وظایف منتظران (مکیال المکارم)

[در جستجوی سختی]

با سلام خدمت همه دوستان گرامی
بدون مقدمه میرم سر اصل مطلب
به یاری خدا و توصیه یکی از دوستان قصد دارم از این به بعد وظایف منتظران از نگاه کتاب مکیال المکارم فی فوائد دعا للقائم براتون به طور مختصر شرح بدم.
امیدوارم که بتونم با اینکار قسمت ناچیزی از حقوق و مراحم آن حضرت رو ادا کرده باشم.

[در جستجوی سختی]

1- تحصيل شناخت صفات و آداب و ويژگيهاي آن جناب



شناخت صفات و آداب و ويژگيهاي آن جناب به دليل عقل و نقل لازم مي‏باشد :

دليل عقل: چون ما به خاطر اين ‏که به ديدار مولايمان و امام زمانمان مشرَّف نشده‏ايم از شناختن آن حضرت به صورت محروم مانده‏ايم، بنابراين اگر کسي در اين زمان ادعا کند که من صاحب الزمان هستم. راست و دروغش را جز به دو امر نمي‏توان دانست:
يکي آشکار شدن معجزه به دست او، و ديگر ظاهر شدن نشانه‏هايي که ائمّه اطهار براي امام قائمي که در انتظارش هستيم بيان کرده‏اند.

دليل نقل: شيخ صدوق از حضرت ابوالحسن موسي بن جعفر (علیه السلام) روايت آورده که فرمود: هر کس در چهار چيز شک کند به تمام آنچه خداي - تبارک و تعالي - نازل فرموده کفر ورزيده است {که} يکي از آن‏ها شناختن امام در هر زمان از جهت شخص و صفات او مي‏باشد.

و بر وجوب شناخت مولايمان (عجل الله تعالی فرجه الشریف) روايات و اخبار بسياري دلالت مي‏کند، از جمله:
در کتاب {اصول کافی} به سند خود از فضيل بن يسار آورده که گفت: از حضرت امام صادق‏ (علیه السلام) درباره فرموده خداي - تبارک و تعالي - پرسيدم :
«يَوْمَ نَدْعُوا کُلَّ أُناسٍ بِإمامِهِمْ»؛ [1]
روزي که هر مردمي را به امامشان فرا مي‏خوانيم.

فرمود: اي فضيل! امام خود را بشناس که اگر امامت را شناختي پيش‏تر شدن اين امر يا به تأخير افتادن آن، بر تو زيان نرساند، و هر کس امام خود را بشناسد سپس پيش از آن‏که صاحب اين امر قيام کند بميرد، به منزله آن است که در ارتش آن حضرت نشسته باشد، نه، بلکه به منزله کسي است که زير پرچمش نشسته باشد.
راوي گويد: بعضي از اصحاب آن حضرت گفتند: به منزله کسي است که با رسول خدا (صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) به شهادت رسيده باشد. [2]


شناخت جز به دو امر حاصل نمي‏گردد :

يکي: شناختن شخص امام (‏ع) به نام و نسب.
دوم: شناخت صفات و ويژگي‏هاي او.

و {همانطور که اشاره شد} به دست آوردن اين دو شناخت از اهمّ واجبات مي‏باشد.


پس هرگاه فرد مؤمن آن نشانه‏ ها را شناخت و از آن مکارمي که براي آن حضرت هست آگاه گرديد به هر صدايي گوش نخواهد داد، و بين راستگو و دروغگو فرق خواهد گذاشت.

---

[1] سوره اسراء، آيه 71.
[2] اصول کافي، 371:1.
[3] الغيبة نعماني، 65.

[در جستجوی سختی]

2- رعایت ادب نسبت به یاد او



به اين‏که مؤمن، آن حضرت‏ (علیه السلام) را ياد نکند مگر با القاب شريف مبارکش، مانند: حجّت، قائم، مهدي، صاحب الامر، صاحب الزمان و غير اين‏ها و ترک تصريح به نام شريف اصلي آن حضرت که اسم رسول خدا (صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) است

شيخ صدوق‏رحمه الله به سند صحيحي، از حضرت امام صادق‏ (علیه السلام) روايت کرده که فرمود: «صاحب اين امر {حجّت از آل محمد} مردي است که هيچ کس با اسمش او را ياد نکند، مگر اين‏که کافر باشد»
شيخ کليني نيز به سند صحيحي اين خبر را چنين روايت نموده: «صاحب اين امر را کسي به نامش اسم نبرد مگر کافري»[1]

---

[1] اصول کافي، 333:1 باب در نهي از اسم ح 4.

[در جستجوی سختی]

3- محبت او بطور خاص



بدان‏که در وجوب محبت تمام ائمه معصومین (علیه السلام) ترديدي نيست و اين‏که دوستي ايشان بخشي از ايمان و شرط قبولي اعمال است. ولي در اهتمام به محبّت مولايمان حضرت حجّت (‏ع) خصوصيتي هست که سبب شده به طور خصوص به آن امر گردد و اين از دو جهت است :
به جهت عقل :
توضيح اين‏که سرشت‏ها بر محبّت کسي که به آن‏ها نيکي کند و هرکه واسطه احسان به. آن‏ها باشد، ساخته شده است،

و در مجالس صدوق‏رحمه الله به سند خود، از ابن عباس آمده که گويد: رسول خدا (صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) فرمود: خداوند را دوست بداريد، به جهت آنچه از نعمت‏هاي خويش به شما مي‏دهد و مرا به جهت دوستي خداي - عزّوجلّ - دوست بداريد و اهل بيتم را به خاطر دوستي من دوست بداريد.

و به جهت نقل :
سيد محدّث بحراني‏رحمه الله در کتاب «غاية المرام» [1] به نقل از نعماني، به سند خود {بعد از شرح طولانی اتفاقات شب معراج) ، از رسول خدا (صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) روايت آورده که فرمود:
...
فرمود: اينان امامان هستند و اين قائم است حلالم را حلال و حرامم را حرام مي‏نمايد و از دشمنانم انتقام مي‏گيرد. اي محمد! او را دوست بدار، که من او را و دوست دارنده او را دوست دارم.


اين حديث دلالت دارد بر اين‏که در محبّت آن حضرت ويژگي‏اي هست که مقتضي امر مخصوص از سوي خداي تعالي گرديده، با اين‏که محبّت همه امامان (‏ع) واجب است.

---

[1] غاية المرام، 188 باب 23 ح 101.

[در جستجوی سختی]

4- محبوب نمودن او میان مردم


و اين امر دلالت دارد تمام آنچه در امر سوم بيان کرديم{پست قبلی}، به جهت دلالت عقل بر اين‏که هر کس محبّتش واجب و نيکو است، سزاوار است او را محبوب نمود.

و نيز دلالت مي‏کند بر آن محتواي فرموده خداي تعالي در حديث موسي (‏ع) که: مرا در ميان آفريدگانم محبوب ساز....

و به طور صريح بر آن دلالت مي‏کند، آنچه در «روضه کافي» به سند خود، از حضرت ابي عبد اللَّه صادق (‏ع) آورده که فرمود: خداوند رحمت کند بنده‏اي که ما را نزد مردم محبوب نمايد و ما را در معرض دشمني و کينه‏توزي آنان قرار ندهد. همانا به خدا سوگند! اگر سخنان زيباي ما را براي مردم روايت مي‏کردند، به سبب آنان عزيزتر مي‏شدند و هيچ کس نمي‏توانست بر آنان وصله‏اي بچسباند، ولي يکي از آنان کلمه‏اي را مي‏شنود، پس ده کلمه از پيش خود بر آن مي‏افزايد. [1] .

و در مجالس صدوق‏رحمه الله به سند خود آورده، از امام صادق (‏ع) که فرمود: خداوند رحمت کند بنده‏اي را که مودّت مردم را به سوي ما کشاند و به آنچه مي‏شناسند، با آنان سخن بگويد و آنچه را منکرند، واگذارد. [2] .




-----------------------------------------------------------------
[1] روضةالکافي، 229 ح 293.
[2] أمالي، 61.

[در جستجوی سختی]

5- انتظار فرج و ظهور آن حضرت



سخن در اين باره در چند مبحث واقع مي‏شود :

مبحث اول : فضيلت انتظار و ثواب منتظر و انتظار پيغمبران و امامان نسبت به اين امر

در اين باره همين بس، که حضرت سيد الساجدين (‏ع) در دعاي عرفه بر منتظران درود فرستاده و براي آنان دعا کرده، بعد از دعا کردن براي مولايشان [امام زمان] (علیه السلام) و اضافه بر آن روايات بسياري بر اين مقصود دلالت دارد، از جمله در «کمال الدين» از حضرت ابي عبد اللَّه امام صادق (‏ع) آمده که فرمود: هر کس از شما بر اين امر در حال انتظار آن بميرد، همچون کسي است که در خيمه قائم‏ (علیه السلام) بوده باشد. [1]


مبحث دوم : در وجوب انتظار حضرت قائم‏ بر همه افراد

و بر اين مطلب دلالت مي‏کند روايتي که ثقة الاسلام کليني ‏رحمه الله در اصول کافي به سند خود، از اسماعيل جعفي آورده که گفت: مردي بر حضرت ابوجعفر امام باقر (علیه السلام) وارد شد و صفحه‏اي در دست داشت.
حضرت باقر (علیه السلام) به او فرمود: اين نوشته مناظره کننده‏اي است [2] که پرسش دارد از ديني که عمل در آن مورد قبول است.
عرض کرد: رحمت خداوند بر تو باد! همين را خواسته‏ام.
حضرت ابوجعفر باقر (علیه السلام) فرمود: گواهي دادن به اين‏که هيچ معبود حقّي جز خداوند نيست و اين‏که محمد بنده و رسول او است و اين‏که اقرار کني به آنچه از سوي خداوند آمده و ولايت {خاندان} ما و بيزاري از دشمن ما و تسليم به امر ما و پرهيزکاري و فروتني و انتظار قائم ما، که ما را دولتي است که هر وقت خداوند بخواهد آن را خواهد آورد. [3]


مبحث سوم : معني انتظاري که در اين اخبار به آن امر گرديده است

انتظار حالتي است نفساني که آمادگي براي آنچه انتظارش را مي‏کشيم، از آن بر مي‏آيد و ضدّ آن يأس و نا اميدي است.
پس هر قدر که انتظار شدیدتر باشد، آمادگی و مهیا شدن قوی تر خواهد.
بنابراين مؤمني که منتظر آمدن مولايش مي‏باشد، هر قدر که انتظارش شديدتر است، تلاشش در آمادگي براي آن به وسيله پرهيز از گناه و کوشش در راه تهذيب نفس و پاکيزه کردن درون از صفات نکوهيده و به دست آوردن خوي‏هاي پسنديده بيشتر مي‏گردد، تا به فيض ديدار مولاي خويش و مشاهده جمال انورش در زمان غيبتش رستگار شود، همچنان‏که براي عده بسياري از نيکان اتفاق افتاده است.


مبحث چهارم : در بيان حکم ضد انتظار يعني نااميدي

نااميدي بر چند گونه تصور مي‏شود :

گونه اوّل : يأس و نااميدي از اصل ظهور حضرت قائم (‏ع) به طور کلّي، و بدون شبهه همگي در حرام بودن آن اتّفاق نظر دارند، زيرا که ظهور و قيام حضرت قائم (‏ع) از ضروريات مذهب اماميه است.
گونه دوم : نااميدي از ظهور حضرت قائم (‏ع) در مدّت معيّني، برحسب پندارها و حدس‏ها، به اين‏که مثلاً گفته شود: حضرت قائم (عجل الله تعالی فرجه الشریف) تا پنجاه سال ديگر ظهور نخواهد کرد.

---

[1] کمال‏الدين، 644:2 باب 55 ح 1.
[2] احتمال دارد که کلمه (مخاصم) که در اين حديث آمده نام شخصي باشد که از مطلب مزبور پرسش کرده بود. (مترجم).
[3] اصول کافي، 22:2 ح 13.

[در جستجوی سختی]

6- اظهار اشتياق به ديدار آن بزرگوار



و اين از نشانه‏هاي دوستان و مواليان آن جناب است و در خوبي و استحباب آن هيچ ترديدي نيست، چون در دعاهاي روايت شده براي آن حضرت، اين معني آمده است.

و بر اين مطلب دلالت دارد آن که مولايمان امير المؤمنين علی (علیه السلام) اظهار اشتياق به ديدارش را داشت، چنان‏که در حديث روايت شده از آن حضرت (‏ع) در وصف حضرت مهدي (عجل الله تعالی فرجه الشریف) فرمود :

از شما پناه دهنده‏تر است [يا بخشنده‏تر است] علمش از شما بيشتر و در صله رحم و پيوند خويشاوندي از همه‏تان کوشاتر است. بارخدايا! با تحقق بخشيدن بيعت او غم و اندوه را از ميان بردار و پراکندگي امت را به سبب او جمع گردان، پس اگر خداوند راه ديدارش را برايت گشود، تصميم خود را قطعي کن و اگر توفيق لقايش نصيبت گرديد ديگر به سوي هيچ روي مکن، و چون به دامنش دست فکندي ديگر از دست مده. آن‏گاه اشاره به سينه خود کرد و با آه کشيدن، شدّت اشتياق خود را بازگو نمود.[1]

و نيز بر اين معني دلالت دارد آنچه در بحار به نقل از کتاب «مزار کبير»، به سند خود از احمد بن ابراهيم روايت آورده که گفت: به جناب ابوجعفر محمد بن عثمان اشتياقم را به ديدار مولايمان بيان کردم

به من فرمود : با وجود اشتياق، مايل هستي او را ببيني؟

گفتم : آري.

فرمود : خداوند پاداش شوق تو را عنايت فرمايد و ديدن رويش را به آساني و عافيت به تو روزي کند، اي ابوعبد اللَّه! التماس مکن که او را ببيني، زيرا که در ايام غيبت به او اشتياق داري و درخواست مکن که با او همنشين گردي، که اين از عزائم الهي است و تسليم بودن به آن بهتر است، ولي با زيارت به سوي او توجّه کن.... [2]

---

[1] کمال الدين: 653:2.
[2] بحار الانوار، 97:102 باب 7.

[در جستجوی سختی]

7- ذکر مناقب و فضايل آن حضرت


ياد نمودن فضايل و مناقب آن حضرت و دليل بر استحباب اين کار، تمام اخبار و رواياتي است که در مورد تشويق و ترغيبِ يادآوري فضايل ائمه معصومين‏ (علیه السلام) وارد شده است.

از جمله: در اصول کافي از حضرت ابي عبد اللَّه صادق (‏ع) روايت شده که فرمود: همانا وظيفه جمعي از فرشتگان آسمان اين است که نگاه مي‏کنند بر يک و دو و سه نفري، در حالي که آنان درباره فضيلت آل محمد (علیه السلام) به گفتگو نشسته‏اند.

پس فرشته‏اي به فرشتگان ديگر مي‏گويد: آيا نمي‏بينيد اينان را با همه کمي تعدادشان و بسياري دشمنانشان فضائل آل محمد (علیه السلام) را بيان مي‏کنند! [1]

آن‏گاه گروه ديگري از فرشتگان مي‏گويند:

«ذلِکَ فَضْلُ اللَّهِ يُؤْتِيهِ مَنْ يَشآءُ وَاللَّهُ ذُوالفَضْلِ العَظِيمِ»؛ [2]

اين فضل خداوند است که به هر کس بخواهد مي‏دهد و خداوند داراي فضل عظيم است.

و در همان کتاب به سند خود، از ميسر، از حضرت ابي جعفر باقر (علیه السلام) آورده که گفت:

امام باقر (علیه السلام) به من فرمود: آيا با هم خلوت مي‏کنيد [و دور از چشم دشمنان مي‏نشينيد] و براي هم حديث مي‏گوييد و آنچه معتقد هستيد، براي هم بازگو مي‏نماييد؟

عرضه داشتم: آري. به خدا سوگند! ما با هم در خلوت مي‏نشينيم و براي هم حديث مي‏گوييم و آنچه معتقديم، براي هم باز مي‏گوييم.

امام باقر (علیه السلام) فرمود: به خدا سوگند! که من دوست داشتم در بعضي از آن‏جاها با شما مي‏بودم، به خدا سوگند! که من بوي شما و جان‏هاي شما را دوست مي‏دارم و البته شما بر دين خداوند و دين فرشتگان او هستيد، پس با پرهيز از گناه و جديت در امر دين [ما را] ياري کنيد. [3] .

و در همان کتاب از حضرت ابوالحسن موسي بن جعفر (علیه السلام) آمده که فرمود: هيچ چيز بر ابليس و لشکريانش دشوارتر نيست از اين‏که برادران ايماني با يکديگر ديدار کنند و همانا دو مؤمن با يکديگر ديدار مي‏نمايند که به ياد خدا باشند، آن‏گاه فضايل ما را يادآوري کنند، در اين حال گوشت سالمي بر صورت ابليس باقي نمي‏ماند، تا جايي که روح پليدش به التماس مي‏افتد از فرط آن‏که درد مي‏کشد، پس فرشتگان آسمان و گنجوران بهشت متوجه مي‏شوند و او را لعنت مي‏کنند، تا اين‏که هيچ فرشته مقرّبي باقي نماند، مگر اين‏که بر او لعنت فرستد، که زبون و با حسرت و مردود مي‏افتد. [4] .

و نيز بر اين مطلب دلالت مي‏کند، رواياتي که در مورد تلافي کردن کسي که به تو احساني نموده به وسيله ياد نيکو وارد شده، مانند فرموده مولايمان حضرت سيّد العابدين‏ (علیه السلام) در رسالة الحقوق که در «مکارم الاخلاق» و «تحف العقول» و کتاب‏هاي ديگر آمده که حضرت سجّاد (علیه السلام) فرمود: و امّا حق کسي که نسبت به تو نيکي و احساني نموده، آن است که او را سپاس بگذاري و کار خوبش را يادآور شوي و با سخن نيک او را در ميان مردم معرفي کني و دعاي خالصانه بين خود و خداي خود در حق او بنمايي، پس اگر اين کار را کردي، تشکر از او را پنهاني و آشکارا به جاي آورده باشي و اگر روزي توانستي عملاً کار نيکش را با نيکي تلافي کني، اين کار را انجام دِه. [5] .

البته ما قسمتي از حقوق و مراحم آن حضرت را در بخش‏هاي سوم و چهارم اين کتاب {این تاپیک} مبارک بيان داشتيم، به آنجا مراجعه کن تا سينه‏ات فراخ گردد و حالت صلاح يابد. و نيز بر اين مقصود دلالت دارد آنچه در شواهد لزوم محبوب نمودن آن بزرگوار در ميان مردم آورديم و آنچه در فضيلت دعوت کردن مردم به سوي آن جناب ان شاءاللَّه تعالي {در ادامه همین تاپیک} خواهد آمد.


-----------------------------------------------------------------

[1] روضه کافي، 334 ح 521.
[2] سوره جمعه، آيه 4.
[3] اصول کافي، 187:2 ح 5.
[4] اصول کافي، 188:2 ح 7.
[5] مکارم الاخلاق، 422، باب 12.

[در جستجوی سختی]

8- اندوهگين بودن مؤمن از فراق آن حضرت


اين‏که مؤمن از فراق و دور ماندن از آن حضرت اندوهگين و مهموم باشد {این تاپیک} و اين از نشانه‏هاي دوستي و اشتياق به آن حضرت است.

و از نشانه‏ها، اين است که از شدّت شوقش همچون بيماري ديده شود که دلش از شدّت درد مي‏جوشد.


و از نشانه‏ها، اين است که از فرط اُنس گرفتن با محبوب ديده شود که از هر چه او را از وي مشغول مي‏دارد وحشت کند [و گريزان باشد] .

و از نشانه‏ها، خنديدنش در ميان مردم است، در حالي که دلش مالامال از اندوه است همچون زن جوان از دست داده.

از جمله نشانه‏هاي يک فرد شيعه!!! آن است که در اندوه و حزن امامان (‏ع) محزون و اندوهگين باشد و ترديدي در اين نيست که غيبت مولايمان حضرت حجّت‏ (علیه السلام) و آنچه از حزن‏ها و محنت‏ها بر آن حضرت و بر شيعيانش وارد مي‏گردد، از بزرگ‏ترين و مهم‏ترين علل حزن و اندوه امامان (‏ع) است، چنان‏که از حديث آينده در فضيلت گريستن بر فراق آن جناب برايتان معلوم خواهد شد، ان شاء اللَّه تعالي :

1 - در کتاب «کمال الدين» به سند خود، از مولايمان حضرت ابوالحسن الرضا (علیه السلام) آورده که فرمود: چه بسيار زنان جگرسوخته مؤمنه، و چه بسيار مردان مؤمن اَسَفناک جگرسوخته خواهد بود آن‏گاه که ماء معين (=آب گوارا) مفقود و غايب گردد. [1] .


2- يکي از حقوق شخص مؤمن بر مؤمن ديگر، آن است که به خاطر اندوه او اندوهگين گردد، که بدون ترديد اين حق براي مولايمان حضرت صاحب الزمان (‏ع) بر تمامي افراد باايمان ثابت است، به طريق اولويت قطعي [يعني هرگاه افراد عادي از مؤمنين چنين حقّي را دارا باشند، امام و مولايمان حضرت حجّت‏عليه السلام که پيشواي آنان و رکن ايمان است، به طور قطع، سزاواري بيشتري در اين حق برايش ثابت مي‏باشد] . [2] .

3 - در مجلّد سوم بحار از مسمع کردين، از امام ابوعبد اللَّه صادق (‏ع) روايت آمده که فرمود: همانا آن‏که دلش به خاطر ما به درد آيد، البته روزي که ما را هنگام مرگش ديدار کند، خوشحال خواهد شد، به طوري که آن خوشحالي و سرور، پيوسته در دلش باقي خواهد ماند، تا اين‏که در کنار حوض کوثر بر ما وارد گردد ...
[3] .

4- ...

-----------------------------------------------------------------

[1] کمال‏الدين، 371:2.
[2] اصول کافي، 226:2 باب کتمان ح 16.
[3] بحارالانوار، 22:8 باب 20 ذيل ح 17.

[در جستجوی سختی]

9- حضور در مجالس فضايل و مناقب آن حضرت‏


حضور يافتن و نشستن در مجالسي که فضايل و مناقب و ساير امور مربوط به آن حضرت، در آن‏ها ياد مي‏شود و دليل بر اين - اضافه بر اين‏که از لوازم و نشانه‏هاي محبّت است و از مصاديق خيرات که مأمور شده‏ايم به آن‏ها سبقت جوييم و پيشي گيريم که خداي تعالي فرموده:

«فَاسْتَبِقُوا الخَيْراتِ»؛ [1]

به سوي کارهاي خير سبقت گيريد -


فرموده مولايمان حضرت امام رضا(علیه السلام) است که در امالي شيخ صدوق [2] و مجلّد دهم بحار از آن بزرگوار آمده، که فرمودند: هر کس در مجلسي بنشيند که امرِ ما در آن زنده مي‏گردد، روزي که دل‏ها مي‏ميرند دل او نخواهد مرد. [3] .

و نيز بر اين مطلب دلالت دارد فرموده حضرت امام صادق‏ (علیه السلام) به فُضيل، در حديث روايت شده در بحار و غير آن، که مي‏نشينيد و حديث مي‏گوييد؟

فضيل عرضه داشت: آري. فدايت شوم!

امام صادق (‏ع) فرمود: همانا من آن مجالس را دوست مي‏دارم، پس امر ما را اِحيا کنيد. اي فضيل! خداوند رحمت کند کسي که امر ما را احيا نمايد. [4] .

و...


اضافه بر اين‏که نشستن در آن مجالس، زياد کردن افراد، دوستان و ياران و به اصطلاح سياهي لشکر درست کردن براي جمعيت نيکان است که نزد خداوند و امامان معصوم‏ (علیه السلام) محبوب و مطلوب است، همچنان که سياهي لشکر شدن براي معاندين و اشرار نزد خداوند و امامان‏ (علیه السلام) مبغوض و ناخوشايند مي‏باشد.

بر اين مطلب دلالت مي‏کند آنچه در بحار، به نقل از مناقب آمده که: قاضي عبد الرحمن بن رياح، از يک نابينا علّت کوري‏اش را سؤال کرد

نابينا گفت: در واقعه کربلا حضور يافتم، ولي جنگ نکردم. پس از چندي در خواب شخص هولناکي را ديدم، به من گفت: رسول خدا (صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) تو را مي‏خواند.

گفتم: توان ديدنش را ندارم. مرا کشيد و به خدمت رسول خدا (صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم)برد، آن حضرت را اندوهگين يافتم و در دستش حربه‏اي بود و در پيشگاهش چرمي که زير محکومين گسترده مي‏شود،افکنده‏اند و فرشته‏اي با شمشيري از آتش بپا ايستاده افرادي را گردن مي‏زند و آتش بر آن‏ها مي‏افتد و آنان را مي‏سوزاند، سپس بار ديگر زنده مي‏شوند و باز آن‏ها را همان‏طور به قتل مي‏رساند.

عرضه داشتم: سلام بر تو باد، اي رسول خدا! قسم به خداوند! که من نه شمشيري زدم و نه نيزه‏اي به کار بردم و نه تيري افکندم.

پيغمبر اکرم‏ (صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) فرمود: آيا سياهي لشکر را زياد نکردي؟!

آن‏گاه مرا به مأموري سپرد و از طشت خوني برگرفت، از آن خون بر چشمم کشيد، چشمانم سوخت و چون از خواب برخاستم، کور شده بودم. [5] .


-----------------------------------------------------------------
[1] سوره بقره، آيه 148.
[2] أمالي، مجلس 17، ح 4.
[3] بحارالانوار، 278:44.
[4] بحارالانوار، 282:44.[8]
[5] بحارالانوار، 303:45.