تایید رقص صوفیانه (سماع) در تلوزیون و پاسخ مراجع

[یا ثارالله]

بسم الله الرّحمن الرّحیم

اساسی ترین مشکل مکاتب بشری (من جمله فلسفه و عرفان مصطلح)، خودبنیادی نظری و اعتقادی و بی توجهی و بلکه مخالفت با تعالیم برهانی و عرفانی اصیل و صحیح اهل بیت علیهم السلام است که تاثیرات آن را میتوان در نظریات این مکاتب در عرصه های گوناگون دینی و اعتقادی مشاهده کرد.

با اینکه در آیات و روایات ، بارها از بدعت گذاری و همچنین تفسیر به رای آیات قرآن مجید ، به شدت نهی شده و حتی آن را مساوی و معادل کفر معرفی کرده اما این مسئله در مطالب عرفا و متصوفه به وفور یافت میشود!

یکی از این بدعتها و انحرافات که توسط متصوفه ترویج و تایید میشود ، سماع نام دارد که با رقص ، حرکات موزون و نواختن آلات موسیقی همراه است.
در اصطلاح صوفیان سماع به معنی خواندن آواز و یا ترانه عرفانی توسط قوال یا قوالان (گاه همراه با نغمه ساز) و به وجد آمدن شنوندگان در مجالس «ذکر جلی» است. به مجموعه ی قوالی، نغمه سازی ، به وجد آمدن و رقص، سماع گفته می*شود.

در دره های مختلف ، در سماعِ صوفیان علاوه بر رقص و موسیقی ، مفاسد دیگری هم صورت میگرفته است . من جمله میتوان اختلاط زن و مرد و شاهد بازی را نام برد. همچنین در تاریخ ذکر شده است که برخی (مولوی) سماع را بالاتر از نماز میدانستند و آن را مانند فریضه ای از فرائض قلمداد میکردند! [۱]

این انحراف آنقدر شدید و ناپسند بوده که حتی برخی از سران تصوف ، زبان به اعتراض گشوده و آن را مذمت کرده اند. برای نمونه محیی الدین ابن عربی آندلسی صاحب فتوحات در موارد مختلف از کتاب*ها و رساله*های خود سماع را مطرح کرده است و در بسیاری از موارد موضع شدیدی در برابر آن گرفته است.

وی میگوید : … بعد از مراسم پر هیاهوی سماع، به یکدیگر به خاطر اعمال خود تهنیت می*گوییم، در حالی که فرشتگان و ملأ اعلی به ما، به خاطر از دست دادن دین و عقل خود تسلیت می*گویند!….. رقص و پایکوبی لایق حضرت حق نیست؛…. وی در ادامه تأکید می*کند: «هر کس (در سماع) حرکت و جست و خیز کند و مدّعی شود که: خدا را شهود کردم و خدا من را به خودم نمود، پس او دروغ*گو است!»[۲]



متن قسمتی از صحبتهای یکی از تحلیل گران تلوزیون در تایید و ترویج سماع (رقص صوفیانه) :
عرض کنم که خب این نسبتهایی که میدن که شما فرمودید هر کسی به اندازه فهم خودش حرف میزنه. یعنی چون در همون مرتبه هستند از رقص فقط الواتی میفهمند و رقاصی میفهمند و هرزه درائی! کسی که رقص رو هرزه درائی میدونه فکر میکنه که رقص مولانا هم هرزه درائیه. این دیگه بیشتر از این هم نمیتونه بفهمه! بیچاره خب چیکار بکنه. این مرتبه فهمش همینه. اون خودش همینه فکر میکنه هر کسی که از رقص صحبت کرد هم در همین حد رقص اوست!...
...اما عارف غیر از حرکت فیزیکی و بدنی که در کل عالم هست یه حرکت روحی داره ، که روحش در حرکته. اصلا روح ریحه پروازه.
این رقص روحانی درونی سرایت میکنه به بدن!!

اون رقص در درونه داره حرکت حبّی در تعالی فکریست و عشقی!!
اما اون روح چنان سیطره بر بدن داره که بدن هم به حرکت درمیاد! یه رقص موزون!

اتفاقا این رقص عارف مطابق همون حرکت درونیشه. یعنی همینطور که قلبش روحش در حرکته بدنش هم به موازات روحش به حرکت درمیاد.
این رقص عارفه! این هرزه درائی نیست که!
مجری : احسنت!



استفتاء از مراجع درباره سخنان ایشان در شبکه ۴ و حکم سماع
سوال : اخیرا یکی از اساتید دانشگاه برای موجه جلوه دادن سماع(رقص صوفیانه) با استناد به سخنان برخی از صوفیان و استشهاد به آیه شریفه (و تری الجبال تحسبها جامده و هی تمرّ مرّالسحاب) گفته که همه کوهها و ابرها و عالم در رقص و سماع اند . وی همچنین با بیان اینکه سماع حرکانی موزون ، ناشی از رقص و تلاطم روح است ، سماع را تایید کرده و به دفاع از آن پرداخته است. با توجه به رواج روز افزون تصوف و عرفانهای کاذب خواهشمندیم بفرمایید آیا از لحاظ اسلام سماع حکم رقص را دارد؟ و حکم آن چگونه است؟


پاسخ مراجع معظم (دام ظلهم) :


مقام معظم رهبری:
ترویج عقاید باطل صوفیه حرام است. تقرب به خدای متعال با عبادت های جعلی حاصل نمی*شود و باید از روش اهلبیت (علیهم السلام) پیروی کرد.

شماره استفتاء : ۲۲۲۷۷۵



آیت الله العظمی سیستانی:
موسیقی لهوی حرام است و همینطور غنا که سخن باطل با کیفیت لهوی است حرام می باشد واگر سخن باطل نباشد نیز اشکال دارد , و این روشها بر خلاف طریقه ی صحیحه اتباع اهل بیت (علیهم السلام) است.



آیت الله صافی العظمی گلپایگانی:
به هیچ وجه مستند شرعی ندارد باید بدانید افرادی که به اصطلاح عرفا نامیده میشوند اکثریت دارای انحرافات فکری و عقیدتی و روشهای خرافی می باشند و گفتارها و سخنانی دارند که بانصوص قرآن مجید و احادیث شریفه مخالفت دارد. افرادی از این فبیل طریقه متشرعه و ملتزمین به احکام و آداب شریعت را نداشته اند و اگر هم برخی آنها را از عقاید فاسده تبرئه نمایند برای شخص مسلمان آراء و عقایدشان حجت نیست و قدر مسلم این است که این افراد و آرائشان در طول چهارده قرن در محیط مذهب و تشیع هیچگاه مرجع و ملجا نبوده است و در همه ادوار واعصار رهبران عقیدتی شیعه ،افرادی مثل ابن بابویه پدرصدوق وخودصدوق و شیخ مفیدها و شیخ طوسی ها و علامه حلی ها و مجلسی ها و صدها و هزارها علما از این قبیل بوده اند که در ارائه مرزهای بین کفر و اسلام و همواره کلامشان قطعی و قاطع بوده است . اکنون هم راه وصراط مستقیم همان راه آنها است. مع ذلک برای مزید شناسایی به حال این افراد میتوانید به کتابهایی مثل: خیراتیه و فضائح الصوفیه و نقدی بر مثنوی و حدیقة الشیعه و عرفان و تصوف و جستجو در عرفان اسلامی رجوع نمایید.
شماره اتوماتیک استفتاء : ۹۰۳۲۷



آیت الله العظمی مکارم شیرازی:
در اسلام چیزی به نام سماع نداشته و نداریم و این مطلب ساخته دست برخی از فرقه های منحرف صوفیه است. آن آیات نیز هرگز دلالت بر جواز رقص سماع نمی کند و استدلال و استناد به آن آیات برای جواز این رقص غلط اندر غلط است. جهت اطلاع از عقاید انحرافی صوفیه می توانید به کتاب ما «جلوه حق»رجوع کنید.



آیت الله مظاهری:
حرام است و شرکت در این گونه جلسات نیز جایز نیست.



آیت الله نوری همدانی:
اینگونه برداشتها از قرآن که منشأ آن هوی و هوس می*باشد و هیچگونه مستند عقلائی ندارد و تفسیر به رأی است حرام است.

شماره استفتاء : ۲۵۶۲



آیت الله سید محمد صادق روحانی:
اولا حکم رقص را دارد ثانیا حکم تفسیر قرآن به رای نیز دارد ثالثا جزای رجاء تصوف و عرفان کاذب را دارد.

شماره استفتاء : ۵۹۶۵۷



آیت الله محمد عزّالدین حسینی زنجانی:
فرق صوفیه و اعمال آنها از نظر فقه شیعه مورد تایید نبوده و سماع نیز جایز نیست.



آیت الله سید محمد شاهرودی:
سماع و حرکاتی که معروف به رقص سماع است نیز جائز نیست.



آیت الله موسوی اردبیلی:
استناد اینگونه اعمال به آیات قرآن بی اساس و فاقد اعتبار است و انجام آنها شرعیتی ندارد.

شماره استفتاء : ۰۰۰۶۰۶۸



آیت الله گرامی:
آیا حرکات ابر و کوه رقص است؟ گویا معنای رقص را استاد نفهمیده . رقص طبق روایات معتبر حرام است .والسلام


لینک منبع


دوستان لطفا دقت کنید به دو نکته، اولا اینکه هنوز دفاعیات اون شخص که این صحبت ها رو کرده نشنیده ایم و شاید اصلا منظور او از بیان این صحبت ها چیز دیگری بوده...
دوما این خبر رو به این دلیل در فروم کپی کردم که به حرام بودن سماع و کلا آداب و سنن صوفیان طبق نظر مراجع پی ببرید.پس خیلی در بند اینکه کی بود و چی شد و ... نباشیم لطفا


یا امام هادی(علیه السلام) مددی

[vahid2451]

(۲۴/اردیبهشت/۹۱ ۱۶:۰۳)Havbb 110 نوشته است:  

نقل قول:متن قسمتی از صحبتهای آقای دینانی در تایید و ترویج سماع (رقص صوفیانه) :
عرض کنم که خب این نسبتهایی که میدن که شما فرمودید هر کسی به اندازه فهم خودش حرف میزنه. یعنی چون در همون مرتبه هستند از رقص فقط الواتی میفهمند و رقاصی میفهمند و هرزه درائی! کسی که رقص رو هرزه درائی میدونه فکر میکنه که رقص مولانا هم هرزه درائیه. این دیگه بیشتر از این هم نمیتونه بفهمه! بیچاره خب چیکار بکنه. این مرتبه فهمش همینه. اون خودش همینه فکر میکنه هر کسی که از رقص صحبت کرد هم در همین حد رقص اوست!...
...اما عارف غیر از حرکت فیزیکی و بدنی که در کل عالم هست یه حرکت روحی داره ، که روحش در حرکته. اصلا روح ریحه پروازه.
این رقص روحانی درونی سرایت میکنه به بدن!!
اون رقص در درونه داره حرکت حبّی در تعالی فکریست و عشقی!!
اما اون روح چنان سیطره بر بدن داره که بدن هم به حرکت درمیاد! یه رقص موزون!
اتفاقا این رقص عارف مطابق همون حرکت درونیشه. یعنی همینطور که قلبش روحش در حرکته بدنش هم به موازات روحش به حرکت درمیاد.
این رقص عارفه! این هرزه درائی نیست که!

و باز هم برداشت شخصی از صحبتهای یک نفر. بابا اینجا منظور از حرکات فیزیکی رقص صوفیانه نیستش که ، لطفا یکم عرفان مطالعه بفرمایید ، اون وقت دیگه اینطوری نتیجه گیری ظاهری نخواهید کرد!!

پی نوشت: اون منبع رو هم دیدم ، از شعر مولوی هم تفسیر به رای کرده بودن (که این توحید مولوی رو نشون میده).
فقط میتونم بگم که آقای دکتر دینانی هیچ حرف غلطی نزدند و برداشت شخصی کسی که اون استفتائ ها رو انجام داده کاملا واضحه. منظور دکتر اصلا این رقصی که اونجا برداشت شده نیست....

دوست عزیز
شما چقدر از نوع سماع مولوی اطلاعات دارید؟
منظور همون رقص و سماع مولوی و امثال مولوی هست
برید تاریخ رو ببینید

در ضمن چطور میگید که مطلب اون سایت تفسیر به رای بوده؟!

اینکه شمس میگفته :

این تجلی و رؤیت خدا، مردان خدا را در سماع بیشتر باشد،… سماعی که فریضه است و آن سماع اهل حال است، که آن فرض عین است، چنانکه پنج نماز و روزه ماه رمضان!! و چنانکه آب و نان خوردن به وقت ضرورت، فرض عین است اصحاب حال را!

و اینکه :

روزی در حضور مولانا رباب (یک نوع آلت موسیقی) میزدند و مولانا ذوقها میکرد.از ناگاه عزیزی (یکی از مریدان) در آمد که نماز دیگر (اذان) میگویند. مولوی لحظه ای تن زد (صبر کرد) و فرمود: نِی نِی آن (اذان) نماز دیگر و این سماع نماز دیگر . هر دو داعیان حقند. یکی (اذان و نماز) ظاهر را به خدمت میخواهد واین دیگر (سماع) باطن را به محبت حق میخواند. ( مناقب العارفین ص ۳۴۲)
[/b]

[b]اینها تفسیر به رای بود؟!

ببخشید یکی از لینکها رو اشتباهی فرستادم - لینک جدید :

http://www.ebnearabi.com/?p=1707

[Havbb 110]

شما از کجا میگی منظور از سماع ، رقص بوده؟!
شما اول معنی کلمه ی سماع رو در ادبیات عرفانی برو ببین بعد بیا با هم بحث میکنیم. سماع یکی از دور ترین معانی ای که ازش برداشت میشه این رقصیه که شما میگی!

[vahid2451]

(۲۴/اردیبهشت/۹۱ ۱۷:۱۴)Havbb 110 نوشته است:  شما از کجا میگی منظور از سماع ، رقص بوده؟!
شما اول معنی کلمه ی سماع رو در ادبیات عرفانی برو ببین بعد بیا با هم بحث میکنیم. سماع یکی از دور ترین معانی ای که ازش برداشت میشه این رقصیه که شما میگی!

دوست عزیز اون معنی اصطلاحی سماع که بین متصوفه رایجه همینهبنده در آثارشون مطالعه داشتم که میگمشما به این لینک هم سری بزنشاید راهگشا باشه :
http://www.ebnearabi.com/?p=1805

و این لینک رو هم یه بار دیگه تا آخر بخون:
http://www.ebnearabi.com/?p=1665

تازه خود آقای دینانی میگه یه رقص موزون
اصلا بحث سماع اظهر من الشمسه
تعجب میکنم شما همچنین چیزی میگی


البته خود کلمه ی سماع معانی مختلفی داره
ولی سماع مصطلح در صوفیه همین بود که عرض کردم

[Havbb 110]

سماعی که ایشون گفتند به هیچ عنوان منظورشون رقص نبوده. ایشون گفتند که.... به سماع درونی میایم و اون سماع منجر میشه به سماع بیرونی و بدنی. سماع یعنی اینکه یه نفر از شنیدن یا درک یه چیزی به وجد بیاد. حالا اینکه گفتند سماع بدنی منجر میشه یعنی منظور اعمال انسانه ، یعنی از اون به بعد ادم هر کاری که میکنه با توجه به اون سماع و شادی درونیش هست.... به زبان عارفانه داره این نکته رو بیان میکنه که اگه کسی به اون حقیقت و عالم معنا دست یافت ، دیگه دلش از شادی پر میشه و این شادی در عملش هم میاد یعنی دائم دوست داره این شادی رو بین مردم هم قسمت کنه.


خود شاعرها علت شعر گفتنشون همینه.


یعنی شادی درونی و این به حقیقت رسیدن موجب به وجد آمدن انسان میشه و حاصلش در نهایت منجر میشه به اعمال نیک....

[vahid2451]

(۲۴/اردیبهشت/۹۱ ۱۸:۱۷)Havbb 110 نوشته است:  سماعی که ایشون گفتند به هیچ عنوان منظورشون رقص نبوده. ایشون گفتند که.... به سماع درونی میایم و اون سماع منجر میشه به سماع بیرونی و بدنی. سماع یعنی اینکه یه نفر از شنیدن یا درک یه چیزی به وجد بیاد. حالا اینکه گفتند سماع بدنی منجر میشه یعنی منظور اعمال انسانه ، یعنی از اون به بعد ادم هر کاری که میکنه با توجه به اون سماع و شادی درونیش هست.... به زبان عارفانه داره این نکته رو بیان میکنه که اگه کسی به اون حقیقت و عالم معنا دست یافت ، دیگه دلش از شادی پر میشه و این شادی در عملش هم میاد یعنی دائم دوست داره این شادی رو بین مردم هم قسمت کنه.


خود شاعرها علت شعر گفتنشون همینه.


یعنی شادی درونی و این به حقیقت رسیدن موجب به وجد آمدن انسان میشه و حاصلش در نهایت منجر میشه به اعمال نیک....

عجب
چقدر شما توجیه میکنید عزیز

:

اما اون روح چنان سیطره بر بدن داره که بدن هم به حرکت درمیاد! یه رقص موزون!

اتفاقا این رقص عارف مطابق همون حرکت درونیشه. یعنی همینطور که قلبش روحش در حرکته بدنش هم به موازات روحش به حرکت درمیاد.

رقص موزون چیه؟

سماع مولوی که رقص بوده چیه؟

کمی انصاف هم خوب چیزیه

[Havbb 110]

والا وحید جان من توجیه نمیکنم ، حقیقت مسئله اینه!
شاید اطلاعات شما در این مورد کم بوده.... نمیدونم!

[vahid2451]

(۲۴/اردیبهشت/۹۱ ۲۳:۲۲)Havbb 110 نوشته است:  والا وحید جان من توجیه نمیکنم ، حقیقت مسئله اینه!
شاید اطلاعات شما در این مورد کم بوده.... نمیدونم!

شما جوابی برای صحبتهای آقای دینانی ندادید
رقص موزون یعنی چه؟
پایکوبی مولوی همراه با نوازش آلاتی همچون رباب ، دف ، نی و طبل و... رقص فیزیکی نبوده؟
اینها را که در کتب خود عرفا و متصوفه آمده....اصلا محیی الدین عربی به کدام گروه از متصوفه ایراد وارد میکند و میگوید جست و خیز و رقص و سماع باطل است؟
:

بعد از مراسم پر هیاهوی سماع، به یکدیگر به خاطر اعمال خود تهنیت می*گوییم، در حالی که فرشتگان و ملأ اعلی به ما، به خاطر از دست دادن دین و عقل خود تسلیت می*گویند!….. رقص و پایکوبی لایق حضرت حق نیست؛…. وی در ادامه تأکید می*کند: «هر کس (در سماع) حرکت و جست و خیز کند و مدّعی شود که: خدا را شهود کردم و خدا من را به خودم نمود، پس او دروغ*گو است

او هم نمیفهمیده؟
او که خود قطب المتصوفین است.
با این حرف شما باید گفت که :مراجع که تشخیص نداده اند
همه مورخین و نزدیکان عرفا و حتی کتب خود عرفا! ، قضایای سماع را اشتباه نقل کرده اند
ابن عربی هم به یک عده ای که در خیال خود متصور کرده بوده ، نقد کرده است.... و .....
برادر گرامی کمی انصاف
فقط همین

[Havbb 110]

من از حرف دکتر دفاع کردم نه از کاری که مولوی کرده! خب معصوم که نیست. حالا این همه نکته و لطایف مثبت که توی کتابش بوده رو ول کنیم بچسبیم به چند تا خطایی که کرده و اصلا معلوم نیست مال دوران جاهلیتش بوده یا مال بعد....



گفتم منظور دکتر دینانی از سرایت سماع درونی به سماع خارجی ، نفوذ و تاثیر بر اعمال ماست.



بگذارید یه مثالی بزنم ، فرض کنید میرید در دل طبیعت و از زیبایی های اون خیلی شاد میشید و طبعتون کوک میشه.... بعدا وقتی میاید خونه همه ش دوست دارید این شادی رو بین دیگران هم تقسیم کنید هی دنبال یه فرصتی میگردید که با دیگران شوخی کنید یا به دیگران در کارها کمک کنید (در حالی که اگر طبع شما کوک نباشد یعنی به سماع نیامده باشید از آن زیبایی ، هیچ وقت حوصله ی چنین کارهایی رو ندارید)



این میشه سرایت سماع درونی شما که از دیدن اون طبیعت به سماع درونی اومده بودید و بعد هم اون سماع درونی تبدیل میشه به فیزیکی و در اعمال شما تاثیر میذاره....

دیگه من واضح تر از این نمیتونم توضیح بدم!



یا علی (علیه السلام)

[vahid2451]

(۲۵/اردیبهشت/۹۱ ۰:۱۸)Havbb 110 نوشته است:  من از حرف دکتر دفاع کردم نه از کاری که مولوی کرده! خب معصوم که نیست. حالا این همه نکته و لطایف مثبت که توی کتابش بوده رو ول کنیم بچسبیم به چند تا خطایی که کرده و اصلا معلوم نیست مال دوران جاهلیتش بوده یا مال بعد....



گفتم منظور دکتر دینانی از سرایت سماع درونی به سماع خارجی ، نفوذ و تاثیر بر اعمال ماست.



بگذارید یه مثالی بزنم ، فرض کنید میرید در دل طبیعت و از زیبایی های اون خیلی شاد میشید و طبعتون کوک میشه.... بعدا وقتی میاید خونه همه ش دوست دارید این شادی رو بین دیگران هم تقسیم کنید هی دنبال یه فرصتی میگردید که با دیگران شوخی کنید یا به دیگران در کارها کمک کنید (در حالی که اگر طبع شما کوک نباشد یعنی به سماع نیامده باشید از آن زیبایی ، هیچ وقت حوصله ی چنین کارهایی رو ندارید)



این میشه سرایت سماع درونی شما که از دیدن اون طبیعت به سماع درونی اومده بودید و بعد هم اون سماع درونی تبدیل میشه به فیزیکی و در اعمال شما تاثیر میذاره....

دیگه من واضح تر از این نمیتونم توضیح بدم!



یا علی (علیه السلام)

خب اولا که آقای دینانی اول حرفاش میگه :

.....و کسی که رقص رو هرزه درائی میدونه فکر میکنه که رقص مولانا هم هرزه درائیه

و ....
و رقص و سماع مولوی رو تایید میکنه
ذقص مولوی هم در تاریخ و درر کتب شاگردان و نوادگان و ... به وفور توضیح داده شده و همین رقص فیزیکی با ساز و موسیقی بوده

اما بحث بد و خوب مطالب مولوی و اینکه چرا به مطالب بدش گیر دادیم بحث جدایی میطلبه.

این تعریف شما هم از سماع ، اختراع ذهن خودتونه و در عالم بیرون کسی از عرفا و ... چنین تعریفی از رقص و سماع عرفانی نداره.

منظور آقای دینانی هم کاملا روشن و واضحه.
یا علی

[Havbb 110]

نقل قول:و ....
و رقص و سماع مولوی رو تایید میکنه
ذقص مولوی هم در تاریخ و درر کتب شاگردان و نوادگان و ... به وفور توضیح داده شده و همین رقص فیزیکی با ساز و موسیقی بوده

وقتی میگن مولوی منظور اون مولوی عارف هست ، نه مولوی در دوران جاهلیتش!

نقل قول:این تعریف شما هم از سماع ، اختراع ذهن خودتونه و در عالم بیرون کسی از عرفا و ... چنین تعریفی از رقص و سماع عرفانی نداره.

برداشت های شخصی دیگران حاصل تراوشات ذهنشونه ، من هیچی از خودم نگفتم وحید جان! شما یکم بیشتر مطالعه کن در این مورد.... نه در مورد رقصیدن مولوی! بلکه درباره ی ادبیات عرفانی و اصطلاحات عرفانی.... کاملا مشخصه که شما با اصطلاحات عرفانی آشنا نیستی....