تالار گفتگوی بیداری اندیشه

░░♥░░♥░░♥░░♥░░♥░░♥░░♥░░♥░░♥░░♥░░♥░░
♥.......•*¨`*•. ☆ .•*¨`*•. ♥ .•*¨`*•. ☆ .•*¨`*•.......♥
مطلـب زیـر برخـی از قسمـت های قابـل تـأمل از "جاناتان گرین بلات" (Jonathan A. Greenblatt)

در نشـریـه ی آنـلایـن "تایـمـز رژیـم صهیـونیستـی" (The Times of Israel) است که در 23 اکتبـر

(یکشنبه دوم آبان 95) منتشر و سپس یک روز بعد ترجمه ی آن در صفحـه ی فارسی قرار گرفت.

روحانی را به موزه ی هولوکاست تان ببرید

حسـن روحانی رئیس ‌جمهور ایران 22 سپتامبر پشت جایگاه سخنرانی اجـلاس عمومی سازمان

ملل ایستاد. بسیاری منتـظر بودند تا سخنـان این به ‌اصطلاح اصلاح ‌طلبـی که امیدهای زیادی به

او هست را بشنوند... روحانی اما به جای آن‌ که ایران میانه ‌رو تری را نشان دهد که آماده است

تا در صحنه ‌ی جهانی مسئولیت ‌پذیرتر جلوه کند، سخنرانی پر پیچ و خمی ارائه داد و اتهام ‌های

مختـلفی زد و "گروه‌های فشار صیونیستی" را به خاطر "وادار کـردن" کنـگـره به تصویـب قـانـونی

به ضرر ایران، سرزنش کرد...

از آن‌جایی که ایران به دنبال عادی‌سازی روابط خود با غرب و ورود به گروه‌های چنـدجانبه‌ای نظیر

سازمان تجـارت جـهـانـی است، جامعـه ‌ی بیـن ‌الملل بایستی از این کشور بخواهد که دست از

حمایت مالی نظریه ‌های یهودستیزانه ‌ی توطئـه ‌باور بردارد. از آن‌ جا که برخی مدافع آن هستند

که تحـریـم‌ های تجاری بزرگترین حامی دولتی تروریسم برداشتـه شود، ما بایـد بیـش‌تر و بیـش‌تر

یکی از راه‌ هایی که رهبـران اروپایـی (به‌ ویـژه در آلمان و فرانسه و ایتالیـا و دانـمارک و لهستان)

می‌تواننـد این پیام را صادر کنند، این است که در تمام نشست‌های خود با مقـامات ایرانی تأکید

کننـد که مقـام رسمی از بنای یادبود یا مکان تاریخی یا موزه‌ی هولوکاسـت دیدار کنـد. این کاری

است که رهبران خارجی در دیدارشان از کشورهایی که راه ‌حل نهایـی نازی ‌ها در آن کشـور ها

اجـرا شـده، به‌ طـور رسـمی انجـام می‌ دهنـد. حالا نوبـت رهبــران ایرانی است که این رویه را

طی کنند. چنیـن اقـدامـی فراتـر از یک ادای احتـرام صـرف خواهد بود. چنـیـن اقدامی به جهان

نشان خواهـد داد که ایـران واقـعـاً مثل یـک کشور عادی رفتار می ‌کند، که ایران گـام‌های جدی

برای تصدیـق رسمـی هولوکاست (این حادثه ‌ی انکارنشدنی و سرنوشـت‌سـاز سده‌ی بیستم)

برمی ‌دارد. از آن ‌جا که ارتباط دیپلماتیک با ایران رفته ‌رفته عـادی می‌شـود، جامعه‌ی بیـن ‌الملل

نبایستی در قبال تهاجم‌ ها و نفـرت‌ ورزی ‌های رژیم ایران بی ‌تفـاوت باشـد. یـک گام مهم در این

مسیر می‌ تـوانـد آن باشـد که از رهبـران ایـران خواسته شود که به تاریخ نگاه کننـد و به شش

میلیون یهودی کشته ‌شده در هولوکاست ادای احترام کنند. این حـرکت می ‌تـوانــد نشان دهد

که آیـا ایـران آمـاده اسـت تـا در جـامـعـه‌ ی جـهـانـی ماننـد یک بازیـگر مسئول رفتـار کنـد یا نه.

در اجلاس عمومی سازمان ملل سال 2017 شود✿✿✿✿✿✿✿✿✿☼✿
برای خواند اصل مقاله در پایگاه نشریه تایمز رژیم صهیونیستی "The Times of Israel" اینجا کلیک کنید
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
♥.......•*¨`*•. ☆ .•*¨`*•. ♥ .•*¨`*•. ☆ .•*¨`*•.......♥
░░♥░░♥░░♥░░♥░░♥░░♥░░♥░░♥░░♥░░♥░░♥░░

مـجــلـس سنـای آمریـکا در پنجشنبـه، اول دسامـبـر (11 آذر) لایــحـه ی "H.R.6297" مربـوط به

تمـدیـد 10 ساله ی "قانون تحریـم های ایـران" (Iran Sanctions Act) مـوسوم بـه "ایسا" (ISA)

را بـا "99" رأی مـوافق در مقـابل "0" رأی مخالف تصویـب کرد و فقـط یکی از 100 سناتور به نام

"بـرنی سنـدرز" (Bernie Sanders) سـنـاتـور ایــالـت "ورمـونـت" (Vermont) و رقـیــب دمـوکـرات

"هیـلاری کلینتـون" (Hillary Clinton) در این جـلـسه رأی نداد!

براساس بند "26" از متن اصلی برجام، آمریکا اجازه بـرقراری تحریـم‌های هسته‌ ای جدیـد ندارد:

اما تمـدیـد 10 سـاله ی "ایـسـا" (ISA) تا سـال "2026" تحریم های هسته ای جدیـد محسوب

می شـود، چرا کـه اولاً بـخشـی از این تحریـم ها هسته ای است و ثانیاً قانون مذکور براساس

متن مصرح آن تا پایان سال 2016 "خاتمه" (Sunset) می یافت و مصوبه ی جدید سنـا، مصداق

"بـــرقــراری مــجــدد" (re-introducing) تحـریـم هـای هستـه ای مـذکـور اسـت. اجرایی شدن

ایـن تـصـمـیـم حـالا بـه تـأیـیــد و امـضــای "بـاراک اوبـامـا" رئیـس جـمـهـوری آمـریکـا نـیـاز دارد.

با این وجود خبـرگزاری "آسوشیتدپرس" (Associated Press) گـزارش داده است که کاخ سفیـد

در حال بررسی آن است اما مسئولان دولتی می گویند که طرح اخیر توافق هسته ای با ایران

را نـقـض نمی کنـد. ایـن مسـئـلـه یکـی از شـروط أساسـی "باراک اوباما" برای تأییـد آن بــود.

حساب توییتـری اکثریت جمهوریخواه سنا نوشت: "سنای آمریـکا طرح قانون تـحـریـم های ایران

را تـمـدیـد کــرد تـا فـشـار بـر بـزرگـتـریـن کـشـور حـامـی تـروریـســم در جـهـان حـفــظ شـود."

پیـش از آغـاز رأی گیـری، "گـری پـیـتــرز" (Gary Peters) از حـزب دمــوکـرات به عنـوان سنـاتور

"حوزه ی انتخابیه چهاردهم میشیگان" (Michigan's 14th congressional district) در صحن سنا

گفت که از تمدید قانون حمایت می کند. او گفت اگر این قانون نبـود ایران حاضر نمیـشد توافق

جامـع هسـتـه ای را امـضـا کـنـد و ایـن قـانـون به عنـوان اهـرمی در دسـت آمریـکا برای پایبند

نگـاه داشتـن ایران به برجام است.

ساعاتی پیـش شبکه ی خبری لیبرال آنلاین آمریکا "هافینگتن پست" (The Huffington Post)

در مقاله ای این کار را یک حرکت سمبولیک توصیف کرد که ممکن است تهران آن را به عنوان

یک اقدام تحریک آمیز مشاهده کند.

سخنگوی هيأت رئيسه مجلس گفته: "طرح دو فوریـتـی ممنوعیـت استفـاده از کالاهای آمریکایی

تهیـه شـده و به هيـأت رئيـسه تـقدیـم می‌ شود و ایـن پاسخـی به تصمیم مجلس آمریکاست"!

اين گفته بی شباهت به مقاله ی سعيدی سيرجانی در ستـون "نكته" روزنامه اطلاعات در اواخر

دهه شصت نیست كه شهيـد آوينی در مقـاله "گرداب شيطان" پنبه آنرا زده. نويسنده آن ستون

ضمـن حمـلـه به شـعـار "مـرگ بـر آمـريكا" در ارائه ی راهكار براي مقابـله با آمـريـكا مي نويـسد:

"ملتی میتواند شدیدترین لطمه ها را بر نظام سرمایه داري آمریکا وارد آورد که بـا طرح نقشه ای

سنجیـده و بـرنـامـه ای بخـردانـه خـود را از خریـداری محـصـولات و مصـنـوعــاتـش بی نیاز کند"!

شهيـد آوينـی پـاسخ قابـل تأملی بـه او داده: "مگر موجودیت آمریکا فقط به محصولاتش منتهی

میشود که راه مبـارزه با آمریکا فقط به همین جا ختم شود؟ و گذشته از آن، دیگر کدام خفته ای

است که نداند سلطه ی اقتصادی آمریکا گسترش جهانی دارد و محصولات صنعتی غالب کشور

های جهان را باید در واقع محصولات آمریکایی دانست؟"

سی و چند سال بعد از انقلاب باید فرصت آزمایش پیدا می کرد. ایـن بیانیـه را کمیتـه صیانت از

منافع ایران 2 سال پیش در سالگرد تـوافـق ژنـو داده بـود؛ بازخوانـی مقدمه اش اکنون خالی از

لطف نیست: (اصل بیانیه را در اینجا بخوانید)

از پُل‌که گذشت... !(یادداشت روز)

1- این نوشته در پی نادیده گرفتن تلاش سه ساله تیم محترم هسته‌ای کشورمان نیست و قصد آن ندارد که زبان و قلم به ملامت آنان بگرداند که چرا آزموده را آزموده‌اند و با کم‌توجهی نزدیک به بی‌توجهی نسبت به هشدارهای مستند و پی‌درپی منتقدان دلسوز، برنامه هسته‌ای کشورمان را به نقطه‌ای کشانده‌اند که امروزه شاهد آنیم و به جای شمارش دستاوردهای مذاکرات که آنهمه درباره آن داد سخن داده بودند، باید از دست‌داده‌ها را بشماریم! مروری گذرا بر مسیر طی شده در سه سال گذشته که موضوع یادداشت پیش روی است می‌تواند عبرت‌انگیز باشد و از تکرار ماجرا که «خسارت محض» گویاترین واژه‌ برای توصیف آن است، پیشگیری کند. اگرچه، به گونه‌ای که اشاره خواهد شد و با عرض پوزش همراه با خسته نباشید به تیم مذاکره‌کننده هسته‌ای باید گفت کشتی هسته‌ای کشورمان در امواج پرتلاطم نیرنگ‌ها به ناخدای دیگری نیاز دارد که دشمن‌شناس و موج‌آشنا باشد... و دراین‌باره گفتنی‌هایی هست.

2- در آخرین دقایق پنج‌شنبه شب 13 فروردین‌ماه 94، وقتی مذاکرات هسته‌ای میان ایران و کشورهای 5+1 به توافق لوزان منجر شد و آقای ظریف و خانم موگرینی در یک کنفرانس خبری بیانیه مشترکی را قرائت کردند، موج گسترده‌ای از تقدیرها و تحسین‌ها سراسر کشور را فرا گرفت؛ «کلید چرخید، ایران خندید»! «دنیا به احترام ایران ایستاد»! «آغاز عصر ایرانی»! «جهان تغییر کرد»! «انفجار امید»! «پیروزی بدون جنگ»! «حصر ایران شکست»! «قدرت‌های بزرگ دنیا در برابر ایران تسلیم شدند»! و... همان هنگام با مراجعه به متن توافق لوزان به وضوح دیده می‌شد که حریف کلاه‌ گشادی برای برنامه هسته‌ای کشورمان تدارک دیده است، این واقعیت تلخ! با آنهمه تعریف و تمجید نه فقط ناهمخوان که در تناقض آشکار بود و بر این باور بودیم که «اسب زین شده را داده‌ایم و افسار پاره تحویل گرفته‌ایم» و روز شنبه 15 فروردین ماه که اولین نسخه روزنامه بعد از پایان تعطیلات نوروزی منتشر می‌شد، تیتر «برد-برد نتیجه داد، هسته‌ای می‌رود و تحریم‌ها می‌ماند»! را برای گزارش کیهان از توافق لوزان برگزیدیم و یادداشت روز کیهان را با عنوان «دستاوردها یا از دست‌داده‌ها»؟! به تشریح توافق یاد شده اختصاص دادیم. در بخشی از یادداشت روز کیهان 15 فروردین‌ماه 94 آمده بود؛

* آقایان ظریف و عراقچی اعضای محترم تیم هسته‌ای کشورمان تا آخرین دقایق قبل از اعلام نتیجه مذاکرات تصریح می‌کردند که آنچه قرار است منتشر شود «بیانیه‌مشترک‌مطبوعاتی» است. گفتنی است، بیانیه در تعریف حقوقی آن یک سند توضیحی یا توصیه‌ای است که اجرای مفاد آن الزام‌آور نیست و چنانچه تعهد و الزامی در آن باشد، دیگر «بیانیه» نخواهد بود، بلکه نام آن «توافق» است ولی انتشار این - به قول آقایان بیانیه- نشان داد سند یاد شده حاوی تعهداتی است که ایران ملزم به اجرای آن است.

* در بندهای مربوط به ایران در متن اصلی توافقنامه، از عبارت «IRAN HAS AGREED TO...- ایران موافقت کرده است که...» استفاده شده است و باید پرسید در کدام فرهنگ رسمی و شناخته شده حقوقی یا سیاسی، AGREEMENT مفهوم و معنایی غیر از «توافق» دارد؟ بنابراین چرا در مواجهه با مردم، این «توافقنامه» را بیانیه- DECLARATION- قلمداد کرده‌اید؟!

* تأکید شده بود که فردو مرکز تحقیق و توسعه باشد و در آن دستکم 1000 دستگاه سانتریفیوژ برای غنی‌سازی به کار گرفته شود اما، آقایان موافقت کرده‌اند که در این مرکز حداقل برای 15 سال نه‌فقط غنی‌سازی اورانیوم صورت نپذیرد بلکه هیچگونه فعالیت تحقیق و توسعه‌ای که مرتبط با غنی‌سازی اورانیوم باشد نیز انجام نشود و معلوم نیست دیروز جناب رئیس‌جمهور با چه توجیهی در گزارش تلویزیونی خود از حفظ تحقیق و توسعه در فعالیت هسته‌ای کشورمان به مردم خبر می‌دهد؟!

* در توافقنامه لوزان تعهد کرده‌اند که از حدود 20 هزار سانتریفیوژ فعال فقط تعداد 5060 دستگاه آنهم از نوع IR-1 که نسل اول سانتریفیوژهاست در تاسیسات نطنز استفاده شود و متعهد شده‌اند دستکم برای مدت 10 سال از سانتریفیوژهای پیشرفته مدل‌های 2 و 4 و 5 و 6 و 8 که دستاورد دانشمندان هسته‌ای کشورمان است استفاده‌ای نشود! آیا می‌توان از این تعهد که به معنای از دست دادن دستاوردهاست با عنوان دستاورد لوزان یاد کرده و به آن افتخار کرد؟!

*ایران در توافق لوزان متعهد شده است که حداقل برای مدت 15 سال ذخایر اورانیوم غنی شده خود را از 10 هزار کیلوگرم کنونی به 300 کیلوگرم کاهش دهد و 9700 کیلوگرم دیگر را اکسیده کرده و از تیپ اورانیوم غنی شده خارج کند، آیا کاهش 9700 کیلوگرم اورانیوم غنی‌شده از ذخایر کشورمان که حاصل زحمات شبانه‌روزی و ایثار و شهادت دانشمندان هسته‌ای است، درخور تقدیر است یا...؟!

در همان یادداشت پیش‌بینی شده بود که تحریم‌های تعلیق - و نه لغو - شده نیز در اولین بازه زمانی مجددا برقرار خواهد شد و آمده بود گام بعدی حریف انگشت اعتراض به توان موشکی ایران اسلامی است چرا که چالش هسته‌ای فقط تابلوی هسته‌ای دارد و اصل ماجرا، تقابل دشمن با اقتدار جمهوری اسلامی ایران است.

3- همین جا گفتنی است که آنچه در گزارش آن روز کیهان و گزارش‌های فراوان بعدی آمده بود و امروزه بی‌کم و کاست تحقق یافته است، مسائل پیچیده‌ای نبود که کشف آن به اذهان پیچیده و درک عمیق نیاز داشته باشد، بلکه فقط مروری گذرا بر متن توافق لوزان و محتوای برجام به وضوح نشان می‌داد که ماجرا با آنچه دست‌اندرکاران توافق هسته‌ای در تعریف و تمجید از آن بر زبان و قلم دارند، فاصله‌ای پرناشدنی دارد و در نگاه اول نمی‌توان باور کرد که واقعیت تلخ توافق لوزان و متن خسارت‌آفرین برجام از نگاه آنان دور مانده باشد. بنابراین بزرگنمایی‌ها و اظهارات اغراق‌آمیز دوستانمان در توصیف توافق هسته‌ای را در خوشبینانه‌ترین حالت می‌توان برخاسته از ساده‌اندیشی و یا اعتماد غیرقابل توجیه آنها به حریف دانست که اولا؛ با صراحت بر دشمنی خود با ایران اسلامی تاکید ورزیده است، ثانیا؛ هیچ فرصتی را برای توطئه و کینه‌توزی علیه کشورمان از دست نداده است. ثالثا؛ بارها نشان داده است که به هیچ عهد و پیمانی پایبند نیست و...

برخی از دولتمردان محترم تنها به بزرگنمایی توافق هسته‌ای و سند اجرایی آن - برجام - اکتفا نکردند و ضمن آن که برجام را «آفتاب تابان»! «معجزه قرن»! «فتح‌الفتوح»! و... معرفی می‌کردند، هرگونه انتقادی را با بدگویی و اهانت به منتقدان پاسخ می‌گفتند. اشاره به آنهمه اغراق و بزرگنمایی درباره برجام و اینهمه ناسزا و درشت‌گویی که نثار منتقدان شده است برای گلایه نیست بلکه وقتی آن اغراق‌ها و این ناسزاها را کنار هم گذاشته و با نتیجه امروز برجام مقایسه کنیم، به این نتیجه قطعی می‌رسیم که دولت محترم در هر دو مورد با اشتباه فاحشی روبرو بوده است - با این توضیح که از دست‌داده‌های برجام را دستاورد تلقی کرده و هشدار منتقدان دلسوز را، به حساب دشمنی با دولت نوشته است! اما، از سوی دیگر و از آنجا که هر دو مورد یاد شده نه فقط یک بار و دو بار و سه بار، بلکه به فراوانی تکرار شده‌اند، بدیهی است که نمی‌توان و نباید آن را فقط در حد و اندازه یک خطای معمولی ارزیابی کرد، و باید پذیرفت که دولت محترم در چالش هسته‌ای به بیراهه رفته است و این مسیر نیاز جدی به تجدیدنظر اساسی و بنیادین دارد و البته این پرسش نیز به طور جدی در میان است که آیا دست‌اندرکاران کنونی که در سلامت آنان تردیدی نیست، توان حرکت در مسیر بعدی را دارند؟

4- در پیدایش نتیجه تلخ برجام و دستاورد تقریبا هیچ آن که امروزه با آن روبرو هستیم، نمی‌توان برخی از مسئولان، مشاوران و از جمله نمایندگانی که با عجله و در فاصله 20 دقیقه‌ای اجرای آن را بدون توجه به گزارش مستند کمیسیون ویژه بررسی برجام تصویب کردند، بی‌تقصیر دانست. برخی از آنان، امروزه که طشت بدعهدی و غیرقابل اعتماد بودن آمریکا با سر و صدا از بام افتاده است، به گونه‌ای درباره این ماجرای تلخ اظهارنظر می‌کنند که انگار نه انگار در پدیدآوردن این نتیجه زشت و پلشت نقش موثری داشته‌اند. این جماعت نیز وظیفه دارند همراه با سایر دست‌اندرکارانی که به هشدارهای مستند منتقدان بی‌توجهی کرده و ماجرای هسته‌ای را به نقطه کنونی رسانده‌اند، در مقابل ملت پاسخگو باشند.

5- اقدام اخیر آمریکا در تمدید 10 ساله تحریم‌های ضدایرانی موسوم به ISA (IRAN SANCTIONS ACT) همانگونه که دست‌اندرکاران هسته‌ای نیز بر آن تاکید دارند، نقض آشکار برجام است؛ چرا که تحریم‌های ISA مربوط به فعالیت‌های تجاری، حوزه انرژی، نظامی و بانکی مرتبط با برنامه هسته‌ای و موشکی ایران بوده است. و حال آن که در مقدمه برجام (بند ه‍ ) تاکید شده است؛ «برجام موجب لغو جامع کلیه تحریم‌های شورای امنیت، سازمان ملل متحد و همچنین تحریم‌های چندجانبه و ملی مرتبط با برنامه هسته‌ای ایران است» در ماده 21 برجام آمده است «ایالات متحده مطابق این توافق، اعمال تحریم‌های مشخص شده در پیوست 2 را با اثربخشی همزمان با اجرای اقدامات توافق شده مرتبط با برنامه هسته‌ای ایران به نحو مشخص شده در پیوست 5 متوقف می‌کند و به این توقف ادامه خواهد داد».

در ماده 24 برجام آمده است «اتحادیه اروپایی و نیز آمریکا، فهرست کامل و جامعی از تحریم‌ها یا اقدامات محدودکننده مرتبط با هسته‌ای را مشخص و لغو خواهد کرد».

در ماده 26 برجام تاکید شده است «ایالات متحده با حسن‌نیت، نهایت تلاش خود را برای دوام این توافق (برجام) و پیشگیری از ایجاد تداخل در تحقق برخورداری ایران از لغو تحریم‌ها به کار خواهد گرفت... و دولت ایالات متحده در چارچوب قانونی رئیس‌جمهور و کنگره از بازگرداندن یا تحمیل مجدد تحریم‌های پیوست 2 خودداری می‌کند».

6- تمدید 10 ساله تحریم‌ها علیه ایران را، مجلس نمایندگان باتفاق آراء و تنها با یک رأی مخالف و مجلس سنای آمریکا باتفاق آراء با یک رأی غایب به تصویب رسانده‌اند، یعنی هر دو حزب دموکرات و جمهوری‌خواه در خصومت با ایران اسلامی کاملا اتفاق نظر داشته‌اند، بنابراین برخی از دوستان که اصرار دارند میان این دو حزب بازی کنند و آن دو را متفاوت تلقی می‌کنند باید بپذیرند که آب در هاون کوبیده‌اند. و به عنوان مثال، آیا این اظهارنظر یکی از اعضای تیم اسبق مذاکره‌کننده خنده‌دار نیست که درباره آثار برجام می‌گوید؛ « این زلزله سیاسی که به خاطر مذاکرات هسته‌ای بین ایران و آمریکا رخ داده در تاریخ یکصد ساله آمریکا استثنایی است... شکافی که در داخل حاکمیت اسرائیل رخ داده نیز استثنایی است. شکاف در روابط آمریکا و اسرائیل به دلیل مذاکرات هسته‌ای بی‌نظیر است و...»!

7- این روزها برخی از جریانات نه چندان سالم سیاسی ادعا می‌کنند که اگرچه اوباما اعلام کرده است، مصوبه سنا را امضاء می‌کند ولی رئیس‌جمهور آمریکا مطابق قوانین این کشور می‌تواند اجرای آن را برای 3 تا 6 ماه نادیده بگیرد و اصرار دارند که در صورت استفاده اوباما از اختیار اغماض - WAIVE - مصوبه سنا نقض برجام تلقی نمی‌شود! و حال آن که قانون یاد شده در صورت استفاده اوباما از آن به معنای لغو مصوبه نیست بلکه فقط آن را برای 3 تا 6 ماه به تأخیر می‌اندازد. و تعجب‌آور است که جماعت مورد اشاره هنوز هم در پی فریب ملت و بزک کردن چهره منفور و عهدشکن آمریکا هستند.

8- و بالاخره اثبات این واقعیت را که آمریکا قابل اعتماد نیست، می‌توان و باید اصلی‌ترین دستاورد مذاکرات دانست و از این روی چاره کار بازگشت به توانمندی‌های مثال‌زدنی خود است که شرح آن به فرصت دیگری نیاز دارد و این وجیزه را با بخشی از بیانات رهبر معظم انقلاب در تاریخ 94/1/20 به پایان می‌بریم؛ «‌به طرف مقابل اعتماد نکنید. به لبخند او فریب نخورید. به وعده نقد که می‌دهد - وعده‌نقد، نه عمل نقد- اعتماد نکنید. چون وقتی خرش از پل گذشت، برمی‌گردد و به ریش شما می‌خندد! اینها اینقدر وقیحند.»

حسین شریعتمداری

به گزارش مشرق، تصویب قانون تحریم های ایران(ISA) به مدت 10 سال در کنگره آمریکا، واکنش‌های متعددی را در داخل و خارج از کشور در پی داشته است. هرچند اکثر صاحب‌نظران، این اقدام را نقض صریح تعهد آمریکا در ماده 26 برجام مبنی بر خودداری از وضع تحریم‌های جدید هسته‌ای می‌دانند، اما کسانی نیز معتقدند برجام نقض نشده است. این طیف دوم می‌گوید دولت آمریکا متعهد به اجرا نکردن قوانین تحریم است و حتی اگر ISA توسط آقای اوباما امضا شود نیز، اثر اجرایی ندارد. از جمله آقای دکتر ظریف اخیرا گفته‌اند «همانطور که در گذشته مقامات آمریکایی موظف بودند اجرای تحریم‌ها را متوقف کنند، اکنون هم اجرا متوقف است و شرایط برای کشورهای ثالث تفاوتی ندارد. کاری که کنگره آمریکا کرده است در صورتی که به امضای رئیس‌جمهور آمریکا هم برسد اثر اجرایی ندارد».(1)

برای روشن شدن آنچه در تصویب ISA برای یک دوره 10 ساله اتفاق افتاده و نسبت واقعی آن با برجام، نظر به اهمیت ادبیات به کار رفته در توافق هسته‌ای و مواضع مقامات ایرانی و آمریکایی، نیازمندیم تحلیل خود را از توافق ژنو که در آذماه 1392 به امضا رسید و در واقع مقدمه برجام بود، آغاز کنیم. در بند هفتم از تعهدات 1+5 در توافق ژنو،‌ آمریکایی‌ها به صراحت متعهد شده بودند که تحریم جدید هسته‌ای اعمال نکنند:
منتهی مدت اندکی پس از توافق، دولت اوباما شروع به اعمال تحریم های جدید هسته‌ای علیه افراد حقیقی و حقوقی ایرانی کرد و 37 فرد و نهادی را که قبلا تحریم نبودند، وارد لیست SDN کرد و تحریم نمود. در آن زمان، هنگامی که کارشناسان به نقض توافق ژنو توسط آمریکا اعتراض کردند، متولیان توجیه این امور در دولت یازدهم، استدلال می‌کردند که آمریکا متعهد شده است «قانون تحریمی جدید وضع نکند» و افزوده شدن افراد و نهادهای ایرانی به لیست تحریم،‌ در واقع «اجرای» تحریم‌های گذشته است،‌ لذا توافق نقض نشده است. اتحادیه اروپا نیز دست به همین اقدام زد و 17 فرد و نهاد ایرانی را تحریم کرد، اما آقای عباس عراقچی با همان استدلال فوق‌الذکر، این تحریم ها را ناقض توافق ژنو ندانست:‌«اجرای تحریم‌های گذشته خلاف توافق نامه جدید نیست».(3) 24 آذرماه 92 اما راقم این سطور طی یادداشتی در پاسخ به این توجیه دکتر عراقچی استدلال کرد «این سخن درست است که در 12 دسامبر «قانون جدید تحریم وضع نشده»، اما دوباره متذکر می شویم که در توافقنامه، این دولت آمریکاست که متعهد شده تحریم جدید تحمیل (Impose) نکند. یعنی نه تنها کاخ سفید در حوزه اختیاراتش، نباید بر مصادیق تحریم افزوده و دایره اعمال تحریم را گسترش دهد، بلکه حتی اگر کنگره آمریکا قانونی مبنی بر تحریم تصویب کرد، دولت طبق توافقنامه در چارچوب اختیاراتش باید از تحمیل آن خودداری کند؛ بدین معنی که رئیس جمهور آمریکا باید در صورت تصویب تحریم جدید در کنگره، آن را وتو کند مگر اینکه با تصویب مجدد دو سوم نمایندگان، «اختیار عدم اعمال» نداشته باشد. اما در تحریم های 12 دسامبر شاهدیم که هنوز نوبت به کنگره نرسیده، دولت در چارچوب اختیارات خود، افراد و شرکت‌های جدیدی را تحریم کرده است و این دقیقا بر خلاف تعهدی است که آمریکا در توافقنامه ژنو داده است. به عبارت دیگر، هم اکنون دولت آمریکا وضعیت فرد یا شرکت A را از «عدم تحریم» به «تحریم»‌ تغییر داده و این چیزی جز «تحریم جدید» نیست که کاخ سفید تعهد کرده بود از آن اجتناب کند».(4)

با این وجود، آمریکا بعد از آن نیز به «اجرای تحریم‌های جدید هسته‌ای» ادامه داد و دوستان دولت یازدهم، با این استدلال که قانون تحریمی جدیدی وضع نشده است، در برابر این تحریم‌ها سکوت کردند.

زمان گذشت و وقتی توافق موقت ژنو پایان یافت و کار به امضای برجام رسید، در ماده 26، تعهد آمریکایی‌ها در توافق ژنو مبنی بر اعمال نکردن تحریم‌های جدید هسته‌ای، عینا تکرار شد:
در همان ایام، یکی از بحث های جدی این بود که اگر دولت یازدهم افزوده شدن افراد و نهادهای جدید به لیست تحریم را تحریم جدید نمی‌داند و معتقد است صرفا در صورت وضع قانون جدید، توافق نقض شده است، آیا وضع مجدد تحریم‌های هسته‌ای ISA را که دوره تعیین شده برای آن در پایان 2016 به اتمام می‌رسد، از نظر دولت نقض برجام خواهد بود یا خیر. که در پاسخ به این سوال، هم شخص دکتر ظریف و هم آقای تخت روانچی به صراحت تمدید قانون ISA را ناقض برجام خواندند. دکتر ظریف در پیشگاه نمایندگان ملت گفت:‌«قانونی هست به نام ISA که این قانون در پایان سال 2016 مدتش تمام می‌شود. یک گروهی از سناتورها و نمایندگان مجلس (آمریکا) به دنبال تمدید آن هستند. ما هم به دولت آمریکا تذکر دادیم که باید برجام رعایت شود و تمدید قانون ISA مغایر با برجام است».(6)

این موضع دکتر ظریف، کاملا با موضع قبلی ایشان و تیمشان هماهنگ بود. این دوستان هرچند افزوده شدن افراد و نهادهای جدید به لیست تحریم را تحریم جدید نمی‌دانستند، اما از نظرشان اعمال مجدد یک قانون منقضی شده، تحریم جدید محسوب شده و ناقض برجام بود. علت نیز روشن است و همچنان از نظر ما این مورد نیز ناقض توافق است. در آمریکا برخی قوانین عمر مشخص دارند و در آنها قید می شود که دقیقا در چه زمانی اعتبار آنها پایان می یابد. اگر مبانی سیاسی-حقوقی آن قانون از نظر هیئت حاکمه آمریکا ساری و جاری باشد، آن قانون را مجددا وضع می‌کنند و یا حتی در آن جرح و تعدیل و حذف و اضافه نیز انجام می‌دهند؛‌چنانکه قانون ISA فعلی، با آنچه در ابتدا تحت عنوان قانون داماتو مشهور شد، تفاوت‌های جدی دارد. از جمله اینکه لیبی نیز در قانون اولیه مشمول تحریم‌های مندرج در داماتو بود و در سال 2006 از آن خارج شد. در سال 2010 نیز طی قانون CISADA، تحریم‌های قانون ISA‌ علیه ایران گسترش یافت و به بهانه هسته‌ای موارد متعددی به آن اضافه شد.

اما در برجام، بر اساس تعهد بین‌المللی آمریکا، مبنای سیاسی-حقوقی «وضع» تحریم‌های هسته‌ای از میان برداشته شد و همانگونه که قانون داماتو درباره لیبی پایان یافت، و همانگونه که CISADA قانون ISA‌ علیه ایران را به بهانه هسته‌ای گسترش داد، با انقضای دوره ISA، آمریکا طبق تعهدش حق اعمال مجدد تحریم‌های هسته‌ای را نداشت. واقعیت این است که آمریکایی‌ها تا امروز نه تنها به طیف وسیعی از تعهدات ایجابی خود در برجام عمل نکرده‌اند و تحریم‌هایی که باید برمی‌داشتند، همچنان پابرجا هستند، بلکه تعهدات سلبی خود را نیز زیرپا می‌گذارند و آنچه را باید انجام ندهند، انجام می‌دهند. طبق نص صریح بند 26 برجام، آمریکایی‌ها حتی اگر می‌خواستند تحریم‌های ISA‌ را مجددا برای دوره‌ای دیگر وضع کنند،‌ باید تحریم‌های مشخصا هسته‌ای را از متن خارج می‌کردند، اما این کار را نکرده‌ و در واقع، برخلاف برجام، تحریم‌های جدید هسته‌ای وضع کرده و برجام را نقض کردند.

امروز در کمال تعجب، کسانی که پس از توافق ژنو، اجرای قوانین تحریم را ناقض تعهد آمریکا نمی‌دانستند و می‌گفتند اگر قانون جدید وضع شود، نقض توافق است، امروز موضعی دقیقا متناسب با شرایط جوی حاکم بر آمریکا اتخاذ کرده اند و می گویند «خیر، وضع قوانین ناقض تعهد نیست، بلکه آمریکا متعهد شده است قانون را اجرا نکند»! از این آقایان سوال باید کرد که لطفا بفرمائید چه چیزی را نقض برجام «می‌دانید» و قرار است در قبال آن واکنش نشان دهید!

تاسف‌بار از همه، مواضع اخیر در رابطه با ISA، موضع آقای حمید ابوطالبی معاون سیاسی دفتر آقای روحانی است که به دلیل حضورش در تسخیر لانه جاسوسی، آمریکایی ها به او ویزا ندادند تا سفیر آقای روحانی در سازمان ملل شوند. ایشان گفته‌اند «اگر برجام تعهدی چند جانبه است، نقض آن توسط یکی از اعضا (آمریکا) را نمی‌توان یک‌جانبه با نقض پاسخ گفت بلکه هر نقضی، اقدام علیه تمامی متعهدین خواهد بود. مشروع‌ترین و شدیدترین روش مقابله با هر نقض برجام، برخورد هماهنگ، پاسخ شدید و یکپارچه تمامی متعهدین و اقدام براساس اجماع و انزوای ناقضان است».(7)

توجیهات آقای ابوطالبی برای سکوت ایران در قبال نقض برجام توسط آمریکا دو ایراد بزرگ دارد. نخست اینکه سخن ایشان بر خلاف متن برجام است. ایران در همان ماده 26 برجام متذکر شده که اعمال تحریم‌های جدید هسته ای را زمینه‌ای برای توقف انجام تعهدات خود در برجام تلقی خواهد کرد:
بعد از صدور قطعنامه 2231 نیز تهران طی نامه‌ای به سازمان ملل متحد تصریح کرد که « در برجام به وضوح تصریح شده است که اتحادیه اروپایی و آمریکا هر دو از بازگرداندن یا تحمیل مجدد تحریم‌ها و اقدامات محدودیت ساز که منطبق با برجام رفع شده‌اند، خودداری خواهند ورزید. تفاهم بر آن است که بازگرداندن یا تحمیل مجدد تحریم ها و اقدامات محدودیت ساز از جمله از طریق تمدید، به مثابه عدم پایبندی اساسی خواهند بود که ایران را از تعهداتش به طور جزئی یا کلی معاف خواهد ساخت».(8)

اما اینکه آقای ابوطالبی گفته‌اند اجماع حاصل شود و ناقضان برجام منزوی شوند، منظورشان این است که ایران و اروپا توافق را ادامه دهند، به نقض آمریکا توجه نکنند و نهایتا یک بیانیه مشترک علیه تحریم‌های جدید بدهند که «آمریکا! خیلی کار بدی کردی!». این موضع‌گیری کودکانه، حقیقتا مایه شگفتی است. به این برادر بزگوار باید گفت آمریکا از نظر ایران در انزوا بود. آمریکا جایگاه و اندازه‌ای در سیاست خارجی ایران نداشت و هیچ غلطی نمی‌توانست بکند و نتوانسته است. شما بودید که آمریکا را از انزوا خارج کردید و در جایگاه کدخدا نشاندید. مدعی شدید که با مذاکره دوجانبه می‌توان سوء تفاهم‌ها را رفع کرد و به برد-برد رسید. اگر بنایتان بر انزوای آمریکا بود و انتظاری درباره لغو تحریم‌ها و اعمال نشدن تحریم‌های جدید نداشتید، با دیگران توافق می‌کردید تا آمریکا در انزوا باقی می‌ماند. آمریکا همه آن چیزی که از مذاکره می‌خواست، خود مذاکره بود تا به جهان بگوید در محاسبات ایران نیز از انزوا خارج شد و «ایران هم پای میز آمد». شما از عزت ملت هزینه کردید تا تحریم‌ها را رفع کنید؛ اکنون که با لغو نشدن تحریم‌ها و وضع تحریم‌های جدید مواجه هستید، می‌گوئید توافق را با دیگران ادامه دهیم تا آمریکا منزوی شود؟ راه منزوی کردن آمریکا تبدیل برجام به یک تعهد یک جانبه از سوی ایران نیست. راه منزوی کردن آمریکا این است که کسانی که به آمریکا اعتماد کردند، بیانیه بدهند و یک کلمه بگویند «درباره آمریکا اشتباه کردیم، نمی‌توان به آمریکا اعتماد کرد و با واشنگتن بازی برد-برد انجام داد»؛ نگاه‌ها را متوجه درون کنند، دشمن و برنامه های آن را بشناسند و برای مقابله با آن برنامه‌ریزی کنند. تا لااقل تجربه تاریخی برجام، بخشی از خسارات وارده بر کشور در نتیجه این اعتماد به آمریکا را جبران کند. شاید اگر آمریکا مذاکره را برای مذاکره می‌خواست،‌ کسانی در داخل ایران نیز توافق را برای توافق می‌خواهند. توافق برای توافق، یعنی اینکه نه تحریمی لغو شود و نه از وضع تحریمی جلوگیری شود، بلکه صرفا متنی باشد برجام نام، تا دستمایه مانورهای سیاسی در داخل شود. غافل از اینکه بازی با نام برجام، تاریخ مصرف دارد.



پانوشت ها:

-----------------------------