۱۷/اسفند/۹۲, ۹:۴۵
![[تصویر: charshanbe-soori-NewFun_ir.gif]](http://www.newfun.ir/wp-content/up/2012/03/charshanbe-soori-NewFun_ir.gif)
چهارشنبه سوري
يکی از آئينهای سالانه ايرانيان چهارشنبه سوری يا به عبارتی ديگر چارشنبه سوری است. ايرانيان آخرين سه شنبه سال خورشيدی را با بر افروختن آتش و پريدن از روی آن به استقبال نوروز می روند.
چهارشنبه سوري، يک جشن بهاري است که پيش از رسيدن نوروز برگزار مي شود.
مردم در اين روز برای دفع شروبلا وبرآورده شدن آرزوهايشان مراسمی برگزار می کنندکه ريشه اش به قرن ها پيش باز می گردد.
مراسم ويژه آن در شب چهارشنبه صورت می گيرد برای مراسم در گوشه و کنار کوی و برزن نيز بچه ها آتش های بزرگ می افروزند و از روی آن می پرند و ترانه (سرخی تو از من ، زردي من از تو ) می خوانند.
ظاهرا مراسم چهارشنبه سوری برگرفته از آئينهای کهن ايرانيان است که همچنان در ميان آنها و با اشکال ديگر در ميان باقی بازماندگان اقوام آريائی رواج دارد.
اما دکتر نيکنام موبدزرتشتی و پژوهشگر درآداب و سنن ايران باستان، عقيده دارد که چهارشنبه سوری هيچ ارتباطی با ايران باستان و زرتشتيان ندارد و شکل گيری اين مراسم را پس از حمله اعراب به ايران می داند.
در ايران باستان هفت روز هفته نداشتيم.در ايران كهن هر يك از سي روز ماه، نامي
ويژه دارد، كه نام فرشتگان است. شنبه و يکشنبه و... بعد از تسلط اعراب به فرهنگ ايران وارد شد. بنابراين اينکه ما شب چهارشنبه ای را جشن بگيريم(چون چهارشنبه در فرهنگ عرب روز نحس هفته بوده) خودش گويای اين هست که چهارشنبه سوری بعد از اسلام در ايران مرسوم شد."
[b] ويژه دارد، كه نام فرشتگان است. شنبه و يکشنبه و... بعد از تسلط اعراب به فرهنگ ايران وارد شد. بنابراين اينکه ما شب چهارشنبه ای را جشن بگيريم(چون چهارشنبه در فرهنگ عرب روز نحس هفته بوده) خودش گويای اين هست که چهارشنبه سوری بعد از اسلام در ايران مرسوم شد."
"برای ما سال ۳۶۰ روز بوده با ۵ روز اضافه ( يا هر چهار سال ۶ روز اضافه ). ما در اين پنج روز آتش روشن می کرديم تا روح نياکانمان را به خانه هايمان دعوت کنيم.بنابراين، اين آتش چهارشنبه سوری بازمانده آن آتش افروزی ۵ روز آخر سال در ايران باستان است و زرتشتيان به احتمال زياد برای اينکه اين سنت از بين نرود، نحسی چهارشنبه را بهانه کردند و اين جشن را با اعتقاد اعراب منطبق کردند و شد چهارشنبه سوری."
بخش كردن ماه به چهارهفته درايران،پس از ظهور اسلام است وشنبه و يكشنبه ودوشنبه و...ناميدن روز هاي هفته از زمان رواج آن .شنبه واژه اي سامي و
درآمده به زبان فارسي و در اصل "شنبد" بوده است.
درآمده به زبان فارسي و در اصل "شنبد" بوده است.
"[/b]سور"در زبان وادبيات فارسي
وبرخي گويشهاي ايراني به معناي"جشن"،"مهماني"و"سرخ" آمده است
مراسم چهارشنبه سوري
بوته افروزي:
در ايران رسم است كه پيش از پريدن آفتاب،هرخانواده بوته هاي خار و گزني را كه از پيش فراهم كرده اند روي بام ياحياط خانه ويادرگذرگاه درسه يا پنج ياهفت «گله» كپه مي كنند.با غروبآفتاب ونيم تاريك شدن آسمان،زن ومردو پير و جوان گردهم جمع شده و بوته ها
را آتش مي زنند.در اين هنگام از بزرگ تا كوچك هركدام سه باراز روي بوته هاي
افروخته مي پرند،تامگرضعف و زردي ناشي ازبيماري وغم را از خود بزدايندو سلامت وسرخي وشادي به هستي خودبخشند.مردم درحال پريدن از روي آتش ترانه
مي خوانند.
*زردي من از تو،سرخي تو از من* غم برو شادي بيا،محنت برو روزي بيا*اي شب چهارشنبه،اي كليه جاردنده ، بده مراد بنده*
خاکستر چهارشنبه سوري، نحس است، زيرا مردم هنگام پريدن از روي آن، زردي و یيماري خود را، از راه جادوي سرايتي، به آتش مي دهند و در عوض سرخي و شادابي آتش را به خود منتقل مي کنند.
هر خانه زني خاكستر را در خاك انداز جمع مي كند، و آن را از خانه بيرون مي برد و در
سر چهار راه، يا در آب روان مي ريزد.در بازگشت به خانه، در خانه را مي كوبد وبه
ساكنان خانه مي گويد كه ازعروسي مي آيد و تندرستي و شادي براي خانواده آورده است.
در اين هنگام اهالي خانه در را به رويش مي گشايند. او بدين گونه همراه خود
تندرستي و شادي را براي يك سال به درون خانه خود مي برد. ايرانيان عقيده دارند كه
با افروختن آتش و سوزاندن بوته و خار فضاي خانه را از موجودات زيانكار مي پالايند و
ديو پليدي و ناپاكي را از محيط زيست دور و پاك مي سازند. براي اين كه آتش آلوده
نشود خاكستر آن را در سر چهارراه يا در آب روان مي ريزند تا باد يا آب آن را با خود
ببرد.
مراسم كوزه شكني: مردم پس از آتش افروزي مقداري زغال به نشانه سياه بختي،كمي نمك به علامت شور چشمي، و يكي سكه دهشاهي به نشانه تنگدستي در كوزه اي سفالين مي اندازند و هر يك از افراد خانواده يك بار كوزه را دور سر خود مي چرخاند و آخرين نفر ،كوزه را بر سر بام خانه مي برد و آن را به كوچه پرتاب مي كند ومي گويد: «درد و بلاي خانه را ريختم به توي كوچه» و باور دارند كه با دور افكندن كوزه، تيره بختي، شور بختي و تنگدستي را از خانه و خانواده دور مي كنند.
همچنين گفته ميشود وقتي ميتراييسم از تمدن ايران باستان در جهان گسترش يافت،در روم وبسياري از کشورهاي اروپايي ،روز 21 دسامبر ( 30 آذر ) به عنوان تولد ميترا جشن گرفته ميشد.ولي پس از قرن چهارم ميلادي در پي اشتباهي كه در محاسبه روز كبيسه رخ داد . اين روز به 25 دسامبر انتقال يافت
فال گوش نشيني:
زنان و دختراني كه شوق شوهركردن دارند،يا آرزوي زيارت و مسافرت،
غروب شب چهارشنبه نيت مي كنند و از خانه بيرون مي روند و در سر گذر يا سر چهارسو مي
ايستند و گوش به صحبت رهگذران مي سپارند و به نيك و بد گفتن و تلخ و شيرين صحبتكردن رهگذران تفال مي زنند. اگر سخنان دلنشين و شاد از رهگذران بشنوند، برآمدن حاجتو آرزوي خود را برآورده مي پندارند. ولي اگر سخنان تلخ و اندوه زا بشنوند، رسيدن به
مراد و آرزو را در سال نو ممكن نخواهند دانست.
قاشق زني:
زنان و دختران آرزومند و حاجت دار، قاشقي با كاسه اي مسين برمي دارند و شب هنگام در كوچه و گذر راه مي افتند و در برابر هفت خانه مي ايستند و بي آنكه حرفي بزنند پي در پي قاشق را بر كاسه مي زنند. صاحب خانه كه مي داند قاشق زنان نذر و حاجتي دارند، شيريني يا آجيل، برنج و يا مبلغي پول در كاسه آنان مي گذارد. اگر قاشق زنان در قاشق زني چيزي به دست نياورند، از برآمدن آرزو و حاجت خود نااميد خواهند شد.گاه مردان به ويژه جوانان،چادري برسرمي اندازند و براي خوشمزگي و تمسخر به قاشق زني در خانه هاي دوست و آشنا و نامزدان خود مي روند.
آش چهارشنبه سوري:
خانواده هاييكه بيمارياحاجتي داشتندبراي برآمدن حاجت وبهبود يافتن بيمارشان نذرمي كردندودر شب چهارشنبه آخر سال «آش ابودردا» يا «آش بيمار» مي پختندو آن را اندكي به بيمار مي خوراندند و بقيه را هم در ميان فقرا پخش مي كردند.
تقسيم آجيل چهارشنبه سوري:
زناني كه نذر و نيازي مي كردند درشب چهارشنبه آخر سال، آجيل هفت مغز به نام «آجيل چهارشنبه سوري» از دكان رو به قبله مي خريدندوپاك مي كردند و ميان خويش و آشنا پخش مي كردند و مي خورند. به هنگام پاك كردن آجيل،قصه مخصوص آجيل چهارشنبه،معروف به قصه خاركن رانقل مي كردند. امروزه،آجيل جنبه نذرانه اش را از دست داده وازتنقلات شب چهارشنبه سوري شده است.
گرد آوردن بوته، گيراندن و پريدن از روی آن و گفتن عبارت "زردی من از تو، سرخی تو از من" شايد مهمترين اصل شب چهارشنبه سوری است. هر چند که در سالهای اخير متاسفانه اين رسم شيرين جايش را به ترقه بازی و استفاده از مواد محترقه و منفجره خطرناک داده است.پس اميدورام دوستان عزيز با خواندن اين مطالب اين رسم را با انجام كارهاي خطرناك و استفاده از ترقه هاي خطرناك خراب نكنند.
مراسم ديگري مانند توپ مروارید ، فال گوش ، آش نذری پختن ، آب پاشی ، بخت گشائی دختران ، دفع چشم زخمها ، کندرو خوشبو، قلیا سودن ، فال گزفتن هم در این شب جزو مراسمات جالب و جذاب می باشد.
تحريف آيين چهارشنبه سوري:
يافته هاي پزوهشي نشان مي دهد كه تمامي آيين ها و يادمان هايي كه مردم ايران درشرایط مختلف بر پا مي داشتندو بخشي از آنها همچنان در فرهنگ اين سرزمين پايدار شده است ، با منش،اخلاق وخردنياكان مادرآميخته و در همه آنها ، اعتقاد به پروردگار ، اميد به زندگي ، نبرد با اهريمنان و بدسگالان و مرگ پرستان ، در قالب نمادها ، نمايش ها و آيين هاي گوناگون نمايشي گنجانده شده بود .
رفتار خشونت آميز و مغاير با عرف و منش جامعه نطير آنچه كه امروزه تحت نام چهارشنبه سوري شاهد آن هستيم ، در هيچكدام از اين آيين ها ديده نمي شود .
بهتر است بگوييم ، كساني كه با منفجر كردن ترقه و پراكندن آتش سلامتي مردم را هدف مي گيرند ، با تن دادن به رفتاري آميخته به هرج و مرج روحي ، آيين چهارشنبه سوري را تحريف كرده اند.
![[تصویر: cd1811b8-70d8-455b-afa0-92b669aacd44.jpg]](http://www.sepehredalat.ir/admin/appimg/cd1811b8-70d8-455b-afa0-92b669aacd44.jpg)
من میگم این یه جشنه ، هر کسی دوست داره میگیره و هر کسی دوست داره نمیگیره.کسی نباید دخالت کنه. دیگه دخالت تا چه حد
)
