۱۸/مرداد/۹۴, ۱۰:۱۴
منوط کردن رفع تحریمها به گزارش آژانس بینالمللی انرژی اتمی یکی از نقاط تاریک توافق وین است. با توجه به نقش پررنگ آژانس در بحران ساختگی هستهای، از هم اکنون میتوان تصور کرد فرجام چنین شرطی چه خواهد بود!
یکی دیگر از اصلیترین نقاط مشکلزا در توافق هستهای، مکانیسم ماشه در قطعنامه 2231 شورای امنیت است. این مکانیسم که در بند 11 و 12 این قطعنامه گنجانده شده، موضوع رفع تحریمها را مورد تردید جدی قرار میدهد. در دو بند مورد اشاره آمده است؛
11- در اقدام وفق ماده 41منشور ملل متحد، تصمیم میگیرد که ظرف 30روز از دریافت اعلامیه یکی از دولتهاي طرف برجام در مورد مسالهاي که آن دولت طرف برجام اعتقاد دارد مصداق عدم پایبندي اساسی در مورد تعهدات وفق برجام است، شورا باید در مورد پیشنویس یک قطعنامه براي ادامه يا اجراي لغوهاي مذکور در بند 7(الف) این قطعنامه رأي گیري نماید، مضافا تصمیم میگیرد که چنانچه، ظرف 10روز از اعلامیه فوقالذکر، هیچ طرفی از شوراي امنیت چنین پیشنویس قطعنامهاي را براي رأيگیري ارائه نکرد، این رئیس شوراي امنیت است که بایستی چنین پیشنویس قطعنامهاي را ارائه کرده و آن را ظرف 30روز از زمان اعلامیه فوقالذکر به رأي بگذارد، و شورا قصد خود براي در نظر گرفتن دیدگاههاي دولتهاي درگیر در موضوع و هر نظریه هیات مشورتی ایجاد شده در برجام در خصوص موضوع، را ابراز میدارد؛
12- دراقدام وفق ماده 41منشور ملل متحد، تصمیم میگیرد که اگر شوراي امنیت یک قطعنامه وفق بند 11براي ادامه اجراي لغوهاي بند 7(الف) تصویب نکرد، آنگاه با اثربخشی از زمان نیمه شب به وقت گرینویچ پس از سی امین روز متعاقب دریافت اعلامیه مورد اشاره در بند 11به شوراي 5امنیت، تمام مفاد قطعنامههاي( 1696)2006(،1737)2006(،1747)2007، (1803)2008 (1835)2008 (و 1929)2010 که بر اساس بند 7(الف) لغو شده بودهاند، باید به همان نحوي که پیش از تصویب این قطعنامه اعمال میشدند، اعمال شوند و تدابیر مندرج در بندهاي 7، 8 و 16تا 20 این قطعنامه باید لغو شوند، مگر آنکه شوراي امنیت به گونه دیگري تصمیم بگیرد.
کمیسیون مشترک
نکته قابل دیگر که توافق را با ابهامات بیشتری مواجه میکند بحث کمیسیون مشترک پیشبینی شده در پیوست چهار برجام است. کمیسیون مشترک مرکب است از نمایندگان گروه 1+5 (دولتهای چین، فرانسه، آلمان، فدراسیون روسیه، انگلستان و ایالات متحده، به همراه نماینده عالی اتحادیه اروپایی در امور خارجه و سیاست امنیتی) و ایران.
بر اساس متن توافق وظیفه کمیسیون از این قرار است؛ «جز در مواردی که قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل متحد که این برجام را تایید مینماید به گونه دیگری مقرر کرده باشد،کمیسیون مشترک، با هدف تاسیس یک کانال خرید، طرحهای ارائه شده توسط دولتهایی که مایل به مشارکت در موارد زیر هستند را مرور و تصمیمگیری خواهد کرد:
6.1.1. عرضه، فروش یا انتقال مستقیم یا غیرمستقیم از سرزمینشان، یا توسط اتباع آنها یا با استفاده از کشتیها یا هواپیماهای دارای پرچم آنها ، یا برای استفاده در یا به سود، ایران، خواه منشا آن در سرزمین آنها باشد یا نباشد، کلیه اقلام، مواد، تجهیزات، کالاها و فناوری مندرج در سند
INFCIRC/254/Rev.12/Part 1، و چنانچه استفاده نهایی آن برای برنامه هستهای ایران به نحو مندرج در این برجام و یا سایر استفادههای نهایی غیرنظامی غیرهستهای باشد کلیه اقلام، مواد، تجهیزات، کالاها و فناوری مندرج در سند
INFCIRC/254/Rev.9/Part 2،)یا آخرین نسخههای این اسناد که توسط شورای امنیت روزآمد میشود) و همچنین اقلام دیگری که دولت مربوطه تشخیص دهد ممکن است به فعالیتهای متعارض با این برجام کمک نماید؛ و،
6.1.2 . ارائه هرگونه کمک فنی یا آموزش، کمک مالی، سرمایهگذاری، واسطهگری یا سایر خدمات، و انتقال منابع مالی یا خدمات، در ارتباط با عرضه، فروش، انتقال، تولید، یا استفاده از اقلام، مواد، تجهیزات، کالاها و فناوری شرح داده شده در بند فرعی بالا.
حال باید پرسید چگونه میتوان با کمیسیونی که ما تنها یکی از اعضای آن هستیم و اغلب اعضای آن جزو دشمنان ایران محسوب میشوند، وارد چنین تعهداتی شد؟!
تهدیدات برجام و قطعنامه
تحدید قدرت دفاعی کشور از دیگر تهدیدات توافق هستهای است. در بند 5 پیوست B قطعنامه 2231 آمده است:
کلیه دولتها میتوانند در فعالیتهای ذیل مشارکت داشته و اجازه آنها را صادر کنند، مشروط به اینکه شورای امنیت از قبل به صورت مورد به مورد تصمیم به تایید آنها گرفته باشد:
«عرضه، فروش و یا انتقال مستقیم یا غیرمستقیم هرگونه تانک جنگی، خودروهای رزمی زرهی، سامانههای توپخانهای سنگین، هواپیماهای رزمی، بالگردهای تهاجمی، ناوهای جنگی، موشکها و یا سامانههای موشکی، آن گونه که در نظام ثبت سلاحهای متعارف ملل متحد تعریف شده است، یا تجهیزات مرتبط، شامل قطعات یدکی به ایران، یا برای استفاده در داخل ایران و یا در جهت منافع ایران، از داخل و یا از طریق قلمروهای تحت حاکمیتشان و یا توسط اتباع آنها و یا افراد تحت حاکمیت آنها، یا با استفاده از هواپیماها و یا کشتیهای حامل پرچمهای آنها، اعم از اینکه از قلمروشان نشأت گرفته یا خیر و ارائه آموزش فنی، منابع یا خدمات مالی، مشاوره، دیگر خدمات یا کمکهای مرتبط با تأمین، فروش، انتقال، تولید، نگهداری و یا استفاده از سلاحها و تجهیزات مرتبط مشروح در این بند فرعی، به ایران توسط اتباع این دولتها و یا از داخل یا از طریق قلمروهای تحت حاکمیتشان.
این بند تا تاریخ 5 سال پس از «روز قبول توافق برجام» یا تا تاریخی که آژانس گزارشی در تأیید نتیجهگیری گستردهتر ارائه دهد، هرکدام زودتر حادث شود، اعمال خواهد شد.»
در حالی که توافق چنین تهدیدی را متوجه قدرت دفاعی کشور میکند، از سوی دیگر نیز بلوف تهدید نظامی ایران که همواره از سوی مقامات آمریکایی به عنوان یکی از گزینههای روی میز مطرح میشده امروز نه تنها پایان نیافته بلکه بیشتر و شدیدتر مطرح میشود!
این همه در شرایطی است حتی اگر برداشته شدن و رفع تحریمهای هستهای را نیز مفروض بدانیم - که بر اساس برجام چیزی شبیه محال است!- واشنگتن تصمیم دارد تحریمهای برداشته شده و یا معلق را با تحریمهای حقوق بشری و با بهانههای متنوع جایگزین کرده و جبران نماید!
ادامه روند تهدید و تحریم از سوی آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران در حالی است که دولت در دوران مذاکرات وعدههای بسیاری درباره دستاوردهای ریز و درشت توافق احتمالی داده و پس از حصول توافق نیز آن را تاریخی و بینظیر قلمداد کرده بود.
در این زمینه نمایندگان مجلس در گفت و گو با کیهان ضمن اشاره به تداوم ادبیات تهدید و تحریم آمریکا تاکید کردند: اگر قرار بود ادبیات تحریم و تهدید در دوران پسا توافق همچنان ادامه یابد پس چرا مذاکره و توافق کردید؟!
یکی دیگر از اصلیترین نقاط مشکلزا در توافق هستهای، مکانیسم ماشه در قطعنامه 2231 شورای امنیت است. این مکانیسم که در بند 11 و 12 این قطعنامه گنجانده شده، موضوع رفع تحریمها را مورد تردید جدی قرار میدهد. در دو بند مورد اشاره آمده است؛
11- در اقدام وفق ماده 41منشور ملل متحد، تصمیم میگیرد که ظرف 30روز از دریافت اعلامیه یکی از دولتهاي طرف برجام در مورد مسالهاي که آن دولت طرف برجام اعتقاد دارد مصداق عدم پایبندي اساسی در مورد تعهدات وفق برجام است، شورا باید در مورد پیشنویس یک قطعنامه براي ادامه يا اجراي لغوهاي مذکور در بند 7(الف) این قطعنامه رأي گیري نماید، مضافا تصمیم میگیرد که چنانچه، ظرف 10روز از اعلامیه فوقالذکر، هیچ طرفی از شوراي امنیت چنین پیشنویس قطعنامهاي را براي رأيگیري ارائه نکرد، این رئیس شوراي امنیت است که بایستی چنین پیشنویس قطعنامهاي را ارائه کرده و آن را ظرف 30روز از زمان اعلامیه فوقالذکر به رأي بگذارد، و شورا قصد خود براي در نظر گرفتن دیدگاههاي دولتهاي درگیر در موضوع و هر نظریه هیات مشورتی ایجاد شده در برجام در خصوص موضوع، را ابراز میدارد؛
12- دراقدام وفق ماده 41منشور ملل متحد، تصمیم میگیرد که اگر شوراي امنیت یک قطعنامه وفق بند 11براي ادامه اجراي لغوهاي بند 7(الف) تصویب نکرد، آنگاه با اثربخشی از زمان نیمه شب به وقت گرینویچ پس از سی امین روز متعاقب دریافت اعلامیه مورد اشاره در بند 11به شوراي 5امنیت، تمام مفاد قطعنامههاي( 1696)2006(،1737)2006(،1747)2007، (1803)2008 (1835)2008 (و 1929)2010 که بر اساس بند 7(الف) لغو شده بودهاند، باید به همان نحوي که پیش از تصویب این قطعنامه اعمال میشدند، اعمال شوند و تدابیر مندرج در بندهاي 7، 8 و 16تا 20 این قطعنامه باید لغو شوند، مگر آنکه شوراي امنیت به گونه دیگري تصمیم بگیرد.
کمیسیون مشترک
نکته قابل دیگر که توافق را با ابهامات بیشتری مواجه میکند بحث کمیسیون مشترک پیشبینی شده در پیوست چهار برجام است. کمیسیون مشترک مرکب است از نمایندگان گروه 1+5 (دولتهای چین، فرانسه، آلمان، فدراسیون روسیه، انگلستان و ایالات متحده، به همراه نماینده عالی اتحادیه اروپایی در امور خارجه و سیاست امنیتی) و ایران.
بر اساس متن توافق وظیفه کمیسیون از این قرار است؛ «جز در مواردی که قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل متحد که این برجام را تایید مینماید به گونه دیگری مقرر کرده باشد،کمیسیون مشترک، با هدف تاسیس یک کانال خرید، طرحهای ارائه شده توسط دولتهایی که مایل به مشارکت در موارد زیر هستند را مرور و تصمیمگیری خواهد کرد:
6.1.1. عرضه، فروش یا انتقال مستقیم یا غیرمستقیم از سرزمینشان، یا توسط اتباع آنها یا با استفاده از کشتیها یا هواپیماهای دارای پرچم آنها ، یا برای استفاده در یا به سود، ایران، خواه منشا آن در سرزمین آنها باشد یا نباشد، کلیه اقلام، مواد، تجهیزات، کالاها و فناوری مندرج در سند
INFCIRC/254/Rev.12/Part 1، و چنانچه استفاده نهایی آن برای برنامه هستهای ایران به نحو مندرج در این برجام و یا سایر استفادههای نهایی غیرنظامی غیرهستهای باشد کلیه اقلام، مواد، تجهیزات، کالاها و فناوری مندرج در سند
INFCIRC/254/Rev.9/Part 2،)یا آخرین نسخههای این اسناد که توسط شورای امنیت روزآمد میشود) و همچنین اقلام دیگری که دولت مربوطه تشخیص دهد ممکن است به فعالیتهای متعارض با این برجام کمک نماید؛ و،
6.1.2 . ارائه هرگونه کمک فنی یا آموزش، کمک مالی، سرمایهگذاری، واسطهگری یا سایر خدمات، و انتقال منابع مالی یا خدمات، در ارتباط با عرضه، فروش، انتقال، تولید، یا استفاده از اقلام، مواد، تجهیزات، کالاها و فناوری شرح داده شده در بند فرعی بالا.
حال باید پرسید چگونه میتوان با کمیسیونی که ما تنها یکی از اعضای آن هستیم و اغلب اعضای آن جزو دشمنان ایران محسوب میشوند، وارد چنین تعهداتی شد؟!
تهدیدات برجام و قطعنامه
تحدید قدرت دفاعی کشور از دیگر تهدیدات توافق هستهای است. در بند 5 پیوست B قطعنامه 2231 آمده است:
کلیه دولتها میتوانند در فعالیتهای ذیل مشارکت داشته و اجازه آنها را صادر کنند، مشروط به اینکه شورای امنیت از قبل به صورت مورد به مورد تصمیم به تایید آنها گرفته باشد:
«عرضه، فروش و یا انتقال مستقیم یا غیرمستقیم هرگونه تانک جنگی، خودروهای رزمی زرهی، سامانههای توپخانهای سنگین، هواپیماهای رزمی، بالگردهای تهاجمی، ناوهای جنگی، موشکها و یا سامانههای موشکی، آن گونه که در نظام ثبت سلاحهای متعارف ملل متحد تعریف شده است، یا تجهیزات مرتبط، شامل قطعات یدکی به ایران، یا برای استفاده در داخل ایران و یا در جهت منافع ایران، از داخل و یا از طریق قلمروهای تحت حاکمیتشان و یا توسط اتباع آنها و یا افراد تحت حاکمیت آنها، یا با استفاده از هواپیماها و یا کشتیهای حامل پرچمهای آنها، اعم از اینکه از قلمروشان نشأت گرفته یا خیر و ارائه آموزش فنی، منابع یا خدمات مالی، مشاوره، دیگر خدمات یا کمکهای مرتبط با تأمین، فروش، انتقال، تولید، نگهداری و یا استفاده از سلاحها و تجهیزات مرتبط مشروح در این بند فرعی، به ایران توسط اتباع این دولتها و یا از داخل یا از طریق قلمروهای تحت حاکمیتشان.
این بند تا تاریخ 5 سال پس از «روز قبول توافق برجام» یا تا تاریخی که آژانس گزارشی در تأیید نتیجهگیری گستردهتر ارائه دهد، هرکدام زودتر حادث شود، اعمال خواهد شد.»
در حالی که توافق چنین تهدیدی را متوجه قدرت دفاعی کشور میکند، از سوی دیگر نیز بلوف تهدید نظامی ایران که همواره از سوی مقامات آمریکایی به عنوان یکی از گزینههای روی میز مطرح میشده امروز نه تنها پایان نیافته بلکه بیشتر و شدیدتر مطرح میشود!
این همه در شرایطی است حتی اگر برداشته شدن و رفع تحریمهای هستهای را نیز مفروض بدانیم - که بر اساس برجام چیزی شبیه محال است!- واشنگتن تصمیم دارد تحریمهای برداشته شده و یا معلق را با تحریمهای حقوق بشری و با بهانههای متنوع جایگزین کرده و جبران نماید!
ادامه روند تهدید و تحریم از سوی آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران در حالی است که دولت در دوران مذاکرات وعدههای بسیاری درباره دستاوردهای ریز و درشت توافق احتمالی داده و پس از حصول توافق نیز آن را تاریخی و بینظیر قلمداد کرده بود.
در این زمینه نمایندگان مجلس در گفت و گو با کیهان ضمن اشاره به تداوم ادبیات تهدید و تحریم آمریکا تاکید کردند: اگر قرار بود ادبیات تحریم و تهدید در دوران پسا توافق همچنان ادامه یابد پس چرا مذاکره و توافق کردید؟!
![[تصویر: Sheklak_1_.png]](http://s5.picofile.com/file/8171770434/Sheklak_1_.png)
![[تصویر: Geopolitical_Implications.jpg]](http://s3.picofile.com/file/8205314492/Geopolitical_Implications.jpg)
![[تصویر: Ismael_Hossein_zadeh.jpg]](http://s6.picofile.com/file/8204233050/Ismael_Hossein_zadeh.jpg)
![[تصویر: John_Kerry_Satanyahu.jpg]](http://s6.picofile.com/file/8199264134/John_Kerry_Satanyahu.jpg)
![[تصویر: 139402221416515775290524.jpg]](http://newsmedia.tasnimnews.com/Tasnim//Uploaded/Image/1394/02/22/139402221416515775290524.jpg)
![[تصویر: Report_released_by_all_16.jpg]](http://s6.picofile.com/file/8205635992/Report_released_by_all_16.jpg)
![[تصویر: John_Kerry_Zarif.jpg]](http://s6.picofile.com/file/8199264092/John_Kerry_Zarif.jpg)
![[تصویر: Obama_Lies.jpg]](http://s3.picofile.com/file/8204273318/Obama_Lies.jpg)
![[تصویر: Sheklak_4_.png]](http://s5.picofile.com/file/8171770550/Sheklak_4_.png)