هنر و معماری سنتی و اسلامی 9/5

[بیداری اندیشه]

اینجا جایی است برای گفتگو درباره هنرهای سنتی. نقوش الهی در طبیعت و هندسه مقدس. میزان و تناسبات. و هرچه به این بحث مربوط شود. اینجا جای بحث درباره آنچه نمادهای شیطانی می نامند نیست. تنها مواردی که به این امر نزدیک می شویم روشن کردن موضوع درباره بعضی نمادها و اشکال است که به غلط آنها را شیطانی می نامند و دل شیاطین را خوش می کنند که توانسته اند نام جعلی زشت خود و اشاره به خلاقیتی که ندارند را همراه اشکال زیبای به وفور فراوان در طبیعت و میزان مقدس احسن الخالقین کنند و عده ای را مشغول و سردرگم. مردم آن لطایف احسن الخالقین در طبیعت را نمی بینند. کیلوکیلو سیب می خورند و نمی بینند داخلش ستاره پنج پر است. اما نشانه های خسته کننده این جانورها را می بینند. در جهل و خواب به سر می برند برای خدا، برای این شیاطین و جانوران پست و حقیر، بیدار و آگاه. آن سخن آقای دستغیب را یادمان نرود، وضع اسف بار امروزمان را فراموش نکنیم، در تب دشمن شناسی، دوست و خیرالحافظین مان را فراموش نکنیم.
دوستان و علاقمندان هرچه می دانند و می آموزند برایمان بنویسند. از خطاطی گرفته تا کاشی کاری. از معماری گرفته تا سفالگری و موسیقی سنتی. از زیبایی های طبیعت تا لطایف هنرهای سنتی اقوام مختلف جهان. از منابع و کتابهایی که پیدا می کنند تا تفکرات و کارها و نقاشیها و کشفیات خود.
اینجا می خواهیم باغچه ای باشد آرام بخش و زیبا برای استراحت و سکون، پس از گشت زدن در کابوس زشتی و شیاطین. شهر باشد یا اینترنت.
ما هم آنچه دستمان می رسد از منابع و کتابها را برایتان معرفی کرده و آنها را که داریم آپلود می کنیم.
اول قرآن و سنت و اهل بیت عزیزمان علیهم السلام
دوم منابع غنی قدیم اسلامی درباره این امور
سوم نوشته های تمدن های دیگر و غربیان و شرقیان درباره این مسایل
چهارم یافته های خودمان
مطالعه نوشته های غربیان درباره این مسایل و نگاه مثبت و توام با احترامشان به مثلا هنر اسلامی بسیار جالب است. منظور ما غربیان با روح شرقی است. آنها که یا مسلمان شده، یا مسلمانند و نمی دانند. منظورمان شرق شناسان و آنها که نگاهشان به شرق و اسلام همانند شکارچیانی که حیوانات نادر را شکار کرده و سرهایشان را به دیوار زده و پز فتح شان را می دهند، نیست. اینها زیادند. همانها که به همکاری توتال و بریتیش پترولیم و غیره، نمایشگاه های هنر اسلامی راه می اندازند. امثال مجموعه داران یهودی که جواهرات هنر اسلامی را انبار کرده و پز می دهند و از جناب پاپ گرفته تا شمسی کوره های محلی، مقام و مدال می گیرند. منظورمان امثال رنه گنون است. این بزرگمرد فرانسوی که شد شیخ عبدالوحید یحیی مسلمان و در مصر زندگی ساده و خلوتی پیش گرفت و بر اساس باورهایش زندگی کرد و جان به حق داد. کتابها و مطالبی نوشت که گنج اند برای تشنگان و مخصوصا غربیان گم شده در مه غلیظ دنیای مدرن که دنبال سنتی حقیقی اند. خیلی وقت ها نوشته های غربیان اینگونه است که بعضی جوانان ما را بیدار می کند. شاید به دلیل زبان متفاوتشان که بیشتر اثر می کند از زبان و لغات و شیوه هایی که با تکرار و استفاده و ارائه بی ملاحظه لوث شده اند در چشم و گوش بسیاری. همانها که زیباترین حکمت ها را به سخیف ترین شکل، کنار خیابان و اتوبان و زیر پل می نویسند. باز هم می گوییم ... نوشتن دُرهای کلامی توسط پیشینیان ما کجا و امروز توسط ما کجا...

ورودی قلعه توپقاپی سلاطین عثمانی. استانبول

شیراز. سعی کنید بخوانید

مسجد جامع اصفهان. کتیبه درباره امام حسین علیه السلام
سعی کنید بخوانید...
نمی توانستند ساده و واضح بنویسند؟
نمی توانستند با رنگ قرمز روی پارچه سبز فسفری بنویسند؟
نمی توانستند زیرش بنویسند تبلیغات اسلامی مسجد جامع؟
نمی توانستند بنویسند هدیه سازمان زیباسازی شهرداری اصفهان؟
نمی توانستند.... ؟

عجلوا بالصلواه قبل الفوت. مسجد جامع یزد
این را مقایسه کنید با تبلیغات نماز امروزی ما

ذکر در قالب هشت ضلعی. سعی کنید بخوانید
پایینش کار از سنگ است. برش به صورتی که طرح جمیل الهی در سنگ را نشان دهد. نازک می برند چند لایه و آنها را کنار هم می گذارند تا تصویری قرینه درست شود.

این در مسجد رستم پاشای استانبول است. رستم پاشا صدر اعظم سلطان سلیمان قانونی بود.
ریزه کاری و زیبایی این در، ناب است. اما نکته در کنار دستگیره است. معرقی به اندازه یک انگشتر. نام حضرت علی علیه السلام در چهار عدد. انا مدینه العلم و علی بابها ..
از صدها توریست و بازدیدکننده هر روز این مسجد، تعداد انگشت دست به این در دقت می کنند و از همانها، تعدادی باز کمتر متوجه این ریزه کاری لطیف می شوند.
طراح نمی توانست این را گنده بنویسد بالای در؟ چرا اینطور کار کرد؟ و چرا بعضی از عظیم ترین و عجیب ترین لطایفش را خداوند در کوچکترین و ظریفترین خلقتش گذاشته؟ مثل کریستال های سنگ ها و آب؟

جای تیمم مسجد جامع یزد از خاک کربلا. ماشاالله به این طراحی و خلاقیت

مسجد جامع اصفهان

از رنه گنون چندین کارش به فارسی ترجمه شده. بخوانید آنها را. ما هم اینجا از آن کارهایش که ترجمه نشده، آنچه مربوط به بحث است را اسکن کرده و ترجمه کرده و ان شاالله خواهیم گذشت. اگر درباره نمادها، می خواهید از نگاه سنت حقیقی بدانید، مطالب او گنجی است.
سید حسین نصر نیز مطالب خوبی دارد. مخصوصا در باب هنرهای سنتی و مقدس. کتابهایش موجود است در بازار.
عصام السعید (17) مرحوم هنرمند مسلمان عرب، مطالب خوبی کار کرد که یکی از کتابهایش را می شناسم که سروش چاپ کرده به نام نقشهای هندسی در هنر اسلامی.
کتاب هندسه ایرانی ابولوفا محمد بن محمد البوزجانی انتشارات سروش نیز بسیار مفید است.
مرحوم نجم الدین بمات نیز کتاب شهر اسلامیش به فارسی ترجمه و کار شده که مقدمه خوبی دارد. اگر یافتید استفاده کنید.
کیث کریچلو (18) کتابی بسیار خوب درباره نقوش اسلامی دارد با پیشگفتار سید حسین نصر که برایتان قرار می دهیم.
همچنین کتاب حس وحدت، سنت عرفانی در معماری ایرانی، نوشته نادر اردلان و لاله بختیار با پیشگفتار سید حسین نصر.
نادر خلیلی معمار مرحوم ایرانی نیز خدمات بزرگی به معماری سنتی ایرانی کرد که اگر کتابهایش را یافتید حتما استفاده کنید. "تنها دویدن" اش فکر می کنم ترجمه شده باشد به فارسی.
و نیازی به گفتن نیست که می توانید تمام این نامها و مطالب را جستجو کنید و بیشتر درباره شان بدانید.
در مقاله قربانی انسان در آئین های رازآلود، عمدا رفرنس آن آمار اف.بی.آی را ندادیم که ببینیم چقدر این زحمت ساده را خودشان می کشند. یک جستجو در گوگل، یک 30 ثانیه زحمت و نگاه به دو سه لینک اول پاسخ سوالهایشان را می داد. چرا اینقدر تنبل شده اند عده ای در جستجو و تحقیق؟ همه چیز را که نباید حاضر و آماده تحویل داد!
پس شروع کنید به یاد گرفتن هنر و هندسه مقدس اسلامی. چشمهایتان را واقعا بشویید و از نو ببینید تا غریبه نباشید به این سنت الهی غنی آبا و اجدادی تان.
یک مداد می خواهد و یک گونیا و یک پرگار. دلی آماده و ذوق و شوق. ما هم مشتاقیم به دیدن و خواندن کارها و نظراتتان. اینجا جایی است برای هنرهای سنتی. خطاطی می کنید، نقاشی می کنید، هرچه، بیایید باهم درباره شان صحبت کنیم.

جمشید کورس، معمار ایرانی تحصیل کرده ام.آی.تی در کتاب معماری بدون معماران می گوید:
" ... به یک بنای سنتی آجر بده و بگو فضایی را بپوشان و نور را وارد کن. نتیجه فوق العاده است. بنا، با وجود ظاهرا کم وسیله ای اش، امکاناتی بی پایان می یابد. تنوع و تناسب وجود دارد. درحالی که آرشیتکت مدرن، با تمام مواد و سیستم های ساختاری مهیا برای وی، تنها یکنواختی، ناهنجاری و آشوب درست می کند. آن هم در کمیتی عظیم..." (19)

تنوع در ورودی های نور. همه فقط با خشت و آجر و گچ

-------------------------------------------------------------------------------------------
Issam El Said -17
Keith Critchelow -18
-19
- Architecture without Architects معماری بدون معماران


ان شاءالله ادامه دارد...

[aa66]

سلام بر شما!

با مطالعه ی این مقاله ی ارزشمند، بسیار متذکر و بهره ور شدم، ان شاءالله.

خداوند یار و یاورتان!

[MAHDI59]

خدا خیرتون بده! من به جای همه مهندسین عمران و معماری از مردم به خاطر این خونه های قوطی کبریتی که میسازن معذرت می خوام!!
بنده هم اطلاعات کمی دارم که ان شاالله اینجا قرار میدم
البته بعد از امتحانات میان ترم!