شما درحال مشاهده محتوای قالب بندی نشده این مطلب هستید.برای مشاهده نسخه قالب بندی شده روی لینک فوق کلیک کنید
آيه شماره 22 از سوره مبارکه الرعد
یاران صبر « آغاز محرم »
متن آیه:وَالَّذِينَ صَبَرُواْ ابْتِغَاء وَجْهِ رَبِّهِمْ وَأَقَامُواْ الصَّلاَةَ وَأَنفَقُواْ مِمَّا رَزَقْنَاهُمْ سِرًّا وَعَلاَنِيَةً وَيَدْرَؤُونَ بِالْحَسَنَةِ السَّيِّئَةَ أُوْلَئِكَ لَهُمْ عُقْبَى الدَّارِ
معنی آیه:و كسانى كه براى طلب خشنودى پروردگارشان شكيبايى كردند و نماز برپا داشتند و از آنچه روزيشان داديم نهان و آشكارا انفاق كردند و بدى را با نيكى مىزدايند ايشان راست فرجام خوش سراى باقى
تفسیر آیه:صبر و استقامتى ارزش دارد كه براى خداوند و در راه او باشد. (نه هر تعصب و لجاجت ویكدندگى) «صبروا ابتغاء وجه ربّهم»
نماز باید اقامه شود، نه آنكه فقط خوانده شود. یعنى باید آداب، شرایط، حدود و دستورات آن مراعات شود. «اقاموا الصّلاة»
رابطه با خدا بدون كمك به دیگران مقبولیّتى ندارد، گرچه كمك هم تنها كمك مالى نیست. «اقاموا الصّلاة و انفقوا»
به انفاق خود مغرور نشوید، آنچه مىدهید از اوست. «انفقوا ممّا رزقناهم»
وقتى نیّت كار «ابتغاء وجه ربّ» یعنى رضایت پروردگار شد، دیگر پنهان و آشكار عمل مهم نیست. «سراً و علانیةً»
حكمت اقتضا مىكند كه بعضى از كمكها علنى وبعضى دیگر مخفى باشد. «سرّاً وعلانیةً»
گناه را با توبه، منكر را با معروف، ظلم را با عفو، ناسزا را با سلام، عذاب را با صدقه، جفا را با صله، استبداد را با مشورت و ولایت طاغوت و شیطان را با ولایت حقّ جبران نماییم. «یدرون بالحسنة السّیّئة»
خوش عاقبتى در دنیا و آخرت از آنِ صاحبان خرد است. «اولوا الالباب... اولئك لهم عقبى الدار»
آيه شماره 24 از سوره مبارکه الرعد
بهترین سرانجام
متن آیه:سَلاَمٌ عَلَيْكُم بِمَا صَبَرْتُمْ فَنِعْمَ عُقْبَى الدَّارِ
معنی آیه:درود بر شما به [پاداش] آنچه صبر كرديد راستى چه نيكوست فرجام آن سراى
تفسیر آیه:سرچشمه همه كمالات صبر است. «بما صبرتم» صبر در پایان هشت نشانه و كمال براى اولوا الالباب بیان شده وفرشتگان نیز اساس درود خود را صبر مؤمنین مىدانند.
سلام كردن به هنگام ورود، شیوهى فرشتگان است. «یدخلون علیهم، سلام علیكم»
بهشت «دارالسلام» است. چون فرشتهها از هر سو بر بهشتیان سلام مىكنند. «من كل باب سلام علیكم»
به كسانى كه پایدارى وپشتكار دارند احترام بگذاریم. «سلام علیكم بماصبرتم»
در نظام الهى حتى بكار بردن كلمات ودرود وتبریك نیز بر اساس یك مبنا و حكمت (ایمان و عمل) است نه تملق و گزافه. «سلام علیكم بما صبرتم»
آيه شماره 5 از سوره مبارکه إبراهيم
حرکت نورانی
متن آیه:وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا مُوسَى بِآيَاتِنَا أَنْ أَخْرِجْ قَوْمَكَ مِنَ الظُّلُمَاتِ إِلَى النُّورِ وَذَكِّرْهُمْ بِأَيَّامِ اللّهِ إِنَّ فِي ذَلِكَ لآيَاتٍ لِّكُلِّ صَبَّارٍ شَكُورٍ
معنی آیه:و در حقيقت موسى را با آيات خود فرستاديم [و به او فرموديم] كه قوم خود را از تاريكيها به سوى روشنايى بيرون آور و روزهاى خدا را به آنان يادآورى كن كه قطعا در اين [يادآورى] براى هر شكيباى سپاسگزارى عبرتهاست
تفسیر آیه:انبیا باید معجزه داشته باشند. «ارسلنا... بِایاتنا»
هدف كلّى انبیا، یكى است. خداوند در آیه اوّل این سوره به پیامبر اسلام، و در این آیه به حضرت موسى مىفرماید: مردم را از تاریكىها خارج كنید و به نور هدایت نمایید. «اخرج قومك»
اوّلین حوزهى مأموریت انبیا، قوم خودشان است. «قومك»
راه نجات مردم از ظلمات، یاد قهر وقدرت خدا نسبت به ستمگران و توجّه به الطاف اونسبت به گذشتگان است. «ذكّرهم بایّام اللَّه»
توجّه به تاریخ، زمینهى صبر و شكر را در انسان به وجود مىآورد. یادآورى مصیبتها وتلخىهاى گذشته و برطرف شدن آنها، انسان را به شكر وادار مىكند. و توجّه به پایدارى امّتها و پیروزى آنان، آدمى را به صبر و مقاومت دعوت مىكند. «ان فى ذلك لایات لكل صبار شكور»
همهى روزها روز خداست، امّا روز تجلّى قدرت خداوند حساب دیگرى دارد. (تجلّى قدرت او در قهر بر كفّار و تجلّى لطف او بر مؤمنین.) «ایّام اللَّه»
هرگونه جشن یا سوگوارى و مراسم ویژهاى كه بزرگداشت ایاماللَّه باشد جایز است. «ذكّرهم بایّام اللَّه» (بر خلاف نظر فرقهى منحرف وهّابیّت)
مؤمن در سختى، صبر و در رفاه، شكر مىكند. «صبّار شكور»
صبر زمینه درك حقیقت است. «لایات لكل صبار»
آيه شماره 42 از سوره مبارکه النحل
اعتماد به خدا
متن آیه:الَّذِينَ صَبَرُواْ وَعَلَى رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُونَ
معنی آیه:همانان كه صبر نمودند و بر پروردگارشان توكل مىكنند
تفسیر آیه:در برابر ستمگران، به ایمان، توكل و مقاومت خود وابسته باشید، نه قدرتهاى بیگانه و خارجى. «صبروا وعلى ربهم یتوكلون»
گشایش وآسایش، بدون تحمل سختى هجرت، حاصل نمىشود. «هاجروا ... لنبوّئنّهم فى الدنیا حسنة»
آيه شماره 96 از سوره مبارکه النحل
پاداش خدابینی
متن آیه:مَا عِندَكُمْ يَنفَدُ وَمَا عِندَ اللّهِ بَاقٍ وَلَنَجْزِيَنَّ الَّذِينَ صَبَرُواْ أَجْرَهُم بِأَحْسَنِ مَا كَانُواْ يَعْمَلُونَ
معنی آیه:آنچه پيش شماست تمام مىشود و آنچه پيش خداست پايدار است و قطعا كسانى را كه شكيبايى كردند به بهتر از آنچه عمل مىكردند پاداش خواهيم داد
تفسیر آیه:جز خدا، هیچ كس و هیچ چیز باقى نیست. «ما عندكم ینفد...»
دل كندن از مادیات و پیوسته به خدا و پایدارى بر تعهدات و وفاى به عهد، نیاز به صبر و مخالفت با هواى نفس دارد. «و لنجزینّ الذین صبروا»
دل كندن از دنیا، محرومیت نیست كامیابى است. «و لنجزین الذین صبروا»
هیچ مشترى بهتر از خدا نیست، چون جنس معمولى یا پست را هم به گران قیمت مىخرد. «بأحسن ما كانوا یعملون»
آيه شماره 126 از سوره مبارکه النحل
اعتماد به خدا « تاسوعای حسینی »
متن آیه:وَإِنْ عَاقَبْتُمْ فَعَاقِبُواْ بِمِثْلِ مَا عُوقِبْتُم بِهِ وَلَئِن صَبَرْتُمْ لَهُوَ خَيْرٌ لِّلصَّابِرينَ
معنی آیه:و اگر عقوبت كرديد همان گونه كه مورد عقوبت قرار گرفتهايد [متجاوز را ] به عقوبت رسانيد و اگر صبر كنيد البته آن براى شكيبايان بهتر است
تفسیر آیه:حتى نسبت به دشمنان و شكنجه كنندگان، عدل و انصاف را مراعات بكنید. «بمثل ما عوقبتم»
مقابله به مثل، حق طبیعى و الهى است. «فعاقبوا»
در صبر لذّتى است كه در انتقام نیست. «و لئن صبرتم لهو خیرٌ»
آنجا كه هیجان و ناباورى در كار است، وعدههاى خود را با تأكید مطرح كنید. (در «لَهو خیر» تاكیدى است كه در «فهو خیر» نیست)
جنگ هم قانون و اخلاق دارد. «بمثل ما عوقبتم ، و لئن صبرتم ...»
قانون به تنهایى كارساز نیست، اخلاق لازم است. «بمثل ما عوقبتم» قانون است و «لئن صبرتم» اخلاق است.
فكر نكیند كه صبر شما به سود مخالفان است، بلكه به سود خودتان مىباشد. (روزى مىرسد كه برگ سبز پیروزى به دست شما مىافتد، ووجدان مخالفان بیدار شده ودنیا صحنههاى برخورد میان شما را مىبیند، به عظمت و بزرگى شماو... پى مىبرد.) «فهو خیر للصّابرین»
آيه شماره 28 از سوره مبارکه الكهف
زینت عبادت « شهادت امام سجاد علیه السلام »
متن آیه:وَاصْبِرْ نَفْسَكَ مَعَ الَّذِينَ يَدْعُونَ رَبَّهُم بِالْغَدَاةِ وَالْعَشِيِّ يُرِيدُونَ وَجْهَهُ وَلَا تَعْدُ عَيْنَاكَ عَنْهُمْ تُرِيدُ زِينَةَ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَلَا تُطِعْ مَنْ أَغْفَلْنَا قَلْبَهُ عَن ذِكْرِنَا وَاتَّبَعَ هَوَاهُ وَكَانَ أَمْرُهُ فُرُطًا
معنی آیه:و با كسانى كه پروردگارشان را صبح و شام مىخوانند [و] خشنودى او را مىخواهند شكيبايى پيشه كن و دو ديدهات را از آنان برمگير كه زيور زندگى دنيا را بخواهى و از آن كس كه قلبش را از ياد خود غافل ساختهايم و از هوس خود پيروى كرده و [اساس] كارش بر زيادهروى است اطاعت مكن
تفسیر آیه:ثروتمندان براى منصرف كردن پیامبر از معاشرت با تهىدستان مؤمن تلاش مىكردند و پیامبر در برابر آن تلاشها، مأمور به مقاومت شد. «واصبر نفسك»
همدلى با تهىدستان سخت است، ولى باید تحمّل كرد. «واصبر نفسك»
ایبندى به دعا و نیایش، شرط شایستگى افراد براى مصاحبت و همنشینى است. «واصبر نفسك مع الّذین یدعون ربّهم...»
دعاى دائمى وخالصانه، ارزشمند است. «بالغَداوَةوالعشىّیریدون وجهه»
در آغاز و پایان هر روز باید به یاد خدا بود. «بالغداوَة والعشى»
براى بدست آوردن دنیا و رضایت سرمایهداران، از تهىدستان فاصله نگیریم. «تُرید زینة الحیاة الدنیا»
زشتترین كار آن است كه مردم به خدا توجّه كنند، ولى رهبر، به دنیا. «یریدون وجهه... و لا تعد عیناك عنهم تُرید زینة الحیاة الدنیا»
خطر دنیاطلبى تا حدّى است كه خداوند، به پیامبران هم هشدار مىدهد. «ولاتعد عیناك عنهم تُرید زینة الحیاة الدنیا»
كسى كه بدنبال دنیا مىرود، از مسیر رهروان الهى خارج مىشود. «یریدون وجهه... ترید زینة الحیاة الدنیا» دنیاگرایى در مقابل خداگرایى است.
كیفر دنیاگرایى، غفلت از یاد خداوند است. «ترید زینة الحیاة الدنیا ولا تطع من اغفلنا قلبه»
ارزش یاد خدا، به ریشهدار بودن آن در قلب وروح است. «اغفلنا قلبه عن ذكرنا»
انسان گام به گام سقوط مىكند؛ اوّل غفلت، آنگاه هوسرانى و سپس مسیر انحرافى. «اغفلنا، اتّبع هواه، كان امره فُرطا»
رهبرى افراد غافل، هواپرست و افراطى ممنوع است. «اغفلنا، اتبع هواه، كان امره فرطاً»
اعتدال، ارزش و زیادهروى ضد ارزش است. «وكان امره فرطا»
آيه شماره 28 از سوره مبارکه الكهف
زینت عبادت « شهادت امام سجاد علیه السلام »
متن آیه:وَاصْبِرْ نَفْسَكَ مَعَ الَّذِينَ يَدْعُونَ رَبَّهُم بِالْغَدَاةِ وَالْعَشِيِّ يُرِيدُونَ وَجْهَهُ وَلَا تَعْدُ عَيْنَاكَ عَنْهُمْ تُرِيدُ زِينَةَ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَلَا تُطِعْ مَنْ أَغْفَلْنَا قَلْبَهُ عَن ذِكْرِنَا وَاتَّبَعَ هَوَاهُ وَكَانَ أَمْرُهُ فُرُطًا
معنی آیه:و با كسانى كه پروردگارشان را صبح و شام مىخوانند [و] خشنودى او را مىخواهند شكيبايى پيشه كن و دو ديدهات را از آنان برمگير كه زيور زندگى دنيا را بخواهى و از آن كس كه قلبش را از ياد خود غافل ساختهايم و از هوس خود پيروى كرده و [اساس] كارش بر زيادهروى است اطاعت مكن
تفسیر آیه:ثروتمندان براى منصرف كردن پیامبر از معاشرت با تهىدستان مؤمن تلاش مىكردند و پیامبر در برابر آن تلاشها، مأمور به مقاومت شد. «واصبر نفسك»
همدلى با تهىدستان سخت است، ولى باید تحمّل كرد. «واصبر نفسك»
ایبندى به دعا و نیایش، شرط شایستگى افراد براى مصاحبت و همنشینى است. «واصبر نفسك مع الّذین یدعون ربّهم...»
دعاى دائمى وخالصانه، ارزشمند است. «بالغَداوَةوالعشىّیریدون وجهه»
در آغاز و پایان هر روز باید به یاد خدا بود. «بالغداوَة والعشى»
براى بدست آوردن دنیا و رضایت سرمایهداران، از تهىدستان فاصله نگیریم. «تُرید زینة الحیاة الدنیا»
زشتترین كار آن است كه مردم به خدا توجّه كنند، ولى رهبر، به دنیا. «یریدون وجهه... و لا تعد عیناك عنهم تُرید زینة الحیاة الدنیا»
خطر دنیاطلبى تا حدّى است كه خداوند، به پیامبران هم هشدار مىدهد. «ولاتعد عیناك عنهم تُرید زینة الحیاة الدنیا»
كسى كه بدنبال دنیا مىرود، از مسیر رهروان الهى خارج مىشود. «یریدون وجهه... ترید زینة الحیاة الدنیا» دنیاگرایى در مقابل خداگرایى است.
كیفر دنیاگرایى، غفلت از یاد خداوند است. «ترید زینة الحیاة الدنیا ولا تطع من اغفلنا قلبه»
ارزش یاد خدا، به ریشهدار بودن آن در قلب وروح است. «اغفلنا قلبه عن ذكرنا»
انسان گام به گام سقوط مىكند؛ اوّل غفلت، آنگاه هوسرانى و سپس مسیر انحرافى. «اغفلنا، اتّبع هواه، كان امره فُرطا»
رهبرى افراد غافل، هواپرست و افراطى ممنوع است. «اغفلنا، اتبع هواه، كان امره فرطاً»
اعتدال، ارزش و زیادهروى ضد ارزش است. «وكان امره فرطا»
آيه شماره 68 از سوره مبارکه الكهف
وسعت اندیشه
متن آیه:وَكَيْفَ تَصْبِرُ عَلَى مَا لَمْ تُحِطْ بِهِ خُبْرًا
معنی آیه:و چگونه مى توانى بر چيزى كه به شناخت آن احاطه ندارى صبر كنى
تفسیر آیه:بسیارى از مجادلات و كدورتها، در اثر بىاطلاعى افراد از افكار و اهداف یكدیگر است. «و كیف تصبر ...»
آگاهى و احاطه ى علمى، ظرفیّت و صبر انسان را بالا مىبرد. «كیف تصبر على مالم تحط به خُبرا»
آيه شماره 132 از سوره مبارکه طه
خانواده نماز
متن آیه:وَأْمُرْ أَهْلَكَ بِالصَّلَاةِ وَاصْطَبِرْ عَلَيْهَا لَا نَسْأَلُكَ رِزْقًا نَّحْنُ نَرْزُقُكَ وَالْعَاقِبَةُ لِلتَّقْوَى
معنی آیه:و كسان خود را به نماز فرمان ده و خود بر آن شكيبا باش ما از تو جوياى روزى نيستيم ما به تو روزى مىدهيم و فرجام [نيك] براى پرهيزگارى است
تفسیر آیه:امر به معروف از كسانى اثر بیشترى دارد كه خود جذب مادّیات نشده باشند. «لا تمدّن... وامر اهلك»
رهبر جامعهى اسلامى نباید از خانواده خود غافل باشد. «وامر اهلك بالصلوة»
مرد نسبت به سرنوشت فكرى و دینى خانواده خود مسئول است و تنها رعایت امور مادّى آنان كافى نیست. «وأمر اهلك»
یكى از مهمترین زمینههاى امر به معروف، خانواده ونزدیكان انسان است. «وأمر اهلك...» (دایرهى اهل، به زن و فرزند منحصر نیست، بلكه همهى افراد خاندان را شامل مىشود.)
مبلّغ باید در مرحلهى اوّل به تبلیغ خانواده خود بپردازد. «وأمر اهلك»
اوّلین مرحلهى تربیت، كانون خانواده است. «وأمر اهلك»
فرمان به نماز از میان سایر واجبات، رمز بیمه شدن اعضاى خانواده است. «وأمر اهلك بالصلوة»
براى عدم وابستگى به زرق و برق دنیا، به نماز پناهنده شویم. «لا تمدّن... وامر اهلك بالصلوة»
یكى از مصادیق روشن و بلند معروف، نماز است. «وأمر اهلك بالصلوة»
موضوع نماز در خانواده داراى اهمیت خاصى است، باید والدین بر آن اصرار كنند.(164) «وأمر اهلك بالصلوة واصطبر علیها»
امر به معروف، مداومت و پایدارى لازم دارد. «اصطبر علیها»
خداوند از عبادت ما سودى نمىبرد، ثمرهى آن به خود ما باز مىگردد. «لانسئلك رزقا»
سفارش به نیكىها باید جدّى وهمراه بیان آثار باشد. «وامر اهلك... والعاقبة للتّقوى»
نماز، زمینهساز پاكدامنى و تقواست. «وأمر اهلك بالصلوة... والعاقبة للتقوى»
حسن عاقبت در سایهى تقواى الهى است، نه مادّیات. «والعاقبة للتقوى»