احادیث روزانه(شرط ورود=تفکر در احادیث)

[شهیدطیبه واعظی]

هرکس چهل حديث حفظ کند . .

در روايت آمده است: "هرکس چهل حديث حفظ کند، خداوند وي را فقيه محشور مي‌کند". آيا اگر حافظ عامل به احاديث نبود، باز هم جزء فقها محشور مي‌شود يا بايد عامل باشد؟ کلام علامه طباطبايي که فرمود" عامل بودن شرط نيست" چيست؟ آيا تقوا در حديث، شرط فقيه محشور شدن است؟


در مورد حفظ چهل حديث هم از پيامبر صلّي الله عليه و آله و سلّم روايت وجود دارد و هم از برخي ائمه ديگر عليه السّلام[sup]1[/sup] .

البته اين احاديث در برخي از کلمات و واژه‌ها با يکديگر اختلاف دارند. علامه مجلسي در بحار الانوار نقل کرده است که پيامبر اسلام صلّي الله عليه و آله و سلّم فرمود: "هرکس چهل حديث براي امت من حفظ کند، تا از آن بهره ببرند، خداوند روز قيامت او را در شمار فقيهان و عالمان برمي‌انگيزد".[sup]2[/sup]

بي‌ترديد پيام اصلي اين حديث تشويق و ترغيب به حفظ احاديث پيامبر صلّي الله عليه و آله و سلّم و اهل‌بيت است. هرکس چهل حديث از پيامبر ـ صلّي الله عليه و آله و سلّم ـ و اهل‌بيت عليه السّلام حفظ کند، به همان اندازه با معارف پيامبر صلّي الله عليه و آله و سلّم و اهل‌بيت آشنا شده است و آشنايي با معارف اهل‌بيت موجب تأمين سعادت دنيا و آخرت مي‌شود. حال بايد بررسي نمود که مقصود از حفظ حديث در اين روايات چيست؟ مرحوم علامه مجلسي چند احتمال بيان کرده است:

احتمال اول آن است که به تدوين حديث بپردازد تا ديگران از آن استفاده نمايند.

احتمال دوم آن است که احاديث را حفظ کند که از بين نرود و به ديگران گزارش دهد؛ حال حفظ اين حديث در قلب باشد و يا به صورت نوشتن.

احتمال سوم آن است که انسان حديث را حفظ کند و پيرامون آن تفکر کند و بدان عمل کند و با آن احکام را استنباط کند.

عبارت "خداوند او را فقيه و عالم محشور مي‌‌کند" نيز ناظر به همين احتمال مي‌باشد.

حديث ديگري از پيامبر صلّي الله عليه و آله و سلّم نيز همين احتمال را تأييد مي‌کند.[sup]3[/sup]

اگر مقصود از حفظ حديث، احتمال اول و دوم باشد، لازم نيست انسان خود عامل به آن باشد، زيرا در اين دو احتمال هدف آن است که احاديث پيامبر صلّي الله عليه و آله و سلّم و ائمه عليه السّلام حفظ شود و به ديگران انتقال يابد. البته اگر کسي درصدد کسب ثواب بيشتري است، بايد عامل به آن باشد، زيرا حفظ احاديث، مراتبي دارد و ثواب اين عمل نيز به حساب آن مراتب، تفاوت پيدا مي‌کند.[sup]4[/sup]

اگر مقصود از حفظ حديث احتمال سوم باشد، بي‌ترديد عامل بودن به احاديث شرط است، زيرا اگر کسي خود عامل به احاديث نباشد، با فلسفه حفظ حديث که عمل به آن و استنباط احکام است، منافات دارد.

گرچه در روايت مورد بحث يکي از شرايط حفظ حديث تقوا شمرده نشده، ولي رعايت تقواي الهي بنابر هر سه احتمال لازم است، زيرا روايات ديگر و آموزه‌هاي ديني رعايت تقواي الهي را در همه ابعاد زندگي لازم مي‌داند. بدون شک، کسي که مي‌خواهد با حفظ حديث، با فقيهان محشور گردد، بايد تقوا داشته باشد.

● چگونه ممکن است کسي در زمره فقهاي دين در قيامت محشور شود و از ويژگي شاخص و صفت بارز فقيهان که همان رعايت تقواي الهي و پايبندي به حدود و دستورات شريعت نوراني است بي‌نصيب باشد؟

با تحقيقاتي که انجام شد، به مبناي مرحوم علامه طباطبايي در خصوص اين که در حفظ حديث، عامل بودن شرط نيست، دست نيافتيم. لطفاً در پرسش‌هاي بعد منبع ديدگاه ايشان را بيان نماييد تا مورد بررسي قرار گيرد.

اگر مرحوم علامه طباطبائي چنين سخني را فرموده باشد شايد مرادشان اين باشد که در خود حفظ چهل حديث اثر و خاصيتي است که موجب مي‌گردد انسان در روز قيامت فقيه و عالم دين‌شناس محشور گردد. البته اين اثر و ويژگي به صورت زمينه و اقتضا است يعني چنين فردي اگر ساير شرايط براي محشور شدن به صورت فقيه را داشته باشد و موانع موجود بر سر اين امر را برطرف سازد، در قيامت به صورت فقيه محشور مي‌گردد. منظور از شرط نبودن عمل به اين احاديث در صورت ثبوت آن اين نيست که عمل به شرائط کلي و اساسي مثل تقوا و عمل به واجبات و پرهيز از محرمات نيز شرط نيست، بلکه عمل به خود اين روايات شرط محشور شدن در صف فقها و عالمان دين نمي‌باشد.

---

1. بحار الانوار، ج 2، ص 153.

2. همان، ص 156؛ چهل حدیث امام خمینی، ص 1.

3. بحار الانوار، ج 2، ص 154 ـ 156.

4. بحار الانوار، ج 2، ص 157

[s-r]

امام صادق علیه السلام : خوش اخلاقى در بين مردم زينت اسلام است.

[b]مشکات الانوار فی غرر الاخبارص240

[Night_World]

به نام خدا

يا جابِرُ ، اِجعَلِ الدُّنيا مالاً أصَبتَهُ في مَنامِكَ ثُمّ انتَبَهتَ و لَيسَ مَعَكَ مِنهُ شَيءٌ ، هَل هُو إلاّ ثَوبٌ تَلبَسُهُ فتُبلِيهِ أو طَعامٌ يَعودُ بَعدُ إلى ما تَعلَمُ ؟! فالعَجَبُ لِقَومٍ حُبِسَ أوَّلُهُم عَن آخِرِهِم ، ثُمّ نُودِيَ فِيهِم بِالرَّحيلِ و هُم في غَفلَةٍ يَلعَبونَ ! ( تنبيه الخواطر، ج 2، ص30)
امام صادق (علیه السلام) ـ به جابر كه از ايشان اندرزى خواست ـ فرمود : اى جابر! دنيا را [چونان ]مالى بدان كه در عالم خواب به دست مى آورى و چون بيدار مى شوى چيزى از آن نيست . آيا نصيب تو از دنيا چيزى جز همان جامه اى است كه مى پوشى و كهنه اش مى كنى، يا همان خوراكى است كه[مى خورى و سپس] به آن تبديل مى شود كه خود مى دانى؟! پس، شگفت از مردمى است كه اوّلين هاى آنان از آخرين هايشان گرفته شده اند (از ميان آنان رفته اند) و آنگاه در ميان ايشان بانگ رحيل سر داده شده است. ليكن همچنان بى خبر، سرگرم بازى اند.

[شهیدطیبه واعظی]

امام صادق(علیه السلام) می فرمایند:

چون حضرت نوح از کشتی پیاده شد شیطان نزد او آمد و گفت :در روی زمین کسی به اندازه تو بر من منت و احسان ندارد ،تو این افراد فاسق و خلافکار را نفرین کردی و مرا از آنها آسوده خاطر کردی
آیا به تو دو خصلت یاد ندهم ؟
یکی این است که از حسادت دوری کنی زیرا حسادت بود که با من آن کرد که کرد(ومرا از درگاه خدا راند)

و از حرص بپرهیز زیرا حرص بود که با آدم آن کرد که کرد(و او را از بهشت راند.)

و براستی که چنین است . . .

چه دروغ ها که ریشه آن حسادت است.

چه غیبت ها که از سر حسادت بیان می شود.

چه قتل ها که تنها بر اثر یک حسادت کوچک به وقوع می پیوندد.

[عبدالرحمن]

از امام جعفر صادق(علیه السلام):

«الشیعة ثلاثة أصناف؛ صنف یتزینون بنا وصنف یستأکلون بنا وصنف منا وإلینا، یأمنون بأمننا ویخافون بخوفنا ولیسوا بالبذر المذیعین ولا بالجفاة المرائین، إن غابوا لم یفقدوا وإن شهدوا لم یؤبه بهم أولئک مصابیح الهدی»

شیعه(یان) سه دسته هستند؛ گروهی به وسیله ما زینت می یابند [و ما را وسیله عزت و آبروی خویش قرار می دهند] و گروهی به وسیله ما می خورند [و ما را وسیله درآمد زندگی دنیایی خویش قرار می دهند] و گروهی از ما و به سوی ما هستند، با امنیّت ما آرامش می یابند و با ترس ما ترسانند، بذر (های کاشته شده اسرار را) پخش نمی کنند و در برابر جفاکاران خودنمایی ندارند، اگر پنهان باشند کسی سراغ آنها را نمی گیرد و اگر آشکار باشند به آنها اعتنا نمی شود (یعنی شهرت گریز و بی نام و نشانند) آنها چراغهای هدایتند

المحجّة البیضاء، ج4، ص356

عجب حدیثی!

[آفتاب]

زیباترین حدیث از امام جعفر صادق (علیه السلام) در مورد ترس!

از مولايمان حضرت امام صادق (علیه السلام) روايت است كه فرمودند : «تعجب مي نمايم از كساني كه از چهار چيز مي ترسند ، اما به چهار ذكر پناه نمي برند !

تعجب مي كنم از كساني كه دچار ترس و خوف مي باشند ، چطور به ذكر خداوند پناه نمي برند : " حسبنا الله و نعم الوكيل"

تعجب مي نمايم از كسي كه دچار غم و اندوه مي باشد ، چطور به اين فرموده خداوند پناه نمي برند : " لا اله الا انت سبحانك اني كنت من الظالمين"

تعجب مي نمايم از كسي كه دچار مكر و بد انديشي ديگران واقع شده است ، چطور به اين فرموده و ذكر خداوند پناه نمي برد : " افوض امري الي الله ان الله بصير بالعباد "

و تعجب مي نمايم از كسي كه دنيا و نعمت هاي زيباي آن را مي خواهد ، چطور به اين ذكر خدا پناه نمي برد : " ماشاء الله و لا قوه الا بالله " »

منبع : خصال شيخ صدوق ، ص 207

[Night_World]

به نام خدا

فاطمة الزهراء (سلام الله علیها) :

مَنْ اصْعَدَ إلىَ اللّهِ خالِصَ عِبادَتِهِ، اهْبَطَ اللّهُ عَزَّوَجَلَّ لَهُ افْضَلَ مَصْلَحَتِهِ.(بحار، ج 67، ص 249، ح 25)
هر كس عبادات و كارهاى خود را خالصانه براى خدا انجام دهد، خداوند بهترين مصلحت هاي خود را براى او فرو مي فرستد .

[دغویه]

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله :

فرزندانتان را به سه خصلت تربيت كنيد : محبّت به پيامبرتان ، محبّت به خاندان او ، و قرائت قرآن.

[آفتاب]

سه عملی که باطل کننده همه اعمال است

سه کار اگر در وجود کسی نهادینه شود خیال شیطان را راحت می کند و موجبات شادی او فراهم می شود و به همان اندازه او را از خداوند دور می سازد.

امام صادق علیه السلام می فرمایند:

شیطان که لعنت خدا بر او باد به لشکریانش گفت اگر بر آدمی زاده در سه جا مسلط شوید دیگر باکی ندارم که هرعملی که می خواهد انجام دهد زیرا آن عمل مقبول (درگاه خداوند)نیست
۱- هنگامی که کار (خیرش)را بزرگ و زیاد بشمارد
۲- گناهش را فراموش کند
۳- و عجب وخودپسندی در او راه یابد


منبع:
(روضه الواعظین ج۲ ص۳۸۱)

[رهگذر.]

كارهاي والا

امام حسين سلام الله علیه: اِنَّ اللّه‏َ عز و جل يُحِبُّ مَعالِىَ الاُْمورِ وَ يَكْرَهُ سَفْسافَها؛ خداوند كارهاى والا و شرافتمند را دوست دارد و از كارهاى پست و ناچيز بيزار است.

رجال كشّى، ج 2، ص 464 / دانش‏نامه امام حسين سلام الله علیه: ج 14، ص 298

[b]مناسبت روز:
[/B] روز بزرگداشت ابوريحان بيرونى ـ روز تعاون

[خادم الزهرا]

وِلايَةُ عَلِيِّ بنِ أبي طالِبٍ وِلايَةُ اللَّهِ و حُبُّهُ عِبادَةُ اللَّهِ وَ اتِّباعُهُ فَريضَةٌ مِنَ اللَّهِ؛

ولايت على بن ابيطالب سلام الله علیه ولايت خدا، و محبّت او عبادت خدا و پيروى از او فريضه‏اى از جانب خدا است