تالار گفتگوی بیداری اندیشه

قسمت آخر مقاله:

4 ـ روش آموزش تلقین به نفس

[/b]در این روش مربى به متربى یاد مى‏دهد که در موقعیتهاى مختلف از طریق به زبان آوردن گفتارى معین یا در دل گذاردن آن، نفس خویش را براى انجام عملى یا ترک آن مهیا نماید. پیشفرض این روش، تأثیر لایه‏هاى شخصیتى انسان (ظاهر و باطن) در یکدیگر است.« از این روش در روانشناسىِ تغییر رفتار به «روش آموزش به خود دستور دادن» تعبیر مى‏شود، مایکبنتام معتقد است که سخن گفتن با خود و به عبارتى «تلقین به خود» در ایجاد یا حذف رفتارهاى سازگارانه یا ناسازگارانه بسیار مؤثر است»( روانشناسی پرورشی/53).
در آیات و روایات توصیه‏هاى زیادى بر به کارگیرى این روش شده است و قرآن علاوه بر اینکه ما را به ذکر خدا توصیه مى‏کند، به کارگیرى آهنگ و لحن مناسب آن را به گونه‏اى که بیشترین تأثیر را براى نفس داشته باشد، خاطرنشان مى‏سازد، آهنگ و لحنى که خشیت دل را به همراه داشته باشد: «و اذکر ربّک فى نفسک تضرعاً و خیفة و دون الجهر من القول؛(اعراف/205) پیش خودت، پرورگارت را بامدادان و شامگاهان با تضرع و ترس و با صدایى آهسته، یاد کن.»
یکى از یاران امام صادق(علیه السلام) به آن حضرت عرض کرد: گاهى در دلم اندیشه‏هاى ناصواب و افکار پریشان رخنه مى‏کند و مرا را به باطل مى‏خواند، چه کنم؟ ایشان در پاسخ فرمود: هرگاه چنین شد، به زبان بگو«لاله الا الله»(اصول کافی/2، باب الوسوسه و حدیث النفس/424).
5 ـ روش استفاده از تشبیه و تمثیل

[align=-WEBKIT-RIGHT]

[align=-WEBKIT-RIGHT] در این روش، براى بیان حقیقت کارى که از فرد انتظار داریم و جهت ایجاد شناخت صحیح، از موردى که در خصوصیت و ویژگى نظیر و شبیه آن است استفاده مى‏شود، علت استفاده از کلمه ضرب [زدن] براى مثل نیز همین است،گویا گوینده در صدد ایجاد تأثیرى عمیق در شنونده است تا او را به هیجان در آورد و تحریک کند؛ به همین خاطر است که در علم بلاغت توصیه مى‏شود که براى ایجاد تحقیر و تنفر یا تهییج و تشویق از مثلهاى بسیار معروف استفاده شود. قرآن در موارد متعدد از این روش استفاده کرده است، به عنوان نمونه در وصف حال منافقین و گمراهى و عاقبت کار آنان مى‏فرماید:« مثلهم کمثل الذى استوقد ناراً فلمّا اضاءت ما حوله ذهب الله بنورهم و ترکهم فى ظلمات لایبصرون؛(بقره/ 17) مثل آنان، همچون مثل کسانى است که آتشى افروختند و چون پیرامون آنان را روشنایى داد، خدا نورشان را برد و در میان تاریکیهایى که نمى‏بینند رهایشان کرد».
در جاى دیگر، معبودهاى مشرکین و رؤساى آنان را به خانه عنکبوتى مانند مى‏کند که سست‏ترین بنیادها را دارد:« مثل الذین اتخذوا من دون الله اولیاء کمثل العنکبوت اتخذت بیتا و ان اوهن البیوت لبیت العنکبوت (عنکبوت/ 41)؛ مثال کسانى که غیر از خدا، سرپرست و ولى‏اى اختیار کردند، مثل عنکبوتى است که [با آب دهان خود] خانه‏اى براى خویش ساخته و به راستى که سست‏ترین خانه‏ها همان خانه عنکبوت است.
پیامبر اکرم(صلی الله علیه و آله) مؤمن واقعى و کافر را چنین مثل مى‏زند: « مثل المؤمن کمثل السنبلة تخر مرة و تستقیم اخرى ومثل الکافر مثل الارزة لایزال مستقیما لَا یُشْعِر؛ مثال انسان با ایمان، مثال خوشه رسیده‏اى است که [هنگام ورزش باد] روى زمین خم مى‏شود و [چون باد بایستد] دوباره به پا مى‏ایستد، ولى کافر همچون درخت صنوبر ندانسته و نا بجا [در برابر طوفان] مقاومت مى‏کند[و ریشه‏کن مى‏شود]» (بحار الانوار/74/144) .
6 ـ روشهاى تمهیدى (محبت کردن، همنشینى با صالحان و خوبان ...)

همچنانکه در تربیت یک نهال و بذر علاوه بر وجود باغبانى کاردان، عوامل و شرایط محیطى و موقعیتى آن مؤثر و لازم است، در تربیت انسان نیز باید به فکر فراهم کردن بسترى از شرایط و موقعیتهایى باشیم که زمینه بروز رفتارهاى صحیح و دور شدن از رفتارها و اعمال ناصواب را فراهم مى‏آورد. در اینجا با گستره وسیعى از فنون و روشها مواجه مى‏شویم که امکان بیان هر یک و تحلیل کارکرد آن نیست و فقط به ذکر برخى از آنها اشاره مى‏شود. همنشینى با صالحان، انسان را به اعمال خیر و نیک مى‏کشاند و همنشینى با فاسقان و عاصیان، انسان را به عصیان خداوند سوق مى‏دهد، و لذا پیشوایان دین، ما را از نشستن در مجلسى که در آن عصیان خدا شود و قادر به تغییر در آن مجلس نباشیم، باز داشته‏اند. همچنین توصیه‏هاى مؤکدى که اسلام در زمینه انتخاب همسر، مراعات زمان مناسب براى آمیزش جنسى، انتخاب دایه براى طفل و ... مى‏کند، همه در این زمینه است.
از توصیه‏هاى دیگر ائمه معصومین(علیهم السلام) که به کرات و تعابیر مختلف بیان شده است، توصیه به محبّت و احترام به متربیان، خصوصاً کودکان است. پیامبر اکرم(صلی الله علیه و آله) مى‏فرماید: اَحِبّوا الصبیان و ارحموهم: فرزندانتان را دوست بدارید و با آنها مهربانى کنید(من لا یحضر/3/483)؛ و در جاى دیگر به بوسیدن و نوازش فرزندان دستور مى‏دهد: اکثروا من قبلة اولاکم فان لکم بکلّ قبله درجة: فرزندان خود را بسیار ببوسید زیرا براى شما در هر بوسیدن درجه‏اى است(بحار الانوار/23/133)؛ و از سیره ایشان است که «کان النبى اذا اصبح مسح على رؤوس ولده : پیامبر گرامى(صلی الله علیه و آله) هر روز صبح دست نوازش بر سر فرزندان خود مى‏کشید»(همان/184) . علاوه بر آنچه گفتیم فراهم نکردن موجبات رنجش کودکان، مراعات عدالت بین افراد، سلام کردن به کودکان، انتخاب نام نیک براى آنها، همبازى شدن با آنها، رفتارى کودکانه و در خور حال فرزندان پیش گرفتن، عمل کردن به وعده‏هایى که به آنها مى‏دهیم و ... همه توصیه‏هاى خردمندانه و مطابق با فطرتى است که زمینه را براى تربیت فرد مهیا مى‏سازد.

از بارزترین روشهاى تمهیدى در تربیت کودک و نوجوان، روش جداسازى بستر خواب کودکان از والدین است تا غریزه جنسى کودک رشد زود هنگام نیابد و عوارض سوء و انحرافات جنسى او را سبب نشود:
«یا ایها الذین آمنوا لیستأذنکم الذین ملکت ایمانکم والذین لم یبلغوا الحلم منکم ثلاث مرات من قبل صلوة الفجر و حین تضعون ثیابکم من الظهیرة و من بعد صلوة العشاء ثلاث عورات لکم؛(نور/58) اى کسانى که ایمان آورده‏اید، قطعاً باید غلام و کنیزهاى شما و کسانى از شما که به [سن] بلوغ نرسیده‏اند سه بار در شبانه روز از شما کسب اجازه کنند، پیش از نماز بامداد، و نیمروز که جامه‏هاى خود را بیرون مى‏آورید، و پس از نماز شامگاهان، [این] سه هنگام برهنگى شماست.

اسلام همواره ما را به فراهم آوردن شرایط و موقعیتهاى لازم براى بروز و ظهور خصلتهاى نیکو و پسندیده و نیز فرونشاندن و خاموشى و جلوگیرى از ظهور و بروز رفتارهاى ناصواب توصیه مى‏کند. در اینجا لازم است بار دیگر به عنصر محبت، رفق و مدارا و تکریم شخصیت متربیان به عنوان کلید ورود به قلب و نفس آنها، جهت ایجاد هرگونه تغییر و رفتارى تأکید کنیم. خوش برخوردى و گشاده‏رویى دوایى است که مى‏تواند قلوب بسیارى را به خود جذب کند، تا آنجا که قرآن به موسى و هارون (علیهما السلام) توصیه مى‏کند با بیانى نرم (لین) با فرعون سخن بگویند شاید در او مؤثر افتد: «و قولا له قولاً لینا لعله یتذکر او یخشى»(طه/44) ، زیرا سخت‏دلى و بدخلقى، چیزى جز تشتّت و پراکندگى راهروان را به دنبال ندارد:
«ولو کنت فظا غلیظ القلب لانفضوا من حولک»(آل عمران/59).

[/B]

---

بنده جدا بابت طولانی شدن مقاله عذرخواهی میکنم و میدونم که طولانی بودن مقاله صحیح نیست ...اما این موضوع و مطلب باید بصورت کلی و کامل توضیح داده میشد.

سلام
من در رابطه با اون دوره طلایی واقعا موافقم
اما یه سوال؟
شنیدم که پیامبر فرموده اند که هفت سال اول عمر کودک پادشاهی میکنه؟
آیا این صحیح است؟

دوستان لطف کنید و توضیح بدید چون واقعا در این رابطه مشکل دارم که این فرموده صحیح هست یا نه؟
با تشکر

بله
فرمودند:
7سال اول پادشاهی
7سال دوم(یادم رف ، فک کنم شاگرد)
از 15سال به بعد وزارت

(۱۰/اردیبهشت/۹۱ ۲۰:۱۲)خادم الامام نوشته است: [ -> ]بله
فرمودند:
7سال اول پادشاهی
7سال دوم(یادم رف ، فک کنم شاگرد)
از 15سال به بعد وزارت

واقعا منظور از هفت سال پادشاهی چی بوده؟
دوستان محبت کنید یکم مبحث رو باز کنید و توضیح بدید!
آخه الان خیلی ها هستند که میگن بابا پیامبر(صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) فرموده اند که هفت سال اول بزار راحت باشه و پادشاهی کنه

توضیح بدید لطفا؟!

سوره های سفارش شده در دوران بارداری:

واقعا منظور از هفت سال پادشاهی چی بوده؟
دوستان محبت کنید یکم مبحث رو باز کنید و توضیح بدید!
آخه الان خیلی ها هستند که میگن بابا پیامبر(صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) فرموده اند که هفت سال اول بزار راحت باشه و پادشاهی کنه

توضیح بدید لطفا؟


پادشاهی در هفت سال اول یعنی اینکه امر ونهی نکنی چه در امور دینی چه در کارهای روزمره
تصور کنید که جلوی یک پادشاه قرار گرفتید ؛با نرمش باهاش صحبت کنید، تا کوچکترین خطایی ازش دیدی دعواش نکنی ، غذاش رو هر جور دوست داره بذاری بخوره (فقط برای راحتی خودمون هم باید یک سری شرایط رو مهیا کنیم ) یک سری قانونها رو اون تعیین میکنه؛اینکه کی میخواد غذا بخوره فرقی نمیکنه وقت غذای دیگران هم شده یا نه،چه غذایی دوست داره بخوره وچیزهای دیگه
باید اگر آموزشی هست غیرمستقیم باشه
راحت بودن و هر کاری کردن با پادشاهی خیلی فرق میکنه
مثلا بعضی خانواده های حتی مذهبی هستن هر لباسی خواستن به بچه می پوشونن میگن بچه ست یا دوران پادشاهیشه بذار تا تکلیف نشده هر جر میخواد بپوشه که بعدش نمیتونه. بچه ای که اینطور تا حالا لباس پوشیده و عادت کرده اتفاقا بعدش براش سخت تره که حجاب داشته باشه.
برای اینکه بچه ها از ما الگوبرداری صحیح کنن ما باید اون کار رو با لذت انجام بدیم تا در ذهن بچه هم همراه با همون لذتش ثبت بشه،مثلا من مادر وقتی توی گرما میخوام برم بیرون غر نزنم که وای تو این هوای گرم باید چادر بپوشیم بریم بیرون ، یا موقع نماز خوندن وقتی ما اول وقت و با اشتیاق سجاده پهن میکنیم و نماز میخونیم خیلی فرق میکنه با اینکه چقدر از اذان گذشته و با حالت اجبار میخواهیم که فقط نمازمون رو خونده باشیم.تمام حرکات ما زیر ذره بین بچه هامونه خیلی باید مواظب باشیم .
قصه هم خیلی تاثیر گذاره من توی بچه خودم تاثیرش رو دیدم.هر کاری که میخوای به بچه بگی بکنه یا کار بدیه و نکنه توی یک قصه با چیدمان قشنگی براش تعریف کن کامل توی ذهنش جا میگیره یا زندگینامه امامان و بزرگان در قالب قصه ای که خودمون برای بچه میگیم بهتر توی ذهنش ثبت میشه.
و در آخر اینکه فقط و فقط باید توی تربیت از خدا کمک بخوایم از عمق وجودمون نه به عنوان یک چیز کلیشه ای .هر کاری میکنیم باید توکل به خدا کنیم که خدا کارمون رو به سرانجام برسونه.ما کاره ای نیستیم که بخوایم تربیت کنیم فقط وسیله ایم.

(۱۶/اردیبهشت/۹۱ ۱۱:۰۴)ghasem amini نوشته است: [ -> ]داشتم سرچ میکردم مطلب جالبی بود گفتم سایر دوستان هم ببینند:
[/font][/b][font=Tahoma]

[b]چگونگی رفتار با کودک در سن هفت سالگی

[/b]




پرسش:


ما یاد گرفته ایم وقتی بچه ای به دنیا می آید و زندگی اش را شروع می کند، والدین او هفت سال اوّل با او مثل پادشاه رفتار می کنند. سپس مانند پیش خدمت و... سؤالم این است: اگر با یک شخص در هفت سالگی مانند پادشاه رفتار شود، او در جامعه با مردم مختلف به صورت بی ادبانه رفتار خواهد کرد، حال اگر آنها بخواهند عملی در مقابل او انجام دهند، این بر خلاف فرمایش معصوم(علیه السلام) خواهد بود. لطفا بیان فرمائید که منظور از این جملات چیست؟پایگاه حوزه4223، 4223

پاسخ:



مقصود از آن روایت که جنبة تربیتی دارد این است که حتی المقدور خواست های کودکان را بر آورده کنید و تا آن سن از آنان توقع کار و انجام خدمت نداشته باشید و کاملاً بدو اظهار محبت کنید. ولی گویی شما بقیه روایت را ندیده اید که از هفت سالگی به بعد او را به خدمت و کار [در حد طاقت و وسع] وادارید و شیوه عمل کردن را به او بیاموزید. و در سن 15 سالگی هم او را وزیر قرار داده، مورد مشورت قرار دهید. تا احساس شخصیت کرده و ذهن و اندیشه اش بالنده شود. معلوم است که تا سن 7 سالگی توقع خاصی از کودک مورد نظر نیست. تا سن هفت سالگی باید به کودک خدمت کرد، حوائجش را در حد وسع بر طرف کرد و به او اظهار محبت و مودت نمود.این که گفته شده است تا هفت سالگی مانند پادشاه با کودک معامله کنید به معنای تعطیل کردن تربیت اخلاقی او نبوده است. بلکه این تربیت اخلاقی بیشتر جنبه الگو دادن دارد تا تذکر و نصیحت های حکیمانه، عملاً باید کودک را از دروغ گفتن، بی ادبانه رفتار کردن و... بر حذر داشت. یعنی الگوی مناسب در اختیار او گذاشت تا طبق آن الگو [که بیشتر رفتار والدین و اطرافیان است] مشق کند.

ممنون از راهنماییتون دقیقا همین مطلب بود که بدنبال اون بودم
تشکر

واقعا مطلب جالبی رو باز کردید دوستان...خیلی از خانواده ها هستن که دقیقا 7سال اول تربیت بچه رو تعطیل میکنن!!!!!!
بچه بی ادبی میکنه...پرخاشگری میکنه...زشت ترین حرکاتو انجام میده...بعد ازین لبخندهای لج درار میزنن میگن ببخشیدا!بچه ست!نمیفهمه!!
خب آخه باید به بچه بگی که بفهمه!!باید یه الگو داشته باشه واسه رفتاراش که خوب و بد رو تشخیص بده!!!
خب بچه ای که هفت سال (دور از جون همه!!معذرت میخوام از این لفظ!دوستان ببخشن!) سوار مادر و پدر و بزرگتراش شده!بعد هفت سال میاد پایین بگه مامان جون بیا تربیتم کن؟؟؟؟
خب نمیکنه دیگه!!انمیشه دیگه تربیتش کرد!!آخرش که یه بچه ی عصیان گر درومد مادر میشینه گریه میکنه که چیکارش کنم؟؟آبرو برام نذاشته!!!
توروخدا قبل بچه دار شدن راجع به تربیتی که میخواید روی بچتون انجام بدید فکر کنید و با همسرتون حرف بزنید و مشورت کنید و مطالعه!مطالعه!مطالعه!همه ی چیزایی که ما فکر میکنیم همیشه درست نیست!!مطالعه از منابع مفید خیلی خوب و مهمه!!
خدا به همه توفیق پرورش فرزندان صالح رو بده انشالله!

---

راستی برای دوران بارداری کتاب ریحانه ی بهشتی عالیه!!!من با اینکه به اون مراحل نرسیدم هنوز ولی مطالعش کردم!!جامع و زیباست و توسط جمعی از خواهران حوزه نوشته شده!!