حضور قلب در نماز و اسرار نماز از دیدگاه عرفا و بزرگان (کاربردی)

[akhevi]

دانلود سخنرانی های استاد علیرضا پناهیان, چگونه یک نماز خوب بخوانیم,

http://www.persiangig.com/pages/download...com%29.wma

زمان:4:54 حجم:740kb

http://www.persiangig.com/pages/download...ami2-1.wma

زمان:4:04 حجم:616kb

http://www.persiangig.com/pages/download...a.com).wma[/url]

زمان:8:09 حجم:2/1 مگابایت

http://bayanmanavi.persiangig.com/audio/...a.com).wma[/url]

زمان:5:21 حجم:810kb

http://bayanmanavi.persiangig.com/audio/...a.com).wma..wma[/url]

زمان:5:56 حجم:900kb

http://www.persiangig.com/pages/download...9.wma..wma

زمان:9:02 حجم:1320kb

http://www.persiangig.com/pages/download...9.wma..wma

زمان:7:46 حجم:1140kb

[بیداری اندیشه]

آنچه باعث حضور قلب شود، دو امر است:

یکی فراغت وقت و قلب

و دیگری فهماندن اهمیت عبادت به قلب.

فراغت وقت و قلب:

مقصود از فراغت وقت آن است که انسان در هر شبانه روزی، برای عبادت خود وقتی را معین کند. بنابراین برای به جا آوردن نمازهای واجب یومیه، حتما اول وقت به جا آورد.

از فراغت وقت مهمتر، فراغت قلب است. انسان در وقت اشتغال به عبادت، خود را از اشتغالات و هموم دنیایی فارغ کند و دل را برای عبادت و مناجات با حقتعالی خالی و خالص گرداند. با مقداری مواظبت و مراقبت، می توان کسب فراغت قلب از غیر خدا کرد. باید انسان مدتی اختیار طائر (پرنده) خیال را به دست گیرد و هر وقت خواست از شاخه ای به شاخه ای پرواز کند، آن را حفظ کند. پس از مدتی مراقبت، رام و آرام می شود. مثل قلب، مثل طائری (پرنده ای) است که دائما از شاخه ای به شاخه ای پرواز می کند. مادامیکه درخت آرزوی دنیا و حبّ آن در قلب بر پا است، طائر قلب بر شاخه های آن متعلق است و قلب فطرتا متوجه امور دنیوی می شود.

حضور قلب در عبادت در کمترین مرتبه این است که لااقل اگر نمی فهمیم اسرار عبادت چیست، همینقدر بدانیم که داریم مدح پروردگار می کنیم چونان بچه ای که شعری در مدح کسی به او داده اند تا بخواند. اگرچه نمی فهمد اما همینقدر می داند که موضوع شعر مدح کسی است. بنابراین ما همچون آن بچه، بدانیم این عبادت ما ثنایی است که خود خداوند در حق خود فرموده هر چند نفهمیم اسرار آن چیست.

پس از آنکه شواغل قلبیه را کم کرد، باید شواغل خارجیه را نیز به اندازه ممکن کم کند مثل نهی التفات به اطراف و بازی با دست و ریش و لباس و داشتن بول و غائط و ریح (باد شکم) و ...

اما فهماندن اهمیت عبادت به قلب:

بدان که برای هر یک از اعمال حسنه و افعال عبادیه، صورتی است باطنی ملکوتی و آن را اثری است در قلب عابد. زبان که ذکر الهی را تکرار کرد، کم کم زبان قلب هم باز می شود و آن نیز متذکر می شود چنانچه از تذکر قلب، زبان نیز متذکر می شود.

و این فایده حاصل نشود در عبادات، و این نتیجه گرفته نشود مگر آنکه وقت عبادت و دعا و ذکر، قلب حاضر باشد که با غفلت و نسیان قلب، به هیچ وجه اعمال خیریه را در روح تاثیری نیست.

آیت الله شاه آبادی می فرمود: باید انسان در وقت ذکر، مثل کسی باشد که کلام در دهن طفل می گذارد و تلقین او می کند برای اینکه او را به زبان بیاورد. و همینطور باید انسان ذکر را به قلب تلقین کند. و مادامیکه انسان با زبان ذکر می گوید و مشغول تعلیم قلب است، ظاهر به باطن مدد می کند. همینکه زبان طفل قلب باز شد، از باطن به ظاهر مدد می شود.

ادامه دارد ان شاءالله...

[علی 110]

(۲۵/خرداد/۹۱ ۲۲:۳۳)بیداری اندیشه نوشته است:  میرزا جواد آقا ملکی تبریزی رحمه الله علیه

• در موقع قیام بداند که باید روزی همینگونه در پیشگاه خدا بایستد آن هم در قیامت در حالیکه نمی داند خداوند چه برخوردی با او خواهد نمود. در چنین حالتی باید میان خوف و رجا باشد.

الله اکبر
اولین بار فکر کنم 6 سال پیش این جمله را خواندم
همان موقع هم مثل همین الان یه جوریم شد
خداوکیلی عجب کلامی است:

(۲۵/خرداد/۹۱ ۲۲:۳۳)بیداری اندیشه نوشته است:  در موقع قیام بداند که باید روزی همینگونه در پیشگاه خدا بایستد آن هم در قیامت در حالیکه نمی داند خداوند چه برخوردی با او خواهد نمود. در چنین حالتی باید میان خوف و رجا باشد.

[بیداری اندیشه]

شروع نماز

آداب معنوی وقت نماز آن است که خود را برای حضور در مقابل مالک دنیا و آخرت و گفتگوی با او آماده کنی. ابتدا به ضعف و بیچارگی و ذلت و بی نوایی خویش توجه کن و سپس عظمت خداوند را به یاد آور. عظمتی که انبیاء و امامان و ملائکه در مقابل آن از خود بیخود شده و اعتراف به ذلت می کنند.

از یک سو به رحمت واسعه الهی و کمال مهربانی خداوند توجه کن. ببین چگونه با فرستادن ملائکه و نزول کتب آسمانی و بعثت انبیاء الهی، بنده ضعیفش را به مجلس انس خویش دعوت کرده، در حالیکه این بنده، نه استعداد چنین حضوری را داشت و نه از این مجلس، سودی به خدا و ملائکه و انبیاء می رسد.

با خوف و رجا، مهیّای حضور در محضر الهی شو و با قلبی خجل و دلی لرزان و با ایمان به ضعف و ذلت خویش وارد محضر خداوند شو. به هیچ وجه خود را لایق بندگی و عبادت ندان و اذن دخول در عبادت را از جانب لطف و رحمت خداوند بدان.

در بحث رو به قبله بودن، سالک بایستی این رو به قبله بودن ظاهری را به باطن خویش سرایت دهد. دل خویش را که مرکز توجه خداست، از همه جهات برگردانده و متوجه حضرت دوست کند. سالک باید بداند که با رو به سوی قبله کردن دو ادعای فطری کرده: یکی تنفر از نقص و ناقص و دیگری عشق به کمال و کامل. در این عالم هر چه کمال و جمال، خیر و عزت، عظمت و نور و سعادت هست، از نور جمال خداست.


قیام

ادب عرفانی قیام آن است که سالک، مقام فاعلیت خداوند را به دل یادآوری کرده، قیّومیّت حق و وابستگی مطلق خلق به خدا را به باطن دل برساند. ادب قیام آن است که سالک، عالم را محضر خداوند و خود را یکی از حاضران در محضر خداوند بداند و عظمت این محضر و اهمیت مناجات با خدا را به قلب بفهماند. او باید قبل از نماز، قلب را آماده کرده، آن را تا پایان، وادار به خشوع و طمأنینه، خشیت و خوف و رجا و ذلت کند. باید در حالات نماز بزرگان و معصومین علیهم السلام تدبر نماید.


ادامه دارد ان شاءالله....

[بیداری اندیشه]

نیت

از مهمترین آداب نیت، اخلاص است. اخلاص در نیت دارای مراتبی است که به ترتیب عبارتند از:

1- پاک کردن عمل از شائبه خشنودی مردم و جلب توجه آنها
2- پاک کردن عمل از هدفهای دنیوی
3- پاک کردن عمل از نیت رسیدن به نعمتهای بهشتی
4- پاک کردن عمل از ترس عقاب و عذاب جهنم
5- پاک کردن عمل از نیت رسیدن به سعادتهای عقلی و لذات روحانی
6- پاک کردن عمل ازخوف نرسیدن به سعادات و لذات روحانی
7- پاک کردن عمل از نیت رسیدن به لذات جمال الهی و جنت لقاء
8- پاک کردن عمل از خوف نرسیدن به جنت لقاء

یکی از درجات اخلاص آن است که انسان پس از عمل، خود را مستحق ثواب و پاداش نداند.

امام صادق علیه السلام: «کمترین درجه اخلاص این است که بنده تمام توان خود را (برای خشنودی خداوند) به کار گیرد و کار خود را در نزد خداوند در خور پاداشی نداند...»

رکوع و سجود

قیام قبل از رکوع برای آن است که نمازگزار را برای رفتن به رکوع آماده کند. بنده سالک باید تسبیح و تقدیس خویش را فقط به جهت اطاعت از فرمان الهی و به واسطه اذن خداوند بداند، چرا که بدون این اذن، بنده ای که هیچ نیست و هر چه دارد از خداست، چنین جسارتی ندارد که لاف توصیف و تعظیم حق را بزند.

حال که بنده سالک میخواهد وارد منزل خطیر سلوک شود، باید خود را آماده کند، با دست خود، توصیف و تعظیم و عبادت و سلوک خود را پشت سر اندازد، دستها را تا بناگوش بلند کند و کفهای خالی خود را رو به قبله کند. با دستانی تهی و با قلبی پر از خوف و رجا – خوف از کوتاهی از بندگی و رجا به مقام قدس الهی که او را به چنین مقامی راه داده – وارد منزل رکوع شود.

عمده حالات نماز، قیام و رکوع و سجود است که اهل معرفت این سه را اشاره به توحیدات سه گانه افعالی و صفاتی و ذاتی میدانند.

در حالت «قیام»، خودبینی در مقام فاعلیت با دیدن فاعلیت حق و قیومت مطلق او ترک میشود (توحید افعالی).

در حالت «رکوع»، با رؤیت مقام اسماء و صفات حق، خودبینی در مقام اسماء و صفات، متروک میگردد (توحید صفاتی).

در حالت «سجده»، نیز خودبینی به صورت مطلق ترک شده و همه، خداخواهی و خداطلبی است (توحید ذاتی).

در مقام رکوع، ادعای سالک آن است که در عالم وجود، علم و قدرت و حیات و اراده ای جز خداوند نیست. این ادعای بزرگی است که شایسته ما نیست، به همین دلیل هم باید به درگاه خداوند تضرع کرده و از قصور و خودخواهی خویش، پوزش بخواهیم و نقص خویش را با تمام وجود درک کنیم. امام صادق علیه السلام: «... رکوع، اول و سجود، دوم است. هر کسی حقیقت اولی را به جای آورد، شایستگی دومی را یافته است. ادب در رکوع، عبودیت است و در سجود، قرب به معبود. کسی که به نیکی ادب را به جای نیاورد، شایسته قرب نخواهد بود...»

سرّ بلند کردن سر از رکوع، بازگشت از وقوف در کثرات اسمائی است، یعنی کمال توحید که نفی صفات از خداوند است.

آداب قلبی سجده آن است که حقیقت خویش و اصل ریشه وجودی خود را بیابیم و نوک بینی خویش را که مرکز سلطان نفس و عرش روح است، روی خاک بگذاریم. سرّ حالت سجود، چشم از خود بستن است. امام صادق علیه السلام: «...کسی که در حالت سجده به نیکویی به خداوند تقرب جوید، از خداوند دور نمی افتد. به خداوند نزدیک نمی‌شود کسی که در سجده اسائه ادب کرده و حرمت آن را ضایع کند به این که قلب خود را در سجده به غیر حق وابسته کند. حال به سان کسی که در پیشگاه قدس حق تعالی متواضع و ذلیل است، سجده کند، به حال نقص و بینوایی خود توجه کند.

بدان که از خاکی که پایمال مخلوقات است و از نطفه ای که همه از آن دوری کرده و در حالی که چیزی نبود، پدید آمده، آفریده شده ای. خداوند معنای سجود را نزدیکی به خویش قرار داده...»


ان شاءالله ادامه دارد....

[یا صاحب الزمان]

با عرض سلام .
ممنون از تاپیک فوق العاده ی شما و زحماتی که می کشید . بنده خیلی خیلی استفاده کردم . چند تا از نکات رو یادداشت کردم که حتماً ازشون در نماز استفاده کنم . لطفاً همین طور ادامه دهید . این تاپیک واقعاً حاوی مطالب نابی هست .
راستش از این جملات هم خیلی خوشم آمد یاد گریه های آیت اللّه بهجت (رحمة الله علیه) سر نماز افتادم :

(۲۵/خرداد/۹۱ ۱۲:۰۳)بیداری اندیشه نوشته است:  آیت الله جوادی آملی حفظه الله:

• محراب یعنی محل نبرد و نمازگزار، مجاهد الهی در طرد جنگجویی مهاجم و دفع و اسیر ساختن اوست (چون شیطان می خواهد بر نمازگزار چیره شود و او را ریشه کن سازد). در مقابل این دشمن اسلحه ای جز خواری و بندگی در پیشگاه خداوند نیست که به صورت گریه ظاهر می شود «و سلاحه البکاء».

یک سخنرانی کوتاه از آیت اللّه صمدی املی درباره ی نماز گوش می دادم , گفتم شاید دوستان هم استفاده بفرمایند .
التماس دعا .
http://www.aparat.com/v/c99b095bf6ab47ad...f1fb176871

[بیداری اندیشه]

تشهد و سلام

شهادت در اول نماز، شهادت قبل از سلوک است که شهادتی تعبدی و تعقلی است و شهادت در تشهد، شهادت پس از رجوع است که شهادتی تحققی یا تمکنی است، پس تشهد و شهادت آن از اهمیت بالایی برخوردار میباشد.

زمان شهادت به رسالت پیامبر، باید مراقب بود که به فکر اطاعت از دستورات رسول باید بود و سعی کند با دستگیری رسول، عبادت را بهتر به جای آورد.

وقتی سالک از مقام سجود که سرّ آن، «فنا» است، به خود آمد و حالت هوشیاری به او دست داد، از حالت غیبت از خلق به حال حضور باز میگردد، در این حالت مانند کسی که از سفر برگشته به موجودات سلام میدهد. در ابتدا به پیامبر سلام میدهد، چرا که پس از رجوع از وحدت به کثرت، اولین حقیقت، تجلی حقیقت ولایت است. و پس از آن به سایر موجودات به صورت تفصیل و جمع توجه میکند.

تسبیحات اربعه

تسبیحات اربعه به ترتیب شامل 4 نوع می باشد: تسبیح (سبحان الله)، تحمید(الحمد لله)، تهلیل(لا اله الّا الله)، تکبیر (الله اکبر)

تسبیح، تنزیه خداوند از توصیف او به تحمید و تهلیل است. بنده سالک باید قلب خویش را از ادعای توصیف و ثناگویی خداوند نگاه داشته، گمان نکند که عبد میتواند حق عبودیت را به جای آورد، چه رسد به اینکه توانایی ادای حق ربوبیت را داشته باشد، از همین روست که گفته اند، کمال معرفت اهل هدف، شناخت ناتوانی خویش است. تحمید و تهلیل متضمن توحید فعلی است و در آن شائبه محدود و ناقص دانستن خداوند و حتی شائبه تشبیه وجود دارد. بنابراین تسبیح و تنزیه قبل از آن آمده است.

توحید فعلی در تحمید، از منحصر کردن حمد به خداوند متعال استفاده و دست بنده را از همه حمدها کوتاه میکند و خودبینی و خودخواهی را زیر پا مینهد.

تهلیل (لا اله الا الله) دو معنا دارد: یکی مقام نفی الوهیت فعلی است: «لامؤثر فی الوجود الا الله»، که این حصری را که در تحمید کرده، تاکید کرده است؛ دومی مقام نفی معبودی غیر از خداست: «لا اله الا الله». بنابراین مقام تحلیل، نتیجه مقام تحمید است، چرا که اگر حمد منحصر به ذات خداوند شد، عبودیت هم حکم حمد را یافته و منحصر به خداوند میشود.

تکبیر، بزرگ دانستن خداوند از توصیف است، گویی که بنده در ابتدای ورود به تحمید و تهلیل، خداوند را از توصیف تنزیه کرده (تسبیح) و پس از آن هم باز او را بزرگتر از توصیف میشمارد (تکبیر)، تا تحمید و تهلیل او، میان دو اعتراف به کوتاهی و ذلت باشد.

ادامه دارد ان شاء الله...

[Agha sayyed]

بسم الله الرحمن الرحیم
سلام علیکم
الهی اَنطِقنی بِالهُدی و وفّقنی بِالتَّوبَة
السلام علیکَ یا مولانا یا اباعبدالله الحسین (علیه السلام)

(۲۴/شهریور/۹۰ ۸:۵۷)Agha sayyed نوشته است:  سلام علیکم
یاران، در هر روز 7 بار و در مجموع 21 بار تسبیحات اربعه را میگوییم.

سبحان الله والحمدلالله ولا الله اله الله والله اکبر

چه زیباست هنگام گفتن سبحان الله ، که گویی سر بر آستان حضرتش مینهیم و او را تسبیح گوییم که ذکر سَبَّح با عمل سَجَّد چقدر قرین است ؛
وهنگام گفتن الحمدلالله ، گویی به مانند همیشه ایام دستها را بالا میبریم و او را سپاس گوییم به آنچه نیک داده است که ما فقیریم و او غنی؛
و در لحظه زیبای گفتن لا الله اله الله ، چون اویی نیست و او یکتا پروردگار عالمین است ، گویی سر بر خاک مینهیم و خاکسار چون رب کریم می شویم که ما خاکیم و او نور ؛
و در آنی که شعار الله اکبر سر میدهیم، گویی باز دستهامان سوی آسمان است و افتخار داشتن اینچنین ایزدی را به رخ تمام دون پرستان کشیم.
خوشا به حالمان که اینچنین کردگاری داریم و ما عاشق او و او عاشق ما . و زندگانی ازین به که تواند دیدن.
موفق باشید و خدایی.

اللهم عجل لولیک الفرج
موفق باشید و خدایی .

[مجید121]

شخصی از حضرت آیت الله بهجت پرسید : همیشه برای نماز صبح خواب می مانم . دستوری دهید که بتوانم برای نماز صبح بیدار شوم .
ایشان فرمودند : کسی که در بیداری به وظایفش عمل نمی کند انتظار نداشته باشد در خواب عمل کند !

[بیداری اندیشه]

دیدگاه استاد کریم محمود حقیقی در باب تسبیحات اربعه:

بدان که یاد را اقسامی است.

نوعی به محبوب که می نگرد، معایب را در نظر آورد و چون دید که در وجود محبوب، هیچ نقص و عیبی نیست، طبعا او را از هر نقص و عیبی مبرّا می داند که این نوع ذکر را «تسبیح» می گویند.

نوع دوم به محاسن می نگرد و هر حسنی را که به خاطر می آورد، کمال آن را در وجود محبوب می یابد که این ذکر را «تحمید» گویند.

نوع سوم چون یافت که در عالم هیچ موجود خالی از نقص نیست الّا محبوب او و هیچکس در کمال حسن به بلندای او نرسد، در هر دو بُعد، او را یکتا یابد و همچون او دلبری نبیند و عشق ورزی را منحصرا شایسته او بیند. این ذکر را «تهلیل» گویند.

نوع چهارم وقتی که در اذکار غوطه ور شد، هر چند راه که طی کرد چه در مقام تنزیه و چه در تحمید و چه تهلیل، دید که محبوب را آن عظمت و بزرگواری است که قرب به او، به حیرتش کشد و خود را از شناخت قاصر بیند و دریابد که او از همه عظمت های عالم، عظیم تر است که این ذکر را «تکبیر» گویند.

پس از تسبیح و تحمید و تهلیل، آدمی را این پندار آید که توصیف حق را آنطور که شایسته اوست، نموده. زین رو برای رفع این توهّم، پای تکبیر به میان آید که خداوند، از آنچه دانستم و پنداشتم و بر زبان آوردم، برتر و بالاتر است.

ادامه دارد ان شاءالله....

[بیداری اندیشه]

تعقیبات نماز

سه تکبیر پس از سلام نماز، اشاره به بزرگ دانستن خداوند از توحیدات سه گانه (ذاتی، صفاتی و افعالی) است.

بعد تسبیحات حضرت فاطمه سلام الله علیها که آداب قلبی این تسبیحات، مانند تسبیحات اربعه است. علاوه بر آن آداب باید گفت، تسبیح آن، بزرگ و منزه دانستن خداوند از ادای حق عبودیت و لیاقت عبادت خداوند و معرفت اوست. بنده سالک باید در تعقیب نماز، در نقص خود و عبادتش و غفلتهای در حال عبادت خود، قدری تفکر کند. غفلتهایی که در مذهب عشق و محبت، گناه محسوب میشود.

تعقیبات دیگر، توسل به ائمه معصومین در روزهای هفته میباشد تا با شفاعت آنها از خداوند متعال، رفع شرّ شیطان و نفس اماره را بخواهد و در اتمام و قبول عبادات ناقص و اعمال غیر شایسته خویش، آن بزرگواران را واسطه قرار دهد.

پایان.

---------------------------------------------------------------------------------------

یه صلوات هم نثار همه بزرگان و عرفایی کنیم که یافته های گرانبهای خودشون رو در اختیار ما گذاشتن و می گذارن.

لینک دانلود مطالب یکجا در 10 صفحه در قالب Word و PDF