احادیث روزانه(شرط ورود=تفکر در احادیث)

[شهیدطیبه واعظی]

هرکس چهل حديث حفظ کند . .

در روايت آمده است: "هرکس چهل حديث حفظ کند، خداوند وي را فقيه محشور مي‌کند". آيا اگر حافظ عامل به احاديث نبود، باز هم جزء فقها محشور مي‌شود يا بايد عامل باشد؟ کلام علامه طباطبايي که فرمود" عامل بودن شرط نيست" چيست؟ آيا تقوا در حديث، شرط فقيه محشور شدن است؟


در مورد حفظ چهل حديث هم از پيامبر صلّي الله عليه و آله و سلّم روايت وجود دارد و هم از برخي ائمه ديگر عليه السّلام[sup]1[/sup] .

البته اين احاديث در برخي از کلمات و واژه‌ها با يکديگر اختلاف دارند. علامه مجلسي در بحار الانوار نقل کرده است که پيامبر اسلام صلّي الله عليه و آله و سلّم فرمود: "هرکس چهل حديث براي امت من حفظ کند، تا از آن بهره ببرند، خداوند روز قيامت او را در شمار فقيهان و عالمان برمي‌انگيزد".[sup]2[/sup]

بي‌ترديد پيام اصلي اين حديث تشويق و ترغيب به حفظ احاديث پيامبر صلّي الله عليه و آله و سلّم و اهل‌بيت است. هرکس چهل حديث از پيامبر ـ صلّي الله عليه و آله و سلّم ـ و اهل‌بيت عليه السّلام حفظ کند، به همان اندازه با معارف پيامبر صلّي الله عليه و آله و سلّم و اهل‌بيت آشنا شده است و آشنايي با معارف اهل‌بيت موجب تأمين سعادت دنيا و آخرت مي‌شود. حال بايد بررسي نمود که مقصود از حفظ حديث در اين روايات چيست؟ مرحوم علامه مجلسي چند احتمال بيان کرده است:

احتمال اول آن است که به تدوين حديث بپردازد تا ديگران از آن استفاده نمايند.

احتمال دوم آن است که احاديث را حفظ کند که از بين نرود و به ديگران گزارش دهد؛ حال حفظ اين حديث در قلب باشد و يا به صورت نوشتن.

احتمال سوم آن است که انسان حديث را حفظ کند و پيرامون آن تفکر کند و بدان عمل کند و با آن احکام را استنباط کند.

عبارت "خداوند او را فقيه و عالم محشور مي‌‌کند" نيز ناظر به همين احتمال مي‌باشد.

حديث ديگري از پيامبر صلّي الله عليه و آله و سلّم نيز همين احتمال را تأييد مي‌کند.[sup]3[/sup]

اگر مقصود از حفظ حديث، احتمال اول و دوم باشد، لازم نيست انسان خود عامل به آن باشد، زيرا در اين دو احتمال هدف آن است که احاديث پيامبر صلّي الله عليه و آله و سلّم و ائمه عليه السّلام حفظ شود و به ديگران انتقال يابد. البته اگر کسي درصدد کسب ثواب بيشتري است، بايد عامل به آن باشد، زيرا حفظ احاديث، مراتبي دارد و ثواب اين عمل نيز به حساب آن مراتب، تفاوت پيدا مي‌کند.[sup]4[/sup]

اگر مقصود از حفظ حديث احتمال سوم باشد، بي‌ترديد عامل بودن به احاديث شرط است، زيرا اگر کسي خود عامل به احاديث نباشد، با فلسفه حفظ حديث که عمل به آن و استنباط احکام است، منافات دارد.

گرچه در روايت مورد بحث يکي از شرايط حفظ حديث تقوا شمرده نشده، ولي رعايت تقواي الهي بنابر هر سه احتمال لازم است، زيرا روايات ديگر و آموزه‌هاي ديني رعايت تقواي الهي را در همه ابعاد زندگي لازم مي‌داند. بدون شک، کسي که مي‌خواهد با حفظ حديث، با فقيهان محشور گردد، بايد تقوا داشته باشد.

● چگونه ممکن است کسي در زمره فقهاي دين در قيامت محشور شود و از ويژگي شاخص و صفت بارز فقيهان که همان رعايت تقواي الهي و پايبندي به حدود و دستورات شريعت نوراني است بي‌نصيب باشد؟

با تحقيقاتي که انجام شد، به مبناي مرحوم علامه طباطبايي در خصوص اين که در حفظ حديث، عامل بودن شرط نيست، دست نيافتيم. لطفاً در پرسش‌هاي بعد منبع ديدگاه ايشان را بيان نماييد تا مورد بررسي قرار گيرد.

اگر مرحوم علامه طباطبائي چنين سخني را فرموده باشد شايد مرادشان اين باشد که در خود حفظ چهل حديث اثر و خاصيتي است که موجب مي‌گردد انسان در روز قيامت فقيه و عالم دين‌شناس محشور گردد. البته اين اثر و ويژگي به صورت زمينه و اقتضا است يعني چنين فردي اگر ساير شرايط براي محشور شدن به صورت فقيه را داشته باشد و موانع موجود بر سر اين امر را برطرف سازد، در قيامت به صورت فقيه محشور مي‌گردد. منظور از شرط نبودن عمل به اين احاديث در صورت ثبوت آن اين نيست که عمل به شرائط کلي و اساسي مثل تقوا و عمل به واجبات و پرهيز از محرمات نيز شرط نيست، بلکه عمل به خود اين روايات شرط محشور شدن در صف فقها و عالمان دين نمي‌باشد.

---

1. بحار الانوار، ج 2، ص 153.

2. همان، ص 156؛ چهل حدیث امام خمینی، ص 1.

3. بحار الانوار، ج 2، ص 154 ـ 156.

4. بحار الانوار، ج 2، ص 157

[شهیدطیبه واعظی]

احادیثی از پیامبر در مورد بهداشت وسلامت

پيامبر اکرم (صلّی الله علیه و آله و سلم) فرمودند:
مَن قَلَّ أكْلُهُ قَلَّ حِسابُهُ؛

كسى كه كم بخورد، حساب و كتاب او نيز كم و آسان خواهد بود.
[ بحار الانوار 62:292]

پيامبر اکرم (صلّی الله علیه و آله و سلم) فرمودند:
اكْنِسُوا أفْنيتَكُمْ وَلاتَشُبَّهُوا بِالْيَهُودِ؛

حريم‏ خانه‏هاى‏ خودتان را جاروكنيد و همانند يهوديان نباشيد.
[ وسائل الشيعه 3: 571 ح 4]

پيامبر اکرم (صلّی الله علیه و آله و سلم) فرمودند:
إنَّ اْلإسْلامَ نَظيفٌ فَتَنَظَّفُوا، فَإنَّهُ لايَدْخُلُ الْجَنَّةَ إلاّ نَظيفٌ؛

اسلام پاك و پاكيزه است پس شما هم پاكيزه باشيد، زيرا جز انسان پاكيزه كسى وارد بهشت نمى‏شود.
[ كنزالعمال 9:278 ح 26007]

رسول الله صلى‏ الله ‏عليه و ‏آله و سلّم :
مَن قَلَّمَ أظفارَهُ يَومَ السَّبتِ ويَومَ الخَميسِ وأخَذَ مِن شارِبِهِ عوفِيَ مِن وَجَعِ الضِّرسِ ووَجَعِ العَينِ .

پيامبر خدا صلى‏ الله ‏عليه و ‏آله و سلّم :
هر كس در روز پنج‏شنبه و شنبه ناخن‏هاى خود را كوتاه كند و قدرى از سبيل خود بگيرد ، از دندان‏درد و سردرد ، در امان باشد .
بحار الأنوار ، جلد 59 ، صفحه 36 ، حديث 5 - دانش نامه احاديث پزشكي : 1 / 404

پيامبر خدا صلى‏ الله‏ عليه‏ و‏ آله :
أجمِروهَا [المَساجِدَ] في كُلِّ سَبعَةِ أيّامٍ .

هر هفته ، مسجدها را با بوى خوش ، بخور دهيد .
بحار الأنوار : ج83 ص 349 ح 2 .

پيامبر خدا صلى‏ الله‏ عليه‏ و‏ آله :
مَن قَمَّ مَسجِدا كَتَبَ اللّه‏ُ لَهُ عِتقَ رَقَبَةٍ ، ومَن أخرَجَ مِنهُ ما يُقذي عَينا كَتَبَ اللّه‏ُ عَزَّوجَلَّ لَهُ كِفلَينِ مِن رَحمَتِهِ .

هر كس مسجدى را جارو كند ، خداوند براى او ، ثواب آزاد كردن بنده‏اى را مى‏نويسد ، و هر كس از مسجد به اندازه خاشاكى كه به چشم مى‏رود ، بيرون ببرد ، خداى عز و جل ، وى را از رحمتش دوچندان برخوردار مى‏گردانَد .
بحار الأنوار : ج83 ص 383 ح 56 .

رسول اللّه‏ صلى‏ الله‏ عليه‏ و‏ آله :
مَن كَنَسَ المَسجِدَ يَومَ الخَميسِ ولَيلَةَ الجُمُعَةِ ، فَأَخرَجَ مِنهُ مِنَ التُّرابِ ما يُذَرُّ فِي العَينِ ، غَفَرَ اللّه‏ُ لَهُ .

پيامبر خدا صلى‏ الله‏ عليه‏ و‏ آله :
هر كس در روز پنج‏شنبه و شب جمعه ، مسجد را نظافت كند و گَرد و خاكى را كه در چشم مى‏رود ، بِروبَد ، خداوندْ او را مى‏آمرزد .
بحار الأنوار : ج 83 ص 385 ح 61 .

رسول اللّه‏ صلى‏ الله ‏عليه و ‏آله و سلّم
- لِأَنـَسٍ: ألا اُعَلِّمُكَ دُعاءً تَدعو بِهِ كُلَّما صَلَّيتَ الغَداةَ ثَلاثَ مَرّاتٍ دَفَعَ اللّه‏ُ عَنكَ الجُذامَ وَالبَرَصَ وَالفالِجَ وَالعَمى فِي الدُّنيا؟ قُل :
«اللّهُمَّ اهدِني مِن عِندِكَ ، وَأَفِض عَلَيَّ مِن فَضلِكَ ، وأسبِـغ عَلَيَّ مِن رَحمَتِكَ ، وأنزِل عَلَيَّ مِن بَرَكاتِكَ» .

پيامبر خدا صلى‏ الله ‏عليه و ‏آله و سلّم :
خطاب به اَنَس - : آيا نمى‏خواهى دعايى به تو بياموزم كه هر گاه نماز صبح گزاردى ، آن را سه بار بگويى تا خداوند ، جذام ، پيسى ، سستْ‏اندامى و كورى را از تو دور كند؟ بگو: «خداوندا ! از پيشگاه خويش، مرا راه نماى ، از فضل خود ، بر من فرو بار ، از رحمت خويش ، نعمتى سرشارم ده ، و از بركات خود ، بر من نازل فرماى».
كنز العمّال ، جلد 2 ، صفحه 145 ، حديث 3520 نقلاً عن أبي الشيخ في الثواب عن أنس دانش نامه احاديث پزشكي : 1 / 274

رسول اللّه‏ صلى‏ الله ‏عليه و ‏آله و سلّم :
إنَّ اللّه‏َ - تَبارَكَ وتَعالى - ... جَعَلَ المَرارَةَ فِي الاُذُنَينِ حِجابا مِنَ الدِّماغِ ، فَلَيسَ مِن دابَّةٍ تَقَعُ فيهِ إلاَّ التَمَسَتِ الخُروجَ ؛ ولَولا ذلِكَ لَوَصَلَت إلَى الدِّماغِ .

پيامبر خدا صلى‏ الله ‏عليه و ‏آله و سلّم :
خداوند - تبارك و تعالى - . . . تلخى را در دو گوش ، مانعى براى حفاظت مغز ، قرار داد . هيچ جنبده‏اى نيست كه در آن بيفتد ، مگر اين كه راه خروج را مى‏جويد ؛ امّا اگر اين نبود ، آن جنبنده به مغز مى‏رسيد .
بحار الأنوار ، جلد 2 ، صفحه 286 ، حديث 3 دانش نامه احاديث پزشكي : 1 / 316

[mohammad727]

بسم الله الرحمن الرحيم
عرض بنده هميشه اين بوده كه:
شرط شيعه بودن دانستن و عمل كردن به نهج البلاغه و شرط ادم بودن عمل به نهج الفصاحه.
اين نصايح حضرت رسول(صلّي اللَّه عليه و آله و سلّم) بقدري شيوا و دل نشين مي باشد كه فقط با مطالعه ان از گناه به راحت ترين شكل ممكن دور ميشويد. تقاضا دارم از تمام خواهران وبرادران اهل معرفت اين كتاب, نه اين گوهر را تهيه كنند و در كنار كتاب مقدس قران مطالعه بفرمايند . ان شاءالله كه رستگار شويم
يا حق

[شهیدطیبه واعظی]

احادیثی از امام صادق(علیه السلام)در مورد بهداشت وسلامت

امام صادق(علیه السلام) فرمودند:
قِلَّةُ اْلأكْلِ مَحْمُودُ فى كُلِّ حالٍ، وَعِنْدَ كُلِّ قَوْمٍ، لِأنَّ فيهِ الْمَصْلَحَةُ لِلظّاهِرِ وَالْباطِنِ؛

كم‏خورى در همه حال و پيش همه ملتها پسنديده است، زيرا مصلحت درون و برون انسان در آن است.
[ مستدرك الوسائل 16:211ح 12]

امام صادق(علیه السلام) فرمودند:
فَسادُ الْجَسَدِ فى كَـثْرَةِ الطَّعامِ، وَفَسـادُ الـزَّرْعِ فى كَسْبِ الآثـامِ، وَفَسادُ الْمَعْرِفَةِ فى‏تَرْكِ الصَّلاةِ عَلى خَيرِاْلاَنامِ؛

تباهى بدن در پرخورى است، تباهى زراعت در اثر ارتكاب گناهان است، و تباهى شناخت در درود نفرستادن بر بهترين انسانها يعنى پيامبراکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) است.
[ مستدرك الوسائل 16: 213 .]

الإمام الصادق عليه ‏السلام :
إنَّ الجَنَّةَ وَالحورَ لَتَشتاقُ إلى مَن يَكسَحُ المَساجِدَ ويَأخُذُ مِنهَا القَذى .

امام صادق عليه ‏السلام :
بهشت و حوريان ، مشتاق كسى هستند كه مسجدها را جارو و غبارروبى كند .
بحار الأنوار : ج 83 ص 382 ح 52 .

امام صادق(علیه السلام) فرمودند:
لاتُفسِدْ عَلَى القَومِ ماءَهُم ؛

آب مورد نياز مردم را آلوده نكن .
تهذيب الأحكام ، ج 1 ، ص 185

قالَ أبُو عَبْدِاللّه‏ِ عليه‏السلام فى قَوْلِهِ تَعالى: «خُذْوا زينَتَكُمْ عِنْدَ كُلِّ مَسْجِدٍ»: قالَ: اَلْمَشْطُ، فَإنَّ المَشْطَ يَجْلِبُ الرِّزقَ وَيُحْسِنُ الشَعْرَ، وَ يُنْجِزُ الْحاجَةَ وَيزيدُ فِي الصُّلْبِ وَ يَقطَعُ الْبَلْغَمَ؛

امام صادق (عليه‏السلام) در مورد آيه‏اى كه مى‏گويد: «زينت خود را در مسجد همراه داشته باشيد»، فرمودند: منظور شانه كردن است، زيرا شانه‏كردن، روزى را به طرف انسان مى‏كشاند، مو را زيبا مى‏كند، نياز را برطرف مى‏سازد،قدرت را زياد مى‏كند، و جلوى بلغم را مى‏گيرد.
[ روضة الواعظين: 308.]

امام صادق(علیه السلام) فرمودند:
نَزَلَ جَبْرَئيلُ عليه‏السلامعَلى رَسُولِ اللّه‏ِ صلى‏الله‏عليه‏و‏آله بِالسِّواكِ وَ الْخِلالِ وَالْحَجامَةِ ؛

جبرئيل (عليه‏السلام) دستور مسواك و خلال و حجامت را براى پيامبر خدا (صلى ‏الله‏ عليه ‏و ‏آله و سلم) آورد.
[ كافى 6: 376 ح 2]

قالَ أبُو عَبْدِاللّه‏ِ عليه‏السلام وَ هُوَ يُوصى رَجُلاً فَقالَ لَهُ: إقْلِلْ مِنْ شُرْبِ الْماءِ فَإنَّهُ يُمِدُّ كُلَّ داءٍ وَاْجتَنِبْ الدَّواءَ ماَاْحتَمَل بَدَنُكَ الدّاءَ؛

امام صادق (عليه‏السلام) در سفارشى به شخصى فرمودند: آب كم بنوش زيرا هر دردى را استمرار مى‏بخشد، و تا آنجا كه بدن تو تحمل درد دارد از دارو بپرهيز.
[ كافى 6: 382 ح 2]

امام صادق(علیه السلام) فرمودند:
اَلأكْلُ عَلَى الشَّبَعِ يُورِثُ الْبَرَصَ؛

خوردن در حال سيرى موجب مرض پيسى خواهد شد.
[ كافى 6:269 ح 7]

امام صادق(علیه السلام) فرمودند:
إنَّ اللّه‏َ يُبْغِضُ كَثْرَةَ اْلأكْلِ،وَقالَ: لَيْسَ لاِبْنِ آدَمَ بُدٌّ مِنْ أكْلَةٍ يُقيمُ بِها صُلْبَهُ، فَإذا أكَلَ اَحَدُكُمْ طَعاماً فَلْيَجْعَلِ ثُلْثَ بَطْنِهِ لِلطَّعامِ وَثُلْثَ بَطْنِهِ لِلشُّرْبِ وَثُلْثَ بَطْنِهِ لِلنَّفَسِ، وَلا تَسَمَنّوُا تَسَمُنَّ الْخَنازيرَ لِلذِّبِحِ؛

خداوند از پرخورى بيزار است. و فرمود: انسان ناچار بايد غذا بخورد تا سرپا باشد، پس هنگامى كه شخصى غذا مى‏خورد يك سوم شكم را براى غذا در نظر بگيرد ويك سوم آنرا براى آشاميدنيها نگهدارد و يك سوم آنرا هم براى نفس كشيدن خالى بگذارد. و بعد فرمودند: همانند خوكها كه براى ذبح چاق مى‏شوند، شما چاق نشويد.
[ كافى 6: 269 ح 9]

امام صادق(علیه السلام) فرمودند:
كُلُّ شَىِٔمِنَ الحَبِّ مِمّا يَكُونُ فيهِ غِذاءُ الإنْسانِ في بَدَنِهِ وَقُوتُهُ فَحـَلالٌ أكْلُهُ وَكُلُّ شَىٍٔتَكُونُ فيِه المَضَرَّةُ عَلَى الإنْسانِ في بَدَنِهِ فَحَرامٌ أكْلُهُ إلاّفى حالِ الضَّرُورَةِ؛

انواع حبوبات و ميوجات و سبزيجات كه از زمين مى‏رويد كه براى بدن و تقويت انسان مفيد باشد، حلال است و آنچه براى بدن مضرّ باشد حرام است، مگر درحال ناچارى.
[ تحف العقول: 540]

[شهیدطیبه واعظی]

احادیثی از امام رضا(علیه السلام)در مورد بهداشت وسلامت

الإمام الرضا عليه‏السلام :
مَن أرادَ ألاّ يَشتَكِيَ اُذُنَهُ ، فَليَجعَل فيها عِندَ النَّومِ قُطنَةً .

امام رضا عليه‏السلام :
هر كس مى‏خواهد گوش‏هايش درد نگيرد ، به هنگام خواب در آنها پنبه بگذارد .
بحار الأنوار ، جلد 62 ، صفحه 324 ، دانش نامه احاديث پزشكي : 1 / 318

امام رضا عليه‏السلام :
مَن أرادَ ألاّ يَشتَكِيَ مَثانَتَهُ ، فَلا يَحبِسِ البَولَ ولَو عَلى ظَهرِ دابَّتِهِ.

هر كس مى‏خواهد مثانه‏اش به عارضه‏اى گرفتار نشود ، پيشاب خود را نگه ندارد ، حتّى اگر كه بر پشت مَركب خويش نشسته باشد .
طبّ الإمام الرضا عليه‏السلام ، صفحه 35 ، بحار الأنوار ، جلد 62 ، صفحه 323 دانش نامه احاديث پزشكي : 1 / 586

الإمام الرضا عليه‏السلام :
إذا أرَدتَ ألاّ يَظهَرَ في بَدَنِكَ بَثرَةٌ ولا غَيرُها ، فَابدَأ عِندَ دُخولِ الحَمّامِ بِدُهنِ بَدَنِكَ ، بِدُهنِ البَنَفسَجِ .

امام رضا عليه‏السلام :
اگر مى‏خواهى كه در بدنت جوش و جز آن رُخ ننمايد ، هنگام در آمدن به حمّام ، چرب كردن بدن خود را به روغن بنفشه ، آغاز كن .
طبّ الإمام الرضا عليه‏السلام ، صفحه 31 ، بحار الأنوار ، جلد 62 ، صفحه 322 وفيه « فدهِّن» بدل «بدهن» دانش نامه احاديث پزشكي : 1 / 474

الإمام الرضا عليه‏السلام :
السِّواكُ يَجلُو البَصَرَ ، ويُنبِتُ الشَّعرَ ، ويَذهَبُ بِالدَّمعَةِ .

امام رضا عليه‏السلام :
مسواك زدن ، ديده را جلا مى‏بخشد ، مو بر مى‏روياند و اشكْ‏ريزش را از ميان مى‏بَرَد .
مكارم الأخلاق ، جلد 1 ، صفحه 118 ، حديث 279 ، بحار الأنوار ، جلد 76 ، صفحه 137 نقلاً عن طبّ الأئمّة لابني بسطام دانش نامه احاديث پزشكي : 1 / 372

الإمامُ الرِّضا عليه‏السلام :
السِّواكُ يَجلُو البَصَرَ ، ويُنبِتُ الشَّعرَ ، ويَذهَبُ بِالدَّمعَةِ .

امام رضا عليه‏السلام :
مسواك زدن ، نور چشم را زياد مى‏كند و مو را پرپشت مى‏كند و آبريزش چشم را برطرف مى‏سازد .
بحار الأنوار : 76 / 137 / 48 منتخب ميزان الحكمة : 288

[شهیدطیبه واعظی]

احادیث اجتماعی (خانواده)

خانواده

رسول اكرم صلى الله عليه و آله :

خَيرُكُم خَيرُكُم لأَِهلِهِ وَأَنَا خَيرُكُم لأَِهلى ما أَكرَمَ النِّساءَ إلاّ كَريمٌ

وَلا أَهانَهُنَّ إلاّ لَئيمٌ؛


بهترين شما كسى است كه براى خانواده اش بهتر باشد، و من از همه شما براى

خانواده ام بهترم، زنان را گرامى نمى دارد، مگر انسان بزرگوار و به آنان
اهانت نمى كند مگر شخص پَست و بى مقدار.


نهج الفصاحه، ح 1520



رسول اكرم صلى الله عليه و آله :

اَلرَّجُلُ راعٍ عَلى أَهلِ بَيتِهِ وَهُوَ مَسؤُولٌ عَنهُم وَالمَرأَةُ راعيَةٌ عَلى بَيتِ

بَعلِها وَوُلدِهِ وَهِىَ مَسؤُولَةٌ عَنهُم... ؛

مرد، سرپرست خانواده است و درباره آنان از او سئوال مى شود و زن، سرپرست خانه
شوهرش و فرزندان اوست و درباره آنان از وى سئوال مى شود.



صحيح بخارى، ج3، ص125

رسول اكرم صلى الله عليه و آله :

خَيرُ الرِّجالِ مِن اُمَّتىَ الَّذينَ لايَتَطاوَلُونَ عَلى أَهليهِم وَيَحِنُّونَ عَلَيهِم وَلا
يَظلِمُونَهُم؛

بهترين مردان امّت من كسانى هستند كه نسبت به خانواده خود خشن نباشند و اهانت

نكنند و دلسوزشان باشند و به آنان ظلم نكنند.



مكارم الأخلاق، ص 216



امام صادق عليه السلام :

مَن حَسُنَ بِرُّهُ بِأَهلِ بَيتِهِ مُدَّ لَهُ فى عُمُرِهِ؛

هر كس به شايستگى در حقّ خانواده اش نيكى كند، عمرش طولانى مى شود.


كافى، ج2، ص105، ح11




رسول اكرم صلى الله عليه و آله :

مَن أَدخَلَ عَلى أَهلِ بَيتِهِ سُرُورا خَلَقَ اللّه مِن ذلِكَ السُّرُورِ خَلقا يَستَغفِرُ

لَهُ إِلى يَومِ القيامَةِ؛

هر كس خانواده اش را شاد كند، خداوند از آن شادى موجودى مى آفريند كه تا روز

قيامت براى او آمرزش بخواهد.


كنزالعمال، ج16، ص379، ح44995



امام صادق عليه‏السلام :

لايَزالُ المُؤمِنُ يُورِثُ أَهلَ بَيتِهِ العِلمَ وَ الدَبَ الصّالِحَ حَتّى يُدخِلَهُمُ الجَنَّةَ جَميعا؛

مؤمن همواره خانواده خود را از دانش و ادب شايسته بهره مند مى سازد تا

همه آنان را وارد بهشت كند.

مستدرك الوسايل، ج12، ص201، ح13881

رسول اكرم صلى الله عليه و آله :

إذا أرادَ اللّه بِأهلِ بَيتٍ خَيرا فَقَّهَهُم فِى الدّينِ وَوَقَّرَ صَغيرُهُم كَبيرَهُم

وَرَزَقَهُمُ الرِّفقَ فى مَعيشَتِهِم وَالقَصدَ فى نَفَقاتِهِم وَبَصَّرَهُم عُيُوبَهُم

فَيَتُوبُوا مِنها؛


هرگاه خداوند براى خانواده اى خير بخواهد آنان را در دين دانا مى كند، كوچك ترها

بزرگ ترهايشان را احترام مى نمايند، مدارا در زندگى و ميانه روى در خرج روزيشان

مى نمايد و به عيوبشان آگاهشان مى سازد تا آنها را برطرف كنند.

نهج الفصاحه، ح 147


رسول اكرم صلى الله عليه و آله :

يا على: خِدمَةُ العِيالِ كَفّارَةٌ لِلكَبائِرِ وَتُطفى غَضَبَ الرَّبِّ، وَمُهُورُ الحُورِ العينِ، وَتَزيدُ فِى الحَسَناتِ وَالدَّرَجاتِ؛

يا على: خدمت به خانواده، كفاره گناهان كبيره و خاموش كننده خشم خداوند و مهريه

حورالعين و زياد كننده حسنات و درجات است.


جامع الأخبار، ص276

[شهیدطیبه واعظی]

احادیث مربوط به : نامگذاری کودکان

حدیث (1) پيامبر صلى ‏الله‏ عليه ‏و ‏آله :
مَن تَسَمّى بِاسمى يَرجو بَرَكَتى وَ يُمنى، غَدَت عَلَيهِ البَرَكَةُ وَ راحتَ اِلى يَومِ القيامَةِ؛
هر كس به نام من نامگذارى كند و بركت و خجستگى مرا اميد داشته باشد، بركت به سوى او خواهد آمد و تا قيامت (باقى) خواهد بود.
كنزالعمّال، ح 45221

حدیث (2) عمرو بن شعيب عن أبيه عن جدّه:
اِنَّ النَّبىَّ صلى ‏الله‏ عليه‏ و‏ آله اَمَرَ بِتَسمَيةِ المَولودِ يَومَ سابِعِهِ وَ وَضعِ الذى عَنهُ وَ العَقِّ ؛
پيامبر صلى‏ الله ‏عليه ‏و ‏آله به نام‏گذارى كودك در روز هفتمِ تولّد و كوتاه كردن موى او و عقيقه كردن ، فرمان داد.
سنن الترمذى، ج 5، ص 132، ح 2832

حدیث (3) امام على عليه‏السلام :
وَ حَقُّ الوَلَدِ عَلَى الوالِدِ أن يُحَسِّنَ اِسمَهُ وَ يُحَسِّنَ اَدَبَهُ، و يُعَلِّمَهُ القُرآنَ؛
حقّ فرزند بر پدر ، آن است كه نام خوب بر او بگذارد و او را خوب تربيت كند و قرآن به او بياموزد .
نهج البلاغة، حكمت 399

حدیث (4) پيامبر صلى‏ الله ‏عليه‏ و ‏آله :
قالَ رَجُلٌ: يا رَسولَ اللّه‏ِ! ما حَقُّ ابنى هذا؟ قالَ: تُحسِنُ اسمَهُ وَ اَدَبَهُ وَ تَضَعُهُ مَوضِعا حَسَنا؛
مردى به رسول خدا صلى ‏الله‏ عليه ‏و‏ آله عرض كرد: حق اين فرزند بر من چيست؟ پيامبر فرمودند: اسم خوب برايش انتخاب كنى، به خوبى او را تربيت نمايى و به كارى مناسب و پسنديده بگمارى.
عدّة الداعى، ص 76
حدیث (5) پيامبر صلى‏ الله ‏عليه ‏و ‏آله :
مَن بَكى صَبىٌّ لَهُ فَاَرضاهُ حَتّى يُسَكِّنَهُ ، اَعطاهُ اللّه‏ُ عَزَّوَجَلَّ مِنَ الجَنَّةِ حَتّى يَرضى ؛
هر كس كودك گريان خود را راضى كند تا آرام شود ، خداوند از بهشت آن‏قدر به او مى ‏دهد تا راضى شود.
الفردوس، ج 3، ص 549، ح 5715

حدیث (6) امام على عليه‏السلام :
مَن سَاَلَ فى صِغَرِهِ اَجابَ فى كِبَرِهِ ؛
هر كس در خردسالى سئوال كند، در بزرگ‏سالى ‏اش پاسخ مى ‏دهد .
غرر الحكم، ح 8273

حدیث (7) پيامبر صلى ‏الله ‏عليه‏ و ‏آله :
اَحِبُّوا الصِّبيانَ وَ ارحَمُوهُم ، وَ اِذا وَ عَدتُموهُم شَيئا فَفُوا لَهُم ، فَاِنَّهُم لا يَدرونَ اِلاّ اَ نَّـكُم تَرزُقونَهُم ؛
كودكان را دوست بداريد و با آنان مهربان باشيد و هرگاه به آنان وعده داديد ، به آن وفا كنيد ، زيرا آنان ، روزى دهنده خود را كسى غير از شما نمى ‏دانند.
كافى، ج 6، ص 49، ح 3

حدیث (8) امام كاظم عليه‏السلام :
تُستَحَبُّ عَرامَةُ الصَّبىِّ فى صِغَرِهِ لِيَكونَ حَليما فى كِـبَرِهِ، ما يَنبَغى اَن يَكونَ اِلاّ هكَذا؛
خوب است بچّه در كودكى بازى ‏گوش باشد تا در بزرگ‏سالى بردبار گردد و شايسته نيست كه جز اين باشد .
كافى، ج 6، ص 51، ح 2

حدیث (9) پيامبر صلى ‏الله‏ عليه‏ و‏ آله :
اُحِبُّ الصِّبيانَ لِخَمسٍ : اَلوَّلُ : اَنـَّهُم هُمُ البَكّاؤونَ ، وَالثّانى : يَتَمَرَّغونَ بِالتُّرابِ وَ الثّالِثُ : يَختَصِمونَ مِن غَيرِ حِقدٍ وَ الرّابِـعُ : لا يَدَّخِرونَ لِغَدٍ شَيئا وَ الخامِسُ : يُعَمِّرونَ ثُمَّ يُخَرِّبونَ ؛
كودكان را به خاطر پنج چيز دوست مى ‏دارم : اول آن‏كه بسيار مى‏ گِريند ، دوم آن‏كه با خاك بازى مى‏ كنند، سوم آن‏كه دعوا كردن آنان همراه با كينه نيست؛ چهارم آن‏كه چيزى براى فردا ذخيره نمى ‏كنند، پنجم آن‏كه مى‏ سازند و سپس، خراب مى‏ كنند (دل‏بستگى ندارند).
مواعظ العدديّه، ص 259

حدیث (10) پيامبر صلى‏ الله ‏عليه ‏و‏ آله :
اِنَّ التُّرابَ رَبيعُ الصِّبيانِ ؛
خاك، بهارِ (تفريحگاهِ) كودكان است.
معجم الكبير، ج 6، ص 140، ح 5775

حدیث (11) امام باقر عليه‏السلام :
اِنّا نَمُرُ صِبيانَنا بِالصَّلاةِ اِذا كانوا بَنى خَمسِ سِنينَ ، فَمُروا صِبيانَـكُم بِالصَّلاةِ اِذا كانوا بَنى سَبعِ سِنينَ، وَ نَحـنُ نَأمُرُ صِبيانَنـا بِالصَّـومِ اِذا كانوا بَنى سَبعِ سِنينَ بِما اَطاقوا مِن صيامِ اليَومِ اِن كانَ اِلى نِصفِ النَّهارِ اَو اَكثَرَ مِن ذلِكَ اَو اَقَلَّ، فَاِذا غَلَبَهُمُ العَطَشُ وَ الغَرَثُ اَفطَروا، حَتّى يَتَعَوَّدُوا الصَّومَ وَ يُطيقوهُ، فَمُروا صِبيانَـكُم اِذا كانوا بَنى تِسعِ سِنينَ بِالصَّومِ مَا استَطاعوا مِن صيامِ اليَومِ، فَاِذا غَلَبَهُمُ العَـطَشُ اَفطَروا ؛
ما كودكان خود را وقتى پنج ساله ‏اند ، به نماز امر مى‏ كنيم ؛ ولى شما كودكانتان را وقتى هفت ساله شدند ، به نماز امر كنيد . ما كودكان خود را وقتى هفت ساله ‏اند ، به روزه وا مى ‏داريم ، به اندازه‏اى كه توان دارند ، چه نصف روز باشد يا بيشتر يا كمتر . وقتى تشنگى و گرسنگى بر آنان چيره شد ، افطار مى ‏كنند تا اين‏كه به روزه ، عادت كنند و توان آن را بيابند ، ولى شما كودكانتان را وقتى نُه ساله شدند ، به اندازه ‏اى كه توان دارند ، به روزه وا داريد و وقتى تشنگى بر آنان چيره شد ، افطار كنند .
كافى، ج 3، ص 409، ح 1

حدیث (12) پيامبر صلى‏ الله‏ عليه ‏و‏ آله :
اِذا بَلَغَ اَولادُكُم سَبعَ سِنينَ فَفَرِّقوا بَينَ فُرُشِهِم؛
هرگاه كودكانتان به هفت‏سالگى رسيدند، رخت‏خواب‏هايشان را جدا كنيد.
مستدرك على الصحيحين، ج 1، ص 317، ح 721

حدیث (13) پيامبر صلى ‏الله‏ عليه‏ و ‏آله :
عَرامَةُ الصَّبِىِّ فى صِغَرِهِ زيادَةٌ فى عَقلِهِ فى كِبَرِهِ؛
بازى گوشى كودك در خردسالى اش مايه فزونى عقل در بزرگسالى اوست.
دعائم الاسلام، ج1، ص194

[شهیدطیبه واعظی]

احادیث مربوط به : ازدواج و مهریه

حدیث (1) پيامبر صلى ‏الله ‏عليه ‏و ‏آله :
ما مِن شابٍ تَزَوَّجَ فى حَداثَةِ سِنِّهِ اِلاّ عَجَّ شَيطانُهُ : يا وَيلَهُ ، يا وَيلَهُ! عَصَمَ مِنّى ثُلُـثَى دينِهِ ، فَليَتَّقِ اللّه‏َ العَبدُ فِى الثُّـلُثِ الباقى ؛
هر جوانى كه در سن كم ازدواج كند ، شيطان فرياد بر مى ‏آورد كه : واى برمن ، واى بر من ! دو سوم دينش را از دستبرد من ، مصون نگه داشت . پس بنده بايد براى حفظ يك سومِ باقى مانده دينش ، تقواى الهى پيشه سازد .
بحارالانوار،ج78،ص 347

حدیث (2) پيامبر صلى ‏الله‏ عليه‏ و‏ آله :
اَربَعةٌ تَزيدُ فِى العُمرِ: اَلتَّزويجُ بِالبكارِ، وَ الغتِسالُ بِالماءِ الحارِّ وَ النَّومُ عَلَى اليَسارِ وَاَكلُ التُّفاحِ بِالسحارِ ؛
چهار چيز، بر عمر مى‏ افزايند : ازدواج با دختران ، شستشو با آب گرم، خوابيدن بر شانه چپ و خوردن سيب در سحرگاهان.
بحار الانوار ، ج 70، ص 249

مهریه
حدیث (1) پيامبر صلى ‏الله ‏عليه‏ و‏ آله :
اَعظَمُ النِّساءِ بَرَكَةً اَيسَرُهُنَّ صَداقا ؛
با بركت ‏ترين زنان، كم مهريّه ‏ترين آنان است.
السنن الكبرى، ج 7، ص 235

[حسنیه]

بسم الله

امیرالمؤمنین (علیه السلام) می‌فرماید: لا تُغالُوا بِمُهُورِ النِّساءِ فَتَکُونَ عَداوَةً. مهرها را زیاد نگیرید که مایه دشمنی است.
بحارالانوار، ج103، ص347

[شهیدطیبه واعظی]

احادیث مربوط به : يتيم

حدیث (1) رسول اكرم صلى الله عليه و آله :
خَيرُ بَيتٍ فِى المُسلِمينَ بَيتٌ فيهِ يَتيمٌ يُحسَنُ إِلَيهِ وَشَرُّ بَيتٍ فِى المُسلِمينَ بَيتٌ فيهِ يَتيمٌ يُساءُ إِلَيهِ أَنَا وَكافِلُ اليَتيمِ فِى الجَنَّةِ هكَذا؛
بهترين خانه هاى مسلمانان خانه اى است كه در آن يتيمى باشد و به او نيكى كنند و بدترين خانه هاى مسلمانان خانه اى است كه در آن يتيمى باشد و با او بدى كنند، من و سرپرست يتيم در بهشت مانند دو انگشت همراهيم.
نهج الفصاحه، ح 1510

حدیث (2) رسول اكرم صلى الله عليه و آله :
يا عَلىُّ إِذا بَكَى اليَتيمُ اهتَزَّ العَرشُ، فَيَقولُ اللّه عَزَّوَجَلَّ لِجَبرَئيلَ: وَسِّع فِى النّارِ لِمَن أَبكاهُ فَإِنّى اُبكيهِ، وَوَسِّع فِى الجَنَّةِ لِمَن أَضحَكَهُ فَإِنّى اُضحِكُهُ؛
اى على هرگاه يتيم بگريد، عرش به لرزه مى افتد، سپس خداوند عزوجل به جبرئيل مى فرمايد: آتش دوزخ را براى كسى كه او را گرياند، گسترش بده كه من او را خواهم گرياند. و براى كسى كه او را خنداند در بهشت جايى باز كن كه من او را خندان سازم.
ميراث حديث، ج2، ص48، ح198

حدیث (3) امام على عليه السلام :
ما مِن مُؤمِنٍ وَلا مُؤمِنَةٍ يَضَعُ يَدَهُ عَلى رَسِ يَتيمٍ تَرَحُّما لَهُ إِلاّ كَتَبَ اللّه لَهُ بِكُلِّ شَعرَةٍ مَرَّت يَدُهُ عَلَيها حَسَنَةً؛
هيچ مرد و زن مؤمنى نيست كه دست محبت بر سر يتيمى بگذارد، مگر اين كه خداوند به اندازه هر تار مويى كه بر آن دست كشيده است ثوابى برايش بنويسد.
بحارالأنوار، ج75، ص4، ح9

حدیث (4) رسول اكرم صلى الله عليه و آله :
كُن لِليَتيمِ كَالبِ الرَّحيمِ، وَاعلَم أَنَّكَ تَزرَعُ كَذلِكَ تَحصِدُ؛
براى يتيم چون پدر مهربان باش، و بدان كه هر چه كِشت كنى همان مى دروى.
بحارالأنوار، ج77، ص171، ح7

حدیث (5) رسول اكرم صلى الله عليه و آله :
مَن عالَ يَتيما حَتّى يَستَغنىَ عَنهُ أَوجَبَ اللّه عَزَّوَجَلَّ لَهُ بِذلِكَ الجَنَّةَ كَما أَوجَبَ اللّه لآِكِلِ مالِ اليَتيمِ النّارَ؛
هر كس يتيمى را سرپرستى كند تا آن كه بى نياز گردد، خداوند به سبب اين كار بهشت را بر او واجب سازد، همچنان كه آتش دوزخ را بر خورنده مال يتيم واجب ساخته است.
بحارالأنوار، ج75، ص4، ح8

حدیث (6) رسول اكرم صلى الله عليه و آله :
أَتُحِبُّ أَن يَلينَ قَلبُكَ وَتُدرِكَ حاجَتَكَ؟ اِرحَمِ اليَتيمَ وَامسَح رَسَهُ وَأَطعِمهُ مِن طَعامِكَ يَلِن قَلبُكَ وَتُدرِك حاجَتَكَ؛
آيا دوست دارى نرمدل شوى و به خواسته ات برسى؟ به يتيم مهربانى كن و دست محبت بر سر او بكش و از غذايت به او بخوران، تا دلت نرم شود و به خواسته ات برسى.
نهج الفصاحه، ح 27

حدیث (7) رسول اكرم صلى الله عليه و آله :
ثَلاثَةٌ فى ظِلِّ العَرشِ يَومَ القيامَةِ يَومَ لاظِلَّ إِلاّ ظِلُّهُ... وَامرَأَةٌ ماتَ زَوجُها وَتَرَكَ عَلَيها أَيتاما صِغارا وَقالَت: لا أَتَزَوَّجُ عَلى أَيتامى حَتّى يَموتوا أَو يُغنيَهُمُ اللّه ... ؛
سه كس روز قيامت هنگامى كه سايه اى جز سايه عرش نيست در سايه آن جاى دارند... و زنى كه شوهرش بميرد و اطفال صغيرى باقى گذارد و او گويد من با وجود يتيمان خود شوهر نمى كنم تا بميرند يا خداوند آنها را بى نياز كند.
نهج الفصاحه، ح 1220

حدیث (8) رسول اكرم صلى الله عليه و آله :
مَن أَحسَنَ إِلى يَتيمٍ أَو يَتيمَةٍ كُنتُ أَنَا وَهُوَ فِى الجَنَّةِ كَهاتَينِ؛
هر كس به پسر و يا دختر يتيمى نيكى كند، من و او در بهشت مانند اين دو انگشت همسايه يكديگريم.
كنزالعمال، ج3، ص168، ح5999

حدیث (9) امام باقر عليه السلام :
أَربَعٌ مَن كُنَّ فيهِ بَنَى اللّه لَهُ بَيتا فِى الجَنَّةِ: مَن آوَى اليَتيمَ وَرَحِمَ الضَّعيفَ وَأَشفَقَ عَلى والِدَيهِ وَأَنفَقَ عَلَيهِماوَرَفِقَ بِمَملوكِهِ؛
چهار چيز است كه اگر در كسى باشد خداوند خانه اى در بهشت براى او بنا مى كند: كسى كه يتيمى را پناه بدهد، به ناتوان رحم كند، نسبت به پدر و مادرش دلسوز و مهربان باشد، براى آنها خرج كند و با مملوك خود مدارا نمايد.
محاسن، ج1، ص8، ح23

حدیث (10) رسول اكرم صلى الله عليه و آله :
لَمّا اُسرىَ بى إِلَى السَّماءِ رَيَتُ قَوما تُقذَفُ فى أَجوافِهِمُ النّارُ وَتَخرُجُ مِن أَدبارِهِم، فَقُلتُ: مَن هؤُلاءِ يا جَبرَئيلُ؟ فَقالَ: هؤُلاءِ الَّذينَ يَكُلونَ أَموالَ اليَتامى ظُلما؛
شبى كه به آسمان برده شدم گروهى را ديدم كه در شكم هاى آنان آتش افكنده مى شود و از مخرجشان خارج مى گردد. گفتم: اى جبرئيل، اينها كيستند؟ گفت: اينها كسانى هستند كه اموال يتيمان را به ناحق مى خورند.
بحارالأنوار، ج79، ص267، ح2

حدیث (11) رسول اكرم صلى الله عليه و آله :
ما مِن مائِدَةٍ اَعظَمُ بَرَكَةً مِن مائِدَةٍ جَلَسَ عَلَيها يَتيمٌ؛
هيچ سفره اى با بركت تر از سفره اى نيست كه يتيم بر سر آن بنشيند.
كنزالعمّال، ح 6040

حدیث (12) رسول اكرم صلى الله عليه و آله :
اِنَّ فِى الجَنَّةِ دارا يُقالُ لَها دارُ الفَرَحِ لايَدخُلُها اِلاّ مَن فَرَّحَ يَتامَى المُؤمِنينَ؛
در بهشت خانه اى هست كه آن را شادى سرا گويند و جز آنان كه يتيمان مؤمنان را شاد كرده اند وارد آن نمى شوند.
نهج الفصاحه، ح 864

حدیث (13) پيامبر صلى ‏لله‏ عليه ‏و ‏آله :
خَيْرُ بَيْتٍ فِى الْمُسلِمينَ بَيْتٌ فيهِ يَتيمٌ يُحْسَنُ اِلَيْهِ وَ شَرُّ بَيْتٍ فِى الْمُسْلِمينَ بَيْتٌ فيهِ يَتيمٌ يُساءُ إلَيْهِ اَنَا وَ كافِلُ الْيَتيمِ فِى الْجَنَّةِ هكَذا؛
بهترين خانه‏ هاى مسلمانان، خانه ‏اى است كه در آن يتيمى باشد كه به او نيكى مى ‏شود و بدترين خانه‏ هاى مسلمانان خانه ‏اى است كه در آن يتيمى باشد كه با او بدى مى ‏شود، من و سرپرست يتيم در بهشت مانند دو انگشت همراهيم.
نهج الفصاحه، ص 1510