شما درحال مشاهده محتوای قالب بندی نشده این مطلب هستید.برای مشاهده نسخه قالب بندی شده روی لینک فوق کلیک کنید
آيه شماره 13 از سوره مبارکه المائدة
تحریف سخن
متن آیه:فَبِمَا نَقْضِهِم مِّيثَاقَهُمْ لَعنَّاهُمْ وَجَعَلْنَا قُلُوبَهُمْ قَاسِيَةً يُحَرِّفُونَ الْكَلِمَ عَن مَّوَاضِعِهِ وَنَسُواْ حَظًّا مِّمَّا ذُكِّرُواْ بِهِ وَلاَ تَزَالُ تَطَّلِعُ عَلَىَ خَآئِنَةٍ مِّنْهُمْ إِلاَّ قَلِيلًا مِّنْهُمُ فَاعْفُ عَنْهُمْ وَاصْفَحْ إِنَّ اللّهَ يُحِبُّ الْمُحْسِنِينَ
معنی آیه:پس به [سزاى] پيمان شكستنشان لعنتشان كرديم و دلهايشان را سخت گردانيديم [به طورى كه] كلمات را از مواضع خود تحريف مىكنند و بخشى از آنچه را بدان اندرز داده شده بودند به فراموشى سپردند و تو همواره بر خيانتى از آنان آگاه مىشوى مگر [شمارى] اندك از ايشان [كه خيانتكار نيستند] پس از آنان درگذر و چشم پوشى كن كه خدا نيكوكاران را دوست مىدارد
تفسیر آیه:از پیمانشكنى بنىاسرائیل و عواقب آن عبرت بگیریم. «فبما نقضهم... لعنّاهم»
پیمانشكنى، عامل محرومیّت از لطف الهى و زمینهى پیدایش سنگدلى است. «لعنّاهم... جعلنا قلوبهم قاسیة»
گروهى از بنىاسرائیل، همواره اهل خیانت بودند. «لاتزال تطّلع على خائنة منهم»
پیامبر صلى الله علیه وآله دائماً بر اعمال ورفتار یهود ناظر بودند. «لاتزال تطّلع»
در برخورد با دشمن، انصاف را فراموش نكنیم. («الاّ قلیلاً» یعنى همهى بنىاسرائیل توطئهگر نبودند.)
عفو و صفح، از مصادیق احسان است. «فاعف عنهم و اصفح... المحسنین»
عفو وگذشت از كافر نیز احسان ونیكى است. «فاعف عنهم... انّ اللّه یحبّ المحسنین»
نیكوكار، محبوب خداست. «انّ اللّه یحبّ المحسنین»
آيه شماره 34از سوره مبارکه الأنعام
تکذیب پیامبران
متن آیه:وَلَقَدْ كُذِّبَتْ رُسُلٌ مِّن قَبْلِكَ فَصَبَرُواْ عَلَى مَا كُذِّبُواْ وَأُوذُواْ حَتَّى أَتَاهُمْ نَصْرُنَا وَلاَ مُبَدِّلَ لِكَلِمَاتِ اللّهِ وَلَقدْ جَاءكَ مِن نَّبَإِ الْمُرْسَلِينَ
معنی آیه:و پيش از تو نيز پيامبرانى تكذيب شدند ولى بر آنچه تكذيب شدند و آزار ديدند شكيبايى كردند تا يارى ما به آنان رسيد و براى كلمات خدا هيچ تغييردهنده هاى نيست و مسلما اخبار پيامبران به تو رسيده است
تفسیر آیه:راه حقّ، هیچگاه هموار نبوده و تحققّ آرمان انبیا همراه با تحمّل مشكلات بوده است. «فصبروا على ما كذّبوا»
یكى از بهترین اهرم هاى مقاومت در برابر شداید، بیان امدادهاى الهى است. «فصبروا... حتّى اتاهم نصرنا»
رهبران، انتظار اطاعت همه را نداشته باشند. «كُذّبوا»
شرط اصلى پیروزى، صبر است. «فصبروا... حتّى اتاهم نصرنا» (خداوند به صابران، نوید پیروزى مىدهد)
دشمنان از هیچ تلاشى علیه حق، كوتاهى نمى كنند، خواه تكذیب باشد و خواه آزار. «كذّبوا، اوذوا»
صبر مستمر، زمینه ساز نزول نصرت و رحمت الهى است. «فصبروا... حتّى أتاهم نصرنا»
حقّ، پیروز است. «اتاهم نصرنا»
سنّت هاى الهى تغییر ناپذیر است و خداوند خلف وعده نمى كند. «لامبدّل لكلمات اللّه»
هر كس باید نمونه هاى مشابه خود را در تاریخ بشناسد. خداوند خطاب به پیامبر مى فرماید: «و لقد جاءك من نبأ المرسلین»
از زحمات و رنج هاى پیشینیان باید یاد و قدردانى كرد. «و لقد جاءك من نبأ المرسلین»
آيه شماره 115 از سوره مبارکه الأنعام
پایان سخن
متن آیه:وَتَمَّتْ كَلِمَتُ رَبِّكَ صِدْقًا وَعَدْلًا لاَّ مُبَدِّلِ لِكَلِمَاتِهِ وَهُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ
معنی آیه:و سخن پروردگارت به راستى و داد سرانجام گرفته است و هيچ تغييردهنده هاى براى كلمات او نيست و او شنواى داناست
تفسیر آیه:قرآن، آخرین كتاب آسمانى و اسلام، آخرین دین الهى است. «تمّت كلمة ربّك»
قرآن، معجزهاى كامل براى اثبات رسالت پیامبر اكرم است. «تمّت كلمة ربك»
قرآن، پاسخگوى همه ى نیازهاى هدایتى جوامع بشرى است. «تمّت كلمة ربّك»
اسلام، مكمّل ادیان گذشته است. «تمّت كلمة ربّك...»
اتمام دین با بعثت رسول اكرم صلى الله علیه وآله، جلوهاى از ربوبیّت خداوند است. «و تمّت كلمة ربّك»
مبناى قوانین و سنّت هاى خداوند در نظام هستى، صدق و عدل است. «و تمّت كلمة ربّك صدقاً و عدلاً»
اخبار قرآن، صادق و احكامش بر عدل استوار است. «و تمّت كلمة ربّك صدقاً و عدلاً» در آیهى دیگر مىخوانیم: «و مَن اصدق من اللّه حدیثاً»
در قرآن، تحریف راه ندارد. «لا مبدّل لكلماته»
خداوند نیازها را بسیار خوب مىداند و با توجّه به آن، قرآن را نازل كرده است. «و هو السّمیع العلیم»
آيه شماره137از سوره مبارکه الأعراف
کلمه حسنی
متن آیه:وَأَوْرَثْنَا الْقَوْمَ الَّذِينَ كَانُواْ يُسْتَضْعَفُونَ مَشَارِقَ الأَرْضِ وَمَغَارِبَهَا الَّتِي بَارَكْنَا فِيهَا وَتَمَّتْ كَلِمَتُ رَبِّكَ الْحُسْنَى عَلَى بَنِي إِسْرَائِيلَ بِمَا صَبَرُواْ وَدَمَّرْنَا مَا كَانَ يَصْنَعُ فِرْعَوْنُ وَقَوْمُهُ وَمَا كَانُواْ يَعْرِشُونَ
معنی آیه:و به آن گروهى كه پيوسته تضعيف مىشدند [بخشهاى] باختر و خاورى سرزمين [فلسطين] را كه در آن بركت قرار داده بوديم به ميراث عطا كرديم و به پاس آنكه صبر كردند وعده نيكوى پروردگارت به فرزندان اسرائيل تحقق يافت و آنچه را كه فرعون و قومش ساخته و افراشته بودند ويران كرديم
تفسیر آیه:حمایت خداوند از مستضعفان، مخصوص بنى اسرائیل نیست، بلكه یك سنّت دائمى است. «اورثنا القوم الّذین كانوا یستضعفون» و نفرمود: «اورثنا بنى اسرائیل»
بنى اسرائیل، در مدّت طولانى به دست فرعونیان به ضعف كشیده شده بودند. «و كانوا یستضعفون»
حكومت انبیا، حكومت مستضعفان است. «یستضعفون»
شرط پیروزى، صبر و مقاومت است. مستضعفان و ملّتى كه صابر و مقاوم باشند، وارث زمین مىشوند. «أورثنا... بما صبروا»
خداوند، بى كم وكاست به وعده هایش عمل مىكند. «وتمّت كلمة ربّك»
هلاكت فرعونیان و به حكومت رسیدن بنى اسرائیل، از سخنان و وعده هاى زیباى پروردگار است. «كلمة ربّك الحسنى»
تحوّلات اجتماعى و تاریخى، به دست خداوند است. «اورثنا... دمّرنا»
همه ى مظاهر قدرت طاغوت باید از جامعه الهى حذف شود. «دمّرنا»
قوم فرعون از نظر صنعت و ساخت بنا، پیشرفته بودند. «یصنع... یعرشون» ولى رشد و توسعه هاى كه جدا از دین و ایمان باشد، سرانجام خوبى ندارد.
آيه شماره30از سوره مبارکه رعد
ناسپاسی از رسولان الهی « شهادت حضرت زهرا سلام الله علیها به روایتی »
متن آیه:كَذَلِكَ أَرْسَلْنَاكَ فِي أُمَّةٍ قَدْ خَلَتْ مِن قَبْلِهَا أُمَمٌ لِّتَتْلُوَ عَلَيْهِمُ الَّذِيَ أَوْحَيْنَا إِلَيْكَ وَهُمْ يَكْفُرُونَ بِالرَّحْمَنِ قُلْ هُوَ رَبِّي لا إِلَهَ إِلاَّ هُوَ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَإِلَيْهِ مَتَابِ
معنی آیه:بدين گونه تو را در ميان امتى كه پيش از آن امتهايى روزگار به سر بردند فرستاديم تا آنچه را به تو وحى كرديم بر آنان بخوانى در حالى كه آنان به [خداى] رحمان كفر مىورزند بگو اوست پروردگار من معبودى بجز او نيست بر او توكل كردهام و بازگشت من به سوى اوست
تفسیر آیه:بعثت انبیا، سنت الهى وبر اساس لطف و رحمت اوست. «كذلك...بالرحمن»
توجه به تاریخ هر قوم، براى تبلیغ وتربیتشان لازم است.«قد خلت من قبلها»
وظیفه پیامبران تلاوت وحى الهى بر مردم است. «لتتلوَا»
در برابر كفّار مقاومت واز عقیده خود دفاع كنید. «یكفرون بالرحمن، قل هو ربّى»
توكل بر خدا، عامل مقاومت در برابر كفار است. «قل هو ربى علیه توكلّت»
دلایل ایمان ما به خداوند؛ ربوبیّت او «ربّى»، یگانگى او «لااله الاهو»، پناهگاهى او «علیه توكلت»، و بازگشت ما بسوى او «الیه متاب»، مى باشد.
آيه شماره144از سوره مبارکه الأعراف
انسان برگزیده
متن آیه:قَالَ يَا مُوسَى إِنِّي اصْطَفَيْتُكَ عَلَى النَّاسِ بِرِسَالاَتِي وَبِكَلاَمِي فَخُذْ مَا آتَيْتُكَ وَكُن مِّنَ الشَّاكِرِينَ
معنی آیه:فرمود اى موسى تو را با رسالت ها و با سخن گفتنم [با تو] بر مردم [روزگار] برگزيدم پس آنچه را به تو دادم بگير و از سپاسگزاران باش
تفسیر آیه:حضرت موسى، بندهى مخلص خدا بود. «اصطفیتك» («اصطفاء» به معناى انتخاب گوهر خالص است)
نبوّت و رسالت مقامى انتصابى است، نه انتخابى. «انّى اصطفیتك»
بیانِ درخواست نابجاى مردم، مانع برگزیدگى ونبوّت موسى نیست. «اصطفیتك»
چهل شب عبادت در میعادگاه، مقدّم هاى براى گرفتن تورات و بكار بستن آن شد. «جاء موسى لمیقاتنا - فخذ ما آتیتك»
پس از براندازى طاغوت و تشكیل حكومت دینى، باید قانون و احكام الهى اجرا شود. «فخذ ما آتیتك»
شكر، فرمان اكیدا خدا و امرى واجب است، نه مستحب و یك سفارش اخلاقى. پس شكرگزارى از نعمت هاى الهى لازم است. «و كن من الشاكرین»
مسئولیّت هاى دینى و ارشادى، نعمت الهى است كه باید سپاسگزارى شود. «و كن من الشاكرین» (شكرگزارى، علاوه بر زبان باید با بكار بستن دستورات الهى باشد)
آيه شماره 23 از سوره مبارکه يونس
وعده حتمی
متن آیه:فَلَمَّا أَنجَاهُمْ إِذَا هُمْ يَبْغُونَ فِي الأَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّمَا بَغْيُكُمْ عَلَى أَنفُسِكُم مَّتَاعَ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا ثُمَّ إِلَينَا مَرْجِعُكُمْ فَنُنَبِّئُكُم بِمَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ
معنی آیه:پس چون آنان را رهانيد ناگهان در زمين بناحق سركشى مىكنند اى مردم سركشى شما فقط به زيان خود شماست شما بهره زندگى دنيا را [مى طلبيد] سپس بازگشت شما به سوى ما خواهد بود پس شما را از آنچه انجام مى داديد باخبر خواهيم كرد
تفسیر آیه:انسان بىوفا، عهدشكن و ناسپاس است. «فلمَّا أنجاهُم ، یَبغون» (در آیهى قبل، وعده داد اگر نجات یابد شكر كند، ولى پس از نجات ناسپاسى مىكند)
ظلم به مردم، ظلم به خویش است، چون همه از یكدیگریم. «بغیكم على انفسكم»
كیفر ستم، هم در دنیاست هم در آخرت. «على انفسكم، الینا مرجعكم»
ظالمان، تنها در چند روزهى دنیا كامیابى دارند كه در برابر كیفر قیامت، ناچیز است. «متاع الحیاة الدنیا»
ریشهى ظلمها، دنیاطلبى انسان است. «متاع الحیاة الدنیا»
یاد قیامت، از عوامل بازدارنده ى گناه است. «یاایّها الناس... الینامرجعكم»
خداوند به همهى كارهاى انسان آگاه است وانسان نیز در قیامت از همهى كارهاى خود آگاه خواهد شد. «فننبّئكم بما كنتم تعملون»
آيه شماره64از سوره مبارکه يونس
بشارت عظمی بزرگ
متن آیه:لَهُمُ الْبُشْرَى فِي الْحَياةِ الدُّنْيَا وَفِي الآخِرَةِ لاَ تَبْدِيلَ لِكَلِمَاتِ اللّهِ ذَلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ
معنی آیه:در زندگى دنيا و در آخرت مژده براى آنان است وعده هاى خدا را تبديلى نيست اين همان كاميابى بزرگ است
تفسیر آیه:تنها اولیاى خدا، هم دنیا دارند، هم آخرت. «لهم البشرى فىالحیوةالدنیا...والاخرة»
وعدههاى الهى قطعى و حتمى است. «لهم البشرى ... لاتبدیل...»
رستگارى بزرگ براى كسانى است كه همواره ایمان و تقوا داشته اند. «آمنوا و كانوا یتّقون... الفوز العظیم»
آيه شماره 110 از سوره مبارکه هود
تحقق وعده
متن آیه:وَلَقَدْ آتَيْنَا مُوسَى الْكِتَابَ فَاخْتُلِفَ فِيهِ وَلَوْلاَ كَلِمَةٌ سَبَقَتْ مِن رَّبِّكَ لَقُضِيَ بَيْنَهُمْ وَإِنَّهُمْ لَفِي شَكٍّ مِّنْهُ مُرِيبٍ
معنی آیه:و به حقيقت ما به موسى كتاب [آسمانى] داديم پس در مورد آن اختلاف شد و اگر از جانب پروردگارت وعده اى پيشى نگرفته بود قطعا ميان آنها داورى شده بود و بى گمان آنان در باره آن در شكى بهتان آميزند
تفسیر آیه:در هیچ دورهاى از تاریخ، تمام افراد قومى، هم عقیده نبوده اند. «ف اختلف فیه»
از اختلاف مردم در دین و ایمان آوردن بعضى و كفر عدّه اى دیگر، ناراحت و نگران نباشیم كه این حادثه ى جدیدى نیست.«اتینا موسى الكتاب فاختلف فیه»
با اینكه در آیاتى از قرآن مجید، تورات، كتاب نور خوانده شده،(123) امّا باز هم مردم در آن نور اختلاف كردهاند. «فاختلف فیه »
خداوند، خود نیز سنّتهاى خویش را مراعات كرده و زیر پا نمى گذارد، چرا كه قبل از هر كس، این قانون گذار است كه باید احترام قانون را داشته باشد.«و لولا كلمة سبقت من ربّك» (خداوند دنیا را محلّ داورى قرار نداده است)
سنّتهاى الهى، بر اساس مقام ربوبیّت اوست.«سبقت من ربّك»
مهلت دادن به اختلاف كنندگان در كتاب آسمانى، از سنّتهاى الهى است. «كلمة سبقت من ربّك»
آيه شماره54از سوره مبارکه يوسف
صاحب جایگاه
متن آیه:وَقَالَ الْمَلِكُ ائْتُونِي بِهِ أَسْتَخْلِصْهُ لِنَفْسِي فَلَمَّا كَلَّمَهُ قَالَ إِنَّكَ الْيَوْمَ لَدَيْنَا مِكِينٌ أَمِينٌ
معنی آیه:و پادشاه گفت او را نزد من آوريد تا وى را خاص خود كنم پس چون با او سخن راند گفت تو امروز نزد ما با منزلت و امين هستى
تفسیر آیه:خداوند اگر بخواهد، اسیر دیروز را امیر امروز قرار مىدهد.«قال الملك ائتونى به استخلصه لنفسى»
در برابر خدمات افراد باید عكس العمل نشان داد و از آنان تقدیر كرد. (در برابر تعبیر خواب دستور داد كه او را آزاد كنند) «ائتونى به استخلصه لنفسى»*
افراد مشرك وكافر هم از كمالات معنوى لذّت مى برند. فطرت كمال دوستى، در هر انسانى وجود دارد. «استخلصه لنفسى»
براى تصدّى اعطاى پستهاى مهم و كلیدى علاوه بر تدبیر و كاردانى، محبوبیّت و مقبولیّت نیز بسیار مهم است. (یوسف در اثر عفّت، تدبیر، تعبیر خواب و بزرگوارى، محبوبیّت خاصّى پیدا كرد، لذا عزیز مصر گفت او براى خودم باشد) «استخلصه لنفسى»
پاكى، امانت، صداقت و عفاف، پادشاهان را نیز به تواضع وا مىدارد. «استخلصه لنفسى»
تا مرد سخن نگفته باشد، عیب وهنرش نهفته باشد. «فلمّا كلّمه قال»
در گزینشها، مصاحبه حضورى نیز مفید است. «فلمّا كلّمه»
براى اعطاى مسئولیّتهاى بسیار مهم، گاه لازم است شخص اوّل مملكت، خود مصاحبه حضورى كند. «فلمّا كلّمه»
پستهاى بزرگ و كلیدى را به افراد شایسته و امتحان داده واگذار كنید. «فلمّا كلّمه قال انّك الیوم...»
انسان صادق و امین حتّى در جمع كافران نیز مقبول و مورد احترام است. («لدینا» شامل همهى كارگزاران مىشود) «انّك الیوم لدینا مكین امین»
زنان مصر جمال یوسف دیدند، دل از كف دادند و دست بریدند؛ پادشاه امانت و پاكى او را دید مُلك مصر را در اختیارش نهاد. اگر همه كمالات یوسف بر آنان آشكار مى شد چه مىكردند؟
وقتى به امانت و توان و صداقت كسى اطمینان پیدا كردید، در واگذارى مسئولیّت به او درنگ نكنید. «انّك الیوم لدینا مكین امین»
مشاور خاص مسئولین كشورى، باید اهل تقوا، تدبیر، قدرت برنامهریزى و امانت باشد. «استخلصه لنفسى... مكین امین» (یوسف جامع همه اینها بود.)
قدرت یوسفعلیه السلام بدون قید وشرط بوده است. («مكینٌ» بدون هیچ شرط و محدودیّتى)
مكین و امین بودن، هر دو با هم لازم است. «مكین امین»