساء113)

.

.

افوض امري الي الله ان الله بصير بالعباد

در پناه خدای مهربان

[محیصا]

بسم الله الرحمن الرحیم

.
" ترک بیهوده گویی"
در این مورد توو یکی از کتابهای آقای انصاریان خونده بودم که تعدادی از اصحاب پیامبر(صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) همیشه تکه سنگ کوچیکی رو در دهانشون میذاشتند که وقتی می خوان صحبت کنند جلوی بیهوده گویی شون رو بگیره .
عید امسال راهیان نور بودم وقتی رفتیم اروندکنار یک تکه سنگ برداشتم برا همین منظور.
وقتی توو جمعی بودم و می خواستم حرفی بزنم باید اون سنگ رو ازدهانم درمیاوردم چون یه مکس پیش میومد تا اینکه بخوام حرفمو بزنم متوجه بیهوده بودن حرفام میشدم و دیگه نمیگفتمش طبق آمار خودم تقریبا 70% از حرفام بیخود بودن.
حالا یه خرده یادگرفتم قبل از حرف زدن فکرکنم...

[SARV]

بسم الله

بعد از چند وقت که توی تالار نبودم اومدم اینجا تا ببینم از چه اعمالی عقب افتادم !!! حالا میبینم که اصلا هیچ پستی ارسال نشده .

آقای دکتر چی شده ؟ نکنه اتفاقی افتاده ؟

این تاپیک یکی از با ارزشترین تاپیک های تالار هستش .

[حسن عزتي]

به نام خدا

(۱/تیر/۹۱ ۱۶:۴۷)سید احمد نوشته است:  بسم الله

بعد از چند وقت که توی تالار نبودم اومدم اینجا تا ببینم از چه اعمالی عقب افتادم !!! حالا میبینم که اصلا هیچ پستی ارسال نشده .

آقای دکتر چی شده ؟ نکنه اتفاقی افتاده ؟

این تاپیک یکی از با ارزشترین تاپیک های تالار هستش .

الحمدالله همه چيز طبق روال است

براي ادامه كار كافيست مروري بر ارسالهاي گذشته همراه با دقت به اولين و مهمترين قضيه داشته باشيم:

نقل قول:

مدل روزانه کار، همان شیوه مرسوم"مراتب محاسبه" هست:

محاسبه چهار مرحله دارد:

اول) مشارطه

یعنى، صبح انسان با خودش شرط كند كه آن روز، وظایفش را به خوبى انجام دهد و از گناهان نیز بپرهیزد.

دوم) مراقبه

یعنى، در طول روز مراقب خود و اعمالش باشد تا از آنچه با خود عهد كرده تخطى نكند.

سوم) محاسبه

كه در آخر شب، به حساب كارهاى خود برسد؛ بررسى كند كه چه مقدار به وظایف خویش عمل كرده و چه مقدار كوتاهى داشته است.

چهارم) معاتبه

برخى از علماى اخلاق این مرحله را براى محاسبه ذكر كرده‏اند. یعنى، اگر انسان در محاسبه متوجه اشتباهاتى در رفتارش شد، خود را تنبیه كند تا لغزش‏هایش جبران شود؛ مثلا، خود را ملزم كند كه روز بعد را روزه بگیرد یا مبلغى انفاق كند یا قدرى قرآن تلاوت نماید یا كار خیر دیگرى انجام دهد تا مافات جبران شود.

يا علي (علیه السلام) مدد است.

[saloomeh]

« حسن خلق»

متن حدیث:

قال رسول الله(صلى الله علیه وآله): أفضلکم أحسنکم اخلاقاً الموّطئون اکتافاً الّذین یألفون و یؤلفون و توطّأ رحالهم.

ترجمه حدیث:
پیامبر اکرم(صلى الله علیه وآله) مى فرماید: با فضیلت ترین شما کسانى هستند که اخلاقشان از همه بهتر باشد و شانه هایشان را پایین بیاندازند (کنایه از تواضع)، کسانى که با مردم الفت دارند و دیگران با آنها الفت مى گیرند و در خانه هایشان به روى مردم باز است.


پیامبر اکرم(صلى الله علیه وآله) مطابق این حدیث أفضل الناس را با چند صفت معرّفى مى کند:

1ـ أحسنکم اخلاقاً:
کسانى که اخلاقشان از همه بهتر و برخوردشان از همه خوبتر است.
2ـ الموّطئون اکتافاً:
شانه هایش را پایین مى اندازند که کنایه از تواضع است یعنى در مقابل مردم تکبّر نمى کنند، چرا که باعث پراکندگى و دورى از یکدیگر مى شود.
3ـ الذین یألفون و یؤلفون:
کسانى هستند که الفت دارند، هم خودشان الفت مى گیرند و هم الفت را پذیرا مى شوند، یعنى با مردم مى جوشند و جوشش مردم را مى پذیرند.
4ـ توطّئ رحالهم:
درِ خانه آنها به روى مردم باز است.
همه این صفات را مى توان در حسن اخلاق خلاصه کرد.