آيه شماره 46 از سوره مبارکه عنكبوت
عذاب فراگیر
متن آیه:فَكُلاًّ أَخَذْنَا بِذَنبِهِ فَمِنْهُم مَّنْ أَرْسَلْنَا عَلَيْهِ حَاصِبًا وَ مِنْهُم مَّنْ أَخَذَتْهُ الصَّيْحَةُ وَ مِنْهُم مَّنْ خَسَفْنَا بِهِ الْأَرْضَ وَ مِنْهُم مَّنْ أَغْرَقْنَا وَ مَا كَانَ اللَّهُ لِيَظْلِمَهُمْ وَ لَاكِن كَانُواْ أَنفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ
معنی آیه:ما هر یک از آنان را به گناهانشان گرفتیم، بر بعضی از آنها طوفانی از سنگریزه فرستادیم، و بعضی از آنان را صیحه آسمانی فروگرفت، و بعضی دیگر را در زمین فرو بردیم، و بعضی را غرق کردیم; خداوند هرگز به آنها ستم نکرد، ولی آنها خودشان بر خود ستم میکردند!
تفسیر آیه:- تمام كیفرها به قیامت واگذار نشده است. (برخى اقوام در همین دنیا به كیفر گرفتار شدهاند.) «فكلاًّ اخذنا ...»
2- از مهلت دادن خدا مغرور نشویم كه عاقبت گناه، كیفر است. «فكلاًّ اخذنا بذنبه»
3- قهر الهى، عادلانه است. «و ما كان اللَّه لیظلمهم»
4- سرنوشت هر كس در گرو اعمال خود اوست. «كانوا أنفسهم یظلمون»
5 - تكبّر در برابر حقّ، ظلم به خویشتن است. «كانوا أنفسهم یظلمون»
آيه شماره 51 از سوره مبارکه فرقان
پیامبران آدمیت
متن آیه:وَ لَوْ شِئْنَا لَبَعَثْنَا فىِ كُلِّ قَرْيَةٍ نَّذِيرًا
معنی آیه:و اگر میخواستیم، در هر شهر و دیاری بیمدهندهای برمیانگیختیم (ولی این کار لزومی نداشت).
تفسیر آیه: 1- گرچه براى هر امّتى رهبرى لازم است، «و اِنْ من اُمّة الاّ خَلا فیها نذیر[فاطر/24]در هر قریهاى یك پیامبر بود، این كار به وحدتِ رهبرىِ امّت ضربه مىزد. «ولو شئنا لبعثنا...»
2- رسالت امرى توقیفى است، نه قراردادى و انتخابى. «ولو شئنا لبعثنا...»
آيه شماره 91 از سوره مبارکه مومنون
خدای یگانه
متن آیه:مَا اتخَّذَ اللَّهُ مِن وَلَدٍ وَ مَا كَانَ مَعَهُ مِنْ إِلَاهٍ إِذًا لَّذَهَبَ كلُُّ إِلَاهِ بِمَا خَلَقَ وَ لَعَلَا بَعْضُهُمْ عَلىَ بَعْضٍ سُبْحَنَ اللَّهِ عَمَّا يَصِفُونَ
معنی آیه:خدا هرگز فرزندی برای خود انتخاب نکرده; و معبود دیگری با او نیست; که اگر چنین میشد، هر یک از خدایان مخلوقات خود را تدبیر و اداره میکردند و بعضی بر بعضی دیگر برتری میجستند (و جهان هستی به تباهی کشیده میشد); منزه است خدا از آنچه آنان توصیف میکنند!
تفسیر آیه:1-هر مخلوقى در سیطرهى خالق است. «لذهب كلّ اله بما خلق»
2- تعدّد مدیریّت، مانع موفّقیّت است. «لذهب كلّ اله بما خلق»
3- نظام هماهنگ و سامان یافته، نشانه یكتایى خداوند است. «اذاً لذهب كلّ اله»
4- هر گاه تصورات غلط و انحرافى دیگران را بازگو كردیم، براى پاكسازى روح خود و دیگران خداوند را تسبیح كنیم. «سبحان اللّه عمّا یصفون»
5- خدا را از همهى انحرافها و خرافهها دور و منزّه بدانیم. «عمّا یَصفون»
آيه شماره 100 از سوره مبارکه مومنون
حرف بی اساس
متن آیه:لَعَلىِّ أَعْمَلُ صَالِحًا فِيمَا تَرَكْتُ كلاَّ إِنَّهَا كلَمَةٌ هُوَ قَائلُهَا وَ مِن وَرَائهِم بَرْزَخٌ إِلىَ يَوْمِ يُبْعَثُونَ
معنی آیه:شاید در آنچه ترک کردم (و کوتاهی نمودم) عمل صالحی انجام دهم!» (ولی به او میگویند: (چنین نیست! این سخنی است که او به زبان میگوید (و اگر بازگردد، کارش همچون گذشته است)! و پشت سر آنان برزخی است تا روزی که برانگیخته شوند!
تفسیر آیه:1- تقاضاى بازگشت از سوى كفّار جدى است ولى قول آنان در مورد صالح شدن مشكوك است. «لعلّى اعمل»
2- عمل صالح، زاد و توشهى بعد از مرگ است. «ارجعون لعلّى اعمل صالحا »
3-كسانى كه مُكنت و امكاناتى دارند، باید بیشتر عمل صالح انجام دهند. «اعمل صالحا فیما تركت»
اى كه دستت مىرسد كارى بكن پیش از آن كز تو نیاید هیچ كار
4- دنیا مزرعهى آخرت است. «اعمل صالحا فیما تركت»
5- اقرار كافران به اشتباه، تنها با زبان است و پشتوانه ى قلبى ندارد. «انّها كلمة هوقائلها»
آيه شماره 128 از سوره مبارکه بقره
روز نیایش
متن آیه:رَبَّنا وَ اجْعَلْنا مُسْلِمَيْنِ لَكَ وَ مِنْ ذُرِّيَّتِنا أُمَّةً مُسْلِمَةً لَكَ وَ أَرِنا مَناسِكَنا وَ تُبْ عَلَيْنا إِنَّكَ أَنْتَ التَّوَّابُ الرَّحيمُ
معنی آیه:پروردگارا، و نيز ما را دو مسلمان براى خود بگردان و از ذريه ما نيز امتى مسلمان براى خودت بدار و مناسك ما را بما نشان بده و توبه ما را بپذير كه تو تواب و مهربانى !
تفسیر آیه:1- به كمالات امروز خود قانع نشوید، تكامل و تداوم آنرا از خدا بخواهید. «ربنا و اجعلنا مسلمَین لك»
2- توجّه به نسل و فرزندان، یك دورنگرى عاقلانه و خداپسندانه است كه حاكى از وسعت نظر و سوز وعشق درونى است وبارها در دعاهاى حضرت ابراهیم آمده است. «ومن ذریّتنا»
3- راه و روش بندگى را باید از خدا آموخت وگرنه انسان گرفتار انواع خرافات و انحرافات مىشود. «أرنا مناسكنا»
4- تا روح تسلیم نباشد، بیان احكام سودى نخواهد داشت. در اینجا ابراهیم علیه السلام ابتدا از خداوند روح تسلیم تقاضا مىكند، سپس راه و روش عبادت و بندگى را مىخواهد. «واجعلنا مسلمَین لك... ارنا مناسكنا»
5 - نیاز به توبه وبازگشت الطاف الهى، در هر حال وبراى هر مقامى، ارزش است. «تب [در حدیث مىخوانیم: رسول اكرم صلى الله علیه وآله هر روز، هفتاد مرتبه استغفار مىنمود، با اینكه او معصوم بود و هیچ گناهى نداشت.] علینا»
آيه شماره 116 از سوره مبارکه مومنون
عرش کریم
متن آیه:فَتَعَلىَ اللَّهُ الْمَلِكُ الْحَقُّ لَا إِلَاهَ إِلَّا هُوَ رَبُّ الْعَرْشِ الْكَرِيمِ
معنی آیه:پس برتر است خداوندی که فرمانروای حق است (از اینکه شما را بیهدف آفریده باشد)! معبودی جز او نیست; و او پروردگار عرش کریم است!
تفسیر آیه:1- خداوند، كار عبث و بیهوده نمىكند. «فتعالى اللّه»
2- حكومت حقّ، از آن خداست. «الملك الحقّ»
3- هستى، تحت تربیت و مدیریّت الهى است. «ربّ العرش» و در جاى دیگر مىخوانیم: «ربّ الناس»، «ربّ العالمین» و «ربّ كلّ شىء»
آيه شماره 71 از سوره مبارکه فرقان
بازگشت
متن آیه:وَ مَن تَابَ وَ عَمِلَ صَالِحًا فَإِنَّهُ يَتُوبُ إِلىَ اللَّهِ مَتَابًا
معنی آیه:و کسی که توبه کند و عمل صالح انجام دهد، بسوی خدا بازگشت میکند (و پاداش خود را از او میگیرد.)
تفسیر آیه:1- توبهى واقعى آن است كه با عمل صالح همراه باشد. «تاب و عمل صالحا»
2- توبه كننده، مهمان خداست. «یتوب الى اللّه»