.:خطبه های تکان دهنده ی امــــام عــــــــلیــ علیه السلام:.

[اولولالباب]

بسم الله الرحمـن الرحیــم
علیـ اسطوره ایستـ بر گونه یـ اساطیر
می دانــم! شاید به خاطر عنوان اینجا آمدی
شایــد هم نه ، عشق به علـیــ سبب شده بیایی
نمی دانم! شاید صرف کلمه ی "تکان دهنده" تو را به
این اینجا آورده است. در هر حال مهم نیست مهم این است
کهـ اینجایی و داری از زبان مولایت می شنوی پس خوب گوش کن!
شاید بگویی چند وقتی است دیگر نمی شنوم آخر گوش هایم سنگینـــ
شده است. آخر این کلام فرق می کند آخر بر دل می نشیند [شاید قلبت
هـم سیاه و سنگین شده ] اصلا نــترس! چرا که برای همین نام این تاپیک
شده است "تکان دهنده" چرا که کمی قلبت را بتکاند گفته اند اصطلاح
قلبـــــ به مثابه «پـری» است در بیابان که با حرکت باد پشت و رو و
مــنقلــــــبـــــ می شود. نمی دانم تا حالا منقلب شده ای یا نه ....
گویند که علیــــ از دو جهت مظلوم مانده یکی از سوی دشمنان
کهـ فضایلش را کتمان می کنند و دیگری از سوی دوستان
کهـ فضـایلش را نمی گویند. بیــاییم علــیـــ را از
مظــــــــلــــومــــــــیـتــــــــ
نجــــــات دهیــــــم
یـــــــا علیـــــ
بارقـه ام چیست
از ایــن کهــ
گفتی میــخواهی
"تکانــــــمــ دهی"
گفتــی قرار است گناهانم
را همانند برگ پاییزی بتـکانی
شـروع کن ،آخر از کجـا؟ شایـد
از همـام می پرسی! نشینده ام
می گویــم دیگر نمی گویم
خــــودت بخــوان

[b]اقـــــــــراء

وَ مِنْ خُطْبَة لَهُ

ازخطبه هاى آن حضرت است

رُوِىَ اَنَّ صاحِـــباً لاَِميـــرِالْــمُوْمِنيـــنَ عَلَيْهِ السَّلامُ يُقالُ لَهُ هَمّامٌ، كانَ رَجُلاً عابِداً،

روايت شده: يكى از ياران اميرالمؤمنين عليه السّلام كه او را همّام مى گفتند و مردى عابد بود

فَقـــالَ لَهُ: يا اَمـــيرَ الْمُوْمِنيــنَ صِفْ لِىَ الْمُتَّقينَ حَتّــى كَاَنّى اَنْظُرُ اِلَيْهِمْ. فَتَثاقَلَ عَلَيْهِ السَّلامُ

به حضرت عرضه داشت:اهل تقوا راچنانكه گويى آنان رامىبينم براىم وصف كن.امام درپاسخش درنگ كرد،

عَــنْ جَــوابِهِ ثُمَّ قـــالَ: يا هَـــمّامُ: اِتَّــقِ اللّهَ وَ اَحْــسِنْ فـَ «اِنَّ اللّهَ مَــعَ الَّــذينَ اتَّقَـوْا

سپس فرمود: اى همّام، تقواى الهى پيشه كن و كار نيك انجام ده، زيرا خداوند با اهل تقوا

وَالَّـذينَ هُـمْ مُـحْسِنُـونَ». فَـلَمْ يَـقْنَعْ هَـمّامٌ بِهذَا الْقَـوْلِ حَتّى عَـزَمَ عَـلَيْهِ. فَـحَمِـدَ اللّهَ

و اهل كار نيك است. همّام به اين مقدار سخن قناعت نكرد و حضرت را قسم داد. حضرت خدا را سپاس

وَ اَثْــنـى عَــلَيْهِ وَ صَــلّى عَــلَى النَّــبِىِّ صَـلَّى اللّهُ عَــلَيْهِ وَآلِــهِ ثُـمَّ قـــالَ:

و ثنا گفت و بر پيامبر ـ كه درود خدا بر او و آلش باد ـ درود فرستاد و سپس فرمود:

اَمّـا بَعْـدُ، فَـاِنَّ اللّهَ سُبْـحانَهُ وَ تَعــالى خَـلَقَ الْخَـلْقَ حـينَ خَلَـقَهُمْ غَنِيّــاً

امـا بعـد، خداوند پاك و برتر مخلوقات را آفريد در حــالى كه از اطاعتشـان

عَـنْ طاعَتِهِمْ، آمِـناً مِنْ مَعْصِيَـتِهِمْ، لاَِنَّـهُ لاتَضُــرُّهُ مَعْصِــيَةُ مَـنْ عَصــاهُ،

بى نياز، و از گناهشان ايمن بود، زيرا عصيان عاصيان به او زيان نمى رساند،

وَ لاتَـنْفَعُـهُ طاعَـةُ مَـنْ اَطـاعَـهُ. فَـقَــسَمَ بَيْـنَهُمْ مَعـايِشَـهُمْ، وَ وَضَـعَـهُمْ مِــنَ

وطاعت مطيعان او راسود نمى دهد.پس روزى آنان را درميانشان تقسيم كرد، و هر كس رادردنيا

الــدُّنْيـا مَواضِـعَـهُمْ. فَـالْمُـتَّقُـونَ فـيـها هُــمْ اَهْـلُ الْفَضـائِـلِ، مَنْــطِقُــهُـمُ

در جايى كه سزاوار بود قرار داد. پرهيزكاران در اين دنيا اهل فضائلند، گفتارشان

الصَّـوابُ، وَ مَلْبَـسُهُمُ الاِْقْـتِصـادُ، وَ مَشْـيُـهُمُ التَّـواضُــعُ. غَـضُّــوا

صواب، پوشاكشان اقتصادى، و رفتارشان افتادگى است. از آنچه

اَبْـصارَهُمْ عَمّا حَـرَّمَ اللّهُ عَلَيْهِمْ، وَ وَقَـفُوا اَسْمـاعَهُمْ عَلَى الْعِلْمِ النّـافِعِ

خدا بر آنان حرام كرده چشم پوشيده، و گوشهاى خود را وقف دانش بامنفعت

لَهُمْ. نُزِّلَتْ اَنْفُسُهُمْ مِنْهُمْ فِى الْبَلاءِ كَالَّتى نُزِّلَتْ فِى الرَّخاءِ، وَ لَوْلاَ

نموده اند. آنان را در بلا و سختى و آسايش و راحت حالتى يكسان است، و اگر

الاَْجَـلُ الَّـذى كَـتَـبَ اللّهُ عَـلَيْـهِمْ لَـمْ تَـسْتَـقِـرَّ اَرْواحُـهُـمْ فـى اَجْسـادِهِـمْ

خداوند براى اقامتشان در دنيا زمان معينى را مقرر نكرده بود از شوق به ثواب و بيم از عذاب

طَــرْفَـةَ عَـيْـن، شَــوْقـاً اِلَـــى الثَّـوابِ، وَ خَـوْفـاً مِــنَ الْـعِــقــابِ.

به انـدازه چشـم به هم زدنى روحشـان در بدنشان قـرار نمى گرفت.

عَــظُمَ الْخـالِقُ فـى اَنْفُسِـهِمْ، فَصَغُرَ ما دُونَهُ فـى اَعْيُنِـهِـمْ. فَـهُمْ

خـــداوند در باطنشـان بزرگ، و غير او در ديدگانشان كوچك است. آنـــــان

وَالْـجَـنَّةُ كَـمَـنْ قَـدْ رَآها فَـهُمْ فـيهـا مُنَـعَّمُـونَ، وَ هُمْ وَالنّـارُ كَمَنْ قَـدْ رَآها

بابهشت چنانند كه گويى آن راديده و درفضايش غرق نعمتند، وبا عذاب جهنم چنانند كه گويى

فَـهُـمْ فـيـهـا مُـعَـذَّبُـــونَ. قُـلُــوبُـهُـمْ مَـحْــزُونَـةٌ، وَ شُــرُورُهُـمْ مَـأْمُـونَـةٌ،

آن را مشاهده نموده و در آن معذبند. دلهايشان محزون، همگان از آزارشان در امان،

وَاَجْـسـادُهُـمْ نَحـيفَـةٌ، وَ حـاجـاتُـهُمْ خَـفيفَـةٌ، وَ اَنْـفُسُـهُمْ عَـفيـفَةٌ. صَـبَــرُوا

بدنهايشان لاغر،نيازهايشان سبك، ونفوسشان باعفّت است. روزى چندرا درراه حق صبركردند

اَيّــامـاً قَـصيـرَةً اَعْـقَـبَتْـهُمْ راحَـةً طَـويلَـةً، تِجـارَةٌ مُـرْبِحَـةٌ يَسَّـرَها لَــهُمْ رَبُّـهُــمْ.

كه براى آنان راحتى جاويد به دنبال آورد،اينست تجارتى سودآوركه خداوند براى آنان مهيّا نمود.

اَرادَتْـهُـمُ الـدُّنْيــا فَـلَـمْ يُـريـدُوهـا، وَ اَسَـرَتْـهُـمْ فَـفَـدَوْا اَنْـفُـسَـهُـمْ مِنْــهـا.

دنيا آنان راخواست وآنان آن را نخواستند،به اسارتشان كشيد وآنان باپرداخت جانشان خود راآزادكردند.

اَمَّــا الـلَّـيْـلُ فَصـافُّـونَ اَقْـدامَـهُـمْ تـالـيـنَ لاَِجْـزاءِ الْـقُــرْآنِ يُرَتِّـلُـونَـهُ تَرْتـيــلاً،

به هنگام شب براى عبادت برپايند، در حالى كه اجزاى قرآن را شمرده و سنجيده تلاوت كنند،

يُـحَـزِّنُـونَ بِـهِ اَنْـفُسَـهُـمْ، وَ يَـسْتَثـيرُونَ بِـهِ دَواءَ دائِـهِـمْ. فَـاِذا مَـرُّوا بِآيَـة فـيهـا

خود را به آيات قرآن اندوهگين ساخته، و داروى دردشان را از آن برگيرند. و چون به آيه اى

تَـشْـويـقٌ رَكَـنُـوا اِلَـيْـهـا طَـمَـعـاً، وَ تَـطَـلَّعَـتْ نُـفُـوسُـهُـمْ اِلَـيْـها شَوْقـاً، وَ ظَــنُّـوا

بشارت دهنده بگذرند به موردبشارت طمع كنند،و روحشان از روى شوق به آن خيره گردد،وگمان

اَنَّـهـا نُـصْـبَ اَعْــيُـنِـهِـمْ. وَ اِذا مَــرُّوا بِـآيَـة فـيـهـا تَـخْـويـفٌ اَصْـغَـوْا اِلَــيْـهـا

برند كه مورد بشارت در برابر آنهاست. و چون به آيه اى بگذرند كه در آن بيم داده شده

مَسـامِـعَ قُـلُوبِـهِـمْ، وَ ظَـنُّـوا اَنَّ زَفـيرَ جَـهَنَّـمَ وَ شَهـيقَـها فـى اُصُولِ آذانِهِمْ.

گـوش دل به آن دهـند، و گمان برند شيــون و فرياد عـذاب بيخ گوش آنـانست.

فَهُمْ حـانُونَ عَلى اَوْساطِـــهِمْ، مُفْتَرِشُــونَ لِجِباهِهِمْ وَ اَكُفِّهِمْ وَ رُكَبِهِــمْ

قامت به ركوع خم كرده اند، به وقت سجده پيشانى ودست وزانو و انگشتان پا

وَ اَطْــرافِ اَقْدامِهِمْ، يَطْلُــبُونَ اِلَى اللّــهِ تَعالى فى فِــكاكِ رِقابِـهِمْ. وَ اَمَّــا

بر زمين مى گذارند، و از خداوند آزادى خود را از عذاب مى طلبند، اما به هنــگام

النّــهارُ فَحُـلَـمـاءُ عُلَــمـاءُ، اَبْــرارٌ اَتْــقِـيــاءُ. قَــدْ بَـراهُــمُ الْـخَــوْفُ بَــرْىَ الْــقِـداح ِ،

روزبردباران ودانشمندان ونيكوكاران وپرهيزكارانند.بيم ازحق جسمشان راچون تيرِتراشيده لاغر كرده

يَـــنْظُرُ اِلَيْــهِمُ النّــاظِرُ فَيَــحْسَبُهُمْ مَرْضــى، وَ ما بِـــالْقَوْمِ مِــنْ مَــرَض،

مردم آنان را مى بينند به تصور اينكه بيــــــمارنــد، ولى بيـــمـــار نيستند

وَ يَقُـــولُ: لَــقَــدْ خُـــولِطوا، وَ لَـــقَــدْ خالَــطَهُمْ اَمْرٌ عَظــــيمٌ.

و مى گويند ديوانه اند، درحالى كه امرى عظيم آنان رابدين حـال درآورده

لايَرْضَــوْنَ مِنْ اَعْمـــالِهِمُ الْقَليلَ، وَلايَسْتَــكْثِرُونَ الْكَثــيرَ. فَـــهُمْ

به طاعـــت انــدك خشنود نمى شوند، و طاعـــت زياد را زياد ندانــــند. بنابـــراين

لاَِنْفُسِــهِمْ مُتَّــهِمُونَ. وَ مِنْ اَعْـــمالِهِمْ مُشْفِقُـــونَ. اِذا زُكِّىَ اَحَــدٌ مِنْهُمْ خـــافَ

خودرا به كوتاهى دربندگى متّهم كنند، و از عبادت خود دروحشتند. هرگاه يكى ازآنان را تمجيد كنند

مِمّــــا يُقالُ لَهُ فَيَقُولُ: اَنَـــا اَعْلَـــمُ بِنَفْسى مِنْ غَــيْرى، وَ رَبّـــى اَعْـــلَمُ بى مِنّى

از آن تمجيد بيم نموده و گويد: من از ديگران به خود آگاه ترم، و پروردگارم از خودم به من

بِنَفْســـى; اللّهُمَّ لاتُؤاخِـــذْنى بِما يَقُــولُونَ، وَاجْـــعَلْنى اَفْضَــلَ مِـــمّا

داناتر است; خداوندا، مرا به آنچه درباره ام گويند مگير، و از آنچه مى پندارند

يَـــظُنُّــــونَ، وَ اغْـــفِرْ لتــى مــــا لايَــــعْلَمُــــونَ.

بـــهتر گردان،و زشتى هايى راكه ازمن خبر ندارندبرمن ببخـــــش.

فَـــمِنْ عَلامَةِ اَحَــدِهِمْ اَنَّـكَ تَـرى لَهُ قُوَّةً فى دين، وَ حَـزْمــاً فـى ليـن،

ازنشانه هاى ديگرشان آن است كه هركدام راداراى نيرومندى دردين، دورانديشى بانرمى،

وَ ايمـــاناً فى يَقين، وَ حِرْصــــاً فى عِلْم، وَ عِـــلْماً فى حِلْم، وَ قَصْــداً فى

ايمان همراه با يقين، حرص در دانش ، علم با بردبارى ، ميانه روى در

غِنًــى، وَ خُشُوعاً فى عِبادَة، وَ تَجَمُّلاً فى فاقَة، وَ صَبْــراً فى شِــدَّة،

توانــگرى، فروتنى در عبـــادت، آراستگى در تهيدستى، بردبارى در سختــى،

وَ طَلَبــاً فى حَلال، وَ نَشــاطاً فى هُـــدًى، وَ تَحَـرُّجاً عَنْ طَمَــع . يَعْمَـــلُ

جويـــايى حلال، نشاط در هـــدايت، و دورى از طمع بينى. در عين به جــا آوردن

الاَْعْـــمالَ الصّـــالِحَةَ وَ هُــوَ عَلى وَجَل. يُمْسى وَ هَـمُّهُ الشُّكْرُ، وَ يُــصْبِحُ

اعــــمال شايســـته ترسان است. شب مى كند در انديشه شكر، و روز مى كنــد

وَ هَـــمُّهُ الــذِّكْرُ. يَبيتُ حَــذِراً، وَ يُصْـــبِحُ فَرِحــاً: حَــذِراً لِـــما حُذِّرَمِــنَ

درانديشه ذكر. شب را به سرمى برد باخوف،وروز مى نمايد دلشاد:خوف ازغفلتى كه اوراازآن

الْغَـــفْلَةِ، وَ فَرِحــــاً بِـــما اَصـــابَ مِـــنَ الْفَضْــلِ وَالــرَّحْـــمَةِ. اِنِ اسْـــتَصْعَبَتْ

برحذر داشته اند، و دلشاد از فضل و رحمت حق كه به دست آورده. اگر نفس او را در آنچه

عَلَـيْهِ نَفْـــسُهُ فيما تَـــكْرَهُ لَــمْ يُعْـــطِــهـا سُــؤْلَها فيـــما تُــحِــبُّ.

براو سنگين است از او پيروى نكند او نيز آنچه را كه نفس به آن رغبت دارد به او نمى دهد.

قُـتـرَّةُ عَـــيْـنِــهِ فيـــما لايَـــزُولُ، وَ زَهــادَتُهُ فيـــما لايَبْـــقى.

روشنى چشمش در آن چيزى است كه جاويد است، و بى رغبتى اش در آن است كه فانى شدنى است.

يَــمْزُجُ الْحِـــلْمَ بِالْعِــلْمِ، وَ الْــقَوْلَ بِــالْعَمَـلِ. تَــراهُ قَـريــباً اَمَلُهُ، قَــليـلاً زَلَــلُهُ،

بردبارى را با دانش، و گفتار را با عمل آميخته مى كند. آرزويش كم و كوتاه، لغزشش اندك،

خـاشِــعاً قَلْـبُهُ، قـانِـعَةً نَفْــسُهُ، مَنْـزُوراً اَكْـلُهُ، سَــهْلاً اَمْرُهُ، حَـريزاً ديــنُهُ،

دلش فروتن، نفسش قانع، خوراكش اندك، زندگيش آسان، دينش محفوظ،

مَـيِّتَةً شَــهْوَتُـهُ، مَكْــظُوماً غَيْـظُهُ. اَلْخَيْرُ مِـنْهُ مَأْمُولٌ، وَالشَّرُّ مِتـنْهُ مَاْمُــونٌ.

شهوتش مرده، و خشمش فروخورده است. خيرش را متوقّع، و از شرّش در امانند.

اِنْ كــانَ فِـــى الْغــافِلينَ كُتِــبَ فِــى الذّاكِــرينَ، وَ اِنْ كانَ فِــى الذّاكِـرينَ

اگر در ميان غافلان باشد از ذاكرانش به حساب آرند، و اگر در ميان ذاكران باشد

لَــمْ يُكْتَــبْ مِنَ الْغــافِلينَ. يَعْتـفُو عَمَّــنْ ظَــلَمَهُ، وَ يُعْــطى مَــنْ حَـــرَمَــهُ،

در شمار غافلانش نيارند. از آن كه بر او ستم كرده بگذرد، به آن كه او را محروم نموده عطا كند،

وَ يَصِــلُ مَـــنْ قَـطَعَــهُ. بَعــيداً فُحْـــشُـهُ، لَيِّـــناً قَـوْلُــهُ، غـائِـبــاً مُنْـكَـرُهُ،

و باكسى كه با او قطع رحم نموده صله رحم نمايد.زبان دشنام ندارد،گفتارش نرم است،زشتيش پنهان،

حــاضِـراً مَـعْرُوفُـهُ، مُقْـبِلاً خَيْــرُهُ، مُـدْبِـراً شَــرُّهُ، فِـى الــزَّلازِلِ وَقُـــورٌ،

و خوبيش آشكار است، نيكى اش روى آورده، و شرّش روى گردانده، در حوادث آرام،

وَ فِــى الْمَــكارِهِ صَبُــورٌ، وَ فِـى الرَّخاءِ شَكُـورٌ. لايَحيفُ عَلـى مَنْ يُبْـغِضُ،

در ناخوشيها شكيبا، و در خوشيها شاكر است. بر دشمن ستم نمى كند،

وَ لايَأْثَــمُ فيمَـنْ يُحِـبُّ. يَعْـتَرِفُ بِــالْحَـقِّ قَبْـلَ اَنْ يُشْــهَـدَ عَـلَيْــهِ. لايُضيـعُ

و به خاطرمحبوبش مرتكب گناه نمى شود. پيش ازحاضر كردن شاهد، خود اقرار به حق مى نمايد. امانت

مَا اسْـتُــحْفِــظَ، وَ لايَنْســى ما ذُكِّــرَ، وَ لا يُـنــابِــزُ بِـالاَْلْــقـابِ،

راتباه نمى كند، و آنچه را به يادش آرند به فراموشى نمى سپارد، احدى را با لقب زشت صدا نمى كند،

وَ لايُــضارُّ بِــالْجــارِ، وَ لايَشْــمَـتُ بِــالْمَصــائِبِ، وَ لايَــدْخُلُ فِــى الْــباطِــلِ،

به همسايه زيان نمى زند، به بلاهايى كه به سر مردم مى آيد شادى نمى نمايد، در باطل وارد نمى شود،

وَ لايَـخْــرُجُ مِنَ الْــحَقِّ. اِنْ صَـمَتَ لَـمْ يَغُــمَّهُ صَــمْتُـهُ، وَ اِنْ ضَحِــكَ

و از حق خارج نمى گردد. اگر سكوت كند سكوتش غمگينش نكند، و اگر بخندد

لَـمْ يَــعْلُ صَوْتُــهُ، وَ اِنْ بُغِــىَ عَلَيْهِ صَبَــرَ حَتّــى يَكُونَ اللّهُ هُوَ الَّذى يَنْتَـقِمُ

قهقهه نزند، چون به او ستم روا دارند صبر پيشه سازد تا خدا انتقامش را

لَــهُ. نَفْـسُهُ مِنْـهُ فـى عَــناء، وَالـنّاسُ مِـنْهُ فى راحَة. اَتْعَبَ نَفْــسَهُ لاِخِـرَتِهِ،

بگيرد. از خود در رنج است، و مردم از او در راحتند. در امر آخرت خود را به زحمت اندازد،

وَ اَراحَ الــنّــاسَ مِــنْ نَفْــسِهِ. بُعْــدُهُ عَــمَّنْ تَبـاعَــدَ عَنْـهُ زُهْــدٌ وَ نَــزاهَــةٌ،

و مردم را از جانب خود قرين آسايش كند. دوريش از آن كه دورى مى كند محض زهد و پاك ماندن،

وَ دُنُــوُّهُ مِـمَّــنْ دَنــا مِــنْـهُ لـيــنٌ وَ رَحْــمَـةٌ، لَــيْسَ تَـبـاعُــدُهُ بِـكِــبْر وَ عَـظَــمَة،

و نزديكى اش به آن كه نزديك مى شود به خاطر نرمىو رحمت است، دوريش از راه تكبّر و خودخواهى،

وَ لا دُنُـوُّهُ بِمَــكْر وَ خَــديــعَــة.

و نــزديكى اش از بـــــاب مكر و فــــــــريب نيست.

قالَ: فَصَــعِقَ هَمّامٌ صَعْقَةً كانَتْ نَفْسُهُ فيها. فَقالَ اَميرُالْمُؤْمِنيـنَ عَلَيْهِ السَّلامُ:

راوى گفت: چون سخن به اينجا رسيد همّام فريادى بركشيد و جان داد. حضرت فرمود:

اَمــا وَاللّهِ لَقَــدْ كُنْــتُ اَخــافُها عَــلَيْهِ. ثُــمَّ قـالَ:هكَـذا تَصْـنَعُ الْمَـواعِـظُ

به خدا قسم از چنين پيشامدى بر او مى ترسيدم. سپس ادامه داد: اندرزهاى رسا

الْـبالِغَةُ بِاَهْلِها!فَقالَ لَهُ قائِــلٌ: فَــما بالُـكَ يــا اَمـيرَالْمُؤْمِنيـنَ؟ فَـقالَ عَـلَيْهِ السّـلامُ:

بااهلش اين گونه معامله مى كند! يكى از حاضران فضول به حضرت گفت: خودت چه حالى دارى؟ فرمود:

وَيْـحَـكَ، اِنَّ لِـكُــلِّ اَجَــل وَقْــتاً لايَـعْدُوهُ، وَ سَــبَباً لايَتَــجـاوَزُهُ.

واى بر تو، هر اجلى را وقت معيّنى است كه از آن نمى گذرد، و علّتى است كه از آن تجاوز نمى كند.

فَــمَـهْلاً، لاتَعُــدْ لِمِثْــلِها، فَــاِنَّما نَفَـثَ الشَّيْــطانُ عَلــى لِسـانِــكَ.

بازايست و ديگر اينچنين مگوى كه اين سخنى بود كه شيطان بر زبانت جارى ساخت.

[Night moans]

بسم الله الرحمن الرحیم

الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِی جَعَلَنَا مِنَ الْمُتَمَسِّکِینَ بِوِلاَیَةِ أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ وَ الْأَئِمَّةِ المعصومین عَلَیْهِمُ السَّلاَمُ


بخشی از خطبه 182 نهج البلاغه / درباره توصیف خداوند یگانه

... ستارگان آسمانها را نشانه هایی قرار داد که سرگشته در بیابانهای پهناور و اقطارِ زمین، به وسیله آنها راه خود را پیدا کند. تاریکیهایِ شدیدِ شبِ تاریک، مانع از نفوذِ روشنایی آنها نمی باشد و پرده هایِ سیاهِ شبهایِ فرو رفته در ظلمت، نمی تواند از گسترش نور ماه در آسمانها جلوگیری کند. پس پاک است پروردگار،
خداوندی که مخفی نیست از او سیاهی تیره و تار و نه سیاهی شب آرام، نه در زمین های پست و نه در بلندیهای آن که به یکدیگر نزدیکند. و نه صدای تندر که در کرانه های آسمان برخیزد و نه آنچه که در هنگام برق زدن از ابر متلاشی گردد. و نه افتادن برگی که در موقع طلوع و غروب ستارگان به سببِ بادهای تندوَز و بارش باران از آسمان صورت می گیرد.
و می داند جایگاهِ سقوطِ قطره باران و قرارگاهش را و محلی که مورچه دانه را می کشد و چگونگی کشیدن دانه مورچه و کشیدن آن را، و آنچه که غذای مگس را کفایت کند و آنچه که زن در شکم خود حمل کند.

[Night moans]

بسم الله الرحمن الرحیم


الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِی جَعَلَنَا مِنَ الْمُتَمَسِّکِینَ بِوِلاَیَةِ أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ وَ الْأَئِمَّةِ المعصومین عَلَیْهِمُ السَّلاَمُ

بخشی از خطبه 156 نهج البلاغه

...مردی از جای برخاست و گفت یا امیرالمومنین درباره فتنه ما را آگاه فرما و آیا از رسول خدا(صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) درباره فتنه سوال نموده اید؟
آن حضرت فرمود: هنگامیکه خداوند سبحان این آیه( الم احسب الناس أن یترکوا أن یقولوا آمنا و هم لا یفتنون) را نازل فرمود، من دانستم مادامی که رسول خدا(صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) در میان ما است، فتنه بر ما نازل نمی گردد. پس گفتم یا رسول الله، چیست آن فتنه ای که خدا آن را بر شما خبر داده است؟
فرمود: یا علی، بعد از من، امت من، دچار فتنه می گردند.
عرض کردم یا رسول الله، آیا در جنگ اُحد هنگامیکه جمعی از مسلمانان شهید شدند و من از شهادت بی نصیب ماندم، و این پیشامد برای من سخت شد، مگر به من نفرمودید: تو را به شهادت در آینده بشارت باد؟
فرمود: بلی چنین است. در آن هنگام(لحظه شهادت) چگونه تحمل خواهی کرد؟
عرض کردم یا رسول الله، چنین حادثه ای جای صبر و شکیبایی نیست بلکه از موارد بشارت و شکر است.
و رسول خدا(صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) فرمود: یاعلی، این قوم در آینده دچار فتنه در اموال می گردند و درباره دینی که پذیرفته اند، به خدا منت می گذارند و رحمت او را آرزو می کنند. و از غضب او خود را در امن و امان می بینند و حرام او را حلال تلقی می کنند، به وسیله شبهه های دروغین و هواهای غافلگیر، شراب را به عنوان آب جو حلال می شمارند. و رشوه پلید را هدیه می نامند و حلالش می پندارند. ربا خواری می کنند و نام آن را خریدو فروش می گذارند.
عرض کردم یا رسول الله، در چنان موقعی آنان را در چه منزلتی قرار دهم، به منزله مرتدان یا به منزله فتنه؟
رسول خدا(صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) پاسخ فرمودند: به منزله فتنه.

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
پناه می بریم بر خدا از شر شیطان رانده شده

[Night moans]

بسم الله الرحمن الرحیم


الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِی جَعَلَنَا مِنَ الْمُتَمَسِّکِینَ بِوِلاَیَةِ أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ وَ الْأَئِمَّةِ المعصومین عَلَیْهِمُ السَّلاَمُ


بخشی از خطبه 129 نهج البلاغه/ خطبه حضرت علی(علیه السلام) خطاب به ابوذر وقتی که به ربذه تبعید شد.

...اگر آسمان ها و زمین ها، بر روی بنده ای بسته شود، سپس آن بنده به خداوند سبحان تقوا بورزد، خداوند برای او از آسمانها و زمین های بسته شده گریزگاهی باز می کند.
ای اباذر، هیچ کسی و هیچ چیزی جز حق با تو مانوس نباشد و هیچ کسی و هیچ چیزی تو را جز باطل به وحشت نیندازد. اگر دنیای آنان را میپذیرفتی، دوستت می داشتند. و اگر مقداری از دنیای آنان را به خود اختصاص میدادی، تو را امین می پنداشتند.

[اولولالباب]

بسم الله الرحمن الرحیم

ترجمه ی نامه ی 45 ---بخش اول---

نامه ای به فرماندار بصره عثمان بن حنیف انصاری که در سال 36 هجری دعوت مهمانی سرمایه داری از بصره را پذیرفت.

1.ضرورت ساده زیستی کارگزاران

پس از یاد خدا و درود،ای پسر حنیف به من گزارش دادند که مردی از سرمایه داران بصره تو را به مهمانی خویش فراخواند و تو به سرعت به سوی آن شتافتی. خوردنی های رنگارمگ برای تو اوردند و کاسه های پر از غذا پی در پی پیش تو نهادند ،گمتان نمی کردم مهمانی مردمی را بپذیری فقیرانشان با ستم محروم شده و ثروتمندانشان بر سر سفره دعوت شده اند.


اندیشه کن در کجایی و بر سر کدام سفره می خوری؟ پس آنچه را که حلال و حرام بودنش را نمی دانی دور بیفکن و انچه را به پاکیزگی و حلال بودنش یقین داری مصرف کن.

[Night moans]

بسم الله الرحمن الرحیم


الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِی جَعَلَنَا مِنَ الْمُتَمَسِّکِینَ بِوِلاَیَةِ أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ وَ الْأَئِمَّةِ المعصومین عَلَیْهِمُ السَّلاَمُ


خطبه 110 نهج البلاغه / در ارکان دین ( اسلام ـ قرآن )

بهترین وسیله ای که توسل کنندگان به خداوند سبحان انتخاب نموده اند، ایمان به او و به فرستاده او و جهاد در راه اوست...و برپا داشتن نماز است که اصل دین است و پرداخت زکات است که فریضه واجب است. و روزه ماه رمضان است که سپری از عذاب است. و حج بیت الله و عمره در آن که فقر را منتفی و گناه را می شوید. و صله رحم مال را می افزاید، و اجل را به تاخیر می اندازد. و صدقه پنهانی که کفاره گناه است و صدقه آشکار که مرگ زشت و سخت را دفع می نماید و انجام کارهای نیکو که از سقوط های پست جلوگیری میکند.
در ذکر خداوندی حرکت کنید که بهترین ذکر است. و علاقه پیدا کنید به آنچه که خداوند متقیان را وعده فرموده است، زیرا وعده خداوندی راست ترین وعده ها است. و اقتدا کنید به هدایت پیامبرتان زیرا برترینِ هدایت ها است. و بپذیرید سنت پیامبرتان را زیرا هدایت کننده ترینِ سنت ها است.
و قرآن را بیاموزید، زیرا بهترین گفتار است. در آن قرآن تذبر و تفقه کنید، زیرا بهار دلها است. و از نور قرآن شفا بطلبید که قرآن شفای سینه ها است. و آن را نیکو تلاوت کنید زیرا سودبخش ترین سرگذشت ها است.
و قطعی است عالِمی که به غیر علمش عمل می کند مانند جاهلی است متحیر که از جهلش رها نمی شود و بیدار نمی گردد...

[اولولالباب]

بسم الله العزیز الواحد

خطبه ی که امام علی در روز اول رمضان در مسجد کوفه ایراد کرد __________ بخش اول

ای مردم! این ماه، ماهی است که خداوند، آن را بر ماه‏های دیگر برتری داده است، مانند برتری ما اهل‏بیت بر دیگر مردم. و آن، ماهی است که درهای آسمان و درهای رحمت، در آن گشوده می‏شوند و درهای آتش در آن بسته می‏گردند. و ماهی است که در آن ندا شنیده می‏شود و دعا مستجاب می‏گردد و گریه مورد ترحّم قرار می‏گیرد.

ماهی است که در آن، شبی وجود دارد که فرشتگان از آسمان فرود آمده، بر مردان و زنان روزه‏ دار، به اذن پروردگارشان تا طلوع سپیده سلام می‏دهند و آن شب، «شب قدر» است. دو هزار سال پیش از آن که آدم علیه‏السلام آفریده شود، ولایت من در آن شب، مقدّر شد. روزه گرفتن آن، برتر از روزه‏ داری هزار ماه است و عمل در آن، برتر از عمل در هزار ماه است.


ای مردم! خورشید ماه رمضان بر مردان و زنان روزه‏ دار، با رحمت می‏تابد و ماه آن با رحمت بر آنان نورافشانی می‏کند و هیچ روز و شبی از این ماه نیست، مگر آن که پروردگار متعال، بر سر این امّت، نیکی می‏افشاند. پس هر کس از ریزش نعمت الهی ذرّه‏ ای بهره‏ مند گردد، در روز دیدارش با خدا، نزد خداوند، گرامی خواهد بود و هیچ بنده‏ای نزد خدا گرامی نگردد، مگر آن که خداوند، بهشت را جایگاه او قرار می‏دهد.[b]

[/b]
ای مردم! این ماه، ماهی است که خداوند، آن را بر ماه‏های دیگر برتری داده است، مانند برتری ما اهل‏بیت بر دیگر مردم. و آن، ماهی است که درهای آسمان و درهای رحمت، در آن گشوده می‏شوند و درهای آتش در آن بسته می‏گردند. و ماهی است که در آن ندا شنیده می‏شود و دعا مستجاب می‏گردد و گریه مورد ترحّم قرار می‏گیرد.

ادامه دارد اگر خدا بخواهد....

[اولولالباب]

بسم الله العزیز الواحد
خطبه ی که امام علی در روز اول رمضان در مسجد کوفه ایراد کرد __________ بخش دوم

بندگان خدا! این ماه شما، همچون دیگر ماه‏ها نیست. روزهایش برترین روزهاست و شب‏هایش برترین شب‏ها و ساعاتش برترین ساعات است. آن، ماهی است که شیطان‏ها در آن در بند و زندانی‏اند؛ ماهی که خداوند در آن، روزی‏ها و اجل‏ها را می‏افزاید و میهمانان خانه‏اش را می‏نویسد؛ ماهی که اهل ایمان با آمرزش و رضای الهی، با شادی و نعمت‏های الهی، و با خشنودی فرمانروای دادگر و توانا، پذیرفته می‏شوند.

ای روزه‏ دار! در کار خویش نیک بنگر، که در این ماه، میهمان پروردگار خویش هستی . بنگر که در شب و روزت چگونه‏ای و چگونه اعضای خود را از نافرمانی خدا حفظ می‏کنی. بنگر تا مبادا شب در خواب باشی و روز در غفلت؛ پس این ماه بر تو بگذرد و بار گناهت همچنان بر دوشت مانده باشد؛ پس آنگاه که روزه‏ داران پاداش‏های خود را می‏گیرند، تو از زیانکاران باشی و آنگاه که به کرامت فرمانروای خویش نایل می‏شوند، از محرومان گردی و آنگاه که به همسایگی با پروردگارشان سعادتمند می‏شوند، تو از طردشدگان باشی!

ای روزه‏ دار! اگر از درگاه صاحبت رانده شوی، به کدام درگاه روی خواهی آورد؟ و اگر پروردگارت محروم سازد، کیست که روزی‏ات دهد؟ و اگر تو را خوار شمرد، کیست که اکرامت کند؟ و اگر ذلیلت ساخت، کیست که عزّتت بخشد؟ و اگر تو را واگذاشت، کیست که یاری‏ات کند؟ و اگر تو را در جمع بندگانش نپذیرفت، بندگی‏ات را به آستان چه کس خواهی برد؟ و اگر از خطایت در نگذشت، برای آمرزش گناهانت به که امید خواهی بست؟ و اگر حقّ خویش را از تو طلبید، حجّت تو چه خواهد بود؟

ای روزه‏ دار! در شب و روزت با تلاوت کتاب خدا، به او تقرّب بجوی، که همانا کتاب خدا، شفیعی است که روز قیامت، شفاعتش برای قرآن‏خوانان پذیرفته است و با خواندن آیات آن، از درجه‏های بهشت بالا می‏روند.

ادامه دارد اگر خدا بخواهد....

[اولولالباب]

بسم الله العزیز الواحد
[b]خطبه ی که امام علی در روز اول رمضان در مسجد کوفه ایراد کرد __________ بخش سوم

مژده ای روزه‏ دار! تو در ماهی هستی که روزه‏ داریت در آن، واجب، نَفَس کشیدنت در آن، تسبیح، خُفتنت در آن، عبادت، طاعتت در آن، پذیرفته، گناهانت در آن، آمرزیده، صداهایت در آن، شنیده ‏شده، و مناجات در آن، مورد ترحّم است.
از حبیبم پیامبر خدا شنیدم که می‏ فرمود: خداوند متعال را در هنگام افطار هر شب ماه رمضان، آزادشدگانی از آتش است که شمار آنان را کسی جز خداوند نمی‏ داند. شمار آنان، نزد او در علم غیب است. پس چون آخرین شب این ماه شود، خداوند به شمار همه کسانی که در تمام این ماه آزاد کرده، آزاد خواهد نمود.
مردی از قبیله هَمْدان برخاست و گفت: ای امیر مؤمنان! از آنچه حبیب تو درباره ماه رمضان فرمود، بیشتر بگو.
فرمود: باشد! شنیدم که برادر و پسر عمویم، پیامبر خدا، می‏فرمود: «هر کس ماه رمضان را روزه بدارد و خود را در این ماه از حرام‏ها نگه دارد، وارد بهشت می‏شود.»
آن مرد همدانی گفت: ای امیر مؤمنان! از آنچه برادر و پسر عمویت درباره ماه رمضان فرمود، بیشتر بگو. فرمود: باشد! شنیدم که دوستم پیامبر خدا می‏فرمود: «هر کس از روی ایمان و به خاطر اجر الهی، [ماه] رمضان را روزه بدارد، وارد بهشت می‏شود.»
مرد همدانی گفت: ای امیر مؤمنان! از آنچه دوستت درباره این ماه فرمود، بیشتر بگو.
فرمود: باشد! شنیدم که سَرور اوّلین و آخرین، پیامبر خدا می‏فرمود: «هر کس [ماه] رمضان را روزه بدارد و در شب‏های آن حرام نخورد، وارد بهشت می‏شود.»
مرد همدانی گفت: ای امیر مؤمنان! از آنچه سرور اوّلین و آخرین با تو درباره این ماه گفت، بیشتر بگو. فرمود: باشد! شنیدم که برترینِ پیامبران و فرستادگان و فرشتگان مقرّب می‏فرمود: «همانا سَرور اوصیا، در سَرور ماه‏ها کشته می‏شود.»
گفتم: ای پیامبر خدا! سرور ماه‏ ها، کدام است و سرور اوصیا کیست؟
فرمود: «امّا سرور ماه‏ ها، ماه رمضان است و امّا سرور اوصیا، تویی، ای علی!»
گفتم: ای پیامیر خدا! آیا چنین خواهد شد؟
فرمود: آری، به پروردگارم سوگند! همانا نگون‏بخت‏ ترینِ امّت من، برادرِ پی‏کننده ناقه ثمود، برمی‏خیزد و ضربتی بر فرق سرت می‏زند که محاسنت از خون آن، رنگین می‏شود.
پس مردم شروع به گریه و شیون کردند. و حضرت علی علیه السلام خطبه‏ اش را به پایان برد و فرود آمد.

پایان

[اولولالباب]

بسم الله الرحمن الرحیم

ترجمه ی نامه ی 45 ---بخش دوم---

نامه ای به فرماندار بصره عثمان بن حنیف انصاری که در سال 36 هجری دعوت مهمانی سرمایه داری از بصره را پذیرفت.

2. امام الگوى ساده زيستى

آگاه باش هر پيروى را امامى است كه از او پيروى مى ‏كند، و از نور دانشش روشنى مى ‏گيرد، آگاه باش امام شما از دنياى خود به دو جامه فرسوده، و دو قرص نان رضايت داده است، بدانيد كه شما توانايى چنين كارى را نداريد امّا با پرهيزكارى و تلاش فراوان و پاكدامنى و راستى، مرا يارى دهيد.

پس سوگند به خدا من از دنياى شما طلا و نقره‏اى نيندوخته، و از غنيمت‏ هاى آن چيزى ذخيره نكرده ‏ام، بر دو جامه كهنه ‏ام جامه‏اى نيفزودم، و از زمين دنيا حتى يك وجب در اختيار نگرفتم و دنياى شما در چشم من از دانه تلخ درخت بلوط ناچيزتر است. آرى از آنچه آسمان بر آن سايه افكنده، فدك در دست ما بود كه مردمى بر آن بخل ورزيده، و مردمى ديگر سخاوتمندانه از آن چشم پوشيدند، و بهترين داور خداست.

مرا با فدك و غير فدك چه كار در حالى كه جايگاه فرداى آدمى گور است، كه در تاريكى آن، آثار انسان نابود و اخبارش پنهان مى‏ گردد، گودالى كه هر چه بر وسعت آن بيفزايند، و دست‏هاى گور كن فراخش نمايد، سنگ و كلوخ آن را پر كرده، و خاك انباشته رخنه‏ هايش را مسدود كند. من نفس خود را با پرهيزكارى مى ‏پرورانم، تا در روز قيامت كه هراسناك‏ترين روزهاست در أمان، و در لغزشگاه‏ هاى آن ثابت قدم باشد.

من اگر مى‏ خواستم، مى‏ توانستم از عسل پاك، و از مغز گندم، و بافته ‏هاى ابريشم، براى خود غذا و لباس فراهم آورم، امّا هيهات كه هواى نفس بر من چيره گردد، و حرص و طمع مرا وا دارد كه طعام هاى لذيذ بر گزينم، در حالى كه در «حجاز» يا «يمامه» كسى باشد كه به قرص نانى نرسد، و يا هرگز شكمى سير نخورد، يا من سير بخوابم و پيرامونم شكم ‏هايى كه از گرسنگى به پشت چسبيده، و جگرهاى سوخته وجود داشته باشد، يا چنان باشم كه شاعر گفت: «اين درد تو را بس كه شب را با شكم سير بخوابى و در اطراف تو شكم‏هايى گرسنه و به پشت چسبيده باشند».

آيا به همين رضايت دهم كه مرا امير المؤمنين عليه السلام خوانند و در تلخى‏ هاى روزگار با مردم شريك نباشم و در سختى‏هاى زندگى الگوى آنان نگردم آفريده نشده ‏ام كه غذاهاى لذيذ و پاكيزه مرا سرگرم سازد، چونان حيوان پروارى كه تمام همّت او علف، و يا چون حيوان رها شده كه شغلش چريدن و پر كردن شكم بوده، و از آينده خود بى خبر است. آيا مرا بيهوده آفريدند آيا مرا به بازى گرفته ‏اند آيا ريسمان گمراهى در دست گيرم و يا در راه سرگردانى قدم بگذارم.

گويا مى ‏شنوم كه شخصى از شما مى ‏گويد: «اگر غذاى فرزند ابى طالب همين است، پس سستى او را فرا گرفته و از نبرد با هماوردان و شجاعان باز مانده است». آگاه باشيد درختان بيابانى، چوبشان سخت‏ تر، و درختان كناره جويبار پوستشان نازك‏تر است. درختان بيابانى كه با باران سيراب مى‏ شوند آتش چوبشان شعله‏ ورتر و پر دوام ‏تر است.

من و رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم چونان روشنايى يك چراغيم، يا چون آرنج به يك بازو پيوسته‏ ايم، به خدا سوگند اگر اعراب در نبرد با من پشت به پشت يكديگر بدهند، از آن روى بر نتابم، و اگر فرصت داشته باشم به پيكار همه مى‏ شتابم، و تلاش مى‏ كنم كه زمين را از اين شخص مسخ شده «معاويه» و اين جسم كج انديش، پاك سازم تا سنگ و شن از ميان دانه‏ ها جدا گردد.

[اولولالباب]

بسم الله الرحمن الرحیم

ترجمه ی نامه ی 45 ---بخش سوم---

[b]

نامه ای به فرماندار بصره عثمان بن حنیف انصاری که در سال 36 هجری دعوت مهمانی سرمایه داری از بصره را پذیرفت

3. امام و دنياى دنيا پرستان

اى دنيا از من دور شو، مهارت را بر پشت تو نهاده، و از چنگال‏ هاى تو رهايى يافتم، و از دام‏هاى تو نجات يافته، و از لغزشگاه ‏هايت دورى گزيده ‏ام.

كجايند بزرگانى كه به بازيچه‏ هاى خود فريبشان داده ‏اى؟كجايند امت‏ هايى كه با زر و زيورت آنها را فريفتى كه اكنون در گورها گرفتارند و درون لحدها پنهان شده ‏اند؟

اى دنيا به خدا سوگند اگر شخصى ديدنى بودى، و قالب حس كردنى داشتى، حدود خدا را بر تو جارى مى‏ كردم، به جهت بندگانى كه آنها را با آرزوهايت فريب دادى، و ملّت‏ هايى كه آنها را به هلاكت افكندى، و قدرتمندانى كه آنها را تسليم نابودى كردى، و هدف انواع بلاها قرار دادى كه ديگر راه پس و پيش و ندارند،

امّا هيهات كسى كه در لغزشگاه تو قدم گذارد سقوط خواهد كرد، و آن كس كه بر امواج تو سوار شد غرق گرديد، كسى كه از دام‏هاى تو رهائى يافت پيروز شد، آن كس كه از تو به سلامت گذشت نگران نيست كه جايگاهش تنگ است، زيرا دنيا در پيش او چونان روزى است كه گذشت.

از برابر ديدگانم دور شو، سوگند به خدا، رام تو نگردم كه خوارم سازى، و مهارم را به دست تو ندهم كه هر كجا خواهى مرا بكشانى، به خدا سوگند، كه تنها اراده خدا در آن است، چنان نفس خود را به رياضت وادارم كه به يك قرص نان، هر گاه بيابم شاد شود، و به نمك به جاى نان خورش قناعت كند، و آنقدر از چشم‏ها اشك ريزم كه چونان چشم ه‏اى خشك در آيد، و اشك چشمم پايان پذيرد.

آيا سزاوار است كه چرندگان، فراوان بخورند و راحت بخوابند، و گله گوسفندان پس از چرا كردن به آغل رو كنند، و على نيز [همانند آنان‏] از زاد و توشه خود بخورد و استراحت كند چشمش روشن باد كه پس از ساليان دراز، چهارپايان رها شده، و گلّه‏ هاى گوسفندان را الگو قرار دهد.

خوشا به حال آن كس كه مسئوليّت‏ هاى واجب را در پيشگاه خدا به انجام رسانده و در راه خدا هر گونه سختى و تلخى را به جان خريده، و به شب زنده ‏دارى پرداخته است، و اگر خواب بر او چيره شده بر روى زمين خوابيده، و كف دست را بالين خود قرار داده، و در گروهى است كه ترس از معاد خواب را از چشمانشان ربوده، و پهلو از بسترها گرفته، و لبهايشان به ياد پروردگار در حركت و با استغفار طولانى گناهان را زدوده‏ اند:


[b]«آنان حزب خداوند، و همانا حزب خدا رستگار است» پس از خدا بترس اى پسر حنيف، و به قرص‏هاى نان خودت قناعت كن، تا تو را از آتش دوزخ رهائى بخشد.