احادیث روزانه(شرط ورود=تفکر در احادیث)

[شهیدطیبه واعظی]

هرکس چهل حديث حفظ کند . .

در روايت آمده است: "هرکس چهل حديث حفظ کند، خداوند وي را فقيه محشور مي‌کند". آيا اگر حافظ عامل به احاديث نبود، باز هم جزء فقها محشور مي‌شود يا بايد عامل باشد؟ کلام علامه طباطبايي که فرمود" عامل بودن شرط نيست" چيست؟ آيا تقوا در حديث، شرط فقيه محشور شدن است؟


در مورد حفظ چهل حديث هم از پيامبر صلّي الله عليه و آله و سلّم روايت وجود دارد و هم از برخي ائمه ديگر عليه السّلام[sup]1[/sup] .

البته اين احاديث در برخي از کلمات و واژه‌ها با يکديگر اختلاف دارند. علامه مجلسي در بحار الانوار نقل کرده است که پيامبر اسلام صلّي الله عليه و آله و سلّم فرمود: "هرکس چهل حديث براي امت من حفظ کند، تا از آن بهره ببرند، خداوند روز قيامت او را در شمار فقيهان و عالمان برمي‌انگيزد".[sup]2[/sup]

بي‌ترديد پيام اصلي اين حديث تشويق و ترغيب به حفظ احاديث پيامبر صلّي الله عليه و آله و سلّم و اهل‌بيت است. هرکس چهل حديث از پيامبر ـ صلّي الله عليه و آله و سلّم ـ و اهل‌بيت عليه السّلام حفظ کند، به همان اندازه با معارف پيامبر صلّي الله عليه و آله و سلّم و اهل‌بيت آشنا شده است و آشنايي با معارف اهل‌بيت موجب تأمين سعادت دنيا و آخرت مي‌شود. حال بايد بررسي نمود که مقصود از حفظ حديث در اين روايات چيست؟ مرحوم علامه مجلسي چند احتمال بيان کرده است:

احتمال اول آن است که به تدوين حديث بپردازد تا ديگران از آن استفاده نمايند.

احتمال دوم آن است که احاديث را حفظ کند که از بين نرود و به ديگران گزارش دهد؛ حال حفظ اين حديث در قلب باشد و يا به صورت نوشتن.

احتمال سوم آن است که انسان حديث را حفظ کند و پيرامون آن تفکر کند و بدان عمل کند و با آن احکام را استنباط کند.

عبارت "خداوند او را فقيه و عالم محشور مي‌‌کند" نيز ناظر به همين احتمال مي‌باشد.

حديث ديگري از پيامبر صلّي الله عليه و آله و سلّم نيز همين احتمال را تأييد مي‌کند.[sup]3[/sup]

اگر مقصود از حفظ حديث، احتمال اول و دوم باشد، لازم نيست انسان خود عامل به آن باشد، زيرا در اين دو احتمال هدف آن است که احاديث پيامبر صلّي الله عليه و آله و سلّم و ائمه عليه السّلام حفظ شود و به ديگران انتقال يابد. البته اگر کسي درصدد کسب ثواب بيشتري است، بايد عامل به آن باشد، زيرا حفظ احاديث، مراتبي دارد و ثواب اين عمل نيز به حساب آن مراتب، تفاوت پيدا مي‌کند.[sup]4[/sup]

اگر مقصود از حفظ حديث احتمال سوم باشد، بي‌ترديد عامل بودن به احاديث شرط است، زيرا اگر کسي خود عامل به احاديث نباشد، با فلسفه حفظ حديث که عمل به آن و استنباط احکام است، منافات دارد.

گرچه در روايت مورد بحث يکي از شرايط حفظ حديث تقوا شمرده نشده، ولي رعايت تقواي الهي بنابر هر سه احتمال لازم است، زيرا روايات ديگر و آموزه‌هاي ديني رعايت تقواي الهي را در همه ابعاد زندگي لازم مي‌داند. بدون شک، کسي که مي‌خواهد با حفظ حديث، با فقيهان محشور گردد، بايد تقوا داشته باشد.

● چگونه ممکن است کسي در زمره فقهاي دين در قيامت محشور شود و از ويژگي شاخص و صفت بارز فقيهان که همان رعايت تقواي الهي و پايبندي به حدود و دستورات شريعت نوراني است بي‌نصيب باشد؟

با تحقيقاتي که انجام شد، به مبناي مرحوم علامه طباطبايي در خصوص اين که در حفظ حديث، عامل بودن شرط نيست، دست نيافتيم. لطفاً در پرسش‌هاي بعد منبع ديدگاه ايشان را بيان نماييد تا مورد بررسي قرار گيرد.

اگر مرحوم علامه طباطبائي چنين سخني را فرموده باشد شايد مرادشان اين باشد که در خود حفظ چهل حديث اثر و خاصيتي است که موجب مي‌گردد انسان در روز قيامت فقيه و عالم دين‌شناس محشور گردد. البته اين اثر و ويژگي به صورت زمينه و اقتضا است يعني چنين فردي اگر ساير شرايط براي محشور شدن به صورت فقيه را داشته باشد و موانع موجود بر سر اين امر را برطرف سازد، در قيامت به صورت فقيه محشور مي‌گردد. منظور از شرط نبودن عمل به اين احاديث در صورت ثبوت آن اين نيست که عمل به شرائط کلي و اساسي مثل تقوا و عمل به واجبات و پرهيز از محرمات نيز شرط نيست، بلکه عمل به خود اين روايات شرط محشور شدن در صف فقها و عالمان دين نمي‌باشد.

---

1. بحار الانوار، ج 2، ص 153.

2. همان، ص 156؛ چهل حدیث امام خمینی، ص 1.

3. بحار الانوار، ج 2، ص 154 ـ 156.

4. بحار الانوار، ج 2، ص 157

[شهیدطیبه واعظی]

6- قالَ الإمامُ الصّادقُ - عليه السلام - : مَنْ عابَ أخاهُ بِعَيْب فَهُوَ مِنْ أهْلِ النّارِ.

«بحارالأنوار، ج 75، ص 260، ح 58»

امام جعفر صادق - عليه السلام - فرمود: هركس برادر ـ ايماني خود را برچسبي بزند و او ـ را متّهم كند از اهل آتش خواهد بود.

7- قالَ الإمامُ الصّادقُ - عليه السلام - : الصَّمْتُ كَنْزٌ وافِرٌ، وَ زَيْنُ الْحِلْمِ، وَ سَتْرُالْجاهِلِ.

«مستدرك الوسائل، ج 9، ص 16، ح 4»

امام جعفر صادق - عليه السلام - فرمود: سكوت همانند گنجي پربهاء، زينت بخش حلم و بردباري است; و نيز سكوت، سرپوشي بر آبروي شخص نادان و جاهل مي باشد.


8- قالَ الإمامُ الصّادقُ - عليه السلام - : اِصْحَبْ مَنْ تَتَزَيَّنُ بِهِ، وَ لا تَصْحَبْ مَنْ يَتَزَّيَنُ لَكَ.

«وسائل الشيعه، ج 11، ص 412»

امام جعفر صادق - عليه السلام - فرمود: با كسي دوستي و رفت و آمد كن كه موجب عزّت و سربلندي تو باشد، و با كسي كه مي خواهد از تو بهره ببرد و خودنمائي مي كند همدم مباش.


9- قالَ الإمامُ الصّادقُ - عليه السلام - : كَمالُ الْمُؤْمِنِ في ثَلاثِ خِصال: الْفِقْهُ في دينِهِ، وَ الصَّبْرُ عَلَي النّائِبَةِ، وَالتَّقْديرُ فِي الْمَعيشَةِ.

«أمالي طوسي، ج 2، ص 279»

امام جعفر صادق - عليه السلام - فرمود: شخصيّت و كمال مؤمن در سه خصلت است: آشنا بودن به مسائل و احكام دين، صبر در مقابل شدايد و ناملايمات، زندگي او همراه با حساب و كتاب و برنامه ريزي دقيق باشد.


10- قالَ الإمامُ الصّادقُ - عليه السلام - : عَلَيْكُمْ بِإتْيانِ الْمَساجِدِ، فَإنَّها بُيُوتُ اللهِ فِي الاْءرْضِ، و مَنْ أتاها مُتَطَهّراً طَهَّرَهُ اللهُ مِنْ ذُنُوبِهِ، وَ كُتِبَ مِنْ زُوّارِهِ.

«وسائل الشيعة، ج 1، ص 380، ح 2»

امام جعفر صادق - عليه السلام - فرمود: بر شما باد به دخول در مساجد، چون كه آن ها خانه خداوند بر روي زمين است; و هر كسي كه با طهارت وارد آن شود خداوند متعال او را از گناهان تطهير مي نمايد و در زمره زيارت كنندگانش محسوب مي شوند.

[mahdy30na]

امام سجاد عليه ‏السلام فرمودند:
چون حسين عليه ‏السلام زاده شد ، خداوند متعال به جبرئيل وحى فرمود كه : براى محمّد صلى‏ الله‏ عليه‏ و‏ آله پسرى متولّد شده است ، نزد او برو و شادباش بگو ، و به او بگو كه على براى تو به منزله هارون براى موسى است . پس ، طفل را به نام پسر هارون نامگذارى كن . جبرئيل عليه ‏السلام فرود آمد و از جانب خداوند متعال به پيامبر تبريك گفت، و آن‏گاه عرضه داشت : خداوند عز و جل به تو فرمان مى‏دهد كه او را به نام پسر هارون نامگذارى كنى . پيامبر اکرم صلی الله علیه و آله پرسيد: نام پسرهارون چه بوده است؟ جبرئيل گفت : شُبَير . پيامبر اکرم صلى‏ الله‏ عليه‏ و‏ آله فرمودند: زبان من عربى است . جبرئيل گفت : نامش را حُسَين بگذار .
علل الشرائع : 137 / 5

[شهیدطیبه واعظی]

11- قالَ الإمامُ الصّادقُ - عليه السلام - : مَن قالَ بَعْدَ صَلوةِ الصُّبْحِ قَبْلَ أنْ يَتَكَلَّمَ:
«بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحيمِ، وَ لا حَوْلَ وَلا قُوَّةَ إلاّ بِاللهِ الْعَلي الْعَظيمِ» يُعيدُها سَبْعَ مَرّات، دَفَعَ اللهُ عَنْهُ سَبْعينَ نَوْعاً مِنْ أنْواعِ الْبَلاءِ، أهْوَنُهَاالْجُذامُ وَالْبَرَصُ.

«امالي طوسي، ج 2، ص 343»

امام جعفر صادق - عليه السلام - فرمود: هر كسي بعد از نماز صبح پيش از آن كه سخني مطرح كند، هفت مرتبه بگويد:
«بسم الله الرّحمن الرّحيم، لا حول و لا قوّة إلاّ بالله العليّ العظيم» خداوند متعال هفتاد نوع بلا از او دور گرداند كه ساده ترين آن ها مرض پيسي و جذام باشد.


12- قالَ الإمامُ الصّادقُ - عليه السلام - : مَنْ تَوَضَّأَ وَ تَمَنْدَلَ كُتِبَتْ لَهُ حَسَنَةٌ، وَ مَنْ تَوَضَّأَ وَلَمْ يَتَمَنْدَلْ حَتّي يَجُفَّ وُضُوئُهُ، كُتِبَ لَهُ ثَلاثُونَ حَسَنَةً.

«وسائل الشيعة، ج 1، ص 474، ح 5»

امام جعفر صادق - عليه السلام - فرمود: هركس وضو بگيرد و با حوله خشك نمايد يك حسنه دارد و چنانچه خشك نكند سي حسنه خواهد داشت.


13- قالَ الإمامُ الصّادقُ - عليه السلام - : لاَفْطارُكَ في مَنْزِلِ أخيكَ أفْضَلُ مِنْ صِيامِكَ سَبْعينَ ضِعْفاً.

«من لايَحضره الفقيه، ج 2، ص 51، ح 13»

امام جعفر صادق - عليه السلام - فرمود: اگر افطاري روزه ات را در منزل برادر - مؤمنت -، انجام بدهي ثوابش هفتاد برابر اصل روزه است.


14- قالَ الإمامُ الصّادقُ - عليه السلام - : إذا أفْطَرَ الرَّجُلُ عَلَي الْماءِ الْفاتِرِ نَقي كَبِدُهُ، وَ غَسَلَ الذُّنُوبَ مِنَ الْقَلْبِ، وَ قَوي الْبَصَرَ وَالْحَدَقَ.

«وسائل الشيعه، ج 10، ص 157، ح 3»

امام جعفر صادق - عليه السلام - فرمود: چنانچه انسان روزه خود را با آب جوش افطار نمايد كبدش پاك و سالم باقي مي ماند، و قلبش از كدورت ها تميز و نور چشمش قوي و روشن مي گردد.


15- قالَ الإمامُ الصّادقُ - عليه السلام - : مَنْ قَرَءَ الْقُرْآنَ فِي الْمُصْحَفِ مُتِّعَ بِبَصَرِهِ، وَ خُنِّفَ عَلي والِدَيْهِ وَ إنْ كانا كافِرَيْنِ.

«وسائل الشيعه، ج 6، ص 204، ح 1»

امام جعفر صادق - عليه السلام - فرمود: هر كه قرآن شريف را از روي آن قرائت نمايد بر روشنائي چشمش افزوده گردد; و نيز گناهان پدر و مادرش سبك شود گرچه كافر باشند.

[شهیدطیبه واعظی]

16- قالَ الإمامُ الصّادقُ - عليه السلام - : مَنْ قَرَءَ (قُلْ هُوَاللهُ أحَدٌ) مَرَّةً واحِدَةً فَكَأنَّما قَرَءَ ثُلْثَ الْقُرآنِ وَ ثُلْثَ التُّوراةِ وَ ثُلْثَ الاْنْجيلِ وَ ثُلْثَ الزَّبُورِ.

«وسائل الشيعه، ج 6، ص 225، ح 10»

امام جعفر صادق - عليه السلام - فرمود: هر كه يك مرتبه سوره توحيد را تلاوت نمايد، همانند كسي است كه يك سوّم قرآن و تورات و انجيل و زبور را خوانده باشد.


17- قالَ الإمامُ الصّادقُ - عليه السلام - : إنَّ لِكُلِّ ثَمَرَة سَمّاً، فَإذا أتَيْتُمْ بِها فأمسُّوهَاالْماء، وَاغْمِسُوها فِي الْماءِ.

«وسائل الشيعه، ج 25، ص 147، ح 2»

امام جعفر صادق - عليه السلام - فرمود: هر نوع ميوه و ثمره اي، مسموم و آغشته به ميكرب ها است; هر گاه خواستيد از آن ها استفاده كنيد با آب بشوئيد.


18- قالَ الإمامُ الصّادقُ - عليه السلام - : عَلَيْكُمْ بِالشَّلْجَمِ، فَكُلُوهُ وَأديمُوا أكْلَهُ، وَاكْتُمُوهُ إلاّ عَنْ أهْلِهِ، فَما مِنْ أحَد إلاّ وَ بِهِ عِرْقٌ مِنَ الْجُذامِ، فَأذيبُوهُ بِأكْلِهِ.

«وسائل الشيعه، ج 25، ص 208، ح 4»

امام جعفر صادق - عليه السلام - فرمود: شلغم را اهميّت دهيد و مرتّب آن را ميل نمائيد و آن را به مخالفين معرّفي نكنيد، شلغم رگ جذام را قطع و نابود مي سازد.


19- قالَ الإمامُ الصّادقُ - عليه السلام - : يُسْتَجابُ الدُّعاءُ في أرْبَعَةِ مَواطِنَ: فِي الْوِتْرِ، وَ بَعْدَ الْفَجْرِ، وَ بَعْدَالظُّهْرِ، وَ بَعْدَ الْمَغْرِبِ.

«جامع احاديث الشيعة، ج 5، ص 358، ح 12»

امام جعفر صادق - عليه السلام - فرمود: در چهار وقت دعا مستجاب خواهد شد: هنگام نماز وِتر، بعد از نماز صبح، بعد از نماز ظهر، بعد از نماز مغرب.


20- قالَ الإمامُ الصّادقُ - عليه السلام - : مَنْ دَعا لِعَشْرَة مِنْ إخْوانِهِ الْمَوْتي لَيْلَةَ الْجُمُعَةِ أوْجَبَ اللهُ لَهُ الْجَنَّةَ.

«جامع احاديث الشيعة، ج 6، ص 178، ح 78»

امام جعفر صادق - عليه السلام - فرمود: هركس كه در شب جمعه براي ده نفر از دوستان مؤمن خود كه از دنيا رفته اند دعا و طلب مغفرت نمايد، از اهل بهشت قرار خواهد گرفت.

[mahdy30na]

حکمت 253 نهج البلاغه
وَ كَانَ ع يَقُولُ: أَحْلِفُوا الظَّالِمَ إِذَا أَرَدْتُمْ يَمِينَهُ- بِأَنَّهُ بَرِي‏ءٌ مِنْ حَوْلِ اللَّهِ وَ قُوَّتِهِ- فَإِنَّهُ إِذَا حَلَفَ بِهَا كَاذِباً عُوجِلَ- الْعُقُوبَةَ وَ إِذَا حَلَفَ بِاللَّهِ الَّذِي لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ لَمْ يُعَاجَلْ- لِأَنَّهُ قَدْ وَحَّدَ اللَّهَ تَعَالَى

و درود خدا بر او، فرمود: آنگاه که خواستيد ستمکارى را سوگند دهيد از او بخواهيد که بگويد (از جنبش و نيروى الهى بيزار است» زيرا اگر به دروغ سوگند خورد، پس از بيزارى، در کيفر او شتاب شود، امّا اگر در سوگند خود بگويد «به خدايى که جز او خدايى نيست» در کيفرش شتاب نگردد، چه او خدا را به يگانگى ياد کرد

[شهیدطیبه واعظی]

21- قالَ الإمامُ الصّادقُ - عليه السلام - : مِشْطُ الرَّأسِ يَذْهَبُ بِالْوَباءِ، وَ مِشْطُاللِّحْيَةِ يُشَدِّدُ الاْضْراسَ.

«وسائل الشيعة، ج 2، ص 124، ح 1»

امام جعفر صادق - عليه السلام - فرمود: شانه كردن موي سر موجب نابودي وَبا ـ و مانع ريزش مو ـ مي گردد، و شانه كردن ريش و محاسن ريشه دندان ها را محكم مي نمايد.


22- قالَ الإمامُ الصّادقُ - عليه السلام - : أيُّما مُؤْمِن سَئَلَ أخاهُ الْمُؤْمِنَ حاجَةً وَ هُوَ يَقْدِرُ عَلي قَضائِها فَرَدَّهُ عَنْها، سَلَّطَ اللهُ عَلَيْهِ شُجاعاً في قَبْرِهِ، يَنْهَشُ مِنْ أصابِعِهِ.

«أمالي طوسي، ج 2، ص 278»

امام جعفر صادق - عليه السلام - فرمود: چنانچه مؤمني از برادر ايمانيش حاجتي را طلب كند و او بتواند خواسته اش را برآورد و انجام ندهد، خداوند در قبرش يك افعي بر او مسلّط گرداند كه هر لحظه او را آزار رساند.


23- قالَ الإمامُ الصّادقُ - عليه السلام - : وَلَدٌ واحِدٌ يَقْدِمُهُ الرَّجُلُ، أفْضَلُ مِنْ سَبْعينَ يَبْقُونَ بَعْدَهُ، شاكينَ فِي السِّلاحِ مَعَ الْقائِمِ (عَجَّلَ اللهُ تَعالي فَرَجَهُ الشَّريف).
امام جعفر صادق - عليه السلام - فرمود: اگر انساني يكي از فرزندانش را پيش از خود ـ به عالم آخرت ـ بفرستد بهتر از آن است كه چندين فرزند به جاي گذارد و در ركاب امام زمان - عليه السلام - با دشمن مبارزه كنند.


24- قالَ الإمامُ الصّادقُ - عليه السلام - : إذا بَلَغَكَ عَنْ أخيكَ شَيْيءٌ فَقالَ لَمْ أقُلْهُ فَاقْبَلْ مِنْهُ، فَإنَّ ذلِكَ تَوْبَةٌ لَهُ. وَ قالَ - عليه السلام - : إذا بَلَغَكَ عَنْ أخيكَ شَيْيءٌ وَ شَهِدَ أرْبَعُونَ أنَّهُمْ سَمِعُوهُ مِنْهُ فَقالَ: لَمْ أقُلْهُ، فَاقْبَلْ مِنْهُ.

«مصادقة الاخوان، ص 82»

امام جعفر صادق - عليه السلام - فرمود: چنانچه شنيدي كه برادرت ـ يا دوستت ـ چيزي بر عليه تو گفته است و او تكذيب كرد قبول كن. همچنين فرمود: اگر چيزي را از برادرت بر عليه خودت شنيدي و نيز چهل نفر شهادت دادند، ولي او تكذيب كرد و گفت: من نگفته ام، حرف او را بپذير.


25- قالَ الإمامُ الصّادقُ - عليه السلام - : لا يَكْمُلُ إيمانُ الْعَبْدِ حَتّي تَكُونَ فيهِ أرْبَعُ خِصال: يَحْسُنُ خُلْقُهُ، وَ سَيْتَخِفُّ نَفْسَهُ، وَ يُمْسِكُ الْفَضْلَ مِنْ قَوْلِهِ، وَ يُخْرِجَ الْفَضْلَ مِنْ مالِهِ.

«امالي طوسي، ج 1، ص 125»

امام جعفر صادق - عليه السلام - فرمود: ايمان انسان كامل نمي گردد مگر آن كه چهار خصلت در او باشد: اخلاقش نيكو باشد، نفس خود را سبك شمارد، كنترل سخن داشته باشد، اضافي ثروتش ـ حقّ اللّه و حقّ النّاس ـ را بپردازد.

[شهیدطیبه واعظی]

26- قالَ الإمامُ الصّادقُ - عليه السلام - : داوُوا مَرْضاكُمْ بِالصَّدَقَةِ، وَ ادْفَعُوا أبْوابَ الْبَلايا بِالاْسْتِغْفارِ.

«مستدرك الوسائل، ج 7، ص 163، ح 1»

امام جعفر صادق - عليه السلام - فرمود: مريضان خود را به وسيله پرداخت صدقه مداوا و معالجه نمائيد، و بلاها و مشكلات را با استغفار و توبه دفع كنيد.


27- قالَ الإمامُ الصّادقُ - عليه السلام - : إنَّ اللهَ فَرَضَ عَلَيْكُمُ الصَّلَواتِ الْخَمْسِ في أفْضَلِ السّاعاتِ، فَعَلَيْكُمْ بِالدُّعاءِ في إدْبارِ الصَّلَواتِ.

«مستدرك الوسائل، ج 6، ص 431، ح 6»

امام جعفر صادق - عليه السلام - فرمود: خداوند متعال پنج نماز در بهترين اوقات را بر شما واجب گرداند، پس سعي كنيد حوايج و خواسته هاي خود را پس از هر نماز با خداوند مطرح و درخواست كنيد.


28- قالَ الإمامُ الصّادقُ - عليه السلام - : كُلُوا ما يَقَعُ مِنَ الْمائِدَةِ فِي الْحَضَرِ، فَإنَّ فيهِ شِفاءٌ مِنْ كُلِّ داء، وَلا تَأكُلُوا مايَقَعُ مِنْها فِي الصَّحاري.

«مستدرك الوسائل، ج 16، ص 288، ح 1»

امام جعفر صادق - عليه السلام - فرمود: هنگام خوردن غذا در منزل، آنچه كه اطراف سفره و ظرف مي ريزد جمع كنيد و ميل نمائيد كه در آن ها شفاي دردهاي دروني است، ولي چنانچه در بيابان سفره انداختيد; اضافه هاي آن را رها كنيد ـ براي جانوران ـ.

.
29- قالَ الإمامُ الصّادقُ - عليه السلام - : أرْبَعَةٌ مِنْ أخْلاقِ الاْنْبياءِ: الْبِرُّ، وَ السَّخاءُ، وَ الصَّبْرُ عَلَي النّائِبَةِ، وَ الْقِيامُ بِحَقِّ الْمُؤمِنِ.

«أعيان الشّيعة، ج 1، ص 672»

امام جعفر صادق - عليه السلام - فرمود: چهار چيز از اخلاق پسنديده پيغمبران الهي است: نيكي، سخاوت، صبر و شكيبائي در مصائب و مشكلات، اجراء حقّ و عدالت بين مؤمنين.


30- قالَ الإمامُ الصّادقُ - عليه السلام - : إمْتَحِنُوا شيعتَنا عِنْدَ ثَلاث: عِنْدَ مَواقيتِ الصَّلاةِ كَيْفَ مُحافَظَتُهُمْ عَلَيْها، وَ عِنْدَ أسْرارِهِمْ كَيْفَ حِفْظُهُمْ لَها عِنْدَ عَدُوِّنا، وَ إلي أمْوالِهِمْ كَيْفَ مُواساتُهُمْ لاِخْوانِهِمْ فيها.

«وسائل الشيعة، ج 4، ص 112»

امام جعفر صادق - عليه السلام - فرمود: شيعيان و دوستان ما را در سه مورد آزمايش نمائيد: 1 ـ مواقع نماز، چگونه رعايت آن را مي نمايند. 2 ـ اسرار يكديگر را چگونه فاش و يا نگهداري مي كنند. 3 ـ نسبت به اموال و ثروتشان چگونه به ديگران رسيدگي مي كنند و حقوق خود را مي پردازند.

[mahdy30na]

قد سئل عن حق المومن على المومن : ان من المومن على المومن المودة فى صدره ، و المواساة فى ماله
از امام هشتم (عليه سلام ) سوال شد حق مومن بر مومن چيست ؟

حضرت فرمود: بدون ترديد حق مومن بر مومن ، آن است كه او را قلبا دوست بدارد و از نظر مالى به وى مواسات (كمك ) نمايد.

بحار الانوار، جلد 74، ص 232.

[شهیدطیبه واعظی]

31- قالَ الإمامُ الصّادقُ - عليه السلام - : مَنْ مَلَكَ نَفْسَهُ إذا رَغِبَ، وَ إذا رَهِبَ، وَ إذَااشْتَهي، وإذا غَضِبَ وَ إذا رَضِي، حَرَّمَ اللهُ جَسَدَهُ عَلَي النّارِ.

«وسائل الشيعة، ج 15، ص 162، ح 8»

امام جعفر صادق - عليه السلام - فرمود: هر كه در چهار موقع، مالك نفس خود باشد: هنگام رفاه و توسعه زندگي، هنگام سختي و تنگ دستي، هنگام اشتهاء و آرزو و هنگام خشم و غضب; خداوند متعال بر جسم او، آتش را حرام مي گرداند.


32- قالَ الإمامُ الصّادقُ - عليه السلام - : إنَّ النَّهارَ إذا جاءَ قالَ: يَابْنَ آدَم، أعْجِلْ في يَوْمِكَ هذا خَيْراً، أشْهَدُ لَكَ بِهِ عِنْدَ رَبِّكَ يَوْمَ الْقيامَةِ، فَإنّي لَمْ آتِكَ فيما مَضي وَلاآتيكَ فيما بَقِي، فَإذا جاءَاللَّيْلُ قالَ مِثْلُ ذلِكَ.

«وسائل الشيعة، ج 16، ص 93، ح 2»

امام جعفر صادق - عليه السلام - فرمود: هنگامي كه روز فرا رسد گويد: تا مي تواني در اين روز از كارهاي خير انجام بده كه من در قيامت در پيشگاه خداوند شهادت مي دهم و بدان كه من قبلا در اختيار تو نبودم و در آينده نيز پيش تو باقي نخواهم ماند، همچنين هنگامي كه شب فرارسد چنين زبان حالي را خواهد داشت.


33- قالَ الإمامُ الصّادقُ - عليه السلام - : يَنْبَغي لِلْمُؤْمِنِ أنْ يَكُونَ فيهِ ثَمان خِصال: وَقُورٌ عِنْدَ الْهَزاهِزِ، صَبُورٌ عِنْدَ الْبَلاءِ، شَكُورٌ عِنْدَ الرَّخاءِ، قانِعٌ بِما رَزَقَهُ اللّهُ، لا يَظْلِمُ الاْعْداءَ، وَ لا يَتَحامَلُ لِلاْصْدِقاءِ، بَدَنُهُ مِنْهُ في تَعِبٌ، وَ النّاسُ مِنْهُ في راحَة.

«الكافي، ج 2، ص 47، ح 1»

امام جعفر صادق - عليه السلام - فرمود: سزاوار است كه هر شخص مؤمن در بردارنده هشت خصلت باشد: هنگام فتنه ها و آشوب ها باوقار و آرام، هنگام بلاها و آزمايش ها بردبار و صبور، هنگام رفاه و آسايش شكرگزار، به آنچه خداوند روزيش گردانده قانع باشد. دشمنان و مخالفان را مورد ظلم و اذيّت قرار ندهد، بر دوستان برنامه اي را تحميل ننمايد، جسمش خسته; ولي ديگران از او راحت و از هر جهت در آسايش باشند.


34- قالَ الإمامُ الصّادقُ - عليه السلام - : من ماتَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ عارِفاً بِحَقِّنا عُتِقَ مِنَ النّارِ وَ كُتِبَ لَهُ بَرائَةٌ مِنْ عَذابِ الْقَبْرِ.

«مستدرك الوسائل، ج 6، ص 66، ح 22»

امام جعفر صادق - عليه السلام - فرمود: هركس كه در روز جمعه فوت نمايد و از دنيا برود; و عارف به حقّ ما ـ اهل بيت عصمت و طهارت (عليهم السلام) ـ باشد، از آتش سوزان دوزخ آزاد مي گردد; و نيز از عذاب شب اوّل قبر در امان خواهد بود.


35- قالَ الإمامُ الصّادقُ - عليه السلام - : إنَّ الرَّجُلَ يَذْنِبُ الذَّنْبَ فَيَحْرُمُ صَلاةَ اللَّيْلِ، إنَّ الْعَمَلَ السَّيِّيءَ أسْرَعُ في صاحِبِهِ مِنَ السِّكينِ فِي اللَّحْمِ.

«الكافي، ج 2، ص 272»

امام جعفر صادق - عليه السلام - فرمود: چه بسا شخصي به وسيله انجام گناهي از نماز شب محروم گردد، همانا تأثير گناه در ـ روان ـ انسان سريع تر از تأثير چاقو در گوشت است.

[شهیدطیبه واعظی]

36- قالَ الإمامُ الصّادقُ - عليه السلام - : لا تَتَخَلَّلُوا بِعُودِالرَّيْحانِ وَ لا بِقَضيْبِ الرُّمانِ، فَإنَّهُما يُهَيِّجانِ عِرْقَ الْجُذامِ.

«أمالي صدوق، ص 321»

امام جعفر صادق - عليه السلام - فرمود: به وسيله چوب ريحان و چوب انار، دندان هاي خود را خلال نكنيد، زيرا كه تحريك كننده عوامل مرض جذام و پيسي مي باشد.


37- قالَ الإمامُ الصّادقُ - عليه السلام - : تَقْليمُ الأظْفارِ يَوْمَ الْجُمُعَةِ يُؤمِنُ مِنَ الْجُذامِ وَ الْبَرَصِ وَ الْعَمي، وَ إنْ لَمْ تَحْتَجْ فَحَكِّها حَكّاً. وَ قالَ - عليه السلام - : أخْذُ الشّارِبِ مِنَ الْجُمُعَةِ إلَي الْجُمُعَةِ أمانٌ مِنَ الْجُذامِ.

«وسائل الشيعة، ج 7، ص 363»

امام جعفر صادق - عليه السلام - فرمود: كوتاه كردن ناخن ها در روز جمعه موجب سلامتي از جذام و پيسي و ضعف بينائي چشم خواهد شد و اگر امكان كوتاه كردن آن نباشد سر آن ها را بتراش. و نيز فرمود: كوتاه كردن سبيل در هر جمعه سبب ايمني از مرض جذام مي شود.


38- قالَ الإمامُ الصّادقُ - عليه السلام - : إذا أوَيْتَ إلي فِراشِكَ فَانْظُرْ ماسَلَكْتَ في بَطْنِكَ، وَ ما كَسَبْتَ في يَوْمِكَ، وَ اذْكُرْ أنَّكَ مَيِّتٌ، وَ أنَّ لَكَ مَعاداً.

«بحارالأنوار، ج 71، ص 267، ح 17»

امام جعفر صادق - عليه السلام - فرمود: در آن هنگامي كه وارد رختخواب خود مي شوي، با خود بينديش كه در آن روز چه نوع خوراكي ها و آشاميدني ها از چه راهي به دست آورده اي و ميل نموده اي. و در آن روز چه چيزهائي را چگونه و از چه راهي كسب و تحصيل كرده اي; و در هر حال متوجّه باش كه مرگ تو را مي ربايد; و سپس در صحراي محشر ـ جهت بررسي گفتار و كردارت ـ حاضر خواهي شد.


39- قالَ الإمامُ الصّادقُ - عليه السلام - : إنَّ لِلّهِ عَزَّ وَ جَلَّ إثْنَيْ عَشَرَ ألْفَ عالَم، كُلُّ عالَم مِنْهُمْ أكْبَرُ مِنْ سَبْعِ سَموات وَ سَبْعِ أرَضينَ، ما يُري عالَمٌ مِنْهُمْ أنّ لِلّهِ عَزَّ وَ جَلَّ عالَماً غَيْرُهُمْ وَ أنَاالْحُجَّةُ عَلَيْهِمْ.

«بحارالأنوار، ج 27، ص 41، ح 1»

امام جعفر صادق - عليه السلام - فرمود: همانا خداوند متعال، دوازده هزار جهان آفريده است كه هر يك از آن ها نسبت به آسمان ها و زمين هاي هفت گانه بزرگ تر مي باشد; و من ـ و ديگر ائمّه دوازده گانه ـ از طرف خداوند بر همه آن ها حجّت و راهنما هستيم.


40- قالَ الإمامُ الصّادقُ - عليه السلام - : حَديثٌ في حَلال وَ حَرام تَأخُذُهُ مِنْ صادِق خَيْرٌ مِنَ الدُّنْيا وَ ما فيها مِنْ ذَهَب وَفِضَّة.

«الإمام الصّادق - عليه السلام -، ص 143»

امام جعفر صادق - عليه السلام - فرمود: سخني را درباره مسائل حلال و حرام و احكام دين خدا، از راست گوي مؤمني دريافت كني; بهتر و ارزشمندتر است از تمام دنيا و ثروت هاي آن.