نماد گرایی در اسلام و تشییع

[اندیشه]

با سلام و خسته نباشید خدمت همه دوستان و نیز مدیریت تالار
من پیشنهاد می‌کنم همونطور که بخش‌های مختلفی برای بررسی نمادها و جزئیات ماسون‌ها و ... ایجاد کرده‌ایم، یک بخش ویژه هم برای بررسی موشکافانه و علمی اسلام به ویژه نمادها و علائم اسلامی ایجاد بکنیم تا نتیجه‌اش شناخت و درک بهتر دینمون بشه. چون من عقیده‌ام اینه که آدم اول باید به خودشناسی برسه بعد شروع بکنه به شناخت پیرامونش.........
دوستان خواهشاً نظرشون رو اعلام کنند. متشکرم

[moh3n]

نمادگرايي ‌در ‌هنر ‌اسلامي
بسياري‌ از شاعران‌ و نويسندگان‌ در اشعار و حكايات‌ خود از مفاهيم‌ عميق‌ و انديشه‌هاي‌ بلند عرفان‌ اسلامي‌ و حكمت‌ الهي‌ ايران‌ باستان‌ بهره‌ گرفته‌اند. هنرمندان‌ مسلمان‌ نيز از اين‌ نعمت‌ بي‌نصيب‌ نبوده‌اند. آنها هم‌ جلوه‌هايي‌ رمزگونه‌ از حكمت‌ و عرفان‌ ايراني‌ ـ اسلامي‌ را در آثار هنري‌ خويش‌ متجلي‌ ساخته‌اند. در گذشته‌ استاداني‌ كه‌ خود اهل‌ سير و سلوك‌ بودند به‌ تعليم‌ و راهنمايي‌ هنرمندان‌ مي‌پرداختند. هنرمندان‌ در محضر آنها آيين‌ و اسرار رموزآموزي‌ را در پوشش‌ آداب‌ مذهبي‌ آموخته‌ و از طريق‌ همين‌ ارتباط‌ روحاني، نظريه‌هاي‌ جهان‌شناختي‌ و متافيزيكي‌ را كه‌ مبناي‌ نمادپردازي‌ هنر اسلامي‌ است‌ فرا مي‌گرفتند. در اين‌ مقاله‌ سعي‌ شده‌ است‌ به‌ طور مختصر به‌ بيان‌ جلوه‌هايي‌ از معنا و مفهوم‌ كه‌ در قالب‌ نقشهاي‌ نمادين‌ در آثار هنر اسلامي‌ ايران‌ تجسم‌ يافته‌ اشاره‌ شود. ‌

در طول‌ تاريخ‌ ايران، هميشه‌ بين‌ هنر و آداب‌ معنوي‌ برگرفته‌ از مذهب، ارتباط‌ بسيار نزديكي‌ وجود داشته‌ است. در حقيقت‌ دين‌ يكي‌ از مهمترين‌ عامل‌ شكل‌دهنده‌ هنر، و هنر زبان‌ عميق‌ترين‌ حكمت‌هاي‌ بشر و جلوه‌گاه‌ زيباترين‌ احساس‌هاي‌ عرفاني‌ بوده‌ است. در هنر ايران‌ قبل‌ از اسلام‌ هم‌ اين‌ ارتباط‌ با «حكمت‌ الهي‌ ايران‌ باستان» كه‌ به‌ نقل‌ از سهروردي‌(1) راه‌ روش‌ حكما و دانايان‌ مانند جاماسف، بوذرجمهر و... بود كاملا مشهود است. بسياري‌ از آثار هنري‌ برجاي‌ مانده‌ در اين‌ ايام‌ بر مبناي‌ مفاهيم‌ نمادين‌ و به‌ صورت‌ انتزاعي‌ طرح‌ شده‌اند. اين‌ موضوع‌ سبب‌ شده‌ تا كارشناسان‌ هنري، حضور عناصر نمادين‌ در هنر هزاره‌هاي‌ قبل‌ را از خدمات‌ هنرمندان‌ ايران‌ به‌ دنياي‌ هنر بدانند. (2) ‌

ارتباط‌ بين‌ هنر و دين‌ در طول‌ دوره‌ اسلامي‌ بيش‌ از هر زمان‌ ديگر شكوفا شد و توسعه‌ پيدا كرد. هنرمندان‌ مسلمان‌ تحت‌ تعاليم‌ دين‌ مبين‌ اسلام‌ توانستند بسياري‌ از مفاهيم‌ معنوي‌ را در قالب‌ نقشهاي‌ تزييني‌ مبتني‌ بر اصول‌ زيـبـاشناختي‌ ارائه‌ نمايند. گرچه‌ توجه‌ هنرمندان‌ به‌ جنبه‌هاي‌ تزييني‌ و ايجاد لطافت‌ و رعايت‌ مبادي‌ زيباشناسي‌ سبب‌ شده‌ است‌ بسياري‌ از كارشناسان‌ فرنگي‌ در زمينه‌ هنر اسلامي‌ چنين‌ ابراز نمايند كه‌ هدف‌ اصلي‌ هنرمندان‌ از طرح‌ اينگونه‌ نقشها، تنها بخاطر زيبا جلوه‌ دادن‌ آثار خود بوده‌ است‌ و اين‌ نقشها فاقد هرگونه‌ مفهوم‌ و معناي‌ نمادين‌ مي‌باشند. به‌ طور مثال‌ «الگ‌ گرابار» معتقد است: «نقشهاي‌ انتزاعي‌ تهي‌ از هرگونه‌ مفهوم‌ فرهنگي‌ بوده‌ و آنها تنها به‌ منظور زيبايي‌ طرح‌ شـده‌انـد.( »3) وجود زيبايي‌ و ايجاد ملاحت‌ در آثار هنرمندان‌ مسلمان‌ تنها هدف‌ هنرمند نبوده‌ است. گرچه‌ «سمبل‌هاي‌ مذهبي، حتي‌ در دوران‌ ابتدايي‌ مظهر زيبايي، نفاست‌ و لطف‌ بوده‌اند.( »4) هنرمندان‌ ايراني‌ بسيار مشتاق‌ بوده‌اند تا مفاهيم‌ معنوي‌ را به‌ صورت‌ رمز و نماد در قالب‌ طرح‌ و نقشهاي‌ زيبايي‌ ارائه‌ دهند. همانگونه‌ كه‌ غـزالـي‌ در كـتـاب‌ كيمياي‌ سعادت‌ در باب‌ «جمال» مي‌گويد: «نيكويي‌ ظاهر عنوان‌ نيكويي‌ باطن‌ بود.( »5) ميرفندرسكي‌ هم‌ چنين‌ مي‌سرايد:‌

چرخ‌ با اين‌ اختران‌ نغز و خوش‌ زيباستي‌

صورتي‌ در زير دارد هر چه‌ در بالاستي‌

در حقيقت‌ روح‌ اسلام‌ و آداب‌ معنوي‌ است‌ كه‌ طبع‌ و ابعاد دروني‌ هنرمند را به‌ سمت‌ اين‌ بعد از هنر، هدايت‌ مي‌كند. بسياري‌ از عرفا بدون‌ اين‌ كه‌ قصد شعر گفتن‌ داشته‌ باشند سخنان‌ خود را در قالب‌ نظم‌ بيان‌ داشته‌اند. به‌ عنوان‌ مثال‌ شيخ‌ محمود شبستري‌ در ابتداي‌ گلشن‌ راز چنين‌ ابراز مي‌دارد:‌

به‌ همين‌ سبب، آثار بصري‌ هنرمندان‌ نيز به‌ شكل‌ تجريدي‌ و با نظمي‌ تزئيني‌ تجسم‌ يافته‌ است. قاضي‌ احمد منشي‌ قمي‌ (953-104 هجري) در كتاب‌ «گلستان‌ هنر» در شرح‌ حال‌ هنرمندان‌ خوشنويس‌ و نقاش‌ به‌ اين‌ موضوع‌ اشاره‌ دارد كه‌ بسياري‌ از هنرمندان‌ عارف‌ و اهل‌ سلوك‌ بوده‌اند و اسامي‌ بسياري‌ از آنها را با عنوان‌ «مولانا» آورده‌ است.(6) در گذشته‌ در راس‌ اصناف‌ و حرف، اساتيدي‌ (كلو) بودند كه‌ خود اهل‌ سير و سلوك‌ بوده‌ و به‌ تعليم‌ و راهنمايي‌ هنرمندان‌ مي‌پرداختند. هنرمندان‌ در محضر آنها آيين‌ فتوت‌ و رمزآموزي‌ فرا مي‌گرفتند. كاشفي‌ در فتوت‌نامه‌ سلطاني‌ «علم‌ فتوت» را شـعـبه‌اي‌ از «علم‌ تصوف» مي‌خواند.(7) بنابراين‌ ريشه‌ فتوت‌ در تصوف‌ است، اما از حد تصوف‌ در مي‌گذرد و مي‌كوشد تا آيين‌ تقدسي‌ براي‌ همه‌ حرفه‌ها و اصناف‌ تنظيم‌ كند و اسرار آن‌ حرفه‌ها و اصناف‌ را در پوشش‌ آداب‌ مذهبي‌ نسل‌ به‌ نسل‌ منتقل‌ سازد.(8) هنرمندان‌ از طريق‌ همين‌ ارتباط‌ روحاني‌ و صنفي‌ مراحل‌ رازآشنايي‌ را طــــي‌ مــــي‌كــــردنــــد و نــظــــريــــه‌هــــاي‌ جهان‌شناختي‌ و متافيزيكي‌ را كه‌ مبناي‌ نـمـــادگـــرايــي‌ هـنــر اســلامــي‌ اســت‌ فــرا مـــي‌گـــرفــتــنـــد. بــقـيــه‌ اعـضــاي‌ صـنــف‌ مي‌كوشيدند شيوه‌ها، مهارتها و رمزهاي‌ مذكور را بدون‌ آن‌ كه‌ بر همه‌ مراتب‌ ژرف‌ آنها وقوف‌ داشته‌ باشند، به‌ كار گيرند. قابل‌ ذكر است‌ بيشتر پيشكسوتان‌ ترجيح‌ مي‌دادند كه‌ خود، حرفه‌ زركوبي‌ و يا آهنگري‌ را انتخاب‌ نمايند. اين‌ امر شايد به‌ دليل‌ شباهتي‌ است‌ كه‌ بين‌ «نفس» و «آهن» بوده‌ است. هر دوي‌ آنها نيازمند انجام‌ مراحل‌ سخت‌ و طاقت‌فرسا هستند تا پستي‌ و بلندي‌هاي‌ آن‌ را صاف‌ نمايند و شكل‌ موردنظر را بدست‌ آورند. اين‌ تصادفي‌ نيست‌ كه‌ اكثر نقوش‌ زيبا را مي‌توان‌ در سطوح‌ ظروف‌ و اجسام‌ فلزي‌ مشاهده‌ نمود، شايد به‌ همين‌ دليل‌ است‌ كه‌ صداي‌ چكش‌ طلاكوبي‌ صلاح‌الدين‌ زركوب‌ در وسط‌ بازار قونيه‌ چنان‌ پر از لطف‌ و معنا بود كه‌ مولانا جلال‌الدين‌ را به‌ وجد و سر شوق‌ مي‌آورد و ناطقه‌ شاعري‌ مولانا را شكوفا مي‌سازد. مولانا صلاح‌الدين‌ زركوب‌ را تا آخر عمر او به‌ عنوان‌ اولين‌ خليفه‌ خويش‌ انتخاب‌ مي‌كند.‌

يكي‌ گنجي‌ پديد آمد در آن‌ دكان‌ زركوبي‌

زهي‌ معنا زهي‌ صورت‌ زهي‌ خوبي‌ زهي‌ خوبي‌

ابوالقاسم‌ قشيري‌ شاعر و عارف‌ قرن‌ پنجم‌ هجري‌ در رساله‌ قشيريه‌ اشاره‌ مي‌كند كه‌ ابوخفص‌ حدادنيشابوري‌ در ابتدا شغلش‌ آهنگري‌ بود. روزي‌ در دكانش‌ مشغول‌ كار بود. شخصي‌ آيه‌اي‌ از قرآن‌ تلاوت‌ كرد حالتي‌ بر قلبش‌ مستولي‌ شد و از حس‌ خودش‌ غافل‌ گشت. دست‌ فرو كرد و آهن‌ تافته‌اي‌ از كارگاه‌ بيرون‌ آورد. شاگردش‌ چون‌ آن‌ بديد گفت‌ يا استاد، اين‌ از چيست. ابوخفص‌ به‌ خود آمد و دكانش‌ را ترك‌ كرد.(9) در اينجا جا دارد به‌ استعاره‌ حكيمي‌ هندي، آشناي‌ با اوپانيشاد اشاره‌ كرد. او مي‌گويد: بگذاريد صبر در كوره‌ احسان‌ نقش‌ زرگر را بازي‌ كند. بگذاريد انسان‌ بر سندان‌ ادراك‌ با چكش‌ معرفت‌ و شناخت، ضربه‌ها را متحمل‌ شود. بگذاريد خوف‌ از خداوند، دم‌ آهنگري‌ باشد. (10)‌

ارتباط‌ نزديك‌ و باطني‌ ميان‌ اسلام، به‌ويژه‌ عرفان‌ اسلامي‌ با هنرها سبب‌ شد تا بسياري‌ از هنرمندان‌ راز آشنا تفكرات‌ عرفاني‌ خود را با تاويلي‌ تجسمي‌ به‌ صورت‌ آثار نمادين‌ هنري، خصوصا در ابنيه‌هاي‌ مذهبي‌ در قالب‌ طرح‌ و نقش‌ و رنگ‌ ارائه‌ نمايند. همان‌گونه‌ كه‌ متن‌ كتيبه‌ها و محل‌ كتيبه‌ها در مساجد و ديگر اماكن‌ با دقت‌ بسيار و متناسب‌ با محل‌ انتخاب‌ شده‌ است. به‌ طور مثال‌ آياتي‌ كه‌ به‌ عنوان‌ كتيبه‌ براي‌ محراب‌ انتخاب‌ شده‌ با آيات‌ و يا احاديثي‌ كه‌ در ديگر قسمتها آورده‌ شده‌ تفاوت‌ دارد. مطمئنا استفاده‌ از انواع‌ نقوش‌ و رنگها در كـنـار كـتيبه‌ها اتفاقي‌ طرح‌ نشده‌اند. از آنجايي‌ كه‌ در قرون‌ گذشته‌ اصول‌ روحاني‌ بر همه‌ وجوه‌ زندگي‌ حاكم‌ بود، بسياري‌ از طرحها و نقشها نيازي‌ به‌ تعريف‌ نداشته‌ است. ولي‌ امروز معنا و مفهوم‌ نمادين‌ آنها براي‌ ما پنهان‌ است.‌

حتي‌ ممكن‌ است‌ هنرمندان‌ متاخر هم‌ توجهي‌ خاص‌ به‌ معناي‌ محتوايي‌ آنها نداشته‌ و از مفاهيم‌ نمادين‌ نقشها آگاه‌ نبوده‌ و تنها به‌ خاطر احترام‌ و دنباله‌روي‌ از استادان‌ خود در ادامه‌ مهارت‌هاي‌ سنتي، تنها به‌ تكرار اين‌ نقوش‌ پرداختند.‌

با مراجعه‌ به‌ منابع‌ موجود، شامل‌ آيات‌ قرآن‌ كريم، احـاديث، متون‌ عرفاني، ادبيات، تاريخ، علم‌ نجوم، رياضيات‌ و... مي‌توان‌ به‌ شواهد قابل‌ قبولي‌ براي‌ درك‌ مفاهيم‌ نمادين‌ بعضي‌ از نقوش‌ تزئيني‌ در هنر اسلامي‌ دست‌ يافت.‌

[M03TAFA]

(۳/شهریور/۹۰ ۱۹:۰۸)Shahadat نوشته است:  سلام من با استفاده از عکس 666 دوست عزیزمون rezaa-ba و یکی از ستاره های 8 پر دوست عزیزم جناب mosi34 با اجازتون یک انیمیشن 8 فریم کوتاه به صورت GIF طراحی کردم که میدونم ابتدایی هست ولی میخواستم نظرتون رو راجع بهش بیان کنید تا انشالله اگه در سطح توانایی های من بود بتونم اصلاحش کنم





این دوتا عکس یکی هستن فقط سرعت فریمها با هم متفاوته...یکی بیشتره یکی کمتر...
میدونم ابتدایی هست ولی به هر حال ببخشید و حلالم کنید...
یا علی

ببخشید چند وقتی نبودم و به این تاپیک سر نزدم .



آقا طرحت واقعا عالیه . خیلی حال کردیم . اگه بتونی یکم روش کار کنی میتونیم تو خیلی جا ها ازش استفاده کنیم

خدا خیرت بده

[sizarta]

اون قدری که ماسون ها روی نماد ها شاون کار کردند اگر ما این کار را کرده بودیم الان نصف جهان یا مسلمان بودند یا تفکرات الهی داشتند .

[سرباز منتظر]

بسم الله الرحمن الرحیم


سلام


برخی میگویند که ستاره هشت پر نماد اسلام است





برخی دیگر نیز میگویند هلال ماه نماد اسلام است



حال سوال این است ، معنی و مفهوم این نماد ها چیست و از کجا آمده اند؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟

[خیبر110]

چون دو سال پیش خودم دنبال این موضوع بودم باید بگم این تاپیک هم بی ربط به تاپیک شما نیست

http://forum.bidari-andishe.ir/thread-1657.html

[R3Z4]

ستاره هشت پر بیشتر توی معماری اسلامی شناخته شده هست و فلسفه معماری داره.
ستاره هشت پر از ترکیب دو تا مربع درست شده و در واقع روند تبدیل شدن از مربع به دایره هست. (داخل ستاره یک 8 ضلعی به وجود می یاد)

توی معماری اسلامی پایه های ساختمانو مکعبی می ساختن و سقفو گنبدی. برای تبدیل مربع به مقطع دایره اضلاع های مربعو تقسیم بر دو می کنند (تعداد ضلع ها دو برابر می شه)
برای ساخت مقطع دایره پایه 8 ضلعی خیلی مناسب هست که به نماد واسط دایره و مربع تبدیل شده.(نه دایره هست و نه چهار گوش).

از نظر ساختمانی مربع بهترین استفاده از فضارو داره. اگر بخواهید یک زمینو به تعدادی زمین کوچکتر تقسیم کنید دایره باعث هدر رفتن زمین می شه و مستطیل دراز هم باعث جدا شدن قسمت های مختلف خونه می شه. پس بهترین شکل زیر بنا نزدیکترین به مربع هست.
و سقف گنبدی بدون نیاز با تیرچه بندی و اسکلت سازی می شه اجراش کرد. قدیم به علت نبود مصالح مقاوم ساخت سقف صاف کار دشوار و غیر ایمنی بود.

اگر اشتباه نکنم گنبد نماد آسمان و مکعب نماد زمین (متعلق/منسوب به زمین - 6 ضلع، شش جهت عالم ماده) هست و در واقع هشت ضلعی نماد واسط بین زمین و آسمان.

چرا سه ضلعی و ستاره 6 پر نه؟
سه ضلعی هیچ وقت توی معماری کاربرد نداره چون خیلی قناسه و باعث هدر رفتن فضا می شه (از گوشه هاش نمی شه استفاده کرد). برای همین ستار 6 پر (ترکیب دو مثلث) اصولا معنا و مفهوم معماری و هندسی نداره.

[آدم]

سلام به دوستان بزرگوار .


این دو تا نماد توی کیف پول دوستم که داده بود براش بدوزن با خودکار آبی کشیده شده .
دوستم به دلایلی میخواس بدونه معنیشون چیه !؟
طرف بهش گفته اینا نماد رزق و روزیِ ! این صحت داره ؟

[آیلار]

سلام آقا یا خانم آدم
این نماد هایی که گذاشتین

نماد های ساده ماه های سال هست، البته بعضی افراد در باستان به خاطر بی اطلاعی این رزق و روزی رو با ستارگان و سیاره ها مرتبط میدونستند و....، پیشنهاد من به شما اینه که نسبت به این چیزهای بی اساس کلا بی توجه باشین
هیچ تاثیری ندارند مثل دعاهای الکی که این رمال ها دست ملت میدنه
اما اگه شما و دوستتون علاقه مند به افزایش رزق و روزی به روش اسلامی هستین میتونین این تاپیک ها رو مطالعه کنین
http://forum.bidari-andishe.ir/thread-469.html
http://forum.bidari-andishe.ir/thread-11202.html
موفق باشید

[عالم مقدس ملکوت]

کلمه الله هی العلیا : سوره التوبه ایه 40

نماد اسلام فقط کلمه مقدسه لا اله الا الله است و بس ......

[aboutorab]

با سلام

دشمنان اسلام با هر وسیله ای که شده مانع از پیشرفت دین اسلام هستند

این کار دلایل زیادی می تواند داسته باشد


-کسترش بیش از اندازه اسلام در دنیا -که این را امارهای خودشان نیز تایید می گند- با موج عظیم بیداری اسلامی که در دنیا راه افتاده است


البته غربیان هرگز با کسترش اسلام امریکایی و طالبانی و وهابی و.... نه تنها مخالف نیستند که بلکه مشوق ان هم می باشند


زیرا تربیت انسانهایی بی ازار و فربه و بی غیرت و بی ضرر به منافع غرب که بازاری هم برای مصرف تولیداتشان است


که بهتر است از بی دینهایی که لااوبالی اند و وبال کردن دولتها که در زندانها هم جایی برای نگهداری انها نیست


که ازاد کذاشتن شان دردسر ملتهایشان است و به هم ریختن شهر و اشوب است و کرفتن شان هم هزینه نگهداری در زندان را دارد


پس بهتر نیست سرمایه کذاری کند در تربیت مسلمانهایی که کاری به کار کسی ندارند

و از دنیا فقط خوردن و تفریح سرشان است و از اخرت هم قران خواندن و نماز و روزه.


اگر کمی عمیق تر بیندیشیم مساله چیزی غیر از این است
و اسلامی که انها دنبالش بودند و پول برای کسترش اش خرج می کردند


تحقق نیافته واسلامی غیر از انچه که می خواستند بوجود می اید


و ان همان اسلام شیعی یا لااقل اسلامی محرک در قیام علیه ظلم وبیداد است که بین مردم دنیا در حال گسترش است


اسلامی با منابع معرفتی اصیل و نزدیک به اسلام ناب محمدی(علیه السلام)


مساله جدی تر از ان است که غربیان فکرش را می کردند


این مساله تلنگری هم به ماست


که باید کار برای کسترس اسلام را دوبرابر از انچه انجام می دادیم در دستور کار قراردهیم

http://www.askdin.com/thread1717.html