آيه شماره 76 از سوره مبارکه مومنون
خواب غفلت
متن آیه:وَ لَقَدْ أَخَذْنَاهُم بِالْعَذَابِ فَمَا اسْتَكاَنُواْ لِرَبهِّمْ وَ مَا يَتَضَرَّعُونَ
معنی آیه:ما آنها را به عذاب و بلا گرفتار ساختیم (تا بیدار شوند)، اما آنان نه در برابر پروردگارشان تواضع کردند، و نه به درگاهش تضرع می کنند!
تفسیر آیه:1-هدف از قهر الهى در دنیا، بیدارى غافلان است. «اخذناهم ... فما استكانوا»
2- گاهى كافران وگمراهان، در دنیا نیز به كیفرهاى الهى مبتلا مى شوند.«اخذناهم»
3- كافران لجوج، نه با رحمت خداوند هدایت مى شوند و نه با قهر و عذاب الهى. «فما استكانوا»
4- بدترین نوع تكبر، استكبار در برابر ربّ است. «فما استكانوا لربّهم»
(انسان سنگدل به جایى مى رسد كه در برابر خداى بزرگ، هرگز خضوع و تضرّع و ناله نمى كند)
آيه شماره 78 از سوره مبارکه مومنون
توجه به نعمتها
متن آیه:وَ هُوَ الَّذِى أَنشَأَ لَكمُُ السَّمْعَ وَ الْأَبْصَارَ وَ الْأَفْئدَةَ قَلِيلًا مَّا تَشْكُرُونَ
معنی آیه:و او کسی است که برای شما گوش و چشم و قلب (عقل) ایجاد کرد; اما کمتر شکر او را بجا میآورید.
تفسیر آیه:1- راههاى شناخت، از بزرگترین نعمتهاى الهى اند. «اَنشأ لكم السمع...»
2- راه شناخت، در محسوسات منحصر نیست، بلكه دل نیز ابزار شناخت است. «السمع و الافئدة»
3- شكر مُنعم واجب است و كسى كه از نعمتها درست استفاده نكند، ناسپاس و مورد توبیخ است. «قلیلاً ما تشكرون » » 4-یاد نعمتهاى الهى، زمینه ى شناخت و شكر است. «تشكرون»
آيه شماره 36 از سوره مبارکه عنكبوت
پیام آوران
متن آیه:وَ إِلىَ مَدْيَنَ أَخَاهُمْ شُعَيْبًا فَقَالَ يَاقَوْمِ اعْبُدُواْ اللَّهَ وَ ارْجُواْ الْيَوْمَ الآخَرَ وَ لَا تَعْثَوْاْ فىِ الْأَرْضِ مُفْسِدِينَ
معنی آیه:و ما بسوی «مدین»، برادرشان «شعیب» را فرستادیم; گفت: «ای قوم من! خدا را بپرستید، و به روز بازپسین امیدوار باشید، و در زمین فساد نکنید!»
تفسیر آیه:1- انبیا كه پدران فكرى و ایمانى و اخلاقى مردمند، با آنان برادرانه رفتار مىكنند. «اخاهم شعیبا»
2- در دعوت به سوى خداوند، عواطف را فراموش نكنیم. «یا قومِ اعبدوا اللَّه» (اى قوم من!)
3- توحید و معاد، سرلوحهى دعوت انبیاست. «اعبدوا اللَّه و ارجوا الیوم الآخر»
4- بندگى خدا و ایمان به مبدأ و معاد، زمینهى دورى از فساد است. «اعبدوا اللَّه و ارجوا الیوم الاخر و لاتعثوا»
5- انسانها معصوم نیستند و گاهى گرفتار لغزش و گناه مىشوند؛ آنچه خطرناكتراست، فساد آگاهانه، مغرضانه و مصرّانه است. «لاتعثوا... مفسدین»
آيه شماره 34 از سوره مبارکه عنكبوت
فرشته عذاب
متن آیه:إِنَّا مُنزِلُونَ عَلىَ أَهْلِ هَذِهِ الْقَرْيَةِ رِجْزًا مِّنَ السَّمَاءِ بِمَا كاَنُواْ يَفْسُقُونَ
معنی آیه:ما(فرشتگان) بر اهل این شهر و آبادی به خاطر گناهانشان، عذابی از آسمان فرو خواهیم ریخت!»
تفسیر آیه:- عملكرد انسان، در طبیعت تأثیرگذار است. همانگونه كه عمل خوب، باعث نزول نعمت و رحمت مىشود، «و لو انّ اهل القرى آمنوا واتّقوا لفتحنا علیهم بركات من السّماء والارض»(اعراف/96) به عكس، گناهان، نعمتها را تبدیل به عذاب مىكند. «رجزاً من السّماء»
2- تكرار گناه و اصرار بر آن، سبب نزول قهر الهى است. «كانوا یفسقون»
آيه شماره 38 از سوره مبارکه عنكبوت
فریب خورده
متن آیه:وَ عَادًا وَ ثَمُودَاْ وَ قَد تَّبَينََ لَكُم مِّن مَّسَاكِنِهِمْ وَ زَيَّنَ لَهُمُ الشَّيْطَانُ أَعْمَالَهُمْ فَصَدَّهُمْ عَنِ السَّبِيلِ وَ كاَنُواْ مُسْتَبْصِرِينَ
معنی آیه:ما طایفه «عاد» و «ثمود» را نیز (هلاک کردیم)، و مساکن (ویران شده) آنان برای شما آشکار است; شیطان اعمالشان را برای آنان آراسته بود، از این رو آنان را از راه (خدا) بازداشت در حالی که بینا بودند.
تفسیر آیه:1- زشتىهاى خود را خوب دیدن، دام شیطان است. «زیّن لهم الشّیطان اعمالهم» (غرور و خود بزرگ بینى و افتخار به ثروت و قدرت، جلوههایى از تزیین شیطانى است.)
2- تبلیغات و توجیهات مسموم فرهنگى، یكى از عوامل انحراف از حقّ است. «زیّن لهم الشّیطان... فصدّهم»
3- انسان فطرتاً زینت و زیبایى را دوست دارد و شیطان از این گرایش درونى، سوء استفاده مىكند. «زیّن لهم الشّیطان... فصدّهم»
4 - انسانهاى بصیر و آگاه نیز در معرض اغفال شیطانند. «زیّن لهم الشّیطان... و كانوا مستبصرین»
5- مردم از طریق فطرت، عقل و ارشاد انبیا آگاه مىشوند، «كانوا مستبصرین» ولى شیطان هم بیكار نیست. «زیّن لهم الشّیطان... فصدّهم»
آيه شماره 82 از سوره مبارکه مومنون
انکار معاد
متن آیه:قَالُواْ أَ ءِذَا مِتْنَا وَ كُنَّا تُرَابًا وَ عِظَامًا أَ ءِنَّا لَمَبْعُوثُونَ
معنی آیه:آنها گفتند: «آیا هنگامی که مردیم و خاک و استخوانهایی (پوسیده) شدیم، آیا بار دیگر برانگیخته خواهیم شد؟!
تفسیر آیه:1-كفّار، منطق و استدلال ندارند و تنها حربهى آنان در برابر حقّ، تعجب همراه با انكار است. «ءَاِذا»
2- عدم تعقّل، ریشهى انكار حقّ است. (توجّه به مرگ و حیات و گردش شب و روز، زمینهساز ایمان به معاد مىشود) «یحیى ویمیت... أفلاتعقلون... قالوا ءاذا مِتنا»
آيه شماره31 از سوره مبارکه ابراهيم
روزپاداش
متن آیه:قُل لِّعِبَادِيَ الَّذِينَ آمَنُواْ يُقِيمُواْ الصَّلاَةَ وَيُنفِقُواْ مِمَّا رَزَقْنَاهُمْ سِرًّا وَعَلانِيَةً مِّن قَبْلِ أَن يَأْتِيَ يَوْمٌ لاَّ بَيْعٌ فِيهِ وَلاَ خِلاَلٌ
معنی آیه:به آن بندگانم كه ايمان آوردهاند بگو نماز را بر پا دارند و از آنچه به ايشان روزى دادهايم پنهان و آشكارا انفاق كنند پيش از آنكه روزى فرا رسد كه در آن نه داد و ستدى باشد و نه دوستي
تفسیر آیه:1- ایمان قلبى كافى نیست، نماز، انفاق و عمل صالح لازم است. «آمنوا یقیموا الصلوة وینفقوا»
2- مورد انفاق، تنها مال نیست، از هر چه داریم باید انفاق كنیم. (چه علم و ثروت، چه آبرو و قدرت) « ممّا رزقناهم»
3-انفاق باید از رزق خدا یعنى مال حلال باشد، نه از هر مالى كه داشتیم. فرمود: «رزقناهم » و نفرمود «عندكم»
4- انفاق باید گاهى پنهان و گاهى آشكارا باشد. «سرّاً و علانیة»
5- اگر دنبال تجارت هستید در دنیا با خدا معامله كنید، زیرا كه در قیامت هیچ دادوستدى نیست. «یومٌ لا بیعٌ فیه»
آيه شماره 84 از سوره مبارکه مومنون
اعتراف به توحید
متن آیه:قُل لِّمَنِ الْأَرْضُ وَ مَن فِيهَا إِن كُنتُمْ تَعْلَمُونَ
معنی آیه:بگو: «زمین و کسانی که در آن هستند از آن کیست، اگر شما میدانید؟!»
تفسیر آیه:1-ریشهى شرك، جهل و غفلت است. «لمن الارض... اِن كنتم تعلمون»
2- یكى از شیوههاى تبلیغ، طرح سؤال است. «لمَن الارض»
3- علم مفید آن است كه انسان را خداشناس كند. «لمَن الارض... ان كنتم تعلمون»
آيه شماره 37 از سوره مبارکه ابراهيم
امید به خدا
متن آیه:رَّبَّنَا إِنِّي أَسْكَنتُ مِن ذُرِّيَّتِي بِوَادٍ غَيْرِ ذِي زَرْعٍ عِندَ بَيْتِكَ الْمُحَرَّمِ رَبَّنَا لِيُقِيمُواْ الصَّلاَةَ فَاجْعَلْ أَفْئِدَةً مِّنَ النَّاسِ تَهْوِي إِلَيْهِمْ وَارْزُقْهُم مِّنَ الثَّمَرَاتِ لَعَلَّهُمْ يَشْكُرُونَ
معنی آیه:پروردگارا من [يكى از] فرزندانم را در درهاى بىكشت نزد خانه محترم تو سكونت دادم پروردگارا تا نماز را به پا دارند پس دلهاى برخى از مردم را به سوى آنان گرايش ده و آنان را از محصولات [مورد نيازشان] روزى ده باشد كه سپاسگزارى كنند
تفسیر آیه: 1-دیندارى، گاهى با آوارگى، هجرت، دورى از خانواده و محرومیت از امكانات رفاهى همراه است. «اسكنت من ذریّتى بواد غیر زرع»
2-محور و مقصد حركت ابراهیم نماز است. «ربّنا لیقیموا الصلوة»
3- نماز در ادیان قبل نیز بوده است. «لیقیمواالصلوة»
4- محبوبیّت و گرایش دلها به دست خداست. «فاجعل افئدة...»
5- مردان خدا، دنیا را براى هدفى عالى مىخواهند. «من الثمرات لعلّهم یشكرون»
آيه شماره 40 از سوره مبارکه ابراهيم
بهترین دعا
متن آیه:رَبِّ اجْعَلْنِي مُقِيمَ الصَّلاَةِ وَمِن ذُرِّيَّتِي رَبَّنَا وَتَقَبَّلْ دُعَاء
معنی آیه:پروردگارا مرا برپادارنده نماز قرار ده و از فرزندان من نيز پروردگارا و دعاى مرا بپذير
تفسیر آیه: 1-تكرار «ربّ» در آغاز دعاهاى حضرت ابراهیم، نشانه تأثیر آن دراستجابت دعا و یا یكى از آداب آن است. «ربّ اجعلنى»
2- براى اقامهى نماز خود و فرزندانتان، از خداوند استمداد كنید. «ربّ اجعلنى»
3- نماز، محور دعاهاى حضرت ابراهیم است. «ربّنا لیقیموا الصّلاة»، « ربّ اجعلنى مقیم الصّلاة»
4- با آنكه رسالت انبیا اقامهى دین است اما دعا براى اقامهى نماز به جاى آن، نشانه آن است كه نماز چهره و سیماى تمامنماى دین است. «مقیم الصّلاة»