تالار گفتگوی بیداری اندیشه

فیلم سینمایی محمد (صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) جدیدترین ساخته‌ی مجید مجیدی کهپیش‌بینی می‌شود به دلیل مراحل مختلف پس از تولید به جشنواره‌ی فیلم فجر پیش‌رو نرسد از معدود پروژه‌هایی است که دست‌اندرکارانش ترجیح داده‌اند درباره‌ی آن کمتر اطلاع‌رسانی کنند اما خبرنگار ایسنا برخی عکس‌ها و اطلاعات منتشر نشده‌ی این اثر را که در پیگیری‌های خود به آن دست یافته است را منتشر می‌کند.

به گزارش ایسنا، فیلم سینمایی «محمد (صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم)» به کارگردانی مجید مجیدی که در آبان ماه سال 1390 فیلمبرداریش آغاز و اوایل امسال به پایان رسید، از آن به عنوان بزرگ‌ترین پروژه سینمای ایران نام می‌برند.

داستانش این فیلم از دوران جاهلیت و به هنگام تولد آخرین پیامبر خدا حضرت محمد (صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) آغاز شده و با 12 سالگی ایشان که در اولین سفر به همراه عمویشان ابوطالب به شام پس از رسیدن به صومعه بحیرا است، به پایان می‌رسد. بحیرا راهبی مسیحی است که درباره ظهور آخرین پیامبر به ابوطالب بشارت می‌دهد.

خبرنگار ایسنا در ادامه علاوه بر مرور کارنامه دست‌اندرکاران فیلم مجیدی که می‌توان از آنها به عنوان اسکاری‌های تیم مجیدی نام برد، 21 عکس‌ از فیلم سینمایی «محمد (صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم)» که ندیده‌اید را منتشر می‌کند.

فیلمبردار مطرح ایتالیایی که سه جایزه‌ی اسکار را گرفته است و به‌عنوان فیلمبردار با همراهی حمید خضوعی ابیانه هنرمند ایرانی فیلم محمد (صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) مجید مجیدی را در قاب دوربینش ثبت کرده است، می‌گوید که کتاب نقاشی محمود فرشچیان منبع الهام ایده‌هایش برای فیلمبرداری این فیلم بوده است.

«ویتوریو استورارو» که برای فیلم‌های «اینک آخرالزمان» (1979)، «آخرین امپراتور» (1987) و «قرمزها» (1981) سه جایزه اسکار گرفته و در فیلم برتولوچی به نام «آخرین تانگو در پاریس» حضور داشته، در گفت‌وگویی با باب فیشر در یک مجله سینمایی آمریکایی (MovieMaker) که در رسانه‌های ایرانی بازنشر داده نشد، خاطره خود از پیوستن به پروژه «محمد (صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم)» را اینگونه نقل کرده است: «سال 2010 که با رشید بن هادی (کارگردان) در پروژه‌ای در الجزایر همکاری می‌کردم، برای اینکه اسلام را بهتر بشناسم خواندن کتابی درباره زندگی پیامبر محمد (صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) را شروع کردم. به محض اینکه خواندن آن کتاب را تمام شد، مثل یک رویای جادویی ایمیلی را دریافت کردم با این مضمون که آیا علاقه‌مند هستم در ساخت بخش اول یک سه گانه درباره زندگی محمد (صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) حضور داشته باشم؟»

به این ترتیب مجید مجیدی و مهدی حیدریان (تهیه‌کننده) در ژوئن سال 2010 ملاقاتی با استورارو در رم داشتند.

استورارو در ادامه این گفت‌وگو با تاکید بر مخاطب بین‌المللی فیلم «محمد (صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم)» درباره این موضوع گفته است: «آن‌ها به من توضیح دادند که هدف‌شان این است فیلم تماشاگران بین‌المللی داشته باشد تا داستان زندگی پیامبر محمد (صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) و معنی قرآن را متوجه شوند. من پرسیدم که آیا قرار است این فیلم مردم جهان را با مذاهب مختلف، با هم متحد کند یا آن‌ها را تقسیم‌بندی کند؟ و آن‌ها نیز پاسخ دادند که هدف‌شان متحد کردن مردم با عقاید و باورهای مختلف است. آن‌ها گفتند "محمد (صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم)" داستانی از منزلت بشریت است».

براین اساس پس از صحبت‌های مقدماتی، استورارو، قرآن و یک کتاب دیگر را درباره‌ی زندگی پیامبر مطالعه و از چند موزه از جمله «موزه ملی» در تهران هم دیدن کرد؛ جایی‌که متون‌، نقاشی‌ها و مجسمه‌های زیادی از آن دوران در آنجا یافت می‌شد.

استورارو در این گفت‌وگو از یک نام خیلی آشنا برای ایرانیان هم اسم می‌برد. او به باب فیشر می‌گوید: «مجیدی یک کتاب شگفت‌انگیز را از نقاشی‌های یک هنرمند بزرگ ایرانی به نام محمود فرشچیان به من نشان داد که این کتاب منبع الهام ایده‌های من برای این فیلم بود.»

«اسکات ای. اندرسون» (برنده اسکار برای طراحی جلوه ویژه «باب» در 1996) طراحی جلوه‌های ویژه این فیلم از جمله حمله سپاه ابرهه را برعهده داشته است. در کارنامه کاری اندرسون طراحی جلوه ویژه فیلم‌های «ماجراهای تن تن»، «ترمیناتور 2» «دروازه‌ نهم»، «کینگ‌ کنگ»، «استخوان‌های دوست‌داشتنی» و... دیده می‌شود.

«میلژن کرکا کلژاکویچ» برنده جایزه «سزار» و «آکادمی فیلم اروپا» و همچنین نامزد دریافت جایزه «اِمی» (اسکار تلویزینی) به عنوان طراح تولید، صحنه و دکور این فیلم معرفی شده است.

طراحی گریم «محمد (صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم)» هم به «جیانتو دِروسی» ایتالیایی سپرده شده که برای دریافت جایزه «بفتا» نامزد شده بود. او همچنین گریم فیلم‌هایی مانند «آخرین لشکر - The Last Legion» (طراح گریم)، «مردی با ماسک آهنی» (گریمور اصلی)، «روزی روزگاری در غرب» (گریمور)، «1900» (اثر 1976 - گریمور) را برعهده داشته است.

«الله رخا رحمان» هندی که او را با نام «ای.آر. رحمان» می‌شناسند، آهنگسازی فیلم را انجام می‌دهد. او تاکنون برنده جوایز بسیاری از جمله 15 جایزه «فیلمفیر»، چهار جایزه ملی فیلم هند، دو جایزه «گِرَمی»، یک جایزه «بفتا»، یک جایزه «گلدن گلوب» و دو جایزه «اسکار» شده و مجله تایم در سال ۲۰۰۹ او را در لیست «تایم ۱۰۰» به عنوان یکی از صد فرد تأثیرگذار در جهان جای داده است.

«ای.آر. رحمان» که برای ساخت موسیقی فیلم «میلیونر زاغه‌نشین» دو جایزه اسکار گرفته است، به عنوان آهنگساز با این پروژه همکاری می‌کند و گفته می‌شود، او تاکنون اتودهایی از موسیقی را برای این کارگردان ایرانی فرستاده است.

رحمان البته برای ساخت موسیقی فیلم «127 ساعت» هم نامزد دریافت جایزه‌های گلدن گلوب، بفتا و اسکار شد.

«مایکل اُ کانر» انگلیسی و برنده اسکار نیز به عنوان طراح لباس «محمد (صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم)» فیلم محمد (صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) از او نامبرده می‌شود. در کارنامه کاری اُ کانر، دریافت جایزه‌های اسکار و بفتا برای «دوشِس» و نامزدی جایزه‌های اسکار و بفتا برای «جِین اِیر» دیده می‌شود. او همچنین طراحی لباس «قاضی دِرِد»، «آخرین پادشاه اسکاتلند» و «عقاب» را در کارنامه دارد.

«جیان فرانکو فوماگالی» ایتالیایی طراحی آکسسوار فیلم را برعهده داشته است. او طراحی صحنه‌ی نسخه سوم سه‌گانه مشهور «پدرخوانده» را در کارنامه دارد.

«لوکا لاچین» ایتالیایی هم که دستیار اول کارگردانان تعدادی از پروژه‌های اسم و رسم‌دار سینمای جهان از جمله «007: کازینو رویال»، «007: ذره‌ای آرامش»، «دار و دسته نیویورکی»، «تعادل» و... بوده، در «محمد (صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم)» برنامه‌ریز و دستیار مجید مجیدی است.

البته جمعی از سینماگران ایرانی صاحب نام هم در تیم مجید مجیدی جمع است که از آن جمله می‌توان به محسن شاه‌ابراهیمی، حمید خضوعی‌ابیانه، جواد شریفی‌راد، سیروس حسن‌پور، بیژن میرباقری، اصغر نژادایمانی و... اشاره کرد.

مهدی پاکدل در نقش ابوطالب، علیرضا شجاع‌نوری در نقش عبدالمطلب، محسن تنابنده در نقش ساموئل، داریوش فرهنگ در نفش ابوسفیان، مینا ساداتی در نقش آمنه، ساره بیات در نقش حلیمه و پانته‌آ مهدی‌نیا در نقش فاطمه بنت‌اسد از بازیگران این فیلم هستند.

سیدرضا میرکریمی، کارگردان، مشاور مجید مجیدی در این پروژه بین‌المللی است. فیلمنامه «محمد (صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم)» را مجیدی و کامبوزیا پرتوی با همکاری حمید امجد نوشته‌اند.

به گزارش ایسنا، مجید مجیدی کمتر درباره‌ی فیلم محمد (صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) صحبت کرده است، درباره‌ی دلایل این اتفاق گفته است: «من محافظه‌کار نیستم. در آینده و با آماده شدن فیلم نشست‌هایی را در این خصوص برگزار خواهیم کرد و اطلاعات لازم را به سمع اصحاب رسانه خواهیم رساند.»

او با اشاره به برخی هجمه‌ها و کج فهمی‌ها در طول ساخت فیلم محمد (صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) هم مطرح کرده است: «در هنگام شروع ساخت فیلم تقریبا با همه‌ی علمای شیعه و سنی جهان اسلام رایزنی کردیم، اما متاسفانه برخی کج فهمی‌ها باعث به وجود آمدن چالش‌هایی شد که پاسخ آن‌ها را به بعد از آماده شدن و نمایش فیلم واگذار کردیم. هدف اصلی ما از ساخت فیلم «محمد»(صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) ایجاد نوعی اتحاد و وفاق در دنیای اسلام و مقابله با قرائت‌های مختلفی بود که از اسلام در دنیا و غرب وجود داشت. مقطعی که از زندگی پیامبر اکرم (صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) برای نمایش در این فیلم انتخاب شده نیز بر همین اساس صورت گرفته است.

سخنرانی مجید مجیدی در پنل حقوق بشر در دفتر ژنو سازمان ملل که پنج‌شنبه 22 اسفند مصادف با 13 مارچ انجام گرفت حاوی مطالب مهمی درباره ماهیت اسلام‌هراسی در جهان به واسطه سیاست‌های غرب و برخی کشورهای عربی بود و وی تاکید کرد در هیچ عملیات ترور و خشونتی، مردمی از ایران و آیینی که در این سرزمين ترويج می‌شود، شركت نداشته‌اند.

به گزارش مهر، مجید مجیدی روز پنجشنبه 22 اسفندماه در پنل حقوق بشر سازمان ملل در دفتر ژنو طی سخنانی به رفتارهای اسلام هراسانه غرب اعتراض کرد و گفت: من معتقدم اگر واقعيت اسلام به مردم جهان عرضه شود همه تشنگان عدالت و مهرباني عاشقانه به سويش خواهند شتافت.

متن کامل این سخنرانی بدین شرح است:

«به نام خدا

گاهي فكر مي كنم اگر من در يك كشور غربي به دنيا آمده بودم و در كودكي و نوجواني و جواني ام هر صبح در صفحات روزنامه ها مي خواندم و هر شب روي صفحات تلويزيون مي ديدم كه چگونه عده‌اي مسلمان در شرق بمب گذاري و انفجار كار هرروزه شان است، ماشين هاي بمب گذاري شده رادر ميان بازارها و مراكز تجمع مردم منفجر مي كنند سرهاي مخالفان خويش را صدها صدها مي برند و در برابر دوربين ها به نمايش مي گذارند و گاه با همين سرها در كوچه ها و خيابان ها فوتبال بازي مي كنند، سينه هاي دشمنان را مي شكافند و قلب آنان را مي خورند، كليساها و كنيسه ها و حتي گاه مساجد و حسينيه هاي ديگران رابا مردمي كه براي عبادت به انجا آمده اند به آتش مي كشند، آيا در اين صورت چه ديدگاهي نسبت به اسلام و مسلمانان پيدا مي كردم و چه ترس و هراسي از آنان در دل مي پروراندم و آيا امكان داشت با اين همه جنايت و خشونت گرايشي به اين دين و آيين پيدا كنم؟

اگر چه خود را با افتخار يك مسلمان مي دانم و خوشبختانه من در كشوري به دنيا امدم و رشد كردم كه از همان سال‌هاي ابتداي زندگي با همه وجودم دريافتم: ديني كه پدران و مادرانم برگزيده اند آييني مملو از مهر و محبت و عشق است و كينه ورزي و انتقام جايي در آن ندارد و خدايش همواره با صفات مهربان و رحيم شناخته مي شود و در كتاب آسماني اش قرآن ١١٣بار در ابتداي هر سوره جمله اي تكرار مي شود كه پيام آور محبت و مهرباني گسترده و هميشگي خداوند است.

من در سرزميني پا به جهان گذاشتم كه مردم مسلمانش با هر گونه خشونت مذهبي بيگانه بودند و قرن ها پيروان اديان و مذاهب ديگر را به همسايگي و همزيستي مسالمت آميز خويش پذيرفته بودند زيرا به پيامبري ايمان داشتند كه سراسر زندگيش را مهرباني و عشق به ديگران در بر گرفته بود و نه تنها به مسلمانان و پيروان خويش كه به همه انسانها با هر نژاد و زبان و حتي به حيوانات و گياهان و درختان نيز مهر مي ورزيد.

من پيامبري را شناختم كه مهرباني، شيوه زندگي‌اش و شعار هر صبح و شامش بود. محمدي كه با دشمنان كينه توزش هم به مهر و محبت رفتار مي كرد. وقتي پس از سالها رنج و آزار، اين بار پيروز به شهري كه از آن رانده شده بود بازمي‌گشت هيچ كس را به جرم پيشين مجازات نكرد نه تنها خانه هيچ دشمني را به انتقام ويران نساخت بلكه خانه بزرگترين دشمن و مخالف خود را پناهگاه و مأمن همه مخالفان و دگرانديشان قرارداد.

محمدي كه در كتابي كه از سوي پروردگارش براي مردم آورده بود مسلمانان را از توهين و ناسزا حتي به بت هاي مشركان و بت پرستان برحذر مي داشت (انعام ١٠٨). پيامبري كه از جانب خدا ندا مي داد: نكند رفتارهاي زشت و ستمگرانه ديگران شما را از مرام صلح آميز و مسالمت‌جويتان دور كند كه شما همواره بايد به عدالت و انصاف رفتار كنيد. (مائده ٨)

اين چنين بود كه در گذر زمان با آييني خو گرفتم كه نه تنها پيامبرش الگو و اسوه مهرباني و محبت بود كه شاگرد و دست پروده و جانشينش علي نيز جز به مهر سخن نگفت و جز به محبت رفتار نكرد و حكومتي را برقرار كرد كه هيچ كس بر ديگري جز به تقوا و پاكي و پارسايي برتري نداشت. در تاريكي شب ها ناشناس به سراغ بينواياني مي رفت كه از زمره مخالفانش بودند و در ميان آن ها نان و خرما توزيع مي كرد تا گرسنه سر به بالين نگذارند. اگر در جنگي ناخواسته دشمن آب رودخانه را از سپاهيان او دريغ مي كرد تا تشنه بمانند او مقابله به مثل نكرد و هنگامي كه به رودخانه مسلط شد آب را در اختيار آنان قرار داد. مرامنامه حكومتش خطاب به استانداران و حاكمان شهرها اين بود كه انسانها از دو گروه بيرون نيستند يا هم كيشند يا هم نوع و در هر دو صورت بايد به آنها مهر ورزيد.

من با چنين آييني خو گرفتم و طبيعي است وقتي طالبان در افغانستان جنايت مي كرد يا وقتي حادثه دهشت بار ١١ سپتامبر به وقوع پيوست مي دانستم كه آنچه روي مي دهد هيچ سازگاري و ارتباطي با ديني كه من به آن ايمان دارم ندارد.

امروز از خودم و از شما مي پرسم به راستي در پشت همه عمليات جنايتكارانه اي كه به نام اسلام صورت مي گيرد چه دست هايي پنهان است؟ از شما مي پرسم القاعده و طالبان كه در پاكستان و افغانستان زاده شد، رشد كرد و اينك سايه شومش بر همه جهان افكنده شده است ابتدا توسط كدام قدرت ها آفريده شد و مورد حمايت قرار گرفت تا امروز با جنايات آنها بذر اسلام‌هراسي در دل همه جهانيان كاشته شود و نهال خشونت اين بار به شكلي ديگر يا به صورت نسل كشي در ميانمار و آفريقاي مركزي و يا با اقدامات نظامي و گسيل سربازان سر برآورد؟

متاسفم كه بگويم حكومت هايی طالبان و القاعده را از هر سو حمايت كردند كه همواره از هم پيمانان غرب به شمار مي روند. دولت هاي عربي آنان در دامان خويش پروراندند كه اينك به نوعي ديگر خشونت و كينه ورزي را ترويج مي كنند.

خوشحالم كه بگويم كه نه در حادثه ١١سپتامبر نيويورك و نه در بمب گذاري هاي مترو لندن و نه در هيچ عمليات انتحاري، هيچ تروريستي با مليت ايراني و با آييني كه در سرزمينم ايران ترويج مي شود شركت نداشت اما متاسفم كه به ياد بياورم غرب تمام فشارها و تضييقاتش را پس از اين حوادث متوجه ايران و ايرانياني كرد كه همواره چنين عملياتي را محكوم كرده اند.

من به عنوان يك هنر مند كه در سال هاي اخير به دليل اقدام به ساخت فيلمي در باره زندگي پيامبر اسلام بسيار خوانده ام و بسيار تحقيق كرده ام، شهادت مي دهم كه چنين اقدامات خشونت باري كه ميوه آن اسلام‌هراسي در همه جهان است با روح اسلامي كه من از محمد و علي و حسين (علیه السلام) آموخته ام بيگانه است و لذا سعي دارم تا پيام و چهره واقعي دين مهرباني پيامبر اسلام را در قالب فيلم محمد به دنياي نگران و آشفته عرضه كنم.

من معتقدم اگر واقعيت اسلام به مردم جهان عرضه شود همه تشنگان عدالت و مهرباني عاشقانه به سويش خواهند شتافت.

من باور دارم كه رفتارهاي زشت و آلوده اي چون قرآن سوزي در آمريكا يا توليد فيلم هاي جسارتگر نسبت به پيامبر يا مسلمانان و يا حتي اقداماتي نظير انتشار كاريكاتورهاي توهين آميز نقشي جز كمك به خشونت طلباني كه نام اسلام را دزديده اند ندارد و چه بسا روي ديگر چنان رفتارهايي است. جنايتكاراني كه مي كشند و تكه تكه مي كنند مشتاقانه به انتظار چنين اقداماتي هستند تا جنايات خويش را توجيه كنند و از ميان توده هاي ناآگاه براي خود سربازان جديد استخدام كنند.

سخن را با پيام خداوند به رسولش محمد (صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) به پايان مي برم كه فرمود: اي كساني كه ايمان آورده ايد همگي در پرتو ايمان به خداوند، در صلح و آشتي درآييد و از گام‌هاي شيطان پيروي نكنيد كه او دشمن آشكار شماست. (بقره٢٠٨)