شما درحال مشاهده محتوای قالب بندی نشده این مطلب هستید.برای مشاهده نسخه قالب بندی شده روی لینک فوق کلیک کنید
آيه شماره 69 از سوره مبارکه عنکبوت
تلاش برای خدا
متن آیه:وَالَّذِينَ جَاهَدُوا فِينَا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنَا وَإِنَّ اللَّهَ لَمَعَ الْمُحْسِنِينَ
معنی آیه:و كسانى كه در راه ما كوشيدهاند به يقين راههاى خود را بر آنان مىنماييم و در حقيقتخدا با نيكوكاران است
تفسیر آیه:براى رسیدن به هدایت ویژهى الهى، تلاش لازم است و باید گام اوّل را خود انسان بردارد. «جاهدوا - لنهدینّهم»، چنانكه در جاى دیگر مىفرماید: «اِن تنصروا اللَّه ینصركم»
گاهى، یك گام و یك لحظه تلاش خالصانه، هدایت و نجات ابدى را به دنبال دارد. («جاهدوا» به صورت ماضى و «لنهدینّهم» به صورت مضارع و مستمرّ آمده است.)
در مدیریّت و رهبرى، لازم نیست تمام ابعاد كار از روز اوّل روشن باشد، همین كه گامى الهى بر داشته شد، در وسط راه، هدایتهاى غیبى مىآید. «جاهدوا - لنهدینّهم»
آنچه به تلاشها ارزش مىدهد، خلوص است. «فینا»
راههاى وصول به قرب الهى، محدودیّتى ندارد. «سبلنا»
به وعدههاى خداوند اطمینان داشته باشیم. «لنهدینّهم» (حرف لام و نون تأكید، نشانههاى تأكید است)
نشانهى نیكوكار بودن، تلاش در راه حقّ و اخلاص است. «جاهدوا فینا - لمع المحسنین»
همراه بودن خداى بزرگ با بندهاى ضعیف، یعنى رسیدن انسان به همه چیز. «انّ اللّه لمع المحسنین» چنانكه در دعاى عرفهى امام حسینعلیه السلام مىخوانیم: «ماذا فقد مَن وجدك و ماذا وجد مَن فقدك» هر كه تو را یافت، چه كمبودى دارد و هر كه تو را از دست داد، چه دارد؟
خداوند، هم راه قرب را به ما نشان مىدهد و هم تا رسیدن به مقصد، دست ما را مىگیرد. «لنهدینّهم... مع المحسنین»
آيه شماره 29 از سوره مبارکه روم
گمراهان واقعی
متن آیه:بَلِ اتَّبَعَ الَّذِينَ ظَلَمُوا أَهْوَاءهُم بِغَيْرِ عِلْمٍ فَمَن يَهْدِي مَنْ أَضَلَّ اللَّهُ وَمَا لَهُم مِّن نَّاصِرِينَ
معنی آیه:نه [اين چنين نيست] بلكه كسانى كه ستم كردهاند بدون هيچ گونه دانشى هوسهاى خود را پيروى كردهاند پس آن كس را كه خدا گمراه كرده چه كسى هدايت مىكند و براى آنان ياورانى نخواهد بود
تفسیر آیه:مشركان تعقّل نمىكنند و به خود ظلم مىكنند. «لقوم یعقلون بل اتّبع الّذین ظلموا»
مشرك، براى شرك خود برهان علمى ندارد و سرچشمهى انحرافش هوسهاى درونى است. «اتّبع ... أهواءهم بغیر علم»
شرك، ظلم به خود است. «اتّبع الّذین ظلموا أهواءهم»
تمایلات انسان، متنوّع است. «أهواءهم»
خداوند كسانى را گمراه مىكند كه به جاى پیروى از علم و عقل، پیرو هوسهاى خود باشند. «اتّبع ... أهواءهم... أضل اللّه»
مشخصات مشرك چند چیز است:
ستمگرى: «ظلموا»
بىمنطقى: «بغیر علم»
گمراهى: «أضل اللّه»
بىیاورى: «ما لهم من ناصرین»
ستمگران هواپرست، روزى غریب وتنها خواهند ماند. «اتّبع... اهواءهم... ما لهم من ناصرین»
آيه شماره 53 از سوره مبارکه روم
محرومان ابدی
متن آیه:وَمَا أَنتَ بِهَادِي الْعُمْيِ عَن ضَلَالَتِهِمْ إِن تُسْمِعُ إِلَّا مَن يُؤْمِنُ بِآيَاتِنَا فَهُم مُّسْلِمُونَ
معنی آیه:و تو كوران را از گمراهى شان به راه نمى آورى تو تنها كسانى را مى شنوانى كه به آيات ما ايمان مى آورند و خود تسليمند
تفسیر آیه:وظیفه ى پیامبران، ارشاد مردم است، نه اجبار آنان به پذیرش هدایت. «ما انت بهاد العمى»
پذیرش مردم، محدود است. «ان تُسمع الاّ مَن یؤمن»
داشتن روحیّه ى تسلیم در برابر حقّ، زمینه ساز دریافت هاى معنوى است. «ان تُسمع الاّ... مسلمون»
زمین شوره سنبل بر نیارد
در آن تخم عمل ضایع مگردان
ایمان به تنهایى كافى نیست، تسلیم لازم است. «من یؤمن بآیاتنا فهم مسلمون»
آيه شماره 3 از سوره مبارکه لقمان
قرآن برای کیست ؟
متن آیه:هُدًى وَرَحْمَةً لِّلْمُحْسِنِينَ
معنی آیه:براى نيكوكاران رهنمود و رحمتى است
تفسیر آیه:قرآن، عین هدایت و رحمت است و در این زمینه هیچ گونه نقص و نارسایى ندارد. «هدىً و رحمة» (كلمههاى «هدىً» و «رحمة» در قالب مصدرى آمده كه نشان مبالغه مىباشد.)
ارشاد و هدایت، باید همراه رحمت و محبّت باشد. «هدىً و رحمة»
نیكوكاران، آمادگى پذیرش حقّ را دارند. «هدىً للمحسنین»
آيه شماره 20 از سوره مبارکه لقمان
ندیدن راه روشن
متن آیه:أَلَمْ تَرَوْا أَنَّ اللَّهَ سَخَّرَ لَكُم مَّا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ وَأَسْبَغَ عَلَيْكُمْ نِعَمَهُ ظَاهِرَةً وَبَاطِنَةً وَمِنَ النَّاسِ مَن يُجَادِلُ فِي اللَّهِ بِغَيْرِ عِلْمٍ وَلَا هُدًى وَلَا كِتَابٍ مُّنِيرٍ
معنی آیه:آيا ندانستهايد كه خدا آنچه را كه در آسمانها و آنچه را كه در زمين است مسخر شما ساخته و نعمتهاى ظاهر و باطن خود را بر شما تمام كرده است و برخى از مردم در باره خدا بى[آنكه] دانش و رهنمود و كتابى روشن [داشته باشند] به مجادله برمىخيزند
تفسیر آیه:بىتوجّهى به آفریدهها و نقش آنها در زندگى بشر، سبب سرزنش و توبیخ است. «ألم تروا»
تمام آفریدهها هدفدار و به خاطر بهرهگیرى انسان است. «سخّر لكم»
انسان قادر است آنچه را در آسمان و زمین است، به تسخیر خود درآورد. «سخّر لكم»
نعمتهاى الهى، هم گسترده وفراوان است، «اسبغ» هم در دسترس بندگان، «علیكم» و هم متنّوع. «ظاهرة و باطنة»
نباید از نعمتهاى باطنى خداوند غفلت كنیم و به آنها بىتوجّه باشیم. «ألم تروا... باطنة»
علىرغم گستردكى و فراوانى نعمتها، انسان دربارهى خدا مجادله مىكند و این نوعى كفران نعمت است. «اسبغ علیكم نعمه... یجادل فى اللّه»
جدالِ منطقى نیكوست، «و جادلهم بالّتى هى احسن» ولى جدالى كه بدون پشتوانهى علمى و به دور از هدایت الهى و مخالف با كتاب خدا باشد، بىارزش است.«یجادل فى اللّه بغیر علم و لاهُدىً و لاكتاب منیر»
در جهانبینى الهى، عقل، فطرت و وحى، منابع معتبر شناخت هستند، نه غیر آن. «علمٍ، هدىً، كتابٍ منیر»
آيه شماره 28 از سوره مبارکه ص
هدایت اختیاری
متن آیه:أَمْ نَجْعَلُ الَّذِينَ آمَنُواْ وَعَمِلُواْ الصَّالِحَاتِ كَالْمُفْسِدِينَ فِى الْأَرْضِ أَمْ نَجْعَلُ الْمُتَّقِينَ كَالْفُجَّار
معنی آیه:وآيا كسانى را كه ايمان آورده و كارهاى شايسته كردهاند همانند فسادگران در زمين قرار مىدهيم، يا اهل تقوا را مانند فاجران قرار مىدهيم؟
تفسیر آیه:دليل معاد، حكمت و عدالت الهى است. حكمت: هيچ چيزى بيهوده خلق نشده است. امّا عدالت: آيا ما فجّار و متّقين را يكسان قرار مىدهيم؟ «ما خلقنا... باطلا - ام نجعل المتّقين كالفجّار»
تقوا، كنارهگيرى و گوشهنشينى نيست، بلكه به ميدان آمدن و كار كردن است، البتّه كار نيك. «الّذين آمنوا و عملوا الصالحات... المتّقين»
فساد، تنها قتل و جنايت نيست، بلكه گناه نوعى فساد است. «كالمفسدين... كافجار»
اگر كسى صالحان و مفسدان را به يك چشم بنگرد، گويا هستى را باطل شمرده است. «ام نجعل الّذين آمنوا... كالمفسدين»
آيه شماره 29 از سوره مبارکه ص
دیدار با حقیقت
متن آیه:كِتَابٌ أَنزَلْنَاهُ إِلَيْكَ مُبَارَكٌ لِّيَدَّبَّرُواْ آيَاتِهِ وَلِيَتَذَكَّرَ أُوْلُواْ الْأَلْبَابِ
معنی آیه: (اين) كتاب مباركى است كه به سوى تو فرو فرستاديم تا در آيات آن تدبّر كنند و خردمندان پند گيرند.
تفسیر آیه:گرچه قرآن، مبارك است، امّا براى تدبّر است، نه فقط تبرّك جستن به ظاهر آن. (براى حفظ منزل، مسافر و عروس از خطرات) «كتاب... مبارك ليدبّروا»
تدّبر در قرآن مقدّمهى تذكّر است وگرنه چه بسا انسان اسرار و لطايف علمى قرآن را درك كند ولى مايهى غرورش شود. «يدّبّروا - يتذكّر»
تدّبر بايد در همهى آيات قرآن باشد نه تنها در آيات الاحكام. «ليدّبروا آياته»
شرط تدبّر و بهرهگيرى و پندپذيرى، عقل و خرد است. «ليدّبروا... و ليتذكّر اولواالالباب»
كسانى كه از قرآن متذكّر نمىشوند، بىخردند. «ليتذكّر اولواالالباب»
قرآن، مطابق عقل و خرد است، لذا اهل خرد با تدبّر در آن به احكام و رموزش پىمىبرند. «ليتذكّر اولوا الالباب» (در قرآن، امرى مخالف عقل يافت نمىشود)
معارف قرآن پايان ناپذير است. اين كه به همه دستور تدبّر مىدهد نشان آن است كه هر كس تدبّر كند به نكتهى تازهاى مىرسد و اگر علما و دانشمندان گذشته همهى اسرار قرآن را فهميده باشند، تدّبر ما لغو است.
آيه شماره 10 از سوره مبارکه انفال
یاری الهی
متن آیه:وَمَا جَعَلَهُ اللّهُ إِلاَّ بُشْرَى وَلِتَطْمَئِنَّ بِهِ قُلُوبُكُمْ وَمَا النَّصْرُ إِلاَّ مِنْ عِندِ اللّهِ إِنَّ اللّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ
معنی آیه:و اين [وعده] را خداوند جز نويدى [براى شما] قرار نداد و تا آنكه دلهاى شما بدان اطمينان يابد و پيروزى جز از نزد خدا نيست كه خدا شكست ناپذير [و] حكيم است
تفسیر آیه:رزمنده باید روحیّهى قوى داشته باشد. «وماجعله اللّه الاّ بُشرى» از عوامل پیروزى، انگیزه و روحیّهى قوى رزمندگان است.
هنگامى كه حركتى صحیح و در خط پیامبر باشد، عنایت خداوند و برطرف شدن عوامل ترس و اضطراب حتمى است. «وما جعله اللّه الاّ بُشرى»
پیروزى مؤمنان، تنها به ابتكار، طرح نظامى، سلاح و نفرات آنان و یا به خاطر فرشتگان نیست، بلكه اصل، اراده و خواست خداوند است. «وما النّصر الاّ من عند اللّه» چنانكه گاهى به خواست خداوند، گروه اندكى از مؤمنان بر گروه زیادى از دشمنان پیروز مىشوند. «كم من فئة قلیلة غلبت فئة كثیرة باذن اللّه»
امدادهاى الهى ویارى مؤمنان، بر اساس عزّت وحكمت است. «عزیز حكیم»
آيه شماره 106 از سوره مبارکه اعراف
حرف بدون دلیل
متن آیه:قَالَ إِن كُنتَ جِئْتَ بِآيَةٍ فَأْتِ بِهَا إِن كُنتَ مِنَ الصَّادِقِينَ
معنی آیه:گفت اگر معجزهاى آوردهاى پس اگر راست مىگويى آن را ارائه بده
تفسیر آیه:معجزه، دلیل صدق نبوّت است. «فأت بها ان كنت من الصادقین» فرعون با ابراز این سخن حقّ، اراده باطلى داشت و كسى را بالاتر از خود نمىدانست.
آيه شماره 119 از سوره مبارکه مائده
منفعت راستگویی
متن آیه:قَالَ اللّهُ هَذَا يَوْمُ يَنفَعُ الصَّادِقِينَ صِدْقُهُمْ لَهُمْ جَنَّاتٌ تَجْرِي مِن تَحْتِهَا الأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا أَبَدًا رَّضِيَ اللّهُ عَنْهُمْ وَرَضُواْ عَنْهُ ذَلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ
معنی آیه:خدا فرمود اين روزى است كه راستگويان را راستىشان سود بخشد براى آنان باغهايى است كه از زير [درختان] آن نهرها روان است هميشه در آن جاودانند خدا از آنان خشنود است و آنان [نيز] از او خشنودند اين است رستگارى بزرگ
تفسیر آیه:مؤمنان، اگر به خاطر صداقتشان، مشكلاتى را در دنیا تحمّل كنند، این راستى و صداقت در آخرت براى آنان كارساز است. «ینفع الصادقین صدقهم»
تنها صادقان نفع مىبرند، نه مدّعیان، شعاردهندگان وریاكاران. «ینفع الصادقین...»
بهشت در كنار رضایت خداوند، فوز بزرگ و رستگارى است. «جناتٍ... رضى اللَّه... ذلك الفوز العظیم»