غیرت ستیزی در سینمای ایران! (گفتگو محور نه دعوا محور)

[عبدالرحمن]

بسم الله الرحمن الرحیم

خبرگزاری بسیج: گروه فرهنگ و هنر / گاهی پرسیده می‌شود که چه بر سر جامعه ما آمده که در آن جوانی که به خاطر به خروش آمدن غیرت دینی‌اش اقدام به عبادتی چون نهی از منکر می‌کند با حمله‌ی اوباش قمه کش مواجه گشته و بعضا همچون شهید خلیلی (رضوان الله علیه) به شهادت می‌رسد؟! پاسخ این سوال و سوالاتی شبیه به این را باید در فرهنگی جست که نخبگان با استفاده از رانتهای حمایتی بخشهایی از نظام به ملت تحمیل می‌کنند. نمونه بارز این مساله را می‌توان در صدور مجوز اکران برای فیلمی مشاهده کرد که از فرق سر تا نوک پای آن هجو و تمسخر و ریشخند غیرت مرد مسلمان نسبت به همسرش می‌باشد! آری باور کنید که همزمان با شهادت آن طلبه مظلوم غیرتمند، با مجوز معاونت سینمایی وزارت ارشاد، فیلمی بر روی پرده سینماها رفت که در آن کسی که خوی «خلیلی» داشت، شخصیتی احمق، شهوت‌ران، عصبی‌مزاج، چماق‌دار، بی‌حیا، فاسد، رشوه‌پرداز، بددهان و... نمایش داده شده است! حالا فکر کنید واقعا در ورای رواج فرهنگ بی‌غیرتی و اشاعه لاابالی‌گری چه دستهایی قرار گرفته است؟!

طبقه ی حساس چهاردهمین اثر کمال تبریزی در قالب هنر هفتم می باشد. داستان فیلم با مرگ زن کمالی در حین انجام کار های منزل آغاز می شود و در قبرستان با دفن او ادامه می‌یابد ، کمالی از مرگ همسر ناراحت به نظر نمی رسد؛ این را می توان از شوخی‌ها و خنده های مکررش در مراسم همسر، با دوستان دریافت. با این وجود ظاهری غمگین به خود گرفته و همین سبب می شود به توصیه فرزندان برای خارج شدن از فضای پس از مرگ همسر به همراه دوستان خوش گذران خود به سفر چین برود . کمالی با بازی رضا عطاران مرد مثلا غیرتی ، سنتی و بازاری است. او پس از بازگشت از سفر متوجه می شود که فروشنده ی قبر دوطبقه ای که همسرش را در آن دفن کرده کلاهبرداری بوده است که قبر را به دیگری نیز فروخته است! این مسئله زمانی روشن می شود که مرد نسبتا جوانی پس از همسر کمالی در طبقه ی بالایی دفن می شود و این جرقه ای است تا کمالی متعصب را از عصبانیت آتش زند و باعث بر هم زدن مراسم تازه در گذشته ی دفن شده بر روی قبر همسر او گردد . این تمام داستان طبقه ی حساس تبریزی است .

داستان با فیلمنامه نویسی پیمان قاسم‌خانی اگر چه بر موضوعی جذاب بنا گشته است، اما در همان دقایق ابتدایی حرف خود را زده و در واقع داستان تمام می شود، انچه که در ادامه می بینیم کش دادن هنرمندانه ی داستان توسط کارگردان با بهره گیری ازتوانایی های بازیگری چون عطاران برای به سخره گرفتن غیرت و بازیچه قرار دادن آن است . کمال تبریزی ادعا کرده که فیلم در واقع نقد یک فرهنگ غلط است! اما آنچه تماشاگر در می یابد تمسخر و هجمه به غیرت در لفافه ای از شوخی هاست . شوخی های اکثرا جنسی و اروتیک که در این فیلم چنبره زده اند با اهمال مدیران فرهنگی در مجوز دادن به آنها در کنار حمله ی عامدانه به غیرت، به فرهنگ و باور های این ملت نیش می زنند!

غیرت در این فیلم بازبچه ی ذهن کارگردان و فیلمنامه نویس می شود تا نمای غیر قابل قبولی از آن به سمع و نظر تماشاگر برسد . در واقع طبقه ی حساسِ کارگردانِ آثاری چون «مارمولک» و «لیلی با من است » آنچنان ماهرانه غیرت را رنگ سیاه می زند و کریه جلوه اش می دهد که بیننده در نهایت این صفت و موصوف به آن را پس زند. حتی نمی توان این ادعا را پذیرفت که کارگردان در صدد به تصویر کشیدن شیوه ی نادرست اِعمال غیرت است. چرا که غیرت به مثابه سیبلی در این فیلم رخ نموده است که تیر های کارگردان و بازیگران یک به یک بر قلبش فرو می نشیند و هیچ دفاعی از آن با ارائه ی حتی نمایی کوچک از صورت درست غیرت و نمایش غیرتمندی وجود ندارد . اگر چه کارگردان برای تلطیف این هجمه ها و شاید فریب مجوز دهندگان(!) روحانی ای را به چارچوب دوربینش راه می دهد. اما با این وجود روحانی به عنوان یک مرد دینی به جای معرفی درست غیرت، مویدیست بر رفتار های نادرست شخصیت غیرتی و البته احمق داستان که فقط کمی با دوز غیرت وی مشکل دارد و نه بیشتر!

مرد بد دهنی به عنوان غیرتی در برابر دیدگان تماشاگر حضور می‌یابد که ریاکار ، دروغگو ، بی سواد و چماق به دست نیز نمایش یافته است . او اگر چه بار ها تذکر به رعایت حجاب به دو دخترش می دهد با این حال بخش اعظم شوخی های فیلم توسط وی و دوستانش روایت مراودات آن ها و دلبری زنان چینی در آن سفر کذایی است . مرد غیرتی فیلمِ تبریزی تا انجا پیش می رود که به تلافی دفن مرد جوان بر روی قبر همسرش ، به تازه بیوه شده ی غلیظ آرایش کرده ی او پیشنهاد رابطه می دهد و بهاره رهنما در نقش یک زن بدحجاب و به عنوان نماینده ای از یک خانواده ی غیر دینی و کراواتی به همین مرد لقب بی فرهنگ وبی شعور و ... داده و او را تهدید می‌کند که به همه خواهد گفت که چه پیشنهاد بی شرمانه ای به وی داده است!

جالب این که در مقابل این زن مثلا مدرن ، همسر کمالی قرار دارد که دستکش و قرمه سبزی به عنوان نماد و معرّف چنین زن و چنین زنانی بارها در تصویر نمایانده شده است. زنانی که پس از مرگ هم از نگاه همسرانشان دوست داشتنی نیستند و فقط غیرت بی جایی نسبت به آنان وجود دارد. فیلم را از این منظر نیز می توان مورد نقد قرار داد چرا که ارزش زن خانه دار را خلاصه در شستن و پختن و اتو کشیدن کرده است . کمالی بارها در عالم خیال همسرش را در بهشت با ان مرد فوت شده می بیند که او را به دلیل غیرتی بودن و رفتار بدش با همسر نکوهش می کنند.

«طبقه ی حساس» اسم فیلمی است که با اینکه مبین طبقه ی دوم قبر و حساسیت آن برای مرد غیرتی داستان است با این حال انتخاب مغرضانه ای می باشد تا توده های میلیونی جامعه متدین و غیرتمند را الکی حساس و نماینده اش را مردی چون کمالی با آن همه صفات ناپسند معرفی کند . همین فرد بار ها دادگاه و دستگاه قضا را فاسد خطاب کرده و چندین بار برای پیش برد پرونده ی تشکیل شده برای نبش قبر، رشوه می دهد . علاوه بر توهین به دستگاه قضا وی پس از شنیدن کلاهبرداری فروشنده ی قبر مردم را نیز دزد خطاب می کند. بد دهنی از صفات نماینده ی غیرتمندان جامعه ی ما ارائه گشته است که هر گاه عصبانی شده و منطقش اصطلاحا نم می کشد چماق به دست گرفته و به دیگران حمله ور می شود. او با تعصب بی جایش همسر فوت شده اش را طلاق می دهد (!!!) تا این عمل آبی باشد بر آتش حس بی آبرویی به سبب دفن مرد غریبه بر روی قبر همسر ، با این که از نظر حقوقی طلاق زوجه پس از مرگ منتفی است . در جای جای فیلم سخن از چین و چینی ها به میان می آید تا ازین جهت نیز نقدی به روابط تجاری ایران با چین خصوصا در صنعت نساجی وارد آید که کمالی نیز از واردکنندگان پارچه و این صنف است .

اثر هر هنرمند زاییده ی روح اوست . فیلم نیز تجلی دریافت ها و نگرش های سازنده اش است . در فیلم تصاویر، عامدانه و هدفمند به تصویر کشیده می شوند. همه ی عوامل دست به دست هم می دهند تا در نهایت بذری در ذهن تماشاگر بکارند که گاه شوکرانیست در جهت مسموم کردن باورها و اعتقاداتی که بارها توسط دین و مذهب مورد تاکید قرار گرفته اند. این بار غیرت یکی از همان هاست که خاتم الانبیاء (صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) در خصوص آن فرموده اند : اَلغَیرَةُ مِنَ الایمانِ وَالمِذاءُ مِنَ النِّفاقِ ؛ غیرت از ایمان است و بی بندو باری از نفاق .(نهج الفصاحه )

«طبقه ی حساس » با آن شوخی های سخیف و اروتیک پنهان و همچنین حمله به مهمی چون غیرت ، در وزارت ارشاد مجالی یافت تا پس از 6 سال مجوز بگیرد . هرچند این رخداد سابقه دار می باشد و با تغییر دولت ها سیاست های آنان در صدور مجوز به فیلم ها نیز تغییر می کند ، با این حال دادن مجوز به طبقه ی حساس به عنوان یک فیلم نامناسب برای خانواده و حاوی محتوای ضد فرهنگی (خصوصا فرهنگ اسلامی)، فراتر از تغییر سیاست در فرهنگ گذاری می باشد. تاسف آورتر این است که بدانیم؛ از سهامداران شرکت نرم افزاری پویامهر به عنوان سرمایه گذار این فیلم، سازمان تبلیغات اسلامی می باشد! سازمانی که نه در اهداف و سیاست هایش و نه طبق آنچه از نامش استنباط می شود، حمله به باور های دینی توصیه شده توسط رسول الله(صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) جایی ندارد ، و سوال اینجاست که این سازمان به چه هدفی چنین فیلمی را حمایت مالی می کند .

به نظر می‌رسد در سالی که مزین به نام فرهنگ گشته دستگاه قضایی در مواجهه با هجمه سنگینی که این روزها علیه اسلام و ارزشهای این ملت روا می‌گردد وظیفه سنگینی دارد که ان شاءالله با قاطعیت از عهده آن بر آید.

پ ن:یک چاقو به گلوی اعتقاد می خورد و یک چاقو به گلوی مروج آن ; پیدا کنید مقصران مشترک را
پ ن: غیرت کیلویی چند؟

[سید ابراهیم]

اینم یکی از مضرات کپی پیست....

فقط یه سوال:

شخصیتی که آفریده شده توسط فیلمنامه نویس به قول نویسنده این مطلب این فاکتورها را داشته:

احمق، شهوت‌ران، عصبی‌مزاج، چماق‌دار، بی‌حیا، فاسد، رشوه‌پرداز، بددهان و...

سوال اصلی: در بین این موارد چه چیزی بوده است که میگوید خوی خلیلی داشته است؟؟؟ چه فاکتوری در این نقش بوده است که به خلیلی بنده خدا نسبت داده شده؟؟؟همزمان بودن شهادت این بزرگوار و رفتن این فیلم به روی پرده سینما؟؟؟

این فیلم یه جور غیرت احمقانه را می زند، نگاهی که بعضی از مردان ما به زن دارند. حتی در آن دنیا هم دستکش ظرفشویی دستش بود

اصلا و اصلا نمیخواهم از این فیلم دفاع کنم، ولی اینطور نقد گذاشتن یه جور خودکشیه.

[captaincharisma]

سید جان خدا کنه طرف حداقل فیلم رو دیده باشه بعدش نقد کنه

[عبدالرحمن]

برادر من

چند بار در سینما غیرت به قول شما خوب به تصویر کشیده شده؟

وقتی غیرت خوب نشان داده نشود بیننده چنین رفتاری را مساوی خود غیرت می داند

در ضمن نکته بسیار بسیار حساس این قضیه در آن است که در رفتار این فرد رفتار درست و غلط را قاطی می کنند تا همان رفتار درست هم به همراه بقیه رفتارها زده شود

این افراد خوب کارشون رو بلدند!

البته من حدس می زدم بعد زدن تاپیک برخورد ها چطور باشد و خواهد بود!

---

(۱۷/فروردین/۹۳ ۱۲:۴۶)captaincharisma نوشته است:  سید جان خدا کنه طرف حداقل فیلم رو دیده باشه بعدش نقد کنه

نه علم غیب داشته

---

قضیه مثل اینه که زنان چادری بد نشان داده می شوند

بعد شما بگید نه منظورش چادری های مثلا بد دهان بود

مگر غیر چادری بد دهان نداریم؟

داریم خیلی بدترش هم داریم

[captaincharisma]

نقل قول:

علم غیب داشته

طرفه کپی پست کننده

[سید ابراهیم]

یکی از تلاش های کمال تبریزی در فیلمهایش مثل مارمولک و طبقه حساس و حتی لیلی با من است، نشان دادن سره از ناسره بوده است.

ببینید بلاخره شخصیت دینی در این فیلم حضور دارد، دیالوگی هم برقرار می شود و فروتن به عطاران میگه:

ببین تا اینجاش را دین میگه، حالا اینکه شما نمیتونی قبول کنی مشکل جای دیگه است.

فکر کنم مغز این فیلم، این دیالگوه. یعنی وجه افتراق سنت و دین.

یعنی اختلافی که در بسیاری از جاها بین یه فرد متدین و یه فرد سنتی خرافاتی است. و متاسفانه در خیلی از جاها مردم ما نمیتوانند تشخصی بدهند این عمل دیندارنه است یا تنها یه سرپوشی بر روی شهوات درونی.

اتفاقا از این حیث کار کمال تبریزی فوق العاده بود.

عبدالرحمن عزیزم، اگر فیلم را دیدی بیشتر باهم حرف بزنیم.

[عبدالرحمن]

خب وقتی شما با فیلم مارمولک هم مشکلی نداری یعنی معیارها برای شما کمی عوض شده (رک)

در مورد زنان چادری مثالمو زدم

سرو و ناسره و ناصره و اینها هم بهانست با عرض معذرت

این چیزا با ماله کشی درست نمیشه

[arnh]

جناب عبدالرحمن شما از مرجع تقلیدت سوال کن ببین این که اگر نامحرمی بر روی زنی مرده دفن شود اشکال دارد یا نه؟

جلوتر از دین با تعصب را نریم خیلی بهتره. (اول تحقیق کنیم)
مسئله صیغه از نظر شما پسندیده است چون دین میگه حالا چطوری شد چیزی که مزاجتون خوش نیومد رو به عرف ربط میدید.
من شناختی از جنابعالی ندارم.

عده ای فقط دارند جانماز آب می کشند. و همش میگن دهنت رو ببند و به ارزش هامون توهین نکن. در صورتی که هیچ شناختی از دین ندارند و ارزش هاشون بیشتر حزبی و گروهی هست تا اسلامی و قرآنی و شیعی.
اما واقعیت هایی هست در جامعه که بجای حمله و زور باید بشینم در موردش بحث و فرهنگ سازی کنیم.

[سید ابراهیم]

حالا شما زیاد برای عوض شدن معیارهای بنده ناراحت نباشید...

یادش به خیر زمانی که قم بودیم، ابتدا آقای پناهیان یه سخنرانی آتشین در رد مارمولک کرد، حتی روزش هم یادمه، روز 17 ربیع الاول بود. البته بنده خدا از شنیده ها داشت نقد می کرد. بعد که فیلم را دید، چون انسان شریف و آزاده ای است اومد عذرخواهی کرد و گفت نکات خوب فیلم بر نکات بدش به شدت می چربه. نظر حقیر هم همینه. در رابطه با مارمولک.

عرائضم را در ارسال قبلی داشتم، فقط یه نکته دیگه.

اصلا ما دفاعی نمیکنیم که بخواهیم ماله کشی کنیم، طرف بسیار دقیق با زبان طنز و البته با استفاده از حکم دینی یکی از چیزایی که به افراط کشیده شده و با دین ما قاتی پاتی شده را داره حذف میکنه... داره دین را جدا میکنه...

داره میگه جوان عزیز جامعه ما!! به خدا اگر یکی اینطوری را میبینی هیچ ربطی به دین اسلام و تشیع نداره، اگر میبینی طرف هنوز یه شناخت ابتدایی از ائمه اش و سیره زندگی اهل بیت نداره و میاد به کوچیکترین کار تو ایراد میگیره، بدون که اون هیچ ربطی به دین ما نداره... این جملات را میشه تا بی نهایت ادامه داد.

از یه طرف هم میخواد بگه : مردم از امثال این حاج آقاها که احکام و دستورات دین را فقط به یه نقطه از بدن منحصر میکنن خسته و زده شدن نه از امثال خلیلی

[رضوانه]

من این فیلم رو ندیدم...
فعلا نظری ندارم
اما تبلیغ تقریبا 4 یا 5 ثانیه ایشو که توی تلوزیون دیدم....از یک سکانسش کل داستان فیلم رو متوجه شدم
باورتون میشه؟!
از یک سکانس!
ولی خب تا فیلم رو ندیدم...نظری ندارم...
خانم السا من که معراجی ها نمیبینم! اگر هستید بیاید بریم طبقه هثاث! رو ببینیم