زهر ماري به اسم كولا!
آيا مي دانيد اين لغت از كجا آمده و با خودش چه چيزي به همراه مي آورد؟
120 سال پيش، وقتي دكتر جان پمبرتون در آزمايشگاه كوچكش در آتلانتا با تركيب چند ماده، معجون جديدي را اختراع كرد و آن را به نام "كوكا كولا" به دنيا معرفي نمود، هيچ گاه فكر نمي كرد كه اين نوشيدني و انواع مشابه آن روزي چنان مرزهاي دنيا را درنوردد كه در هر گوشه اي از جهان، جزء ثابتي از سفره ي غذا باشد.
با گذشت بيش از يك قرن از مصرف كولاها و مشخص شدن بسياري از آثار سوء مصرف مداوم نوشابهها، هنوز هم انواع كولاها، پرطرفدارترين نوشيدني در سراسر دنيا به شمار مي روند و كنار گذاشتن آنها از وعدههاي غذايي غيرممكن به نظر مي رسد. اين در حالي است كه با ورود و عرضه ي انواع نوشابههاي رژيمي و بدون قند، معدود افرادي هم كه از ترس جانشان از خير مصرف نوشابه گذشته بودند، دوباره به سمت اين نوشيدني جادويي جذب شدهاند.
مطمئناً شما هم در اينكه مصرف انواع كولاها عوارض سوئي بر بدن دارد، شكي نداريد ولي اغلب، اين طعم مطبوع نوشابه است كه بر ترس از بروز عوارض آن غلبه مي كند. اين مطلب هم قصد ندارد شما را به طور كلي از چنين لذتي(!) محروم كند، ولي اگر شما جزو افرادي هستيد كه به طور مداوم نوشابه مصرف مي كنيد، بد نيست با چند تحقيق كاملاً علمي در مورد مصرف مداوم و طولاني مدت نوشابه آشنا شويد.
کولا چيست؟كولا در اصطلاح به گروهي از نوشابههاي گازدار فاقد الكل گفته مي شود كه اغلب داراي دي اكسيد كربن (گازكربنيك)، كارامل، كافئين، شكر و... هستند. واژه ي "كولا" از نام گياه كولا گرفته شده است. دانه ي اين گياه كه در غرب آفريقا مي رويد، در نوشابههاي اوليه به عنوان منبع كافئين به كار مي رفت.
اولين نوشيدني با طعم كولا در سال1881 ساخته شد، ولي واژه ي كولا به دنبال اختراع كوكا كولا در 8 مِي 1886 توسط دكتر جانز پمبرتون وارد لغات روزمره شد. كوكاكولا در اولين سال توليد ، تنها 9 بطري نوشابه در روز مي فروخت ولي به تدريج گسترش پيدا كرد، تا اينكه در سال 1895 اولين كارخانه كوكا كولا در دالاس واقع در تگزاس آمريكا به بهره برداري رسيد. از آن پس، انواع ديگر كولا مانند پپسي كولا و... ،توليد و وارد بازار مصرف شدند.
مصرف کولا عوارض فراواني چون: فشار خون بالا، پوکي استخوان ، افزايش قند خون ، فساد دندان ها و چاقي را به دنبال دارد.
نوشابه= دي اكسيد كربن+ اسيد+ شكر در ساخت نوشابه از مواد مختلفي استفاده مي شود كه خوردن آنها به صورت جداگانه كمي وحشتناك به نظر مي رسد!
از جمله مهم ترين مواد تشكيل دهنده ي نوشابه، به موارد زير مي توان اشاره كرد:
- دي اكسيد كربن:
احتمالاً نام آب گازدار را روي بطريهاي نوشابه ديدهايد. اين گازي كه از آن نام برده مي شود، اغلب دي اكسيد كربن(همان گاز كربنيك خودمان) است كه با فشار وارد بطري مي شود و وقتي در بطري را باز مي كنيد، فشار برداشته مي شود و به صورت حباب خارج مي گردد.
- شكر:
اغلب نوشابهها به كمك
شكر مي شوند، ولي استفاده از شيرين كنندههاي مصنوعي از زمان جنگ جهاني دوم آغاز شد. اولين شيرين كننده ي مصنوعي "ساخارين" بود كه بعد از اينکه در سال 1970 ثابت شد،
سرطان زاست، مصرف آن ممنوع شد و
آسپارتام و...جاي آن را گرفت. البته بحث و بررسي در مورد فوايد و خطرات شيرين كنندههاي مصنوعي همچنان ادامه دارد.
- اسيد:
معروف ترين اسيدهاي به كار رفته در نوشابه اسيد سيتريك و اسيد فسفريك هستند. مزه تيزي كه به دنبال نوشيدن كولا احساس مي كنيد، ناشي از همين اسيدها است.
- كافئين:
اين ماده که در بسياري از نوشابهها وجود دارد، به عنوان يك عامل محرك روي
قلب و سيستم اعصاب مركزي اثر مي گذارد و باعث افزايش تمركز و هوشياري مي شود.
كافئين به طور موقت فشار خون را بالا مي برد، ولي در مورد اثرات درازمدت آن روي فشار خون هنوز مدرک قابل استنادي وجود ندارد.
اضطراب، احساس ناراحتي در شكم،
اختلال خواب و...از ساير عوارض كافئين هستند.
از ديگر عوارض مهم كافئين، ايجاد وابستگي است، به طوري كه بيش از 50 درصد كساني كه به طور مرتب كافئين مصرف مي كنند، در صورت عدم مصرف آن دچار سردرد مي شوند.
ساير عوارضي كه در اثر محروميت از كافئين ناشي مي شوند عبارتند از: احساس خستگي، كاهش انرژي، كاهش تمركز و هوشياري، تغييرات خلق و... .
با توجه به موارد فوق، پزشكان اصرار دارند كه افراد دچار
پرفشاري خون، خانمهاي باردار و كودكان تا حد امكان مصرف كافئين را كاهش دهند. به هر حال، كافئين خود مقوله ي مفصلي است كه بايد جداگانه به آن پرداخته شود.
- در كنار اين مواد اصلي، از مواد رنگي مانند رنگ كارامل، طعم دهندهها و نيز نگه دارندهها هم در توليد نوشابه استفاده مي شود. البته بگذريم از اينكه بعضي از انواع نوشابهها حاوي مواد غيرمجاز سرطانزايي نظير َبنزن هستند كه چون وجود اين مواد غير مجاز است، حتماً مسئولين امر به آن توجه كافي دارند. بهتر است اين را هم بدانيد كه نوشابهها داراي مقادير جزئي و يا فاقد ويتامينها، مواد معدني، فيبر، پروتئين و ساير مواد مغذي ضروري هستند.
اندر فوايد کولابد نيست کمي هم از خوبيهاي کولا بشنويد:
1) در بسياري از ايالات آمريکا، گشتهاي پليس همواره گالنهاي بزرگ کولا را به همراه دارند. اگر گفتيد چرا؟ براي اينکه وقتي تصادف شد، به کمک کولا به راحتي مي توان خونها را از روي آسفالت شست!
2) تميز کردن توالت! شما مي توانيد يک بطري نوشابه را روي چيني دستشويي خالي کنيد و بعد از يک ساعت آن را بشوييد. اسيد سيتريک موجود در نوشابه، تميزي را براي شما به ارمغان مي آورد!
3) تميز کردن رنگ سپر ماشين!
4) تميز کردن رسوبات اطراف ترمينالهاي باطري اتومبيل!
5) براي شل کردن پيچهاي زنگ زده مي توانيد کمي نوشابه روي آن بريزيد و چند دقيقه صبر کنيد!
بس است يا باز هم بگوييم؟!
دکتر محمدعلي شهابالدين
منبع : سایت تبیان
ولی ما که اصلا اهل نوشابه نیستیم تا جاییکه بتونم کوکاکولا نمی گیرم
