سقوط خواص در قرآن

[مصباح]

انقلابی بودن یا انقلابی مندن؟؟!!

با بررسی دقیق در زندگی انبیا و اطرافیان آنان یک نکته مهم به دست می آید که : انقلابی بودن مهم است، اما انقلابی ماندن از آن مهمتر.

چه بسا افرادی که با پیامبران زندگی می کردند اما به خاطر وسوسه های شیطانی و یا حبّ مال و مقام از مسیر حق منحرف شدند و یا علم و عبادت آنها، منشأ کبر و غرورشان گردید. بنابراین انسان در هر مرتبه و مقامی که باشد خطر انحراف و لغزش، او را تهدید می کند.

این اشخاص که جزء خواص و نخبگان و نزدیکان پیامبران بودند و یا برخی از آنها جزء چهره های منافق و دورو بودند، سرانجامشان به مقابله با دین و پیامبران الهی رسید و شیطان چنان بر فکر و روحشان مسلط گردید که در مقابل پیامبران ایستادند و تمام تلاششان را برای محو و نابودی دین به کار بردند.

ما باید به وضعیت فعلی افراد و عمل صالحشان نگاه کنیم. چنانچه حضرت امام (رحمة الله علیه) در پایان وصیت نامه الهی خود فرمودند.

بر همین مبنا امام صادق (علیه السلام) فرمود:

"اَلاِبقاءُ عَلَی العَمَلِ حَتّی یَخلُصَ اَشُدَّ مِنَ العَمَلِ" (کافی، ج2، ص 16)

باقی ماندن بر عمل برای خالص شدن آن و جلب رضای خداوند، سختتر از اصل عمل است. (حفظ عمل و کار با اخلاص سخت تر از اصل عمل است. به بیان دیگر انقلابی ماندن مهمتر از انقلابی بودن است.)

در ادامه برخی از عوامل و زمینه های سقوط خواص به همراه مثال هایی برای آنها، و در نهایت درسها و عبرت های آنها پرداخته می شود.

حسادت

انسان وقتی تقوا نداشت و عشق به دنیا وجودش را پر کرد، نسبت به دیگران حسادت می ورزد و حاضر است برای خاموش کردن آتش حسادتش که تمام وجودش را می سوزاند، غیبت کند، تهمت بزند، فحش و ناسزا دهد، دیگران را تحقیر و سرزنش کند، و اگر حسادت به اوج خود رسید حاضر است محسود و فردی که به آن حسادت می ورزد را از بین ببرد و چنین انسانی کلاغ معلم او می شود اگرچه فرزند بهترین انسان روی زمین باشد.

* قابیل

قرآن کریم در این مورد می فرماید :

«نفس سرکش، کم کم او را به کشتن برادرش ترغیب کرد؛(سرانجام) او را کشت و از زیانکاران شد.

سپس خداوند زاغی را فرستاد که در زمین، جستجو می کرد؛ تا به او نشان دهد چگونه جسد برادر خود را دفن کند. او گفت:

"وای بر من! آیا نتوانستم مثل این زاغ باشم و جسد برادرم را دفن کنم؟!" و سرانجام(از ترس رسوایی، و بر اثر فشار وجدان) پشیمان شد.» (مائده، 30 و 31)

* برادران یوسف (علیه السلام)

برادران یوسف با اینکه فرزند پیامبر خدا بودند، اما در اثر تهذیب نفس و وجود غرور و حسادت، برادر کوچکشان را به قصد نابودی به چاه افکندند. از آنجا که خداوند نخواست یوسف (علیه السلام) از بین برود، یوسف به بالاترین مقام معنوی(پیامبری) و دنیوی رسید اما برادران او خوار و ذلیل و شرمنده یوسف (علیه السلام) شدند.

* عبرت ها :

حسادت ابوسفیان و بنی امیه با پیامبر اکرم (صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) باعث شد که آتش حسادتشان را بر سر حضرت علی (علیه السلام) فرو ریزند و آن همه مصائب کمرشکن و جنگ ها را برای نابودی حضرت امیر (علیه السلام) به وجود آورند. همین حسادت ها سبب شد آن جنایات در کربلا در مورد فرزندان رسول خدا (صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) و حضرت سیدالشهدا (علیه السلام) انجام گیرد. خود یزید در شام این حسادت ها را به زبان آورد.

ادامه دارد....