پیرامون قطعنامه شورای امنیت در مورد توافقات هسته ای

[Islam]

لاوروف: بر اساس توافق، برنامه موشکي ايران به مدت هشت سال هيچ توسعه اي نخواهد يافت/ تيم ايراني نه تنها محدوديت موشکي را لغو نکرد بلکه برنامه موشکي را «فريز» کرد + مستندات قطعنامه

روز ۲۳ تیرماه ۱۳۹۴ ایران و ۱+۵ جمعبندی مشتر کی را با عنوان «برنامه جامع مشترک اقدام» منتشر کردند که مشتمل بر تعهداتی بود که طرفین برای برقراری یک توافق بلند مدت پذیرفته بودند. این برنامه ۱۵۹ صفحه ای شامل ۲۱ صفحه متن اصلی و ۵ ضمیمه مفصل در موضوعات مختلف بود. پیچیدگی های موجود و سطح مباحث فنی موجب شده است تا بررسی تعهدات ایران و طرف مقابل در هر یک از حوزه ها به صورت شفاف قابل تبیین نباشد. رجانیوز در سلسله گزارش هایی با عنوان «زوایایی از برنامه جامع مشترک اقدام که نباید پنهان بماند» تلاش خواهد کرد با شفاف سازی بندهای مختلف این برنامه، عملکرد تیم مذاکره کننده در میزان تامین منافع ملت ایران را ارزیابی کرد و قضاوتی منصفانه و منطبق با واقعیات موجود و به دور از هیجانات سیاسی روزهای پس از توافق را در اختیار بگذارد

.

به گزارش رجانیوز، در همین رابطه وزير امور خارجه روسيه روز چهارشنبه اعلام کرد توافق هسته اي ايران و شش کشور قدرتمند عدول ايران از توسعه برنامه موشکي خود را به مدت هشت سال شامل مي شود.
سرگئي لاوروف به خبرنگاران گفت: « بر اساس توافقي که در وين امضا شد برنامه موشکي ايران به مدت هشت سال هيچ توسعه اي اي نخواهد يافت و هيچ حمايت خارجي از اين برنامه نخواهد شد.»
لاوروف در بخش ديگري از اظهراتش گفت:‌ توافق هسته اي وين تضمين مي کند که فعاليت هاي هسته اي ايران ابعاد نظامي نخواهد داشت و ساز و کار نظارتي و بازرسي زير نظر آژانس بين المللي انرژي اتمي ايجاد مي کند.



تاکيد لاوروف بر فريز شدن توان موشکي ايران در نتيجه توافق نهايي، درحالي است که وزارت خارجه ايران بلافاصله پس از اعلام خبر توافق نهايي با انتشار برگه اطلاع رساني درباره موضوع تحريم هاي موشکي تاکيد کرد:
«الزام بر ممنوعیت فعالیت موشکی کشورمان از جمله در حوزه موشک های بالیستیک به محدودیت هایی در حوزه موشک های طراحی شده برای سلاح هسته ای که جمهوری اسلامی ایران هیچگاه به دنبال آن نبوده و نخواهد بود، تبدیل خواهد شد.»
اما بر اساس متن برنامه جامع مشترک اقدام، در قطعنامه جديد شوراي امنيت که قرار است به تاييد ايران نيز برسد، برنامه موشکي ايران داراي محدوديت خواهد شد و ايران چون خود را ملزم به اجراي اين قطعنامه کرده است در صورت تخطي ، توافق را نقض کرده است.
البته محدوديت براي موضوع موشکي ايران از جمله مباحثي است که سنگ بناي آن در مذاکرات لوزان گذاشته شده است.

در بيانيه لوزان درباره قطعنامه هاي شوراي امنيت آمده است:
یک قطعنامه جدید شورای امنیت سازمان ملل متحد، برنامه جامع مشترک اقدام (برجما) را تائید ، همه قطعنامه های مرتبط با هسته ای قبلی را خاتمه و اقدامات محدودیت ساز مشخص، را برای یک دوره زمانی که توسط طرفین توافق شده، در آن را وارد خواهد کرد.

A new UN Security Council Resolution will endorse the JCPOA, terminate all previous nuclear-related resolutions and incorporate certain restrictive measures for a mutually agreed period of time
.

منظور از "اقدامات محدودیت ساز" که در قطعنامه جدید شورای امنیت وارد خواهد شد، اهم تحریم هایی که در قطعنامه های قبلی علیه ایران ( ۴ قطعنامه تحریمی) آمده است و شامل :
تحریم هایی که به بهانه "اشاعه ای" ، "فن آوری های مدرن صنعتی و ..." ، "تحریم های موشکی " ، "تحریم های تسلیحاتی متعارف" ، ايجاد کانال ارتباطي براي اقلام دوگانه مي شود.
موضوع تحريم هاي تسليحاتي و موشکي در قطعنامه ۱۹۲۹ شوراي امنيت عليه ايران به تصويب رسيده بود و چون که ايران اين قطعنامه را غيرقانوني مي دانست کشورهاي شوراي امنيت نمي توانستند از اين حربه براي مطرح کردن موضوع هسته ايران ذيل فصل هفتم شوراي امنيت استفاده کنند ، ولي هم اکنون زماني که ايران قطعنامه جديد شوراي امنيت را تاييد و امضا مي کند در صورت عدم پايبندي به مفاد آن (به عنوان مثال در صورت ادامه توسعه برنامه موشکي ) راه را براي برخورد شديدتر با ايران به پشتوانه مشروعيت سازمان ملل فراهم مي آورد.

منبع

[Mohammad Trust]

(۲/مرداد/۹۴ ۰:۵۳)Islam نوشته است:  روایت داریم که ؛ انظر الی ما قال و لاتنظر الی من قال.
حضرت علی علیه السلام می فرمایند: " نگاه کن چه چیزی گفته می شود ، نگاه نکن چه کسی می گوید."(نهج البلاغه)

من یک سوال از شما دارم؛ رهبر مخالف نقد منصفانه است؟

پس داستان چی بود چند وقت پیش که از قدرت ما تعریف کرده بودند ، یا در مورد سختکار بودن این افراد تعریف کرده بودند ، میگفتید که تعریف دشمن با ارمان های انقلاب و حرف امام مخالفه هستش ؟ مطمئنا مخالفان دولت با توافق هم مخالفند که اشکالی نداره.

در مورد نقد هم مشکلی نیست ، بنده خودم چندین بار به خاطر نقد اخطار دریافت کردم و مطمئنا مخالفش نیستم ولی اینکار که شما یه صحبت از یه مسئول ایرانی میزنی و یه صحبت از سمت یه فرد غیر قابل اعتماد ، این یعنی ایجاد شک و شبهه و نقد حساب نمیشه. زمانی نقد حساب میشه که اینم بگید که مسئولین ایرانی گفتند که این حرف ها برای اونا مصرف داخلی داره ! در این صورت نقد شما صحیحه

[del@]

عزیز دل اسلام ..

سانتیفویژ رو داریم میدیم به آمریکا یا روسیه ...
آیا سانتیفیوزی از کشور خارج میشه !

قربون چشم و ابروت ، عراقچی گفت ، برمیگردیم نه دو روزه ولی به سرعت سانتیوفیوژها دوباره نصب میشوند و همون طور که تحریم ها قطع نمیتونه بشه دو روزه ...

چرا تحریم بلافاصله قطع نمیشه ، چون برای قطع رابطه دوباره با هند و بقیه باز دوباره باید راه بیوفتند این کشور و اون کشور

فقط اراک کمی بیشتر از بقیه طول خواهد کشید و شاید عدو شود سبب خیر و یکی دیگه ساختیم !

ذخایر هم با برگشت سانتیفیوژ بر خواهد گشت ...

----------

اسلام تو حداکثر چیزی که از توافق وین میخواستی چیه ؟!

عزیز من ، وزیر امور خارجه 6 کشور ، 18 روز کار و زندگی رو گذاشتن اومدن وین ، دیگه بزرگتر از این هست ؟!

من موافق بیشکن زدن با نشیمن گاه نیستم ( یا تو شکم شون جشن گرفتن ) ولی فکر میکنی ، اونا
( 6تا) بیشتر از این چیزها میدادن و ظریف گفته این بسه ، زیاد هم هست !

تو فکر میکنی دولت چقد بودجه و سرمایه داره !
قبول دارم ، سرمایه زیادی روی هسته ای شده ولی شاید نباید ( کارت بازی و شاه و بی بی بلد نیستم ، ولی یه چیز یاد گرفتم )) تمام سرمایه مون رو تو هسته ای میگذاشتیم ، که انقدر دچار مشکلمون کنه !

نظام تبلیغات ماورایی برای هسته ای کرد ( منم قبول دارم ، مثله نفت که بزور گرفتیم باید هسته ای رو میگرفتیم ) ولی این همه تلفات و سختی و سرمایه هنگفت نیاز بوده ... چقدر ناز روسیه رو کشیدیم !!
باز قطعنامه ها رو امضام میکرد !!!

نمیدونم منم مثله محمد تراست مثله تو ، امیدواریم بهتر شه ، امیدواریم این 4 تا شهید خونشون پایمال نشه ولی نمیدونیم .............

ولی اینو احساس میکنم ، کسی دوست نداره اسم اش ، کنار فتحعلی شاه قرار بگیره !
اونم ظریفی که یکبار به قول خودش ، گول البرادعی رو خورد !

بازم نمیدونم !!

[Islam]

(۲/مرداد/۹۴ ۱:۵۱)Mohammad Trust نوشته است:  پس داستان چی بود چند وقت پیش که از قدرت ما تعریف کرده بودند ، یا در مورد سختکار بودن این افراد تعریف کرده بودند ، میگفتید که تعریف دشمن با ارمان های انقلاب و حرف امام مخالفه هستش ؟ مطمئنا مخالفان دولت با توافق هم مخالفند که اشکالی نداره.

در مورد نقد هم مشکلی نیست ، بنده خودم چندین بار به خاطر نقد اخطار دریافت کردم و مطمئنا مخالفش نیستم ولی اینکار که شما یه صحبت از یه مسئول ایرانی میزنی و یه صحبت از سمت یه فرد غیر قابل اعتماد ، این یعنی ایجاد شک و شبهه و نقد حساب نمیشه. زمانی نقد حساب میشه که اینم بگید که مسئولین ایرانی گفتند که این حرف ها برای اونا مصرف داخلی داره ! در این صورت نقد شما صحیحه

مغلطه نکن محمد جان! من نگفتم هرچی دشمن گفت درسته! این حرف که زدند درسته . اثبات هم کردم. سخنگوی کاخ سفید سه مبحث رو مطرح کرده که هر سه تاش هم درسته. دقت کن من چی میگم! همین یک جمله اش درسته. لطفا به مباحث دیگه بسطش ندید.
درسته امریکا بسیاری از حرف هاش مصرف داخلی داره، حق با شماست، اما این حرف ها کاملا مشخصه. ما قلب اراک رو از دست خواهیم داد، بیش از نیمی از 19 هزار سانتریفیوژ فعال رو از دست خواهیم داد ، 7 تن اورانیوم رو از دست خواهیم داد. پس این جمله (دقت کن تا دچار مغلطه نشی!) این جمله از هرکس که میخواد باشه درسته.

یا علی

[del@]

یک لحظه دیدم پاک شده تو پست عکس ها ... فشار خونم رفت بالا ... ( در پست عکسها این بحثها پیش اومد )
بر خودم مسلط شدم .. گفتم شاید جا به جا کردید ..
این جور نوشتن ها رو که همیشه نداریم ، یکدفعه میاد به زبان ، شماها خوهشا پاک نکنید ..

که پاک هم نکردید .. ممنون برای جابهجایی پستها ...

[vahrakan]

تیم هسته‌ای به صورت پیچیده سازوکار ماشه را پذیرفته است

مباحث مطرح‌شده در کتاب خاطرات هسته‌ای روحانی نشان می‌دهد که پذیرش سازوکار ماشه یکی از خطوط قرمز اصلی مذاکره‌کنندگان در سال‌های 82 تا 84 بوده است و در آن سال‌ها تلاش زیادی شده که پرونده هسته‌ای ایران به به‌صورت خودکار به شورای امنیت نرود.

یکی از موضوعات مهم در متن برجام و قطعنامه شورای امنیت بحث سازوکار «ماشه» است. در متن برجام و قطعنامه شورای امنیت به این بحث اشاره‌شده و یکی از راهکارهای برگشت‌پذیری تحریم‌ها همین سازوکار ماشه است. این سازوکار سابقه زیادی در مذاکرات دیپلماتیک دارد و در سال‌های 1382 تا 1384 که روحانی مسئولیت پرونده هسته‌ای را بر عهده داشته، این بحث مطرح‌شده و ایشان در کتاب امنیت ملی و دیپلماسی هسته‌ای به‌صورت مفصل بدان پرداخته است.

[b]

نکته مهم تناقضی است که بین رویکرد فعلی دولت و رویکرد آنان در سال‌های گذشته وجود دارد. در حال حاضر، دولت سازوکار ماشه را در نظر و عمل پذیرفته است، اما در 12 سال پیش این سازوکار را جزء خطوط قرمز می‌دانست. در ادامه نظرات دولتی‌ها را درباره سازوکار ماشه در مذاکرات فعلی و مذاکرات 12 سال مرور خواهیم کرد.

سازوکار ماشه چیست؟

سازوکار ماشه (trigger mechanism) روندی است که آمریکایی‌ها از ابتدا بر آن تأکید داشتند و محتوای آن این است که باید سازوکاری پیش‌بینی شود که اگر ایران تعهدات خود را نقض کرد، تحریم‌های رفع شده این کشور پس از توافق، به‌سرعت قابل بازگشت باشند. این ماشه باید همیشه آماده چکاندن باشد تا به تعبیر غرب، تهران همواره سایه تحریم‌ها را بالای سرخود احساس کرده و به مفاد توافق پایبند بماند.

به‌عنوان نمونه سامانتا پاور، نماینده آمریکا در سازمان ملل، در این مورد گفته بود: «می‌خواهیم سازوکاری ایجاد کنیم که اجازه بازگشت فوری (تحریم‌ها) در نیویورک (سازمان ملل) را بدهد، بدون آنکه نیازی به حمایت چین یا روسیه وجود داشته باشد. نمی‌خواهیم وضعیتی پیش آید که ما مانند سال 2010 که قطعنامه جدیدی تصویب کردیم، برای بازگرداندن تحریم‌ها به قطعنامه جدید نیاز داشته باشیم.»

متن قطعنامه نشان می‌دهد که نهایتاً سازوکاری در آن پیش‌بینی‌شده که هرچند بازگشت تحریم‌ها را، آن‌طور که روسیه می‌خواست همچنان نیازمند تصمیم‌گیری شورای امنیت می‌داند، اما از آن مهم‌تر، همان‌طور که واشنگتن هدف‌گذاری کرده بود، حق وتو را از روسیه و چین گرفته و این ابزار را در اختیار تمامی اعضا قرار داده که بتوانند به‌سادگی تحریم‌های ایران بازگرداند.

در حقیقت فرآیند بازگشت تحریم‌ها برعکس شده است؛ یعنی، به‌جای آنکه شورای امنیت برای بازگرداندن تحریم‌های ایران رأی‌گیری کند، به‌صورت دوره‌ای برای «ادامه لغو» تحریم‌ها رأی‌گیری می‌کند. در چنین حالتی هرکدام از اعضای دائم شورای امنیت قادر خواهد بود با استفاده از حق وتو، از تصویب «ادامه لغو» تحریم‌ها جلوگیری کرده و موجب بازگشت تحریم‌ها شود.

سازوکار ماشه در متن برجام چگونه اشاره‌شده است؟

دربندهای 36 و 37 متن برنامه جامع اقدام مشترک در مورد سازوکار حل اختلاف که از کمیسیون مشترک آغازشده و نهایتاً به شورای امنیت می‌رسد، آمده است:

36.چنانچه ایران معتقد باشد که هر یک یا کلیه گروه 1+5 تعهدات خود را رعایت ننموده‌اند، ایران می‌تواند موضوع را به‌منظور حل‌وفصل به کمیسیون مشترک ارجاع نماید؛ به همین ترتیب، چنانچه هر یک از اعضای گروه 1+5 معتقد باشد که ایران تعهدات خود را رعایت نکرده است، هر یک از دولت‌های گروه 1+5 می‌تواند اقدام مشابه به عمل آورد. کمیسیون مشترک 15 روز زمان خواهد داشت تا موضوع را فیصله دهد، مگر اینکه این زمان با اجماع تمدید شود. متعاقب بررسی کمیسیون مشترک، چنانچه هر عضو معتقد باشد که موضوع پایبندی فیصله نیافته است، می‌تواند موضوع را به وزیران امور خارجه ارجاع دهد. وزیران 15 روز خواهند داشت تا موضوع را فیصله دهند، مگر اینکه این زمان با اجماع تمدید شود. پس از بررسی کمیسیون مشترک - همزمان با (یا به‌جای) بررسی در سطح وزیران - خواه عضو شاکی یا عضوی که اجرای تکالیفش موضوع بوده است می‌تواند درخواست نماید که موضوع توسط یک هیئت مشورتی که متشکل از سه عضو خواهد بود (یکی از سوی هر یک از طرف‌های درگیر در اختلاف و طرف سوم مستقل) بررسی شود.

[/b]

هیئت مشورتی می‌بایست نظریه غیر الزام‌آوری را در خصوص موضوع پایبندی ظرف 15 روز ارائه نماید. چنانچه، متعاقب این فرایند 30 روزه موضوع فیصله نیابد، کمیسیون مشترک در کمتر از 5 روز نظریه هیئت مشورتی را باهدف فیصله موضوع بررسی خواهد کرد. چنانچه موضوع کماکان به نحو مورد رضایت طرف شاکی فیصله نیافته باشد و چنانچه طرف شاکی معتقد باشد که موضوع، مصداق «عدم پایبندی اساسی» است، آنگاه آن‌طرف می‌تواند موضوع فیصله نیافته را به‌عنوان مبنای توقف کلی و یا جزئی اجرای تعهداتش وفق برجام قلمداد کرده و یا به شورای امنیت سازمان ملل متحد ابلاغ نماید که معتقد است موضوع مصداق «عدم پایبندی اساسی» بشمار می‌آید.

37. متعاقب دریافت ابلاغ طرف شاکی، به نحو مشروح در فوق، به همراه توضیحی از تلاش‌های توأم با حسن نیت آن‌طرف برای طی فرایند حل‌وفصل اختلاف پیش‌بینی‌شده در برجام، شورای امنیت سازمان ملل متحد می‌بایست منطبق با رویه‌های خود در خصوص قطعنامه‌ای برای تداوم لغو تحریم‌ها رأی‌گیری نماید. چنانچه قطعنامه فوق‌الذکر ظرف 30 روز از تاریخ ابلاغ به تصویب نرسد، سپس مفاد قطعنامه‌های سابق شورای امنیت سازمان ملل متحد مجدداً اعمال خواهند شد، مگر اینکه شورای امنیت سازمان ملل متحد به نحو دیگری تصمیم‌گیری نماید. در چنین صورتی، این مفاد در خصوص قراردادهایی که بین هر طرف و ایران یا افراد و نهادهای ایرانی قبل از تاریخ اعمال آن‌ها امضاشده باشد، دارای اثر عطف به ما سبق ندارد مشروط به این‌که فعالیت‌های صورت گرفته وفق اجرای این قراردادها منطبق با این برجام و قطعنامه‌های قبلی و فعلی شورای امنیت باشد. شورای امنیت سازمان ملل متحد، با ابراز نیت خود برای تصمیم‌گیری مبتنی بر ممانعت از اجرای دوباره و خودکار تدابیر درصورتی‌که ظرف این مدت موضوعی که موجب ابلاغ فوق شده است حل‌وفصل شده باشد، دیدگاه‌های طرف‌های اختلاف و هرگونه نظریه صادره توسط هیئت مشورتی را ملحوظ خواهد داشت. ایران بیان داشته است که چنانچه تحریم‌ها جزئی یا کلی مجدداً اعمال شوند، ایران این امر را به‌منزله زمینه‌ای برای توقف کلی یا جزئی تعهدات خود وفق این برجام قلمداد خواهد نمود.
[1]

تصویب سازوکار ماشه در قطعنامه شورای امنیت

دربندهای 11 و 12 متن قطعنامه شورای امنیت در مورد روند اجرایی در شورای امنیت سازمان ملل آمده است:

۱۱.تصمیم می‌گیرد، با اقدام وفق ماده [/b]

۴۱ منشور ملل متحد که ظرف
۳۰ روز از دریافت اعلان یکی از دولت‌های عضو برجام در مورد موضوعی که آن دولت عضو برجام اعتقاد دارد مصداق عدم پایبندی اساسی در مورد تعهدات وفق برجام است، شورا باید در مورد پیش‌نویس یک قطعنامه برای ادامه اجرای لغوهای مذکور دربند 7 (الف) این قطعنامه رأی‌گیری نماید، بعلاوه تصمیم می‌گیرد که اگر ظرف۱۰ روز از اعلان مورداشاره در بالا، هیچ عضوی از شورای امنیت چنین پیش‌نویس قطعنامه‌ای را برای رأی‌گیری ارائه نکرد، رئیس شورای امنیت بایستی چنین پیش‌نویس قطعنامه‌ای را تسلیم کرده و آن را ظرف
۳۰ روز از زمان اعلان اشاره‌شده در بالا به رأی بگذارد و شورا قصد خود را برای در نظر گرفتن دیدگاه‌های دولت‌های درگیر در موضوع و هر نظری از سوی هیئت مشورتی شکل‌گرفته در برجام، ابراز می‌دارد.

۱۲.تصمیم می‌گیرد، با اقدام وفق ماده ۴۱ منشور ملل متحد، که اگر شورای امنیت یک قطعنامه تحت بند ۱۱ برای ادامه اجرای لغوهای بند7 الف) تصویب نکرد، آنگاه با اثربخشی از زمان نیمه‌شب به‌وقت گرینویچ پس از سی‌امین روز پس از دریافت اعلان مورداشاره دربند ۱۱ به شورای امنیت، تمام مفاد قطعنامه‌های ،1698(2000)[b]۱۷۳۷، (۲۰۰۶)۱۷۴۷ (2007)، ۱۸۰۳ (2008)،

(2008) و ۱۹۲۹ (۲۰۱۰) که بر اساس بند ۱۸۳۵( 7الف) لغو شده بوده‌اند، باید به همان نحوی که پیش از تصویب این قطعنامه اعمال می‌شدند، اعمال شوند و تدابیر مندرج دربندهای ۷، ۸و ۱۶تا ۲۰این قطعنامه باید لغو شوند، مگر آنکه شورای امنیت به‌گونه دیگری تصمیم بگیرد.
[2]
به‌صورت خلاصه، این دو بند توضیح می‌دهند که شورای امنیت سازمان ملل ظرف 30 روز پس از دریافت ابلاغیه کشور شاکی مبنی بر «عدم پایبندی اساسی» طرف مقابل، باید «ادامه لغو تحریم‌های ایران» را به رأی بگذارد. در این حالت است که آمریکا یا هریک از دیگر اعضای دائم شورای امنیت سازمان ملل، می‌توانند به‌سادگی با استفاده از حق وتو، مانع تصویب ادامه لغو شده و موجب شوند که قطعنامه‌های پیشین و تحریم‌های مربوطه به‌صورت خودکار «از نیمه‌شب به‌وقت گرینویچ سی‌امین روز پس از دریافت تذکر» همان‌طور که حالا اجرا می‌شوند، به‌طور کامل احیا شوند.

[3]
پس از تصویب این قطعنامه در شورای امنیت که با اکثریت آرای کشورهای عضو انجام شد، وزارت خارجه بیانیه‌ای صادر کرد و دربند نهم آن به موضوع برگشت‌پذیری تحریم‌ها اشاره کرد. وزارت خارجه در این بیانیه آورده است:

9. اقدامات متقابل پیش‌بینی‌شده در سازوکار حل‌وفصل اختلافات در برجام در واکنش به عدم پایبندی اساسی، به‌عنوان آخرین حربه در نظر گرفته‌شده‌اند و در صورتی به کار گرفته خواهند شد که عدم پایبندی اساسی تداوم یابد و طی ترتیبات در نظر گرفته‌شده در برجام جبران نشده باشند.

جمهوری اسلامی ایران چنین اقداماتی را بسیار غیرمحتمل قلمداد می‌کند چراکه هدف، تضمین پایبندی است نه فراهم ساختن بهانه‌ای برای برگشت‌پذیری خودسرانه یا ابزاری برای فشار یا اعمال‌نفوذ. ایران متعهد است تعهدات داوطلبانه خود را به‌طور کامل و با حسن نیت اجرا کند.

به‌منظور حصول اطمینان از پایبندی مستمر همه اعضاء برجام، جمهوری اسلامی ایران تأکید می‌کند درصورتی‌که سازوکار مذکور علیه ایران یا اشخاص ایرانی اعمال شوند و تحریم‌ها به‌ویژه تدابیر شورای امنیت اعاده گردند، جمهوری اسلامی ایران این کار را به‌منزله مبنایی برای توقف اجرای تعهدات خود وفق برجام و تجدیدنظر در همکاری‌اش با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی تلقی خواهد نمود.

[b]

این بند از بیانیه وزارت خارجه دو نتیجه مهم و اثرگذار دارد:

اول[/b]: وزارت خارجه در این بیانیه قبول کرده است که سازوکار «ماشه» یا برگشت‌پذیری تحریم‌ها را قبول کرده است، اما این راهکار را یک راهکار غیرمحتمل می‌داند. از عبارت «غیرمحتمل» و «آخرین حربه» می‌توان برداشت کرد که وزارت خارجه این راهکار را پذیرفته است.

دوم:
نکته مهمی که درباره این روند وجود دارد این است که سازوکار ماشه در برجام و قطعنامه شورای امنیت با پیچیدگی و لایه‌های مختلف طراحی‌شده است و این بحث به‌صورت صریح و شفاف و یک مرحله‌ای مطرح نشده تا به‌طرف ایرانی به‌راحتی آن را قبول کند و درصد وقوع آن را «بسیار غیرمحتمل» بداند، اما در بحث‌های حقوقی آنچه موردتوافق هر دو طرف قرار می‌گیرد و به‌صورت مصوبه درمی‌آید، سندیت و اعتبار دارد، نه بیانیه‌ای که به‌صورت یک‌طرفه صادر می‌شود.

[b]

سازوکار ماشه در دوران مسئولیت روحانی در سال‌های 82 تا 84[/b]

سازوکار ماشه برای اولین بار نیست که در مذاکرات ایران و کشورهای غربی مطرح‌شده است. در کتاب امنیت ملی و دیپلماسی هسته‌ای که خاطرات و دیدگاه‌های حسن روحانی در زمان مسئولیت وی پرونده هسته‌ای در آن درج‌شده است، مطالب زیادی درباره این سازوکار ذکرشده است. روحانی در صفحه 207 کتابش درباره سازوکار ماشه می‌نویسد: «آمریکا و متحدانش همچنان به آژانس و به شورای حکام فشار می‌آوردند که در قطعنامه نوعی مکانیسم «ماشه» در نظر گرفته شود.» وی در توضیح مکانیسم ماشه در پانوشت همان صفحه می‌نویسد: «منظور از ماشه این بود که اگر در آینده قصور یا نقضی گزارش شود، پرونده به‌صورت خودکار به شورای امنیت ارجاع شود.»

روحانی در ادامه درباره این سازوکار بیشتر می‌نویسد. او در صفحه 227 کتاب خود دو نکته را جزء خطوط قرمز نظام می‌داند و می‌نویسد: «در متن قطعنامه، علاوه بر مسئله «اطلاع» در موردبحث «ماشه» هم حساس بودیم و آن را خط قرمز قلمداد کردیم.»

تلاش‌های روحانی در سال 82 برای جلوگیری از تصویب سازوکار ماشه در صفحه 228 این‌گونه نقل‌شده است: «درنهایت، مکانیسم ماشه که قرار بود با جمله «ارجاع به شورای امنیت در صورت روشن شدن هرگونه قصور جدی جدید ایران» در قطعنامه ذکر شود، به شکل معتدل‌تری دربند 8 با این جمله‌بندی که اگر قصور جدی جدیدی کشف شود، همة گزینه‌ها قابل‌بررسی است،مطرح شد.»

[b]روحانی سپس در ادامه به تشریح جزییات حذف سازوکار ماشه از قطعنامه نوامبر 2003 آژانس اتمی می‌پردازد و می‌نویسد: «در مقایسه قطعنامه نوامبر با قطعنامه سپتامبر می‌توان دریافت که قطعنامه نوامبر تاچه حد مناسب‌تر بوده است. آنچه در خصوص متن قطعنامه در آستانه تصویب آن در تمام طول شب تا صبح بر سر آن بحث داشتیم، موضوع مکانیسم ماشه بود. پیش‌نویس قبلی این بود که اگر نسبت به آنچه ایران اظهار کرده، خلافی اثبات شود، به‌صورت خودکار (trigger) پرونده به شورای امنیت ارجاع می‌شود. از آنجا که خود اروپایی‌ها و البرادعی نسبت به گزارش ایران با شک و تردید برخورد می‌کردند، بندی را اضافه کرده بودند که اگر معلوم شود گزارشی که ایران داده، درست و کامل نبوده است و یا قصور مهمی دوباره رخ دهد و یا تخلف جدیدی کشف گردد، در آن شرایط پرونده به شورای امنیت خواهد رفت، اما در مراحل بعد، عبارت به این صورت اصلاح شد که در شرایط یادشده، تمام گزینه‌ها قابل‌بررسی خواهد بود.

تعبیر نخست، به هیچ عنوان برای ما قابل قبول نبود؛ بنابراین، به تیم مذاکراتی تلفنی گفتم که اگر این عبارت اصلاح نشود، به البرادعی و طرف اروپایی بگویید که صبح فردا بازرسان از تهران اخراج، بیانیه تهران ملغی و غنی‌سازی آغاز خواهد شد؛ که درنهایت آن بند اصلاح شد. بنابراین، در سایه تلاش‌ها و مذاکرات درنهایت، دو مورد اصلاح شد: «هر قصوری» به «قصور جدی» تبدیل شد و عبارت «شورای امنیت» هم حذف شد.»

نکته جالب در این باره پانوشتی است که روحانی ذیل این مطلب آورده؛ وی نوشته است: «آن شب (4/9/1382) گفتگوی تلفنی من با تیم مذاکراتی آنقدر طولانی شد که حتی فرصت سحری خوردن هم باقی نماند و در بین تلفن‌ها اذان صبح گفته شد.»

مباحث مطرح‌شده در کتاب خاطرات هسته‌ای روحانی نشان می‌دهد که پذیرش سازوکار ماشه یکی از خطوط قرمز اصلی مذاکره‌کنندگان در سال‌های 82 تا 84 بوده است و در آن سال‌ها تلاش زیادی شده که پرونده هسته‌ای ایران به به‌صورت خودکار به شورای امنیت نرود، اما در مذاکرات اخیر این سازوکار درباره برگشت‌پذیری تحریم‌ها پذیرفته شده است.

---

[1]

http://iusnews.ir/fa/news-details/173340

[2]

http://alef.ir/vdcjxte8muqeohz.fsfu.html?283946

3
http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=13940428000003

[بیداری اندیشه]

دکتر سلام 86 نکات جالبی رو عنوان می کرد. یکی از مطالبش این بود که آقای فؤاد ایزدی می گفت طبق قطعنامه حق ارسال اسلحه توی منطقه نداریم. حق شلیک موشک بالستیک هم نداریم. توی برنامه تلویزیونی هم وقتی کامران نجفی به آقای عراقچی می گفت موشک های ما بالستیک هستن و قابلیت دارن و اونها می تونن گیر بدن آقای عراقچی گفت ما لزوما به قطعنامه عمل نمی کنیم!!

بعد که آقای نجفی گفت یعنی چی عمل نمی کنیم. آقای عراقچی گفت مثل 10 سال پیش عمل می کنیم و دیدیم که اتفاقی هم نیافتاد قبلش کلیپ آقای روحانی رو گذاشت که می گفت من چون حقوق خوندم فرق قطعنامه رو با کاغذ معمولی (کاغذ پاره) می دانم. شاید نفر قبلی نمی دونسته... گوینده دکتر سلام هم به طنز عراقچی رو مخاطب قرار میده و میگه مگه شما هم حقوق نخوندی که میگی قطعنامه رو بهش عمل نمی کنیم و یه جورایی قطعنامه کاغذ پاره ای بیش نیست...

البته آقای عراقچی گفتن هر چند قطعنامه رو بهش عمل نکنیم ولی توافق و جایگاه حقوقی اش سر جاش می مونه که بنده اصلا نمی فهمم یعنی چی و در نهایت کدومش ملاک عمل طرفین هست. آیا با عمل نکردن به قطعنامه طرف ما می تونه تحریم ها رو برگردونه یا اینکه واقعا قطعنامه ها کاغذ پاره ای بیش نیست...

[vahrakan]

برداشت متفاوت تهران و واشنگتن از بند جنجالی قطعنامه/ کری در مورد موشک‌های ایران چه گفت؟
وزیر امور خارجه آمریکا در نشست هفته گذشته سنا، با تأکید بر اینکه ممنوعیت فعالیت‌های موشکی ایران ذیل فصل 7 است، اظهاراتی مطرح کرد که به نظر می‌رسد برخلاف برداشت طرف ایرانی از این بند قطعنامه باشد.

جان کری وزیر امور خارجه آمریکا هفته گذشته با حضور در کمیته روابط خارجی سنا به توضیح در خصوص جمع‌بندی مذاکرات هسته‌ای با ایران پرداخت.

در طول این جلسه 4 ساعت و نیمه که وزرای انرژی و خزانه‌داری آمریکا نیز در آن حضور داشتند، ده‌ها سوال مطرح شده و تقریبا اغلب بخش‌های مهم برنامه جامع اقدام مشترک مورد بررسی و نقد قرار گرفت.

یکی از مباحث مهم مطرح‌شده در آن نشست، موضوع فعالیت‌های موشکی ایران و تفسیر ادبیات به کار رفته در این رابطه در قطعنامه جدید شورای امنیت سازمان ملل در مورد ایران بود.

موضوع برنامه موشکی ایران، از دو هفته قبل که مذاکرات در شهر وین اتریش جمع‌بندی شد، یکی از موضوعات مناقشه‌برانگیز بوده و تفسیرهای متفاوتی از آن صورت گرفته است. به همین دلیل مرور موضع کری در این رابطه می‌تواند تا حدی نگاه طرف آمریکایی به این بند مهم از قطعنامه را روشن کند.

در این نشست با وجود اظهارات باب منندز سناتور دموکرات که تغییر لحن و ادبیات بند ممنوعیت فعالیت موشکی ایران نسبت به قطعنامه‌های گذشته را نشانه رفع قید الزام می‌دانست، کری تأکید کرد که این بند از قطعنامه ذیل بند 41 از منشور ملل متحد تنظیم شده و به همین جهت همچنان برای ایران الزام‌آور است.

منندز در آن نشست، در مورد نحوه تنظیم بند ممنوعیت فعالیت موشکی، گفت: «من واقعا در مورد تحریم‌های تسلیحاتی نگرانی دارم. زمانی که قطعنامه را می‌خوانیم، ممنوعیت موشک بالستیک ایران در واقع برداشته شده است. قطعنامه جدید شورای امنیت کاملا در این باره روشن است، ایران از انجام کار بر روی موشک‌های بالستیک منع نشده است. در قطعنامه نقل قول مستقیم این است "از ایران خواسته می‌شود" که دست به چنین اقداماتی نزند، اما در قطعنامه پیشین یعنی 1929، شورا از ادبیاتی الزام‌آور استفاده کرده است. نقل قول مستقیم آن این است که شورا "تصمیم می‌گیرد که ایران نباید" فعالیت‌های مرتبط با موشک‌های بالستیک با توانمندی حمل کلاهک‌ هسته‌ای انجام دهد. چرا اجازه دادیم این ادبیات از ادبیات الزام آور به ادبیات سهل گیرانه‌ای چون "خواسته می‌شود" تغییر کند؟ از خیلی کشورها در سازمان ملل "خواسته‌ایم" اقداماتی را انجام دهند یا اقداماتی را متوقف کند اما این عبارت قدرت "نباید" را ندارد که عدم اجرای آن دارای تبعات است. لطفا ساده و روشن بگویید که آیا ایران برای 8 سال آینده از فعالیت موشک‌های بالستیک منع شده است یا نه؟»



و کری در اظهاراتی که نشان می‌دهد دولت آمریکا تحریم موشکی را برای ایران الزام‌آور می‌داند، گفت: «دقیقا همان ادبیاتی که در تحریم (کنونی) آمده در توافق هم در مورد اقدامات آمده است. این ذیل بند 25 سازمان ملل است و دقیقا همان چیزی است که در متن کنونی هم هست. علاوه بر این، با وجود آنکه ایران مایل نبود، ما پافشاری کردیم و ایران از هرگونه به اشتراک‌گذاری فناوری موشکی، خرید فناوری موشکی، ‌تبادل فناوری موشکی و کار بر روی موشک‌ها منع شده‌ است. آن‌ها ذیل بند 41 که تحت فصل 7 منشور و الزام‌آور است نمی‌توانند این کار را انجام دهند و همان ادبیات را هم دارد.»

در ادامه منندز با مقایسه متن قطعنامه پیشین یعنی 1929 و قطعنامه اخیر، که در اولی از عبارت «نباید» و در دومی از عبارت «خواسته می‌شود» استفاده شده، بار دیگر بر حرف خود اصرار کرده و گفت نمی‌داند که چرا این لحن تغییر کرده است. با این وجود کری تا پایان اصرار داشت که ممنوعیت در نظر گرفته شده برای برنامه موشکی ایران، الزام‌آور است.

فارغ از اینکه در این مجادله حق با منندز بود یا کری، مشخص است که موضع دولت آمریکا دستکم در رسانه‌ها و به صورت رسمی، الزام‌آور دانستن ممنوعیت فعالیت‌‌های موشکی ایران است.

این در حالی است که دو روز قبل، عباس عراقچی معاون وزیر امور خارجه ایران دو روز قبل اظهاراتی مخالف کری بیان کرده و تاکید کرد که این بند از قطعنامه، الزامی برای ایران ندارد.

آقای عراقچی در گفت‌و‌گو با برنامه «من طهران» شبکه خبری العالم، این باره گفت: «قطعنامه در آن بندی که مربوط به موضوع موشکی است از عبارتی استفاده می‌کند که مشخص است این یک الزام قطعی و یک الزام حقوقی برای ایران نیست. از ایران "خواسته شده" که به فعالیت‌های مرتبط موشک‌های بالستیکی که برای قابلیت حمل کلاهک اتمی طراحی شده‌اند، دست نزند و این به طور طبیعی وجود دارد.»

وی افزود: «موشک‌های جمهوری اسلامی ایران هیچ کدام برای حمل کلاهک هسته‌ای طراحی نشده‌اند؛ بنابراین به طور کامل خارج از صلاحیت قطعنامه جدید شورای امنیت هستند و از این جهت جای هیچ نگرانی نیست. قطعنامه به موشک‌هایی اشاره می‌کند که به طور خاص برای حمل کلاهک هسته‌ای طراحی شده‌اند و موشک‌های ما بدین منظور طراحی نشده‌اند.

معاون وزیرخارجه ایران ادامه داد: «متن قطعنامه قبلی (1929) که چند سال پیش صادر شد، فرق می‌کرد؛ در آنجا به موشک‌هایی که قابلیت حمل سلاح دارند، اشاره شده بود؛ که می‌توان گفت این عبارت شامل هر دو گروه از موشک‌ها می‌شد؛ اما قطعنامه جدید صراحت دارد و به صراحت می‌گوید موشک‌هایی که برای حمل سلاح هسته‌ای طراحی شده‌اند و این روشن است موشک‌های ما بدین منظور طراحی نشده‌اند. تمام سیستم موشکی و تمامی موشک‌های ما خارج از صلاحیت قطعنامه جدید شورای امنیت هستند و به هیچ وجه جای نگرانی نیست.»

هرچند آقای عراقچی در همین مصاحبه بار دیگر تاکید کرد که نقض قطعنامه، نقض توافق نیست، اما با توجه به ساز و کار نسبتا ساده بازگشت تحریم‌ها، به نظر می‌رسد اگر دولت آمریکا بخواهد بر موضعی که کری، حتی برای توجیه نمایندگان در سنا مطرح کرد، پافشاری کند، این اختلاف برداشت و تفسیرپذیری در متن قطعنامه، می‌تواند در آینده روند اجرای برجام را با مشکل مواجه کند.

انتهای پیام/
خبرگزاری فارس،

---

وزارت خارجه متن فارسی قطعنامه 2231 و برجام را منتشر کرد

وزارت امور خارجه متن فارسی قطعنامه 2231مصوب شورای امنیت، برجام (برنامه جامع اقدام مشترک)و ضمائم هر یک را منتشر کرد. به گزارش حوزه سیاست خارجیگروه سیاسی باشگاه خبرنگاران جوان، با توجه به اهمیت قطعنامه 2231، برجام و ضمائم آنها، وزارت امور خارجه کشورمان متن ترجمه شده هر یک از آنها را منتشر کرد.

برنامه جامع اقدام مشترک بین جمهوری اسلامی ایران و کشورهای گروه 1+5 و ضمائم

قطعنامه 2231 -مصوب شوراي امنیت و ضمائم

[Islam]

متاسفانه متن توافق قوی نیست و جا برای تفسیرهای متفاوت بسیاری داره.

[عدالت]

به نام خدا

چند سال طول میکشد تا طرفداران توافقنامه متوجه شوند کلاهی که سر ایران رفته در زمان قاجار و پس از عهدنامه های ترکمنچای و گلستان هم سر ایران نرفته بود. متاسفانه سیاسی‌بازیهای دولت و ترس از رای نیاوردن در دوره بعدی ریاست جمهوری، کار دست نظام جمهوری اسلامی داده است.

با این توافق زمینه برای حمله نظامی به ایران کاملا ایجاد خواهد شد.

[بیداری اندیشه]

البته هنوز علیرغم انتقاداتی که وارد هست برای قضاوت نهایی زوده. اول که دو مجلس باید تصویب کنن. بعد طرفین شروع می کنن به انجام تعهدات. عیبی نداره ما شروع می کنیم. جایی خوندم آمریکایی ها ایندفعه ممکنه بهتر از 10 سال قبل عمل کنن به خاطر متفاوت بودن شرایط جامعه ایران و .... همه چیز به آینده بستگی داره.

اون اوایل می گفتن اگر توافق نشه مقصر تندروهای دو کشور هست. بدم نیست توافق بشه و اجرایی بشه. از این مطمئنم ما محدودیت موشکی رو نخواهیم پذیرفت و موضع خودمون توی منطقه در دفاع از ملت مسلمان رو تغییر نخواهیم داد. اینها خطوط قرمر قرمز هستن و اصلا مذاکره بردار نیستن.

به نظرم در هر صورت برنده ماییم. یا آمریکایی ها تحریمها رو بر می دارن و گشایشی میشه توی بعضی امور. خوب معامله ای کردیم و چیزهایی دادیم و چیزهایی گرفتیم. یا اینکه به هر دلیل توافق به هم می خوره و تحریمها بر می گرده و ملت و دولت می فهمن ارزش نداره بیش از این برای این قضیه وقت گذاشت. در هر صورت ملت تنها می تونن در آینده در مورد توافق امروز قضاوت کنن بعد از نتیجه عملی مذاکرات...