چرا امام زمان (عجل الله تعالی فرجه الشریف) ...؟!! (مکیال المکارم)

[در جستجوی سختی]

1- امنيت راه‏ها و شهرها با ظهور آن حضرت



در بحار به نقل از ارشاد القلوب ديلمي از حضرت ابوعبد اللَّه صادق‏ (علیه السلام) روايت کرده است که فرمود: هرگاه حضرت قائم (عجل الله تعالی فرجه الشریف) قيام کند، به عدالت حکم مي‏کند و در زمان او ستمگري برچيده مي‏شود، و به وسيله آن حضرت امنيت در راه‏ها برقرار مي‏گردد و زمين برکاتش را برمي‏آورد و هر حقّي به حقدار مي‏رسد. [1]

در حديث ديگري از آن حضرت درباره ظهور حضرت قائم (عجل الله تعالی فرجه الشریف) آمده: پيرزن ناتوان از مشرق به قصد سفر به مغرب بيرون رود، هيچ کس او را خشمگين ننمايد. [2]

و در خبر ديگري در [تأويل] آيه شريفه: «سِيرُوا فِيها لَيالِيَ وَأَيَّاماً آمِنِينَ»؛ [3]

در اين راه‏هاي نزديک به هم، شب‏ها و روزهايي با امنيت سير کنيد.

آمده است: با قائم ما اهل بيت. [4]

---

[1] بحار الانوار: 338:52.
[2] بحار الانوار: 345:52.
[3] سوره نساء، آيه 18.
[4] المحجّة: 175.

[در جستجوی سختی]

نقل قول:
حمیرا نام عائشه همسر پیامبر ص بوده است که در صدر اسلام و پس از وفات پیامبر گرامی اسلام وقایعی چند را بر اهل بیت او وارد کرد که تاریخ برخی از آنها را ثبت نموده است مانند: راه اندازی فتنه جمل و نیز دستور به تیرباران جسد مبارک امام حسن ع .

منبع

---

20- غنا و بي‏نيازي مؤمنين به برکت ظهور آن حضرت


از امام صادق (‏ع) در حديثي آمده: و يک مرد از شما در جستجوي کسي خواهد شد که از مال خودش به او احسان کند و از زکات مالش به او بدهد، احدي را نخواهد يافت که از او بپذيرد. مردم به آنچه خداوند از راه تفضّل به آنان روزي فرموده بي‏نياز مي‏شوند....

[در جستجوی سختی]

21- فصل و جداسازي آن حضرت‏ بين حق و باطل



در بحار از تفسير عياشي به نقل از عجلان ابوصالح آمده که مي‏گفت: حضرت ابوعبد اللَّه صادق‏ (علیه السلام) فرمود: روزها و شب‏ها به پايان نمي‏رسد تا اين‏که منادي از جانب آسمان ندا مي‏کند: اي اهل حق! جدا شويد. اي اهل باطل! جدا شويد.
پس هر کدام از ديگري جدا مي‏شوند.
عرض کردم : أصلحک اللَّه! آيا پس از اين ندا باز هم اين‏ها به هم مخلوط خواهند شد؟
فرمود: خير، خداوند در کتاب خود مي‏فرمايد:
«ما کانَ اللَّهُ لِيَذَرَ المُؤْمِنِينَ عَلي ما أَنْتُمْ عَلَيْهِ حَتّي يَمِيزَ الخَبِيثَ مِنَ الطَّيِّبِ»؛ [1]
چنين نباشد که خداوند مؤمنان را بر اين حال که هستيد واگذارد تا اين‏که پليد را از پاکيزه جدا سازد
[2]


و در همان کتاب از امير المؤمنين (‏ع) ضمن حديثي طولاني درباره وقايع زمان ظهور و خروج قائم‏ (علیه السلام) آمده:
... و منادي در ماه رمضان از ناحيه مشرق، هنگام سپيده‏ دم ندا مي‏کند: اي اهل هدايت! جمع شويد.
و يک منادي از طرف مغرب پس از ناپديد شدن سرخي شفق فرياد مي‏کشد: اي اهل باطل! جمع شويد.

و فرداي آن، هنگام ظهر رنگ خورشيد تغيير مي‏کند و زرد مي‏شود، سپس سياه و ظلماني مي‏گردد، و در روز سوم خداوند حقّ و باطل را از هم جدا مي‏کند و «دابّة الارض» خروج مي‏نمايد و روميان تا «کهف جوانمردان» پيش مي‏آيند، پس خداوند آن‏ها را از کهفشان با سگشان برمي‏انگيزاند، يکي از آن‏ها مليخا نام دارد و يکي ديگر خملاها، و اين‏ها دو شاهدي هستند که تسليم حضرت قائم‏ (علیه السلام) مي‏باشند. [3]

---

[1] سوره آل عمران، آيه 179.
[2] بحار الانوار: 222:52؛ تفسير عياشي: 207:1.
[3] بحار الانوار: 274:52.

[در جستجوی سختی]

22- فرج مؤمنين به دست آن حضرت



دليل بر اين، عبارتي است که در توقيع شريف مروي در کتاب احتجاج آمده که:

«وَأَکْثِرُوا الدُّعآءَ بِتَعْجِيلِ الفَرَجِ، فَإِنَّ ذلِکَ فَرَجُکُمْ» [1]
و بسيار دعا کنيد براي تعجيل فرج، زيرا که آن فرج شماست

يعني که فرج شما بر اثر فرج و ظهور آن حضرت‏ (علیه السلام) خواهد بود.


و نيز در زيارت روز جمعه مي‏خوانيم:

«وَهذا يَوْمُ الجُمُعَةِ وَهُوَ يَوْمُکَ المُتَوَقَّعُ فِيهِ ظُهُورُکَ وَالفَرَجُ فِيهِ لِلمُؤْمِنِينَ عَلي يَدَيْکَ وَقَتْلُ الکافِرِينَ بِسَيْفِکَ»
و امروز روز جمعه است که آن روز توست، و ظهور تو و فرج مؤمنان بر دست تو و کشته شدن کافران به شمشير تو در اين روز انتظار مي‏رود

---

[1] احتجاج: 284:2.

[در جستجوی سختی]

23- فتح شهرها و کشورهاي کافرين



در کتاب کمال الدين از پيغمبر اکرم‏ (صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) مروي است که فرمود: امامان بعد از من دوازده نفرند، اولشان تو هستي يا علي و آخرينشان قائم (عجل الله تعالی فرجه الشریف) است که خداوند - عزّوجلّ - به دست او شرق و غرب زمين را فتح مي‏کند. [1]

و در مجلّد نهم بحار از امالي شيخ طوسي از پيغمبر اکرم‏ (صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) مروي است که در حديثي به جابر فرمود: ... پس خداوند نبوت را به من ختم فرمود، و علي متولد شد، پس وصيّت را به او پايان داد، سپس هر دو نطفه از من و علي به هم پيوست و از ما جهر و جَهِير (=حسنين) ولادت يافتند، و خداوند به آن دو اسباط، نبوّت را ختم فرمود، و ذرّيه مرا از ايشان قرار داد و نيز آن کسي را که شهر - يا فرمود: شهرهاي - کفر را فتح خواهد کرد و زمين خداي را پر از عدل مي‏سازد، پس از آن‏که از جور و ستم پر شده [2]

---

[1] کمال الدين: 282:1.
[2] بحار الانوار: 46:37؛ امالي شيخ طوسي: 114:2.

[در جستجوی سختی]

24- فتح (گشودن) جفر احمر براي خونخواهي امامان



در کافي از امام صادق‏ (علیه السلام) مروي است که به ابن ابي يعفور فرمود: و نزد من است جفر احمر
عرضه داشتم: در جفر احمر چيست؟
فرمود: سلاح و به جهت خونخواهي گشوده مي‏شود، آن را صاحب شمشير براي کشتن مي‏گشايد. [1]

---

[1] کافي: 240:1.

[در جستجوی سختی]

جفر و جامعه در روایات


در پاره‌ای‌ روایات‌ وجود کتابی‌ به‌ نام‌ کتاب‌ جفر نزد امامان‌ شیعه‌ گزارش‌ شده [1]،[2] که‌ محتوای‌ آن‌ ذکر حوادث‌ آینده‌ تا روز قیامت‌ است‌ [3] در برخی‌ گزارشها نام‌ این‌ کتاب‌ در کنار کتاب‌ جامعه‌ یاد شده‌ است ‌ [4]
بنا بر روایتی‌ از امام‌ کاظم‌ (علیه السلام)‌، جز نبی‌ و وصی‌ نبی‌ ، کسی‌ نمی‌تواند در آن‌ بنگرد و نگریستن‌ در آن‌ از امتیازات‌ اوصیای‌ پیامبر است‌ [5]


جفر ابیض و احمر


افزون‌ بر کتاب‌ جفر، در برخی‌ روایات‌ شیعه‌ بر وجود دو جفر دیگر به‌ نامهای‌ جفر ابیض‌ (سفید) و جفر احمر (سرخ) نزد امامان‌ تأکید شده‌ است [6]،[7]،[8]،[9]،[10]،[11]،[12]

امام‌ صادق‌ (علیه السلام)‌ در روایتی [13] این‌ پندار را که‌ این‌ دو جفر، پوستهایی‌اند که‌ بر روی‌ آنها مطالبی‌ نوشته‌ شده‌، نفی‌ و تأکید کرده‌ که‌ جفر ابیض‌ و احمر تنها دو انبان‌ چرمین‌اند که‌ در اولی‌ شماری‌ کتاب‌ و در دومی‌ شمشیر رسول‌ خدا قرار داشته‌ است‌.
بنابر احتمالی‌، که‌ بعید به‌ نظر می‌ رسد، احمر و ابیض‌ صفت‌ احکامی‌ است‌ که‌ در این‌ دو جفر آمده‌ که‌ برخی‌ برای‌ جنگ‌ و قتال‌ و خونریزی‌ و برخی‌ دیگر برای‌ مسالمت‌ و سازش‌ است‌ [14]

بر اساس‌ برخی‌ روایات‌ که‌ محتوای‌ این‌ دو جفر را گزارش‌ کرده‌اند [15]،[16]،[17] و از مقایسه آن‌ها با روایتهای‌ کتاب‌ جامعه‌، روشن‌ می‌شود که‌ در جفر ابیض‌ علاوه‌ بر برخی‌ کتابهای‌ آسمانی‌ پیشین‌ و مصحف‌ فاطمه‌ ، کتاب‌ جامعه‌. نیز وجود داشته است.

اکرم‌ احمد برکات‌ عاملی‌[18] با استناد به‌ روایتی‌ از امام‌ صادق‌ (علیه السلام)‌، [19] از جفری‌ دیگر نیز یاد کرده‌ که‌ از چرم‌ گاو بوده‌ است‌.
وی‌ با بررسی‌ روایات‌ به‌ این‌ نتیجه‌ می‌رسد که‌ این‌ جفر، انبانی‌ چرمین‌ و بزرگ‌ بوده‌ است‌ که‌ جفر ابیض‌ و احمر را درون‌ آن‌ نهاده‌ بودند [20]،[21]

جفر و جامعه نزد امام عصر(عجل الله تعالی فرجه الشریف)


مفاد برخی‌ از روایات‌ اهل‌ بیت‌ (علیه السلام)‌ حاکی‌ است‌ که‌ این‌ کتابها و شمشیر رسول‌ خدا میان‌ امامان‌ شیعه‌ دست‌ به‌ دست‌ می‌گشته‌ و اکنون‌ نیز نزد امام‌ حجت‌ بن الحسن‌ (علیه السلام)‌ است ‌[22]،[23]

بر اساس‌ برخی‌ روایات‌ شیعه‌ ، شمشیر رسول‌ خدا و این‌ کتابها نزد هر کس‌ باشد، نشانه امامت‌ اوست‌، [24]،[25]،[26]،[27]، [28] مانند تابوت‌ بنی‌اسرائیل‌ که‌ نزد هر کس‌ بود، نشانه نبوت‌ و رسالت‌ او بود [29]

امامان‌ شیعه‌ نیز در روایاتی‌، با به‌ کارگیری‌ تعابیری‌ مثل‌ «عندی‌» یا «عندنا»، بر این‌ امر تأکید کرده‌اند [30]،[31]،[32]،[33]

---

[1] محمد بن حسن‌ صفار قمی‌، بصائر الدرجات‌ فی‌ فضائل‌ آل‌ محمد «ص‌»، ج۱، ص۱۵۸ـ۱۵۹، چاپ‌ محسن‌ کوچه‌ باغی‌ تبریزی‌، قم‌ ۱۴۰۴.
[2] مجلسی‌، بحارالانوار، ج۵۱، ص۲۲۰.
[3] مجلسی‌، بحارالانوار، ج۵۱، ص۲۲۰.
[4] حاجی‌خلیفه‌، ج۱، ستون‌ ۵۹۱.
[5] محمد بن حسن‌ صفار قمی‌، بصائر الدرجات‌ فی‌ فضائل‌ آل‌ محمد «ص‌»، ج۱، ص۱۵۸ـ۱۵۹، چاپ‌ محسن‌ کوچه‌ باغی‌ تبریزی‌، قم‌ ۱۴۰۴.
[6] محمد بن حسن‌ صفار قمی‌، بصائر الدرجات‌ فی‌ فضائل‌ آل‌ محمد «ص‌»، ج۱، ص۱۵۸ـ۱۵۹، چاپ‌ محسن‌ کوچه‌ باغی‌ تبریزی‌، قم‌ ۱۴۰۴.
[7] محمد بن حسن‌ صفار قمی‌، بصائر الدرجات‌ فی‌ فضائل‌ آل‌ محمد «ص‌»، ج۱، ص۱۵۰ـ۱۵۱، چاپ‌ محسن‌ کوچه‌ باغی‌ تبریزی‌، قم‌ ۱۴۰۴.
[8] کلینی‌، اصول کافی، ج۱، ص۲۴۰.
[9] کلینی‌، اصول کافی، ج۱، ص۲۴۰.
[10] محمد بن محمد مفید، الارشاد فی‌ معرفة حجج ‌اللّه‌ علی‌العباد، ج۲، ص۱۸۶، قم‌ ۱۴۱۳.
[11] احمد بن علی‌ طبرسی‌، الاحتجاج، ج۲، ص۱۳۴، چاپ‌ محمدباقر موسوی‌ خرسان‌، نجف‌ ۱۳۸۶/۱۹۶۶، چاپ‌ افست‌ قم‌.
[12] علی‌ بن حسین‌ اربلی‌، کشف‌الغمة فی‌ معرفة الائمة، ج۲، ص۳۸۲، چاپ‌ هاشم‌ رسولی‌ محلاتی‌، بیروت‌ ۱۴۰۱/۱۹۸۱.
[13] مجلسی‌، بحارالانوار، ج۲۶، ص۱۸.
[14] مجلسی‌، بحارالانوار، ج۲۶، ص۳۷ ۳۸.
[15] مجلسی‌، بحارالانوار، ج۲۶، ص۳۷ ۳۸.
[16] احمد بن علی‌ بونی‌، شمس‌المعارف‌ الکبری‌ و لطائف‌العوارف‌، ج۳، ص۳۳۵، قم‌ ۱۴۰۰/۱۹۸۰.
[17] مجلسی‌، بحارالانوار، ج۲۶، ص۴۲۴۳.
[18] مجلسی‌، بحارالانوار، ج۲۶، ص۴۶.
[19] مجلسی‌، بحارالانوار، ج۲۶، ص۴۹.
[20] اکرم‌ احمد برکات‌ عاملی‌، حقیقة الجفرعند الشیعة، ج۱، ص۴۹ـ۵۰، بیروت‌ ۱۴۱۶/۱۹۹۵.
[21] محمد بن حسن‌ صفار قمی‌، بصائر الدرجات‌ فی‌ فضائل‌ آل‌ محمد «ص‌»، ج۱، ص۱۶۰، چاپ‌ محسن‌ کوچه‌ باغی‌ تبریزی‌، قم‌ ۱۴۰۴.
[22] اکرم‌ احمد برکات‌ عاملی‌، حقیقة الجفرعند الشیعة، ج۱، ص۵۱، بیروت‌ ۱۴۱۶/۱۹۹۵.
[23] اکرم‌ احمد برکات‌ عاملی‌، حقیقة الجفرعند الشیعة، ج۱، ص۵۲، بیروت‌ ۱۴۱۶/۱۹۹۵.
[24] اکرم‌ احمد برکات‌ عاملی‌، حقیقة الجفرعند الشیعة، ج۱، ص۱۲۵ـ۱۳۳، بیروت‌ ۱۴۱۶/۱۹۹۵.
[25] محسن‌ حسین‌زاده‌ باجگیران‌، «پژوهشی‌ در باره کتاب‌ جامعه‌»، ج۱، ص۴۷ـ ۴۸، نشریه دانشکده الهیات‌ دانشگاه‌ فردوسی‌ مشهد، ش‌ ۵۱ و ۵۲ (بهار و تابستان‌ ۱۳۸۰).
[26] محمد بن حسن‌ صفار قمی‌، ج۱، ص‌۱۵۸، بصائر الدرجات‌ فی‌ فضائل‌ آل‌ محمد «ص‌»، چاپ‌ محسن‌ کوچه‌ باغی‌ تبریزی‌، قم‌ ۱۴۰۴.
[27] محمد بن حسن‌ صفار قمی‌، ج۱، ۱۶۳-۱۶۴، بصائر الدرجات‌ فی‌ فضائل‌ آل‌ محمد «ص‌»، چاپ‌ محسن‌ کوچه‌ باغی‌ تبریزی‌، قم‌ ۱۴۰۴.
[28] ابن‌بابویه‌، معانی‌الاخبار، ج۱، ص‌۱۰۲ـ ۱۰۳، چاپ‌ علی‌اکبر غفاری‌، قم‌ ۱۳۶۱ش‌.
[29] ابن‌بابویه‌، عیون‌ اخبارالرضا، ج‌۱، ص‌۱۹۲ـ۱۹۳، چاپ‌ حسین‌ اعلمی‌، بیروت‌ ۱۴۰۴/۱۹۸۴.
[30] مجلسی‌، بحارالانوار، ج‌۲۶، ص‌۴۶ ۴۷.
[31] محمد بن مسعود عیاشی‌، کتاب‌التفسیر، ج۱، ص۲۴۹، چاپ‌ هاشم‌ رسولی‌ محلاتی‌، قم‌ ۱۳۸۰ـ۱۳۸۱، چاپ‌ افست‌ تهران‌)
[32] محمد بن حسن‌ صفار قمی‌، بصائر الدرجات‌ فی‌ فضائل‌ آل‌ محمد «ص‌»، ج۱، ص۱۵۰ـ۱۵۲، چاپ‌ محسن‌ کوچه‌ باغی‌ تبریزی‌، قم‌ ۱۴۰۴.
[33] کلینی‌، اصول کافی، ج۱، ص۲۴۰۲۴۲.
[34] مجلسی‌، بحارالانوار، ج۲۶، ص۲۲.
[35] مجلسی‌، بحارالانوار، ج۲۶، ص۲۴.

[در جستجوی سختی]

25- قتل کافرين به شمشير آن حضرت

قسمت اول



اخبار متواتري است که در اين باره آمده، چنان‏که در بحار و غير آن از کتاب الاختصاص از معاويه دُهني از حضرت امام جعفر صادق (‏ع) درباره آيه «يُعْرَفُ الُمجْرِمُونَ بِسِيماهُمْ فَيُؤْخَذُ بِالنَّواصِي وَالأقْدامِ»؛ [1]
مجرمان از چهره‏هايشان شناخته مي‏شوند که از موهاي پيشاني و پاهاي آنان گرفته [و به دوزخ] افکنده شوند.

فرمود: اي معاويه! در اين باره چه مي‏گويند؟

گفتم: مي‏پندارند که خداوند تبارک و تعالي در قيامت، مجرمين را به چهره‏هايشان مي‏شناسد، پس امر مي‏کند از پيشاني و پاهايشان آنان را مي‏گيرند، و به آتش مي‏افکنند.

فرمود: چگونه خداوند جبّار - تبارک و تعالي - به شناختن خلايقي که آن‏ها را آفريده نياز دارد ؟!!!!!!!!!

گفتم: فدايت شوم پس [معني] اين [آيه] چيست؟

فرمود: هر گاه قائم ما بپاخيزد خداوند شناخت چهره‏ها را به آن حضرت عطا فرمايد. آن‏گاه امر مي‏کند کافران را با پيشاني‏هايشان و قدم‏هايشان بگيرند. سپس از دم شمشير مي‏گذراند. [2]




ان شاالله ادامه دارد ...

---

[1] سوره الرحمن، آيه 41.
[2] بحار الانوار: 320:52.

[در جستجوی سختی]

25- قتل کافرين به شمشير آن حضرت

قسمت دوم



از عياشي به سند خود از ابن بکير روايت شده که گفت: از حضرت ابوالحسن‏ (علیه السلام) از تفسير آيه:
«وَلَهُ أَسْلَمَ مَنْ فِي السَّمواتِ وَالأَرْضِ طَوْعاً وَکَرْهاً»؛ [1]
و حال آن‏که هر آن کس که در آسمان‏ها و زمين است، خواه و ناخواه فرمانبردار اويند.
پرسيدم.

فرمود: درباره قائم (‏ع) نازل شده، هنگامي که عليه يهود و نصاري و صابئين و زنادقه و اهل ارتداد و کفر در شرق و غرب زمين هستند قيام مي‏کند، و اسلام را به آن‏ها پيشنهاد مي‏نمايد. هر کس با طوع و رغبت مسلمان شود، او را دستور مي‏دهد که نماز بخواند و زکات بپردازد و آنچه بر هر مسلمان واجب است انجام دهد و هر کس مسلمان نشد گردنش را مي‏زند تا اين‏که در مشارق و مغارب زمين يک نفر غير موحّد باقي نماند.

عرض کردم: قربانت شوم! در روي زمين مردم بسيارند، قائم (‏ع) چگونه مي‏تواند همه آن‏ها را مسلمان کند يا گردن بزند؟!!!

فرمود: هرگاه خداوند چيزي را بخواهد اندک را زياد و زياد را کم گرداند. [2]



ان شاالله ادامه دارد ...

---

[1] سوره آل عمران، آيه 83.
[2] تفسير العياشي: 183:1.

[در جستجوی سختی]

25- قتل کافرين به شمشير آن حضرت

قسمت آخر



و از نعماني به سند خود از حضرت امام باقر (علیه السلام) روايت شده که فرمود: اگر مردم مي‏دانستند که قائم‏ (علیه السلام) هنگامي که قيام مي‏نمايد چه‏ها مي‏کند، بيشترشان مايل مي‏شدند که او را نبينند از آنچه مردم را مي‏کشد.

البته آن حضرت جز از قريش آغاز نمي‏کند، پس جز شمشير ميانشان رد و بدل نمي‏شود، تا آن‏جا که بسياري از مردم خواهند گفت: اين از آل محمد (علیه السلام) نيست که اگر از ايشان مي‏بود هر آينه رحم مي‏کرد.



و از ارشاد ديلمي از امام باقر (علیه السلام) روايت شده که فرمود: هرگاه قائم (‏ع) قيام کند، به سوي کوفه مي‏رود، پس از آن، ده‏ها هزار نفر که [بتريه] ناميده مي‏شوند و اسلحه پوشيده‏اند، بيرون آمده، به آن حضرت عرضه مي‏دارند: از همان‏جا که آمده‏اي بازگرد، که ما را در بني فاطمه نيازي نيست.

پس آن حضرت شمشير در ميان آن‏ها مي‏نهد تا همگي ايشان را از ميان بردارد. سپس داخل کوفه مي‏شود و هر منافق ترديد کننده را مي‏کشد و کاخ‏هاي آنان را خراب مي‏کند و جنگجويان آن ديار را به قتل مي‏رساند، تا خداوند - عزّوجلّ -خشنود گردد. [1]

---

[1] بحار الانوار: 338:52.

[در جستجوی سختی]

26- قتل شيطان رجيم



در بحار از کتاب «الانوار المضيئه» ضمن حديث مرفوعي از اسحاق بن عمار آورده که گفت: از آن حضرت پرسيدم: اين‏که خداوند به شيطان تا وقت معلوم مهلت داد و در کتاب خود فرموده:
«فَإِنَّکَ مِنَ المُنْظَرِينَ إِلي يَوْمِ الوَقْتِ المَعْلُومِ»؛ [1]
البته تو از مهلت يافتگاني تا روز هنگام معيّن.
چه وقت است؟

فرمود: وقت معلوم روز قيام قائم آل محمد (علیه السلام) است، هرگاه خداوند او را برانگيزد در مسجد کوفه باشد که ابليس با خواري و زبوني مي‏آيد و مي‏گويد: اي واي از اين روزگار! آن‏گاه از پيشاني‏اش گرفته و گردنش زده مي‏شود. آن هنگام روز وقت معلوم است که مهلت او به پايان مي‏رسد. [2]

مي‏گويم: بحراني اين روايت را در برهان [3] از امام صادق‏ (علیه السلام) نقل کرده و روايات ديگري نيز به همين معني آمده و بين اين روايات و روايت ديگري که در بحار و برهان منقول است که رسول خدا (صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) ابليس را مي‏کشد، منافاتي نيست. زيرا که فعل در روايات اوّل به صيغه مجهول است و فاعل تصريح نشده است و منظور از روز در اين روايت زمان و دوران ظهور است، نه روز در اصطلاح متعارف.

---

[1] سوره حجر، آيه 37؛ سوره ص، آيه 81 - 80.
[2] بحار الانوار: 376:52.
[3] البرهان: 343:2.