تحقیقات تازه حاکی از این است که از وقتی بشر یاد گرفت چطور ابزار بسازد و تصمیم گرفت به جای دویدن به دنبال شکار، با الهام از نوک پرندگان شکاری نیزه بسازد، چهرهاش از زمختی درآمد و کمکم حالت امروزی به خود گرفت.
طبق پژوهشی که روی بیش از ۱۴۰۰ جمجمه باستانی و امروزی صورت گرفته، مشخص شده پیشرفت جامعه بشری مرهون افت تستسترون بوده است. از نسل انسانهای مدرن فسیلهایی به قدمت ۲۰۰ هزار سال به دست آمده، اما از ۵۰ هزار سال پیش هنرمندی و ابزارسازی در بشر نمود پیدا کرده است. تغییرات رخ داده در جمجمههای انسان حاکی از کاهش تستسترون در عصر شکوفایی فرهنگ است.
به گفته محققان پس از اینکه بشر یاد گرفت رفتاری متمدنانهتر پیش بگیرد، ابروهای پرپشت رخت بر بست و سرهای گردتر عمومیتر شد و رد این تغییرات را میتوان در تاثیر تستسترون بر اسکلت یافت. فقط این پرسش باقی میماند که تغییرات پیش آمده به دلیل کمبود تستسترون بوده یا اینکه گیرندههای لازم برای دریافت تستسترون کم بودهاند؟نکته جالب اینجاست که یافتههای جدید با آنچه پیش از این در بررسی حیوانات به دست آمده بود، همخوانی دارد.
میمون های با شخصیت و میمون های وحشی
در یکی از بررسی های قدیمی روی روباه های سیبری، نتیجه گرفته شد حیوانات نامتخاصمی که در مقابل بشر هجومی رفتار نمی کردند، به مرور زمان و گذر نسل ها، چهره و رفتاری جوانانه تر پیدا می کنند.
محققی که روی رفتار نزدیک ترین گونه های میمون به انسان تحقیق می کند ـ گونه نسبتا وحشی خوی شامپانزه و گونه آرام و خونگرم بونوبو ـ عقیده دارد که اگر طی تحقیق روی جانوران بتوانیم روندی را که به این تغییرات منجر می شود، کشف کنیم، می توانیم نتایج جالبی را نسبت به نسل خودمان و مسیر طی شده خود به دست آوریم.
دو نوع میمون ذکر شده روند رشدی متفاوتی داشته و در مقابل اضطراب واکنش های مجزایی دارند.
تستسترون شامپانزه ها در سن بلوغ سر به فلک می زند، اما برای بونوبوها چنین نیست. بونوبوها در چنین مواقعی کورتیزول بیشتری ترشح می کنند که هورمون مربوط به اضطراب است. برخوردهای اجتماعی این دو نوع میمون نیز در حقیقت متفاوت بوده و با این یافته ها همخوانی دارد؛ چهره هایشان نیز تفاوت چشمگیری دارند.
چهرههای صیقلیتر
دانشمندان تیغه ابرو، حالت چهره و حجم درونی ۱۳ جمجمه انسان مدرن با قدمتی بیش از ۸۰ هزار سال، ۴۱ جمجمه از ۱۰هزار تا ۳۸ هزار سال پیش و ۱۳۶۷ نمونه جمجمه قرن بیستمی از ۳۰ جمعیت قومی مختلف را مقایسه کردند.نتیجه بهدست آمده حاکی از کم پشت شدن تیغه ابرو و کوتاه شدن قسمت فوقانی چهره بود؛ یعنی همان چیزهایی که خبر از کاهش فعالیت تستسترون میدهند.
نظریههای بسیاری در وصف این امر وجود دارد که چرا پس از ۱۵۰ هزار سال حیات، به یکباره پیشرفتی در زندگی بشر پدید آمد. مدارک فراوانی وجود دارد که دال بر استفاده بشر از شاخ گوزن، سنگ چخماق، سلاح پرتابی، سنگ آسیاب، ابزار ماهیگیری و شکار پرنده و احاطه بر استفاده از آتش است.
دلیل این اوجگیری ناگهانی چیست؟ جهش مغزی؟ نیاز به غذای پخته؟ ظهور زبان یا صرفا تراکم جمعیتی؟
محققانی که روی تحقیق اخیر کار کرده اند، عقیده دارند این پیشرفت مرهون همنشینی و همکلامی انسان های قدیمی در کنار یکدیگر بوده و این رفتار مسالمت آمیزتر موجبات پیشرفت آنها را فراهم کرده است.
برگردان: : سیاوش شهبازی (روزنامه جام جم)
