پرسشها و پاسخ ها پیرامون ولایت فقیه

[دوست خدا]

در دوران غیبت امام زمان (عجل الله تعالی فرجه الشریف) که دسترسی به امام معصوم ممکن نیست آیا بازهم تشکیل حکومت اسلامی ضرورت دارد؟

1- از غیبت صغرا تاکنون که بیش از هزار سال می گذرد و ممکن استصد هزار سال دیگر هم بگذرد و مصلحت اقتضا نکند که حضرت تشریف بیاورند در طول این مدت ندید احکام اسلام باید زمین بماند و اجرا نشوود و هر کاری خواست بکند؟ هرج و مرج است؟ قوانینی که پیغمبر اسلام در راه بیان و تبلیغ و نشر و اجرای آم 23 سال زحمت طاقت فرسا کشید فقط برای مدت محدودی بود؟! و پس از غیبت ضغرا اسلام دیگر همه چیزش را رها کرده است؟!

2-


اکنون که دوران غیبت امام (علیه السلام) پیش امده و بناست احکام حکومتی اسلام باقی بماند و استمرار پیدا کند و هرج و مرج روا نیست، تشکیل حکومت لازم می آید. عقل هم به ما حکم می کند که تشکیلات لازم است تا اگر به ما هجوم آوردند بتوانیم جلوگیری کنیم. اگر به نوامیس مسلمین تهاجم کردند دفاع کنیم..... برای جلو گیری از تعدیات افراد نسبت به یک دیگر هم حکومت و دستگاه قضایی و اجرایی لازم است. چون این امور به خودی خود صورت نمی گیرد. باید حگومت تشکیل داد.

ا- امام خمینی. کتاب ولایت فقیه ص 27 2- همان ص 50

[binam12]

نقل قول:در دوران غیبت امام زمان (عجل الله تعالی فرجه الشریف) که دسترسی به امام معصوم ممکن نیست آیا بازهم تشکیل حکومت اسلامی ضرورت دارد؟

1- از غیبت صغرا تاکنون که بیش از هزار سال می گذرد و ممکن استصد هزار سال دیگر هم بگذرد و مصلحت اقتضا نکند که حضرت تشریف بیاورند

اصلا این که خود حضرت عجل الله تعالی فرجه الشریف تشریف بیاورند لازمه اش زمینه سازی برای ظهور اوست که این زمینه سازی اولین قدمش ایجاد حکومت اسلامیست

[دوست خدا]

- این ولایتی که شما می گویید در کجای دین آمده است؟ آیا می توانید دلیلی قرآنی برای اثبات ولایت فقیه بیاورید؟

·

اتفاقاً امام صادق(علیه السلام) نیز برای اثبات ولایت علما از آیه قران استفاده کرده اند؛ آن حضرت در روایتی که اکثر تفاسیر معتبر روایی امده است 1 ، میفرمایند: « از جمله چیزهای که به سببآن، کسی مستحق امامت می شود :پاک دامنی و پاکی از گناهان و معاصی هلاکت باری است که {ادمی} را لایق آتش دوزخ می کند و دیگر ، آگاهی روشن از تمام حلال ها و حرام هایی که مردم بدان نیاز دارند و سوم، علم به قرآن (و شناخت خاص و عام و محکم و متشابه و ناسخ و منسوخ و...)» ابی عمرو زبیری پرسید: چه دلیلی وجود دارد برای انکه ویژگی های رهبری و امامت ، تنها در اموری است که شما فرموده اید؟ حضرت فرمودند: « به دلیل این قول پرودگار که درباره کسانی است که از سوی خداوند در ایجاد حکومت اذن دارند و ایشان را اهل حکومت قرار داده است، ( انا انزلنا التوره فیها هدی و نوریحکم بها النبیون الذین اسلمو للذین هادوا و الربانیون و الاحبار )مائده 44،( تورات را ما نازل کردیم که در ان هدایت و نور بود؛ انبیاء که اسلام آوردند با آن در بین مردم حکم میکردند، و همچنین ربانیون که مربیان مردم بودند و علماء ، بر طبق آن در بین مردم حکومت می کردند ) پس دسته دوم از پیشوایان ف یعنی ربانیون ، غیر از انبیاء هستند ؛ انها کسانی هستند که مردم را با علم خود تربیت می کنند و دسته سوم یعنی احبار ، همان علماء هستند و آنها غیر از دسته دوم یعنی ربانیون میباشند.2

1-

از جمله المیزان – البرهان - تفسیر عیاشی - تفسیر صافی و نور الثقلین

2-

المیزان جلد 5 ص 361 – البرهان ج 2 ص 306 – تفسیر عیاشی ج 1 ص 322 و 323 نور الثقلین ج1 ص634 – میزان الحکمه ج1 ص253 – بحار النوار ج25 ص 149

[دوست خدا]

سوال سوم

این که میگویند « طرح بحث ولایت فقیه از ابداعات امام خمینی است و پیش از ایشان کسی این بحث را مطرح نکرده است» درست است؟

·

ولایت فقیه جزو مسلمات فقه شیعه است. این که حالا بعضی نیمه سوادها میگویند امام ولایت فقیه را ابتار کرده و دیگر علما آن را قبول نداشتند ناشی از بی اطلاعی است 1. امام بزرگوار این نقش ولایت فقیه را از متن فقه سیاسی اسلام و از متن دین فهمیده و استنباط کرد؛ همچنان که در طول تاریخ شیعه و تاریخ فقه شیعی در تمام ادوار فقهای ما این را از دین فهمیده اند و شناختند و به آن اذعان کردند. البته فقها برای تحقق آن فرصت پیدا نکردند اما این را جزو مسلمات فقه اسلام شناختند و دانستند؛ و همین طور هم هست 2

1.بیانات مقام معظم رهبری در خطبه های نماز جمعه ی تهران 1378/3/14

2.بیانات رهبر انقلاب در مراسم پانزدهمین سالگرد ارتحال امام خمینی 1383/3/14

[دوست خدا]

سوال چهارم(ادامه سوال سوم )

پس چند نمونه از بیانات علمای قائل به ولایت فقیه را بگویید؟

• [b]شیخ طوسی : شیخ طوسی در کتابهای خود به ویژه نهایه مهمترین ارکان جامعه یعنی فتوا ، جهاد، قضاوت، اقامه حدود و .... را حق فقیهان دانسته، حتی قبول ولایت از جانب سلطان جائر را نیز برای آنان جایز میشمرد؛ صدور حکم میان مردم،اقامه حدود و قضاوت میان کسانی که با یکدیگر اختلاف پیدا کردند، جایز نیست؛ مگر از سوی کسی که از طرف سلطان حق ( امام معصوم) اجازه داشته باشد. چنین کارهایی، در زمانی که خودشان( ائمه معصومین) امکان انجام آن را ندارند، بدون تردید به فقیهان شیعه واگذار شده است النهایه و نکتها، ج2، ص17
• علامه حلی[/b]
  : [b]مقبوله عمر بن حنظله و دیگر روایات در این زمینه، بر اطلاق و عموم ولایت فقیهان دلالت داشته، به ولایت در قضاوت و اقامه حدود محدود نمی شود. مختلف الشیعه ، جزء چهارم،ص464 وی همچنین در باب زکات مینویسد: زکات در عصر غیبت به فقیه پرداخت می شود ، چرا که نایب امام(علیه السلام) است و هر آن چه از شئون امام بوده، به عهده میگیرد نهایه الاحکام، ج2، ص417
• شیخ مفید
  : هنگامی که سلطان عادل ( امام معصوم) برای ولایت در آنچه ذکر کردم - در این ابواب فقه - وجود نداشت، بر فقیهان اهل حق عادل صاحب رای و عقل و فضل است که ولایت آنچه را بر عهده سلطان عادل است را بر عهده گریرند المقنه ص 675
• شیخ انصاری
  : از روایات گذشته ظاهر می شود که حکم فقیه در تمام خصوصیت های احکام شرعی و در تمام موضوعات خاص انها برای ترتیب دادن احکام بر آنها نافذ می باشد ؛ زیرا متابادر از لفظ «حاکم» در مقبوله عمر بن حنظله ، همان « متسلط مطلق» است؛ یعنی اینکه امام (علیه السلام) فرمودند: « فانی قد جعلته علیکم حاکما» ادرس حدیث --> بحار جلد 2 ص221 نظیر گفتار سلطان و حاکم است که به اهل شهری بگوید :« من فلان شخص را حاکم بر شما قرار دادم» که ا این تعبیر بر می اید که سلطان فلان شخص را در همه امور کلی و جزئی شهروندان که به حکومت بر می گردد مسلط نموده است. شیخ انصاری، قضا و شهادات طبع کنگره 22 ص 8و9
• ملا احمد نراقی
  : هر آنچه که پیامبر و امام (علیه السلام) که حاکمان و حافظان اسلام باشند بر ان ولایت و اختیار دارند، فقیه نیز همان ولایت و اختیار را دارد مگر در جایی که دلیلی بر خلاف آن وجود داشته باشد عوائد عائده تحدید ولایه الحاکم ص 187 و 188
• سید محد جواد عاملی : فقیه ، نایب مسلمین و سرپرست آنهاست، و بدرستی که او بر آن چه مصالح عمومی جامعه است ولایت دارد. مفتاح الکرامه ج 18 ص 50
• علی بن محمد ابی المعالی : هیچ اختلافی در این نیست که مراد از حاکم در عصر غیبت امام (علیه السلام) فقیه جامع شرایط است. ریاض المسائل ج 9 ص 509

ادامه دارد

[دوست خدا]

سوال پنجم

بعضی ها می گویند ولی فقیه نائب امام زمان (عجل الله تعالی فرجه الشریف) است، معنای این حرف چیست؟ آیا کسی از علما هم این مطلب را قبول دارد؟

• حضرت امام (رحمة الله علیه) در تعریف این نیابت می فرمایند: فقها اوصیای دست دوم رسول اکرم (صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) هستند، و اموری که از طرف رسول الله (صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) به ائمه(علیه السلام) واگذار شده، برای آنان نیز ثابت است، و باید تمام کارهای رسول خدا را انجام دهند؛ چنان که حضرت امیر(علیه السلام) انجام داد 1. قریب به اتفاق علما فقیه را در زمان غیبت ، نایب امام زمان (عجل الله تعالی فرجه الشریف) میدانند. به عنوان نمونه میتوان از شیخ مفید ، شیخ طوسی ، ابن ادریس حلی ، شهید ثانی ، محقق سبزواری ، علامه حلی ، مقدس اردبیلی ، محقق کرکی و میرزای قمی نام برد.

برای ملاحضه نظر فقها رجوع کنید به کتابهای ( فقیهان امامی و عرصه های ولایت فقیه ) تالیف محمد علی قاسمی و همکارانف انتشارات دانشگاه رضوی و ( حکمت حکومت فقیه ) نوشته ایت الله ممدوحی.


1- امام خمینی کتاب ولایت فقیه ص 77


انشالله ادامه دارد

[دوست خدا]

سوال ششم

ولی فقیه که معصوم نیست چرا ولایت معصومین به فقیه نسبت داده می شود؟

• وقتی میگوییم ولایتی را که رسول اکرم و ائمه (علیه السلام) داشتند ، بعد از غیبت ، فقیه عادل دارد، برای هیچ کس این توهم نباید پیدا شود که مقام فقها همان مقام ائمه(علیه السلام) و رسول اکرم است. زیرا اینجا صحبت از مقام نیست. بلکه صحبت از وظیفه است. ولایت - یعنی حکومت و اداره کشور و اجرای قوانین شرع مقدس - یک وظیفه سنگین و مهم است؛ نه اینکه برای کسی شأن و مقام غیر عادی به وجود بیاورد و او را از حد انسان عادی بالاتر ببرد. به عبارت دیگر، ولایت مورد بحث، یعنی حکومت و اجرا و اداره - برخلاف تصوری که خیلی از افراد دارند - امتیاز نیست بلکه وظیفه ای خطیر است...... مثل این است که امام(علیه السلام) کسی را برای حضانت، حکومت، با منصبی از مناصب، تعیین کند. در این موارد معقول نیست که رسول اکرم (صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) و امام با فقیه فرق داشته باشد. مثلا یکی از موری که فقیه متصدی ولایت آن است اجرای حدود (یعنی قانون جزای اسلام) است. آیا در اجرای حدود بین رسول اکرم(صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) و امام و فقیه امتیازی است؟یا چون رتبه فقیه پایین تر است باید کمتر بزند؟ حد زانی که صد تازیانه است اگر رسول اکرم (صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) جاری کند ،150تازیانه میزند ، و حضرت امیر المومنین(علیه السلام) صد تازیانه و فقیه پنجاه تازیانه؟...... آیا در این امور ولایت رسول اکرم (صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) با حضرت امیر المومنین (علیه السلام) و فقیه فرق دارد؟خداوند متعال رسول اکرم را «ولی » همه مسلمانان قرار داده و تا وقتی ان حضرت باشند حتی بر حضرت امیر ولایت دارند. پس از آن حضرت امام بر همه مسلمانان حتی بر امام بعد از خود ولایت دارد یعنی اوامر حکومتی او درباره همه نافذ و جاری است و میتواند قاضی و والی نصب و عزل کند. همین ولایتی که برای رسول اکرم و امام در تشکیل حکومت و اجرا و تصدی اداره هست، برای فقیه هم هست..... در این معنا مراتب و درجات نیست که یکی در مرتبه بالاتر و دیگری در مرتبه پایین تر باشد یکی والی و دیگری والی تر باشد. 1

1- امام خمینی کتاب ولایت فقیه ص 50


انشاالله ادامه دارد

[دوست خدا]

سوال هفتم

مطلقه بودن ولایت فقیه به چه معناست؟ یعنی هر کاری که خواست ، میتواند انجام دهد.؟

• بعضی خیال میکنند که این « ولایت مطلقه فقیه » که در قانون اساسی آمده ، معنایش این است که رهبری مطلق العنان است و هر کاری که دلش بخواهد میتواند انجام بکند. معنای ولایت مطلقه این نیست. رهبری بایستی مو به مو قوانین را اجرا کند وبه انها احترام بگذارد. منتها در مواردی اگر مسوولان و دست اندر کاران امور بخواهند قانونی را که معتبر است مو به مو عمل کنند ، دچار مشکل می شوند. قانون بشری همینطور است. قانون اساسی راه چاره را باز کرده و گفته آن جایی که مسوولان امور در اجرای فلان قانون - دچار مضیغه میشوند و هیچ کار نمی توانند بکنند - مجلس هم اینطور نیست که امروز شما چیزی را ببرید و فردا تصویب کنند و به شما جواب بدهند - رهبری مرجع است..... این معنای ولایت مطلقه است ، والا رهبر ، ریس جمهور ، وزرا و نمایندگان ، همه در مقابل قانون تسلیمند و باید تسلیم باشند1 مفهوم استبداد یا خود سری ، به میل خود یا به ضرر مردم تصمیم گرفتن ، مطلقاً در معنای ولایت اسلامی نیست.... مقصود آموزش و درس و راه اسلامی است. البته کسانی که دل باخته مفاهیم غربی و بیگانه ی از اسلام هستند ممکن است حرفهایی بزنند یا تصوراتی بکنند لیکن اینها بر اثر نشناختن مفهوم ولایت است [b]2
  

[/b]

1- بیانات در دیدار استادان و دانشجویان قزوین 26/ 9/ 1382
2- سخنرانی رهبر انقلاب در دیدار با مسوولان و کارگزاران نظام به مناسبت عید سعید غدیر10/ 4/ 1370


انشالله ادامه دارد

[دوست خدا]

سوال هشتم



اخیرا برخی نظریه « رهبری شورایی » را مطرح می کنند ، این شیوه مدیریت باعث بهرمندی از دیدگاه های بیشتر و در نتیجه کار آمدی بالاتر در رهبری نمی شود؟

• صلی ترین مشکل این نظریه نداشتن دلیل شرعی است ؛ آیت الله امینی در این باره می گویند : « .... رهبری شورایی وجه شرعی هم نداشت. اتفاقا من در آن جلسه ای که برای شرط مرجعیت خدمت امام رسیدم پس از صحبتهای متفرقه عرض کردم : اجازه بدهید ما که در کمسیون هستیم رهبری شورایی را حذف کنیم چون مأخذ شرعی ندارد» 1 حضرت آیت الله مصباح نیز در این رابطه می فرمایند : « والی و حاکم حکومت اسلامی همیشه و در همه زمانها یک نفر است . حضرت ولی عصر (عجل الله تعالی فرجه الشریف) هم که ظهور می نماید ولایت فقها سلب میشود. در زمان حضرت علی (علیه السلام) هم امام حسن و امام حسین (علیه السلام) ولایت بر مردم نداشتند. امام حسین(علیه السلام) در زمان امام حسن مجتبی (علیه السلام) به هنگام بیعت قیس بن سعد با امام حسن(علیه السلام) به وی فرمود : « یا قیس انه امامی یعنی الحسن » 2 « ای قیس او ، یعنی امام حسن(علیه السلام) ، امام و رهبر من است. » از نظر پیشینه تاریخی ولایت شورایی در متون اسلامی بی سابقه است. در دیدگاه اهل سنت تنها در یک مورد شورا تشکیل شد 3 که آن هم برای تعیین رهبری بود و نه برای اداره امور .... درباره رهبری شورایی متون فقهی شیعه تا پیش از استقرار جمهوری اسلامی ایران همگی ساکتند و ( و هیچ فقیهی پیش از آن به طرح این ایده مپرداخته است) 4 البته ولی فقیه از نظر و مشورت دیگر فقها و کارشناسان استفاده میکند اما این به معنی مدیریت جمعی - که در رهبری شورایی دنبال می شود – نیست

1- ایت الله امینی http://www.noormags.com

2-بحار ج 4 ص 61

3-اشاره به سقیفه

4- چالشهای فکری نظریه ولایت فقیه ، مصطفی جعفر پیشه فدر ، ص82 و 83

انشالله ادامه دارد

[islamquest]

مسائلی پیرامون جایگاه ولایت فقیه در حکومت اسلامی!

پرسش هایی پیرامون وظایف و مسئولیت های مجلس خبرگان و شورای نگهبان!

چگونگی انقلاب های دینی و اسلامی در مناطق و کشورهای مختلف!

پاسخ هایی پیرامون شبهات مطرح شده درباره حکومت اسلامی!

نقش زنان در جامعه اسلامی و وظایف حکومتی!

جایگاه و وظایف ولی فقیه در زمان غیبت امام عصر (عجل الله تعالی فرجه الشریف)!

مهم ترین راه های مقابله با جنگ روانی در جامعه اسلامی!

http://islamquest.ir/fa/governance