.::دقایقی با قرآن کریم::

[میلاد.م]

بسم الله
.
.
در این تاپیک قصد داریم که نکته هایی رو بر گرفته از کتاب های "تفسیر نور" حجت الاسلام قرائتی قرار بدیم ....
(در کتاب "دقایقی با قرآن" ایشون هم به صورت مختصر این نکات آورده شده اند)
.
.
.
نکات کوتاه و خواندنی و کاربردی رو اینجا قرار میدیم ان شاء الله....
دوستانی که حال خوندن کل مطالب رو ندارین حداقل قسمت های قرمز رنگ رو بخونید...
باشد که با قران مانوس شویم....
.
.
.
.

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

.
1

« بِسْمِ اللَّه الْرَّحْمَنِ الْرَّحِيمِ‏ »

.

::::.حضرت على عليه السلام فرمود: «بسم ‏اللَّه»، مايه بركت كارها و ترك آن موجب نافرجامى است.

::::.همچنين آن حضرت به شخصى كه جمله ‏ى «بسم ‏اللَّه» را مى‏نوشت، فرمود: «جَوِّدها» آنرا نيكو بنويس.

::::.در حديث مى‏خوانيم: «بسم ‏اللَّه» را فراموش نكن، حتّى در نوشتن يك بيت شعر. و رواياتى در پاداش كسى كه اوّلين بار «بسم ‏اللَّه» را به كودك ياد بدهد، وارد شده است.

::::.امام صادق‏عليه السلام نقل شده است: «بسم‏ اللَّه» تاج سوره‏هاست.

.

.

.

::.«بسم ‏اللَّه» رمز خروج از تكبّر و اظهار عجز به درگاه الهى است.
::.«بسم ‏اللَّه» گام اوّل در مسير بندگى و عبوديّت است.
::.«بسم ‏اللَّه» مايه فرار شيطان است.

::.«بسم ‏اللَّه» كلامى كه سخن خداوند با مردم و سخن مردم با خدا، با آن شروع مى‏شود.

.

.

.
شايد معناى اينكه مى‏گويند: تمام قرآن در سوره حمد، و تمام سوره حمد در بسم ‏اللَّه، و تمام بسم‏اللَّه در حرف (باء) خلاصه مى‏شود، اين باشد كه آفرينش هستى و هدايت آن، همه با استمداد از اوست. چنانكه رسالت پيامبر اكرم‏صلى الله عليه وآله نيز با نام او آغاز گرديد. «اقرأ باسم ربّك».

.

.

[شهیدطیبه واعظی]

آيه شماره 12 از سوره مبارکه حجرات
رهایی از سوء ظن
متن آیه:يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اجْتَنِبُوا كَثِيرًا مِّنَ الظَّنِّ إِنَّ بَعْضَ الظَّنِّ إِثْمٌ وَلَا تَجَسَّسُوا وَلَا يَغْتَب بَّعْضُكُم بَعْضًا أَيُحِبُّ أَحَدُكُمْ أَن يَأْكُلَ لَحْمَ أَخِيهِ مَيْتًا فَكَرِهْتُمُوهُ وَاتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ تَوَّابٌ رَّحِيمٌ
معنی آیه:اى كسانى كه ايمان آورده‏ايد از بسيارى از گمانها بپرهيزيد كه پاره‏اى از گمانها گناه است و جاسوسى مكنيد و بعضى از شما غيبت بعضى نكند آيا كسى از شما دوست دارد كه گوشت برادر مرده‏اش را بخورد از آن كراهت داريد [پس] از خدا بترسيد كه خدا توبه‏پذير مهربان است
تفسیر آیه:ایمان، تعهّدآور است و باید از یك‏سرى افكار و اعمال دورى نماید. «یا ایّها الّذین آمنوا اجتنبوا...» (ایمان، با سوءظن و تجسّس و غیبت سازگار نیست.)
براى دورى از گناهان حتمى، باید از گناهان احتمالى اجتناب كنیم. (بنابراین از آنجایى كه برخى گمان‏ها گناه است، باید از بسیارى گمان‏ها، دورى كنیم.) «اجتنبوا كثیراً... انّ بعض الظن اثم»
در جامعه‏ى ایمانى، اصل بر اعتماد، كرامت و برائت انسان‏ها است. «انّ بعض الظن اثم»
براى جلوگیرى از غیبت باید زمینه‏هاى غیبت را مسدود كرد. (راه ورود به غیبت، اوّل سوء ظن و سپس پیگیرى و تجسّس است، لذا قرآن به همان ترتیب نهى كرده است.) «اجتنبوا كثیراً من الظن... لاتجسسوا ولا یغتب»
گناه، گرچه در ظاهر شیرین و دلنشین است، ولى در دید باطنى و ملكوتى، خباثت و تنفّرآور است. «یأكل لحم اخیه میتاً» (باطن غیبت، خوردن گوشت مرده است و درباره هیچ گناهى این نوع تعبیر بكار نرفته است.)
از شیوه‏هاى تبلیغ و تربیت، استفاده از مثال و تمثیل است. «أیحبّ احدكم...»
در شیوه نهى از منكر، از تعبیرات عاطفى استفاده كنیم. «لایغتب... أیحبّ احدكم ان یأكل لحم اخیه»
غیبت و بدگویى از دیگران حرام است، از هر سنّ و نژاد و مقامى كه باشد.«لایغتب...» («احدكم» شامل كوچك و بزرگ، مشهور و گمنام، عالم و جاهل، زن و مرد و... مى‏شود.)
مردم باایمان، برادر و هم‏خون یكدیگرند. «لحم اخیه»
همان گونه كه مرده قدرت دفاع از خود را ندارد، شخصى كه مورد غیبت قرار گرفته است، چون حاضر نیست، قدرت دفاع ندارد. «میتاً»
غیبت كردن، نوعى درّندگى است. «یأكل لحم اخیه میتاً»
غیبت، با تقوا سازگارى ندارد. «لایغتب... واتّقوا اللَّه»
تقوا، انسان را به سوى توبه سوق مى‏دهد. «واتّقوا اللَّه ان اللّه توّاب»
در اسلام بن‏بست وجود ندارد، با توبه مى‏توان گناه گذشته را جبران كرد. «لایغتب... ان اللَّه توّاب رحیم»
عذرپذیرى خداوند، همراه با رحمت است. «توّاب رحیم»
توبه پذیرى خداوند، جلوه‏اى از رحمت اوست. «توّاب رحیم»

[شهیدطیبه واعظی]

آيه شماره 175 از سوره مبارکه نساء

غوطه ور شدن در رحمت حق

متن آیه:فَأَمَّا الَّذِينَ آمَنُواْ بِاللّهِ وَاعْتَصَمُواْ بِهِ فَسَيُدْخِلُهُمْ فِي رَحْمَةٍ مِّنْهُ وَفَضْلٍ وَيَهْدِيهِمْ إِلَيْهِ صِرَاطًا مُّسْتَقِيمًا
معنی آیه:و اما كسانى كه به خدا گرويدند و به او تمسك جستند به زودى [خدا] آنان را در جوار رحمت و فضلى از جانب خويش درآورد و ايشان را به سوى خود به راهى راست هدايت كند
تفسیر آیه:پاداش‏هاى الهى، فضل ورحمت اوست، نه استحقاق ما.«فى‏رحمةمنه‏وفضل»
'رچه خدا هركه را بخواهد هدایت مى‏كند، «یهدى من یشاء» ولى زمینه و وسیله هدایت را خودمان با ایمان واعتصام باید فراهم سازیم. «یهدیهم الیه»
نیاز به هدایت الهى، حتّى پس از ایمان و اعتصام هم باقى است و یك لحظه از هدایت او بى نیاز نیستیم. «یهدیهم الیه»
راه مستقیم، راهى است كه انسان را به خدا برساند. «یهدیهم الیه صراطاً مستقیماً»

[شهیدطیبه واعظی]

آيه شماره 2 از سوره مبارکه عنکبوت
امتحان عمومی
متن آیه:أَحَسِبَ النَّاسُ أَن يُتْرَكُوا أَن يَقُولُوا آمَنَّا وَهُمْ لَا يُفْتَنُونَ
معنی آیه:آيا مردم پنداشتند كه تا گفتند ايمان آورديم رها مى‏شوند و مورد آزمايش قرار نمى‏گيرند
تفسیر آیه:ایمان، تنها با زبان و شعار نیست، بلكه همراه با آزمایش است.«أحسب... هم لایفتنون» (ادّعا كافى نیست، باید عملكرد را دید و قضاوت كرد.)

[شهیدطیبه واعظی]

آيه شماره 92 از سوره مبارکه انبیاء
امت واحده
متن آیه:إِنَّ هَذِهِ أُمَّتُكُمْ أُمَّةً وَاحِدَةً وَأَنَا رَبُّكُمْ فَاعْبُدُونِ
معنی آیه:اين است امت‏شما كه امتى يگانه است و منم پروردگار شما پس مرا بپرستيد
تفسیر آیه:همه ‏ى ادیان الهى، در مقصد و هدف یكى هستند. «ان هذه امّتكم امّة واحدة»
توحید و وحدت كلمه، اساس كار ادیان الهى است. «اُمّة واحدة»
ربوبیّت مقتضى پرستش است. «و انّا ربّكم فاعبدون»

[شهیدطیبه واعظی]

آيه شماره 143 از سوره مبارکه بقره
امت معتدل
متن آیه:وَكَذَلِكَ جَعَلْنَاكُمْ أُمَّةً وَسَطًا لِّتَكُونُواْ شُهَدَاء عَلَى النَّاسِ وَيَكُونَ الرَّسُولُ عَلَيْكُمْ شَهِيدًا وَمَا جَعَلْنَا الْقِبْلَةَ الَّتِي كُنتَ عَلَيْهَا إِلاَّ لِنَعْلَمَ مَن يَتَّبِعُ الرَّسُولَ مِمَّن يَنقَلِبُ عَلَى عَقِبَيْهِ وَإِن كَانَتْ لَكَبِيرَةً إِلاَّ عَلَى الَّذِينَ هَدَى اللّهُ وَمَا كَانَ اللّهُ لِيُضِيعَ إِيمَانَكُمْ إِنَّ اللّهَ بِالنَّاسِ لَرَؤُوفٌ رَّحِيمٌ
معنی آیه:و بدين گونه شما را امتى ميانه قرار داديم تا بر مردم گواه باشيد و پيامبر بر شما گواه باشد و قبله‏اى را كه [چندى] بر آن بودى مقرر نكرديم جز براى آنكه كسى را كه از پيامبر پيروى مى‏كند از آن كس كه از عقيده خود برمى‏گردد بازشناسيم هر چند [اين كار] جز بر كسانى كه خدا هدايت[شان] كرده سخت گران بود و خدا بر آن نبود كه ايمان شما را ضايع گرداند زيرا خدا [نسبت] به مردم دلسوز و مهربان است
تفسیر آیه:اولیاى خدا، بر اعمال ما نظارت دارند. «لتكونوا شهداء»
آرى، بعضى انسان‏ها داراى چنان ظرفیّتى هستند كه مى‏توانند ناظر تمام اعمال و آگاه به انگیزه‏هاى انسان‏ها در طول تاریخ باشند.
در قیامت، سلسله مراتب است. تشكیلات و سازماندهى محكمه‏ى قیامت بگونه‏اى است كه ابتدا ائمّه بر كار مردم گواهى مى‏دهند، سپس پیامبر برامامان گواه است. «لتكونوا شهداء على الناس و یكون الرّسول علیكم شهیداً»
آزمایش، یك سنّت قطعى الهى است و خداوند گاهى با تغییر فرمان، مردم را امتحان مى‏كند. «لنعلم من یتبع الرسول...»
پیروى از دستورات دین، مایه رشد و كمال و نافرمانى از آن، نوعى حركت ارتجاعى است. «ینقلب على عقبیه»
جز فرمان خداوند، به چیز دیگرى از قبیل، جهت، رنگ، زمان، مكان و شیوه‏ى خاصّى خود را عادت ندهیم، تا هرگاه فرمانى بر خلاف انتظار یا عادت و سلیقه‏ى ما صادر شد، بدنبال فرار یا توصیه نباشیم. «لنعلم من یتّبع الرّسول ممن ینقلب على عقبیه»
مقام تسلیم بر افراد عادّى سنگین است: «لكبیرة» وتنها كسانى به این مقام دست مى‏یابند كه هدایت خاصّ الهى شامل آنان شود. «الاّ على الّذین هدى اللَّه»
قوانین و مقررات، شامل زمان‏هاى قبل نمى‏شود. اگر امروز فرمان تغییر قبله صادر شد، نمازهاى قبلى صحیح است و از امروز باید به سوى دیگر نماز خواند. «وما كان اللّه لیضیع ایمانكم»
تمام تغییرات و تحوّلات تكوینى و تشریعى، ناشى از رحمت و رأفت خداوندى است. «لرؤف رحیم»

[شهیدطیبه واعظی]

آيه شماره 9 از سوره مبارکه احزاب
امداد غیبی
متن آیه:يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اذْكُرُوا نِعْمَةَ اللَّهِ عَلَيْكُمْ إِذْ جَاءتْكُمْ جُنُودٌ فَأَرْسَلْنَا عَلَيْهِمْ رِيحًا وَجُنُودًا لَّمْ تَرَوْهَا وَكَانَ اللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرًا
معنی آیه:اى كسانى كه ايمان آورده‏ايد نعمت‏خدا را بر خود به ياد آريد آنگاه كه لشكرهايى به سوى شما [در]آمدند پس بر سر آنان تندبادى و لشكرهايى كه آنها را نمى‏ديديد فرستاديم و خدا به آنچه مى‏كنيد همواره بيناست
تفسیر آیه:شرط دریافت امدادهاى الهى، ایمان و تلاش است. «یا ایها الّذین آمنوا اذكروا نعمة اللّه» (مسلمانان آماده‏ى دفاع شدند، خندق كندند و سپس یارى شدند.)
یاد نعمت‏ها، مورد سفارش خداوند است. «اذكروا نعمة اللّه» یاد امدادهاى الهى، روحیّه‏ى رزمندگان را بالا مى‏برد.
انسان در معرض فراموشى نعمت است و به تذكّر نیاز دارد. «اذكروا نعمة اللّه»
پاسخ جنود را باید با جنود داد. «جاءتكم جنودٌ - فارسلنا ... جنوداً»
پیروزى‏ها را از خدا بدانیم.«فارسلنا علیهم»
با اراده خداوند بادها هم سرباز مى‏شوند. «فارسلنا علیهم ریحاً»
فرشتگان، هم به مؤمنان دعا مى‏كنند و هم آنان را بشارت و امداد مى‏دهند. «فارسلنا - جنودا»
اگر خداوند ببیند كه ما به وظیفه‏ى خود عمل مى‏كنیم، امدادهاى خود را بر ما نازل مى‏كند. «كان اللّه بما تعملون بصیراً»

[شهیدطیبه واعظی]

آيه شماره 18 از سوره مبارکه زمر
تعقل در شنیدن
متن آیه:ٱلَّذِينَ يَسۡتَمِعُونَ ٱلۡقَوۡلَ فَيَتَّبِعُونَ أَحۡسَنَهُۥٓۚ أُوْلَٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ هَدَىٰهُمُ ٱللَّهُۖ وَأُوْلَٰٓئِكَ هُمۡ أُوْلُواْ ٱلۡأَلۡبَٰبِ ١٨ زمر
معنی آیه:به سخن گوش فرامى‏دهند و بهترين آن را پيروى مى‏كنند اينانند كه خدايشان راه نموده و اينانند همان خردمندان
تفسیر آیه:كسانى حقّ شنیدن هر سخنى را دارند كه به كلام توجّه كنند و دچار شخصیّت‏زدگى گوینده نشوند. «یستمعون القول»
انسان باید تحمّل شنیدن سخنان دیگران را داشته باشد و داراى سعه صدر باشد. «یستمعون القول...»
اسلام از طرح شدن سخنان دیگران دلهره‏اى ندارد. «یستمعون القول»
عقل، حجّت باطنى است و تقلید كوركورانه ممنوع است. «یستمعون القول فیتّبعون احسنه»
انتخاب احسن مورد توجّه قرآن است. «یتبعون احسنه»
كسانى حقّ شنیدن هر سخنى را دارند كه از نظر علمى و منطقى قدرت تشخیص احسن را داشته باشند. «یستمعون... فیتّبعون احسنه»
سخنى كه حُسن و خوبى ندارد، شایسته استماع و شنیدن نیست. «یستمعون القول فیتبعون احسنه»
به خوب بودن قانع نباشیم، بهتر بودن را دنبال كنیم. «یتّبعون احسنه»
انتخاب احسن بدون توفیق الهى ممكن نیست. «اولئك الّذین هداهم اللّه»
هدایت الهى را تنها كسانى دریافت مى‏كنند كه براى دست یابى به حقیقت وقت بگذارند و سخنان را گوش دهند. «اولئك الّذین هداهم اللّه»
كسانى كه چشم و گوش بسته مكتبى را مى‏پذیرند، در حقیقت عاقل نیستند. «اولوا الالباب»
تنها راه مطمئن انتخاب آگاهانه است.«فیتبعون احسنه... اولئك الّذین هداهم اللّه»

[شهیدطیبه واعظی]

آيه شماره 102 از سوره مبارکه کهف
انسان پرستی
متن آیه:أَفَحَسِبَ الَّذِينَ كَفَرُوا أَن يَتَّخِذُوا عِبَادِي مِن دُونِي أَوْلِيَاء إِنَّا أَعْتَدْنَا جَهَنَّمَ لِلْكَافِرِينَ نُزُلًا
معنی آیه:آيا كسانى كه كفر ورزيده‏اند پنداشته‏اند كه [مى‏توانند] به جاى من بندگانم را سرپرست بگيرند ما جهنم را آماده كرده‏ايم تا جايگاه پذيرايى كافران باشد
تفسیر آیه:شرك و باورهاى مشركان، خیالى بیش نیست. «أفحسب»
غیر خدا، هر كه باشد، «دون اللّه»، مخلوق وبنده‏ى خداست. «عبادى» چگونه مخلوق را به جاى خدا گرفته‏اند؟
پذیرفتن ولایت غیر خدا كفر است. «كفروا، من دونى اولیاء»
دوزخ هم اكنون موجود است و عذاب الهى جدّى وقطعى است. «انّا اعتدنا»
كیفر كفر، دوزخ است. «اعتدنا جهنّم للكافرین»

[شهیدطیبه واعظی]

آيه شماره 40 از سوره مبارکه ابراهیم
نسلِ اهلِ نماز
متن آیه:رَبِّ اجْعَلْنِي مُقِيمَ الصَّلاَةِ وَمِن ذُرِّيَّتِي رَبَّنَا وَتَقَبَّلْ دُعَاء
معنی آیه:پروردگارا مرا برپادارنده نماز قرار ده و از فرزندان من نيز پروردگارا و دعاى مرا بپذير
تفسیرآیه:در دعا هم به خود توجّه كنید، «واجنبنى - واجعلنى - واغفرلى» و هم به دیگران. «وبنّى - ومن ذریّتى - و لوالدىّ وللمؤمنین»
انسان، هم باید به فكر نسل قبل باشد، «ولوالدىّ وللمؤمنین » و هم به فكر نسل بعد. «و من ذریّتى»
در دعا، به فكر قیامت خود، فرزندان و جامعه باشید. «یوم یقوم الحساب»

[شهیدطیبه واعظی]

آيه شماره 57 از سوره مبارکه قصص

حرم الهی

متن آیه:وَقَالُوا إِن نَّتَّبِعِ الْهُدَى مَعَكَ نُتَخَطَّفْ مِنْ أَرْضِنَا أَوَلَمْ نُمَكِّن لَّهُمْ حَرَمًا آمِنًا يُجْبَى إِلَيْهِ ثَمَرَاتُ كُلِّ شَيْءٍ رِزْقًا مِن لَّدُنَّا وَلَكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُونَ

معنی آیه:و گفتند اگر با تو از [نور] هدايت پيروى كنيم از سرزمين خود ربوده خواهيم شد آيا آنان را در حرمى امن جاى نداديم كه محصولات هر چيزى كه رزقى از جانب ماست به سوى آن سرازير مى‏شود ولى بيشترشان نمى‏دانند
تفسیر آیه:دین، تنها عقیده نیست، بلكه برنامه‏هاى عملى نیز دارد. «نتّبع الهُدى معك»
حساسیّت دشمنان تنها نسبت به راه حقّ و مسیر الهى نیست كه آنها، هم به راه حقّ و هم به رهبرى حقّ اعتراض دارند. «ان نتّبع الهُدى معك»
ایمان آوردن، تنها به آگاهى داشتن نیست، بلكه به جرأت هم نیاز دارد. «ان نتّبع الهُدى معك نتخطّف» (آرى، گروهى حقّانیّت اسلام را مى‏فهمند، ولى بخاطر حفظ منافع شخصى از آن سرباز مى‏زنند.)
انسان، وطن‏دوست است. «من ارضنا»
ترس از دست‏دادن نعمت‏ها را با یاد الطاف الهى دفع كنیم. «أولم نمكّن لهم حرماً آمناً» (آرى یاد نعمت‏ها، عامل توكّل و رفع نگرانى‏هاست.)
بهبود، رونق و رشد اقتصادى در گرو امنیّت و آرامش اجتماعى است. «آمناً یُحبى‏ الیه ثمرات»
امنیّت و رزق، دو نعمت تضمین شده‏ى حرم الهى (مكّه) است. «آمناً یُحبى‏ الیه ثمرات كلّ شى‏ء»
برترى ایمان بر رفاه و آسایش، براى اكثر مردم پنهان است. «و لكنّ اكثرهم لا یعلمون»