درباره وهابیت چی میدونی؟ اهل سنت جدای از وهابیت میباشد

[mahdy30na]

• آیا سوگند به غیر خدا شرک است؟

محمد بن عبد الوهاب و به تبع او وهابیت، قسم خوردن به غیر خدا را شرک می‌دانند.[1]

• ولی این نظر آنها مخالف قرآن و روش پیامبر(صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) و صحابه می‌باشد.

1. جواز قسم به غیر خدا در قرآن

اولا: آیات قرآن و روایات نبوی وسیره اصحاب بر جواز حلف به غیر خدا دلالت دارند. در سوره‌های متعدد خداوند متعال به آفریده‌های خود قسم یاد کرده است. در اینجا به مواردی اشاره می‌کنیم:

• «وَ التِّينِ وَ الزَّيْتُونِ وَ طُورِ سِينِينَ وَ هذَا الْبَلَدِ الْأَمِينِ»[2]
• «وَ اللَّيْلِ إِذا يَغْشى وَ النَّهارِ إِذا تَجَلَّى»[3]
• «وَ الْفَجْرِ وَ لَيالٍ عَشْرٍ وَ الشَّفْعِ وَ الْوَتْرِ وَ اللَّيْلِ إِذا يَسْرِ»[4]
• «وَ الطُّوروَ كِتابٍ مَسْطُورٍ فِي رَقٍّ مَنْشُورٍ وَ الْبَيْتِ الْمَعْمُوروَ السَّقْفِ الْمَرْفُوعِ وَ الْبَحْرِ الْمَسْجُورِ»[5]

قرآن کتاب هدایت برای انسانهاست، ولازم است مؤمنین آن را الگو و سرمشق زندگی خود کنند، حال که در قرآن این همه سوگند به غیر خدا آمده است، اگر این کار مختص به خدا باشد، لازم بود که حقتعالی تذکرداده و اختصاص آن به خدا را، به مؤمنین بگوید. ولی در هیچ جای قرآن تذکر نداده که حلف به غیر خدا، برای خدا جایز است ولی برای مؤمنین موجب شرک است.

ثانیا: کاری که ماهیتش شرک باشد، از خدا هم شرک است. در حالیکه حقتعالی نیز به وحدانیت خود شهادت داده «شَهِدَ اللّهُ أَنَّهُ لا إِلهَ إِلاّ هُوَ»[6] آیا شایسته است که بخاطر حلف به آفریده‌هایش، برای خدا نسبت شرک داده شود؟ وقتی ماهیت چیزی شرک یا کفر یا ظلم باشد، خداوند حتما ازآن بریء خواهد بود. چنانکه به آن امر هم نمی‌کند.«قُلْ إِنَّ اللَّهَ لا يَأْمُرُ بِالْفَحْشاءِ أَ تَقُولُونَ عَلَى اللَّهِ ما لا تَعْلَمُونَ»[7] پس این سوگندهای الهی به مخلوقات، ازطرفی ارزش آنها را می‌رساند. از طرف دیگر؛ دلالت بر جواز قسم به غیر خداست، مخصوصا که مقدس باشند. مثلا حقتعالی به جان پیامبرش قسم یاد می‌کند: «لَعَمْرُكَ إِنَّهُمْ لَفِي سَكْرَتِهِمْ يَعْمَهُونَ»[8] پس شرک دانستن حلف به غیر خدا، بر خلاف آیات قرآن است.

2. جواز سوگند به غیر خدا در روایات نبوی(صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم)

در احادیث صحیح وارد شده که آن حضرت به غیر خدا قسم یاد می‌کرد. برای نمونه در اینجا برخی از این روایات را ذکر می‌کنیم:

در صحیح مسلم آمده است: «جاء رجل إلى النبي فقال: يا رسول اللّه أيّ الصدقة أعظم أجراً؟ فقال: أمّا و أبيك فننبئنّك: أن تصدَّق و أنت صحيح شحيح، تخشى الفقر و تأمل البقاء»[9] شخصی به پیامبر عرض کرد کدام صدقه افضل است؟ فرمودند، قسم به پدرت، به تو خبر می‌دهم؛ آن صدقه افضل است که آن را درحالی که سالمی و بخل داری، واز فقر می ترسی وآرزوی زندگی داری»

همچنین در حدیث دیگری، در صحیح مسلم، شخصی از نمازهای واجب و روزه ماه رمضان وزکات از پیامبر(صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) پرسید، وایشان پاسخ دادند، آن شخص گفت به همه اینها عمل خواهم کرد، و رفت. پیامبر(صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) فرمودند « أفلح و أبيه‏ إن صدق.»[10] قسم به پدرش اگر راست گفته باشد رستگار شد.»[11]

پیامبر(صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) در ضمن روایتی که در مسند احمد بن حنبل وارد شده فرمودند:«فلعمري لئن تتكلم‏ بمعروف و تنهى عن منكر، خير من أن تسكت»[12]. قسم به جانم اگر برای معروف یا نهی از منکر سخن بگویی بهتر است از اینکه ساکت باشی.

3. جواز سوگند به غیر خدا در سیره صحابه

شرک دانستن حلف به غیر خدا، برخلاف روش صحابه می باشد، چون صحابه نیز به غیر خدا قسم یاد می‌کردند، چنانکه حضرت علی(علیه السلام) در خطبه‌ها و نامه‌هایشان به طورمکرر به جان خودشان قسم یاد کرده‌اند.[13] ودر کتاب الام امام شافعی از ابوبکر هم نقل شده که به دزدی گفت:« و أبيك ما ليلك بليل سارق»[14]

پس یا باید به خدا و پیامبر(صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) و صحابه نسبت شرک دهیم و حلف به غیر خدا را شرک بدانیم یا باید کلام وهابیت در مورد شرک بودن قسم به غیر خدا، را کلامی باطل بدانیم که مخالف قرآن وسنت است وباید اعتنایی به آن نشود.

---

[1] - کتاب التوحید، باب 41
[2] - التین، 1-3
[3] - اللیل، 1-2
[4] - الفجر، 1-4
[5] - الطور، 1-6
[6] - آل عمران 18
[7] - اعراف 28
[8] - حجر 72
[9] - صحيح مسلم: ج3ص 94، كتاب الزكاة- باب أفضل الصدقة.
[10] - صحيح مسلم: ج1 ص32،کتاب الایمان، باب الصلوات التی هی احد ارکان الإسلام.
[11] - در این روایت «واو» برای قسم است نه برای عطف، چون اگر برای عطف باشد باید «ابوه» می‌فرمود.
[12] - مسند احمد، ج5 ص225
[13] - نهج البلاغة، تعليق: محمد عبده، خطبه شماره 24 و56 و 89 و 166 و نامه شماره 6 و9
[14] - كتاب الأم، ج6 ص162162

نویسنده: قادر سعادتی منبع: موسسه دارالاعلام لمدرسه اهل البیت
منبع :پایگاه پژوهشی تخصصی وهابیت شناسی